Bijlage 5. Raadsmemo Evaluatie Noodfonds 31 oktober 2023

Memo aan de Raad

Datum Afdeling

31 oktober 2023 Gebiedsteam

Onderwerp Portefeuillehouder

Evaluatie Noodfonds M. van der Meer

Behandelend ambtenaar

P. van Olphen

Manager

J. Piersma.

Geachte raadsleden, Inleiding In uw raad van 10 november 2022 is de motie ‘Instellen noodfonds’ raadsbreed aangenomen. In deze motie wordt het college verzocht onderzoek te doen naar ondersteunende maatregelen op het gebied van energiearmoede. Uw raad verzocht daarin te komen met een noodfonds waarop huishoudens, maatschappelijke organisaties en bedrijven een beroep kunnen doen, rekening houdend met landelijke regelingen. Dat heeft geresulteerd in een tweetal regelingen (25-01-2023): 1. Een subsidieregeling energiecompensatie culturele -en sportorganisaties en dorps -en buurthuizen. 2. Maatwerk voor particulieren door middel van de regeling Bijzondere bijstand. (raadsmemo 13-03-2023) Van beide regelingen is de looptijd inmiddels verstreken. Evaluatie 1. Regeling Maatschappelijke organisaties De eerste regeling richtte zich op dorps- en buurthuizen, structureel gesubsidieerde cultuurinstellingen en -verenigingen, en sportverenigingen in de gemeente Waadhoeke zonder winstoogmerk, met een eigen energiecontract. Er is subsidie beschikbaar gesteld aan aanvragers die in de periode 1 oktober 2022 tot 1 april 2023 energienadeel hebben ondervonden.

Het energienadeel is steeds berekend door de aantoonbare, door de energieleverancier aan de aanvrager berekende meerkosten voor gas en stroom over de periode 1 oktober 2022 tot 1 januari 2023 te verminderen met de kosten voor gas en stroom over de periode 1oktober 2019 tot 1 januari 2020 én met eventuele compensatie(s) uit Rijks- en provinciale regelingen. De aanvrager kreeg 50 % van het berekende energienadeel als subsidie vergoed. De subsidieregeling is per februari 2023 opengesteld. Tot en met 1 september 2023 konden aanvragen worden ingediend. Stand van zaken Voor de subsidieregeling was € 350.000 uitgetrokken. Er is voor een bedrag van € 44.889 aangevraagd door de verschillende organisaties. In totaal hebben 27 organisaties een compensatie gekregen. Er zijn een aantal aanvragen afgewezen, omdat ze niet voldeden aan de criteria.

2

|

Toegekende compensaties per sector

7%

7%

19%

56%

11%

Dorpshuis

Muziek

Sport

Bibliotheek

Cultuur

Opvallend is dat van de 31 dorps- en buurthuizen er 15 succesvol een aanvraag hebben ingediend. Ervaringen De organisaties hebben aangegeven de regeling zeer te waarderen. De regeling bleek in de uitvoering lastig vanwege een aantal aspecten: • De verschillende soorten, looptijden en start- en eindtijden van contracten. • Het ontbreken van maandoverzichten of overzichten van gebroken maanden. • Wisselingen van energieleverancier, waardoor het volledige inzicht ontbrak. • Bestuurswisselingen, waardoor er geen inzicht in benodigde gegevens van 2019 was. De organisaties hebben aangegeven de energiecompensatie te waarderen. Achteraf kunnen we concluderen, dat het uitgekeerde bedrag lager is dan verwacht. Dit heeft niet zozeer met de aantallen aanvragen te maken, als wel met de hoogte van de meerkosten per organisatie. Vervolg We zien dat de energietarieven ten opzichte van vorig jaar gedaald zijn, echter ze blijven relatief hoog. Financiële ondersteuning bij verduurzaming is wenselijk. Voor dorps -en buurthuizen bestaat een dergelijke regeling, maximaal € 20.000. Voor andere maatschappelijke accommodaties is een soortgelijke regeling in de maak (regeling verduurzaming maatschappelijk vastgoed). Deze staat voor Q4 2023 geagendeerd op de LTA. 2.

Regeling Bijzondere Bijstand Via deze regeling is het mogelijk gemaakt om tijdelijk individuele bijzondere bijstand te verstrekken voor energielasten. De regeling was bedoeld om huishoudens te ondersteunen die, ondanks alle beschikbare maatregelen, de energierekening niet konden betalen. De regeling bevatte de volgende algemene uitgangspunten: Maatwerk op grond van deze regeling was bedoeld voor huishoudens met een inkomen tot 150% van de toepasselijke bijstandsnorm; die als gevolg van de energiecrisis te maken krijgen of hebben gekregen met een aanzienlijke en onvermijdelijke verhoging van de energierekening, en die onvoldoende financiële middelen hebben om de energielasten te 3

|

betalen, én die geen of onvoldoende beroep kunnen doen op andere regelingen die zijn ingesteld om de hoge energielasten te compenseren. De regeling liep tot en met 30 juni 2023. Dit met in het achterhoofd, dat naar verwachting de Rijksoverheid rond 30 juni 2023 en beslissing zou nemen over de energietoeslag 2023. Stand van zaken De regeling is in Noordwest-verband uitgevoerd en voor onze gemeente zijn er in totaal 2 aanvragen ingediend. Van de beide aanvragen is er één toegekend, de andere aanvrager kon op andere wijze worden geholpen. In totaal is € 1.274 vergoed. De regeling is via de gebruikelijke communicatiekanalen van de Dienst en onze Gebiedsteams bekend gemaakt. Desondanks is er in zeer geringe mate een beroep op gedaan. Na de sluitingsdatum van 1 juli 2023 hebben zich nog wel een aantal mensen gemeld met vragen over deze regeling. Vervolg Van rijkswege is inmiddels besloten, dat er net als in 2022 ook weer een energietoeslag 2023 wordt uitgekeerd. Dat neemt niet weg dat een ‘vangnet’ voor huishouden boven de 130% van de bijstandsnorm, zoals we het eerste halfjaar van 2023 hadden, wel wenselijk is. Er is een collegevoorstel in de maak, om de beleidsregels Maatwerk voor Bijzondere Bijstand voor energiekosten nogmaals open te stellen voor de komende winterperiode.

We zullen hierbij extra aandacht besteden aan het bekend maken van de regeling bij onze inwoners (gemeentelijke website, sociale media). Financiën Voor beide regelingen was in totaal € 750.000 gereserveerd in de bestemmingsreserve Corona. Er is € 44.889 besteed. Het bedrag uitgegeven aan de regeling Bijzondere Bijstand wordt vanuit het reguliere budget opgevangen. Er resteert dus nog € 705.111. Voor de regeling die in de maak is voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed zal een deel van dit bedrag nodig zijn. Hier komen we op terug in relatie tot de bestemmingsreserve Corona.

4

|