Bijlage 3a: Presentatie WUR Hitte op sportvelden

Hitte op sportvelden Natalie Theeuwes Post Doc stadsklimaat Meteorologie en Luchtkwaliteit Met dank aan Bert Heusinkveld, Bert Holtslag, Reinder Ronda, Gert-Jan Steeneveld

Gevolgen voor gezondheid

 Huidaandoeningen  Hittekramp  Hitteuitputting/flauwvallen  Hitteberoerte  kan leiden tot sterfte

3

Temperatuur en sterfte Koud gerelateerde sterfte

Hitte gerelateerde sterfte

1,5

Dagelijkse sterfte

1,3

1,1 0,9 Minimum bij ~16.5°C

-20 -15 -10

0,7 -5 0

5

10

15

20

25

30

Daggemiddelde temperatuur (°C)

Bron: Huynen et al. (2001); Daanen (2011)

4

Veranderend klimaat

 De gemiddelde wereldtemperatuur neemt toe met 1-2 °C (de komende 50 jaar).

 Toename in incidenten met extreme neerslag  Toename in droogtes  Toename in hittegolven

5

Veranderend klimaat

 De gemiddelde wereldtemperatuur neemt toe met 1-2 °C (de komende 50 jaar).

 Toename in incidenten met extreme neerslag  Toename in droogtes  Toename in hittegolven

6

Temperatuur en Thermisch comfort

7

Temperatuur en Thermisch comfort

Wat zegt dit over de hitte stress van ons /sporters? 8

Thermisch comfort

Zonnestraling

9

Thermisch comfort

Zonnestraling Wind

10

Thermisch comfort

Zonnestraling Wind Vocht Temperatuur

11

Thermisch comfort

Zonnestraling Wind Vocht Temperatuur

Thermische straling

12

Thermisch comfort

Zonnestraling Wind Vocht Temperatuur

Activiteit

Thermische straling

13

Thermisch comfort

Zonnestraling Erg belangrijke bijdrage aan hittestress

14

Thermisch comfort Zonnestraling

15

16

Schaduw geeft veel verkoeling!

Gevoelstemperatuur 17

Thermisch comfort

Afhankelijk van de zijkanten en ondergrond.

Thermische straling

18

Energiebalans gras

Zonnestraling

19

Energiebalans gras

Zonnestraling

Verwarming lucht

20

Energiebalans gras

Zonnestraling

Verwarming lucht

Opwarming bodem 21

Energiebalans gras

Zonnestraling

Verwarming lucht

Verdamping water

Opwarming bodem 22

Energiebalans gras en kunstgras

Zonnestraling

Verwarming lucht

Verwarming lucht

Verdamping water

Opwarming bodem

Opwarming bodem 23

Energiebalans gras en kunstgras

Zonnestraling

Afhankelijk van oppervlaktetemperatuur

Verwarming lucht

Verwarming lucht

Verdamping water

Opwarming bodem

Opwarming bodem 24

Oppervlakte temperaturen

Luchttemperatuur

Kunstgras Gras

SCMP, 2015

25

Energiebalans gras en kunstgras

26

Energiebalans gras en kunstgras

27

Energiebalans gras en kunstgras

Wit vs. zwart rubber: ~ 5°C

Devitt et al., 2007

28

Meer verdamping

Water verdampen

29

Besproeien met water

30

Besproeien met water

• •

Kan voor verkoeling van 50°C zorgen. Duurt maar 20-30 min.

Williams and Pulley, 31 2002

Meer warmte naar bodem

32

Verschillen in ondergrond

Patrass et al., 2014

33

Verschillen in ondergrond

~15°C verschil

Vooral kunstgras met TPE liet lagere temperaturen zien

Patrass et al., 2014

34

Verschillen in ondergrond

Temperatuur (°C)

Kunstgras met warmte collector: Ook tot ~15°C verschil

Tijd (23 Jun t/m 02 Jul 2015)

Jeroen de Bruin

35

Thermisch comfort

Zonnestraling Wind Vocht Temperatuur

Activiteit

Thermische straling

36

Om te onthouden

 Kans op hittestress neemt toe met klimaatverandering

 Schaduw creëren belangrijkst om hitte stress tijdens een hittegolf te voorkomen

 Natuurgras koeler dan kunstgras  Bij gebruik van kunstgras let op het materiaal van de ondergrond

37

Om te onthouden

 Kans op hittestress neemt toe met klimaatverandering

 Schaduw creëren belangrijkst om hitte stress tijdens een hittegolf te voorkomen

 Natuurgras koeler dan kunstgras  Bij gebruik van kunstgras let op het materiaal van de ondergrond

38

Om te onthouden

 Kans op hittestress neemt toe met klimaatverandering

 Schaduw creëren belangrijkst om hitte stress tijdens een hittegolf te voorkomen

 Natuurgras koeler dan kunstgras  Bij gebruik van kunstgras let op het materiaal van de ondergrond

39

Om te onthouden

 Kans op hittestress neemt toe met klimaatverandering

 Schaduw creëren belangrijkst om hitte stress tijdens een hittegolf te voorkomen

 Natuurgras koeler dan kunstgras  Bij gebruik van kunstgras let op het materiaal van de ondergrond

40

Om te onthouden

 Kans op hittestress neemt toe met klimaatverandering

 Schaduw creëren belangrijkst om hitte stress tijdens een hittegolf te voorkomen

 Natuurgras koeler dan kunstgras  Bij gebruik van kunstgras let op het materiaal van de ondergrond

41

Weersverwachtingen in de stad http://www.met.wau.nl/Summerinthecity/

42

Nieuwe App: WeerBeleving 11 Mei, 2015

12 Mei, 2015

43