Bijlage 3 Zienswijze Dorpsbelang Oosterbierum & Klooster-Lidlum, Tzummarum & Firdgum en Sexbierum-Pietersbierum.pdf

Aan het College van B&W van de Gemeente Waadhoeke Postbus 58 8800 AB Franeker info@waadhoeke.nl

Oosterbierum/Tzummarum/Sexbierum, 13 juli 2021

Geacht College, Dorpsbelang Oosterbierum-Klooster Lidlum maakt bij dezen gebruik van de mogelijkheid een zienswijze in te dienen betreffende de ontwerp Bodemvisie ‘De bodem maakt wie we zijn, we komen namelijk van de klei’. Wij doen dit mede namens de Dorpsbelangen van Tzummarum-Firdgum en Sexbierum-Pietersbierum. Vanwege tussenbeide komende vakanties was het nog niet mogelijk alle onderdelen onderling kort te sluiten, zodat wij binnenkort graag nog met een aanvulling komen. Verzilting De Bodemvisie stelt terecht dat verzilting een groeiend probleem is. Mogelijk biedt dit op termijn perspectieven op het gebied van teelt van zilte groentes; vooralsnog bedreigt het stijgende chloridegehalte echter de bestaande agrarische bedrijfstak in onze gemeente. En zoals op pagina 19 terecht word gezegd: landbouw speelt een cruciale rol in Waadhoeke. In dit kader wordt op pagina 14 gesteld dat de zoutwinning door Frisia Zout BV “zich rond 2021 (zal) verplaatsen van het vasteland naar een nieuwe locatie onder de Waddenzee.” Wij merken op dat met die verplaatsing de bodemdaling in Waadhoeke door zoutwinning nog niet voorbij is. De winningsput op de Waddenzee is in een laat stadium door Frisia Zout BV in noordoostelijke richting verplaatst, waardoor een groter gedeelte van de toekomstige bodemdalingskom toch weer binnen de grens van onze gemeente komt te liggen.

Hoeveel bodemdaling dit binnen de zeedijk van Waadhoeke zal veroorzaken is onduidelijk en dit wordt voor zover wij weten ook niet gemeten. In dit verband roepen wij in herinnering dat de eerdere zoutwinning door Frisia Zout BV bij Barradeel de bodem aanzienlijk sneller deed dalen dan het bedrijf verwachtte. Aangezien de bodem op zichzelf ook al inklinkt vinden wij een versnelling van de verzilting niet aanvaardbaar. Om gewasschade door extra verzilting door bodemdaling als gevolg van zoutwinning te voorkomen vragen wij metingen ter hoogte van de zeedijk om de zoutwinning te kunnen stopzetten wanneer bodemdaling door zoutwinning dreigt het vaste land te bereiken.

Achterlaten bestaande putten Op dezelfde bladzijde 14 staat dat “nog actieve winputten en cavernes moeten worden geabonneerd en op een veilige manier en verantwoorde manier worden achtergelaten.” Wij hebben begrepen dat over de manier waarop dit moet gebeuren nog veel vraagtekens bestaan, ook bij het Staatstoezicht op de mijnen. In dit kader wijzen wij er ook op dat de zoutwinning in onze gemeente in BAS-30 op last van het Staatstoezicht op de mijnen in juli 2019 versneld moest plaatsvinden na “een escalatie van problemen”. De tijdsdruk voor het vinden van een oplossing was “uiterst beperkt” omdat Frisia Zout BV de problemen te laat signaleerde. Dit baart ons zorgen en wij vragen u er op toe te zien dat de best mogelijke technieken en meest actuele kennis wordt gebruikt om de zoutcavernes in onze gemeente duurzaam veilig achter te laten. Gas- en zoutwinning Wij vragen u in de Bodemvisie op te nemen dat gas- en zoutwinning in onze gemeente is uitgesloten. Wij roepen u in herinnering de grote bodemdalingsproblemen die de gaswinning heeft opgeleverd en verwijzen voor wat betreft de zoutwinning naar het voorgaande. Maar ook naar de maatschappelijke onrust die de delfstofwinning teweeg heeft gebracht, de gevolgen voor de waterpeilbeheersing en de risico’s van de bodemdaling. Het is daarom wrang op pagina 20 te lezen dat u pleit voor een “veilige winning gas en zout op land”.

Juist onze eigen gemeente heeft keer op keer de ervaring opgedaan dat een veilige winning niet mogelijk is. Op pagina 23 noemt u gas- en zoutwinning zelf ook “onwenselijk”. In 2011 is met de overgang van de zoutwinning van het Friese vaste land naar de Waddenzee ingestemd door de provincie om de onrustgevoelens bij de inwoners weg te nemen. Als streekbewoners willen wij zekerheid dat de winning van delfstoffen nu ook echt voorbij is. In bijlage 4 wordt al aangegeven dat de provincie geen nieuwe initiatieven voor gasvelden ziet en dat de zoutwinning op land wordt stopgezet. Dat willen wij graag ook in de Bodemvisie van onze eigen gemeente terug lezen. Omgang met water Op pagina 21 staat als streven “samen met de ketenpartners opstellen van beleid gericht op het vasthouden en aanvullen van de zoetwatervoorraad, bijvoorbeeld door aanpassingen in het peilbeheer”. Wij willen daar de suggestie op aanvullen te zoeken naar mogelijkheden voor het aanleggen van grotere waterbuffers. Die zijn noodzakelijk vanwege het klimaat dat verandert, maar kunnen voor eigen inwoners en toeristen ook aantrekkelijk zijn.

Benutten van de vitale bodem Op pagina 23 zegt u dat gebruik en kwaliteit van de vitale bodem in evenwicht moeten zijn. Daarin past naar onze mening niet het bedekken van kostbare landbouwgrond met zonneweides. In overleg met Dorpsbelangen en omwonenden kan wellicht een uitzondering worden gemaakt voor een deel van de minder productieve landbouwgronden (die bijvoorbeeld laaggelegen zijn en al te maken hebben met een sterke mate van verzilting).

Zoals wij aan het begin van deze brief hebben aangegeven zullen wij u op korte termijn nog een aanvulling op deze eerste reactie sturen. Met vriendelijke groet

Rintje Visser, Dorpsbelang Oosterbierum en Klooster-Lidlum Tjitte Bonnema, Dorpsbelang Tzummarum en Firdgum Jelle Jan Wissmann, Dorpsbelang Sexbierum-Pietersbierum