Bijlage 3. Visiedocument Sport en Spel.

Visie Sport en Spel Projectnaam

Verduurzaming Nij Franjum

Status Datum

V004 – Ter beoordeling November 2024

n e t S r p o e p l S

Datum November 2024 Blad 2 van 12

Inhoudsopgave

1 Versiehistorie ................................................................................................................. 3 1.1 Input ............................................................................................................................. 3 2 Aanleiding / Achtergrond .............................................................................................. 4 3 Algemeen beeld ............................................................................................................. 5 3.1 Sportverenigingen ........................................................................................................ 5 3.2 Overige groepen .......................................................................................................... 6 4 Sport en Spel Nij Franjum ............................................................................................. 7 4.1 Huidige multifunctionele accommodatie ....................................................................... 7 4.2 Gezamenlijk overleg..................................................................................................... 8 4.2.1 Toelichting Dorpsbelang Marsum................................................................................. 9 4.3 Toekomstige kansen en mogelijkheden .......................................................................

9 5 Conclusie.......................................................................................................................11 Bijlage I – Geografische ligging verenigingen....................................................................12

Datum November 2024 Blad 3 van 12

1 Versiehistorie Versie 001 002 003 004

Datum Status 23-9-2024 Eerste opzet 7-10-2024 Ter bespreking 24-10-2024 Ter beoordeling 6-11-2024 Definitief

Opsteller Auke Donga

Auteur A. Donga A. Donga A. Donga A. Donga

Toelichting Versie voor gezamenlijk overleg Input gezamenlijk overleg verwerkt

Gecontroleerd Bouwcommissie NF

Vrijgegeven Bestuur NF

1.1 Input Vereniging Basisschool de Pôlle Bridgeclub Menameradiel Connexa Dorpsbelang Marsum Gymnastiekvereniging SSS IIsklub Ritsuma

Vertegenwoordiger Marko Ekas Afwezig Sieta Kuiper Afgemeld Thea Huitema Afwezig

Ismakogie

Afgemeld

Kaatsvereniging KV Foarut Koersbal Personal Body Twist Soos 55+

Afwezig Afgemeld W. van Wieren J. van Wieren Afgemeld Afwezig J. Herrema A. Castelein

Tennisvereniging Voetbalvereniging SSS ‘68 Volksdansgroep de Poptadûnsers

Volleybalclub Gemeente Waadhoeke

Afgemeld Geertje de Jong Westerhuis Wiebe Werkman

Opmerkingen Directeur OBS de Polle Coördinator welzijn Levert input

Wil graag doorgaan met de lessen in Nij Franjum Connexa probeert dit nog

Zie email Willem Woudstra

Heren Volleybal bestaat niet meer. Dames Volleybal is een klein groepje in de sporthal Dorpen en Wijken coördinator Accommodatie beleid

Datum November 2024 Blad 4 van 12

2 Aanleiding / Achtergrond Dorpshuis Nij Franjum is de sociale ontmoetingsplek voor alle dorpsbewoners en de plaats bij uitstek voor het uitoefenen van allerlei sportieve, maatschappelijke, sociale en culturele activiteiten van en voor het dorp en omgeving. Het dorpshuis wordt volledig gerund door ± 60 vrijwilligers. Deze vrijwilligers dragen zorg voor alles wat er in en om het dorpshuis plaats vindt. Het gebouw en het terrein waarop dorpshuis Nij Franjum staat is volledig eigendom van de Stichting Dorpshuis Nij Franjum te Marsum. Het dorpshuis heeft een belangrijke sociale functie in Marsum. Een van de belangrijkste doelstellingen van het dorpshuis is; het faciliteren van ruimtes waarbij de kosten van de zaalhuur laagdrempelig zijn voor de verenigingen (activiteiten). Om de kosten voor de gebruikers betaalbaar te houden is het verduurzamen van Nij Franjum noodzakelijk gebleken. Hiervoor heeft het bestuur een bouwcommissie in het leven geroepen om Nij Franjum te verduurzamen. Door de bouwcommissie is het projectplan “Verduurzaming dorpshuis Nij Franjum Marsum” opgesteld. De Gemeente Waadhoeke heeft in de Raadsvergadering van 27 juni 2024 de beleidsnota dorps- en buurthuizenbeleid 2025-2034 goedgekeurd. Voor een aanvullende subsidie voor de verduurzaming van ons dorpshuis kunnen we hierop nog een beroep doen.

Eén van de voorwaarden die de gemeente hierbij stelt is dat in kaart wordt gebracht wat de behoeften de komende jaren van de sportverenigingen zijn en of Nij Franjum dit kan en wil faciliteren. De gemeente heeft het bestuur gevraagd om het voortouw hierin te nemen en een gesprek met de sportverenigingen aan te gaan. Bij de aanvullende subsidie aanvraag zal deze visie in ons nieuwe projectplan opgenomen moeten worden. Het voorliggende document is dan ook bedoeld om een toekomstvisie voor Nij Franjum te formuleren aangaande de “Sport en Spel” behoefte in Marsum en omstreken. Deze visie wordt geschreven omdat het verduurzamen van de accommodatie ook kansen biedt om de mogelijkheden (activiteiten) binnen Nij Franjum te vergroten / verbreden. Voor het opstellen van dit rapport hebben we de input opgehaald bij de verenigingen in Marsum en gebruikers van Nij Franjum op het gebied van Sport en Spel.

Hoe kunnen we tijdens de verduurzaming het multifunctionele karakter van Nij Franjum verbeteren voor sportieve en recreatieve doeleinden?

Datum November 2024 Blad 5 van 12

3 Algemeen beeld Marsum, een middeleeuws terpdorp met ongeveer 1050 inwoners, onder de rook van Leeuwarden en gelegen in de Gemeente Waadhoeke heeft een bloeiend verenigingsleven. Het verenigingsleven speelt zich af bij de diverse sportverenigingen, consistorie en in Nij Franjum. In de huidige tijd blijkt dat het in stand houden van de verenigingen steeds een grotere opgaaf wordt. Langzaam maar zeker gaan de ledenaantallen achteruit, waardoor de verenigingen en besturen het moeilijker krijgen. In 2023 heeft de gemeente Waadhoeke samen met Sport Fryslân het initiatief genomen om een bijeenkomst te organiseren over de toekomst van sport en bewegen in Marsum. We hebben ons laten bijpraten over de uitkomsten van dit overleg door dhr. J. de Haan van Sport Fryslân. Hij gaf aan dat er binnen de sportverenigingen wel behoefte is aan begeleiding. Maar dat er onderling niet direct een behoefte bestaat voor een langdurige samenwerking.

3.1 Sportverenigingen In Marsum zijn de diverse verenigingen voorzien van eigen accommodaties en sportvelden. Deze accommodaties liggen geografisch verspreid in Marsum. In bijlage I de kaart van Marsum met de locaties van de verenigingen. Onderstaand een opsomming van de verenigingen in Marsum: Voetbalvereniging SSS ‘68 Marsum - Voetbalveld (hoofdveld) en 2 trainingsvelden - Eigen accommodatie met kleedgelegenheden en kantine Tennisvereniging Marsum - Tennisbanen met oefenwand - Eigen accommodatie met kleedgelegenheden en kantine Gymnastiekvereniging SSS - Maakt gebruik van sporthal in Marsum - Geen kantine in de sporthal Kaatsvereniging K.V Foarut - Sportveld op de Tsiene aan de Hegedyk Het veld is beeldbepalend in het dorpsaanzicht van Marsum - Geen eigen accommodatie, maar maakt o.a. gebruik van café het Grauwe Paard IIsklub Ritsuma - IJsbaan aan de rand van Marsum - Eigen accommodatie met kleedgelegenheid en bestuurskamer

Datum November 2024 Blad 6 van 12

Volleybalclub - Maakt gebruik van sporthal in Marsum - Geen kantine in de sporthal

3.2 Overige groepen De overige groepen zijn “kleine verenigingen” die op enige wijze een sport of een spel beoefenen Volksdansgroep de Poptadûnsers - Maakt gebruik van Nij Franjum - Wordt ondersteunt door Connexa Welzijn Bridgeclub Menameradiel - Bridge is een denksport - Maakt gebruik van Nij Franjum Koersbal - Helaas is deze activiteit gestopt door te weinig leden - Werd ondersteunt door Connexa Welzijn Yoga - Maakt gebruik van Nij Franjum - Wordt verzorgd door Personal Body Twist Bootcamp - Maakt gebruik van de openbare ruimte en trainingsvelden - Wordt verzorgd door Personal Body Twist Basisschool de Pôlle - Maakt gebruik van de sporthal - Heeft eigen kleine sportzaal in school voor de peuters 55+ Soos - Biljarten en kaarten - Maakt gebruik van Nij Franjum - Wordt ondersteunt door Connexa Welzijn Ismakogie - Ismakogie is een houdings- en bewegingsleer - Maakt gebruik van Nij Franjum - Wordt verzorgd door Yn Lykwicht

Datum November 2024 Blad 7 van 12

4 Sport en Spel Nij Franjum Hoe kunnen we tijdens de verduurzaming het multifunctionele karakter van Nij Franjum verbeteren voor sportieve en recreatieve doeleinden? Nij Franjum wil een bruisende sociale multifunctionele accommodatie in het hart van Marsum zijn. Nij Franjum is dan ook bereid om te investeren in de behoeften vanuit het dorp op het gebied van Sport en Spel. Hierbij kan gedacht worden aan de behoeften van bestaande verenigingen en/of behoeften voor het ontwikkelen van nieuwe activiteiten.

4.1 Huidige multifunctionele accommodatie Nij Franjum heeft op dit moment de nodige ruimtes beschikbaar naar gelang de wensen van de gebruiker. De zalen zijn dan ook multifunctioneel inzetbaar. We beschikken over: Heringa: Multifunctionele zaal van 230m2 Voorzien van: o Massieve parketvloer o Geluidsinstallatie o Aanvullend met podium 50m2 o (Beperkte) Mogelijkheden voor opslag van “verenigingsmiddelen” Popta: Multifunctionele zaal van 96m2 Voorzien van: o Vloer verwarmde tegelvloer o Luxe beklede stoel o Rondom lichtinval door grote ramenpartij Unia Multifunctionele geluidsdichte zaal van 45m2 Voorzien van: o Vloer verwarmde gietvloer o Licht, - en geluidsinstallatie o Mogelijke eigen entree Dotinga Vergaderzaal zaal van 35m2 Voorzien van: o Vloerbedekking o Luxe beklede stoelen o Mogelijke eigen entree o (Beperkte) Mogelijkheden voor opslag van “verenigingsmiddelen” Lunia Vergaderzaal / Kleedruimte van 24m2 Voorzien van: o Vloerbedekking o Luxe beklede stoelen o Was, - douche en toiletgelegenheid

Datum November 2024 Blad 8 van 12

Foyer Centrale ontvangst en ontmoetingsruimte van 90m2 Voorzien van: o Vloer verwarmde tegelvloer o Toe te voegen aan de Popta en Bar met schuifdeuren

4.2 Gezamenlijk overleg In het gezamenlijk overleg met de verenigingen en Nij Franjum gaan we op zoek naar de toekomstige mogelijkheden en kansen. Naar gelang de behoeften zal Nij Franjum dit verder uitwerken in de conclusie van dit rapport. Het gezamenlijke overleg heeft plaats gevonden op 24 oktober 2024 in Nij Franjum. We kunnen terugkijken op een zeer geslaagd overleg met een goede opkomst. De verschillende partijen maakten de setting divers en konden elkaar goed aanvullen. Tijdens de gesprekken ontstonden goede ideeën wat in Nij Franjum ontplooit kan worden. Geertje de Jong en Wiebe geven een toelichting op de gemeentelijke visie op de huidige accommodaties in de gemeente. De gemeente werkt op dit moment een “accommodatiebeleid” uit. Wat is de bezetting; wat zijn de kosten voor de instandhouding; hoe kunnen we in de accommodaties de bezettingsgraad verhogen enz. De gemeente geeft heel duidelijk aan dat het geen doel is om te korten in het aantal accommodaties; maar willen streven naar behoud van voorzieningen in de dorpen. Marco Ekas is sinds 1 ½ jaar directeur op basisschool de Pôlle. Hij ziet de ontwikkeling van samenwerken, elkaar helpen en elkaar aanvullen als enig kans om de voorzieningen op het dorp te behouden. De school kan hierin een rol spelen. Jeugd is de toekomst voor de verenigingen.

De heer Ekas zal Auke Donga gegevens opsturen voor het bewegingsonderwijs om verder uit te zoeken of de grote zaal hiervoor geschikt kan worden gemaakt. Sieta Kuiper heeft vanuit Connexa het doel om de verbinding met elkaar in de dorpskernen te stimuleren. De 55+ soos en het volksdansen worden vanuit Connexa ondersteund. Graag Zou Sieta het Koersbal weer in Marsum introduceren maar blijkt op dit moment erg lastig. Verder heeft Connexa ook de nodige ideeën om in Nij Franjum uit te zetten. Sieta ziet veel mogelijkheden. Thea Huitema behartigd de belangen nog voor de Gymvereniging. De gym heeft op dit moment nog een Dames contactgroepje. Maar de kindergym kan niet doorgaan omdat een gymleraren moeilijk te bezetten zijn. Dit is erg jammer, daar waar wel een behoefte bestaat voor kinderen t/m ±8 jaar. Jos en Wiep van Wieren vertegenwoordigen de Kaart,- en biljardsoos. De soos heeft te maken met een behoorlijke terugloop van actieve spelers. Zo lang het kan zetten ze de 2x per week activiteiten door in Nij Franjum. Jetske Herrema en Ali Castelein vertegenwoordigen de volksdansgroep. Deze groep heeft op dit moment een ±22 actieve dansers. Een mooie groep met leden uit Marsum maar ook uit de omgeving. Ze willen graag door met volksdansen in Nij Franjum.

Datum November 2024 Blad 9 van 12

Het dorpsbelang had deze avond andere verplichting en kon helaas niet aanwezig zijn bij het overleg. Het dorpsbelang heeft onderstaand schrijven nagezonden om toch een bijdrage te kunnen leveren aan deze visie:

4.2.1 Toelichting Dorpsbelang Marsum Het dorpsbelang kon helaas niet aanwezig zijn bij het gezamenlijke overleg. Het dorpsbelang heeft onderstaand schrijven nagezonden om toch een bijdrage te kunnen leveren aan deze visie: Dorpshuis Nij Franjum vervult een belangrijke, verbindende rol in Marsum. Diverse activiteiten en evenementen van diverse (sport)verenigingen hebben hun thuisbasis in het dorpshuis Nij Franjum. Daarnaast draagt het dorpshuis in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid in Marsum. Daarmee is dorpshuis Nij Franjum hét ontmoetingspunt in Marsum. Dorpshuis Nij Franjum biedt ontmoetings,- en vergaderruimte aan bewoners, verenigingen, stichtingen en andere initiatieven in en rond Marsum. De grote zaal biedt de mogelijkheden voor sport- en spel activiteiten. Ook aan derden verhuurt dorpshuis Nij Franjum vergader,- en ontmoetingsruimte en sport & spel faciliteiten. Denk hierbij aan klaverjassen, biljarten, bridgen, koersbal, ismakogie en volksdansen. Voor het dorpshuis, deels onder het overstekende dak en op het dorpsplein ervoor, vinden een paar keer per week trainingen plaats met een groep van gemiddeld 10 personen die buiten sporten beoefent. Het dorpshuis beschikt over een viertal (vergader)zalen (variërend in grootte voor 10 personen tot 250 personen).

Voor de jeugd van Marsum is er nog een speciale geluid-geïsoleerde ruimte gecreëerd waar ze naar hartenlust hun spel- en sportactiviteiten kunnen uitleven. Het dorpshuis bevindt zich in het centrum van Marsum nabij de Jeu de Boulesbaan en de Sportzaal en Sportvelden. Daarbij is in ruime mate parkeergelegenheid aanwezig. Binnenkort worden er ook nog een tweetal oplaadplekken voor elektrische auto’s gerealiseerd. Kort samengevat dorpshuis Nij Franjum is onmisbaar voor de leefbaarheid en mienskip van Marsum voor nu en in de toekomst!

4.3 Toekomstige kansen en mogelijkheden In een gezamenlijk overleg met de verenigingen en Nij Franjum gaan we op zoek naar de toekomstige mogelijkheden en kansen. Naar gelang de behoeften zal Nij Franjum dit verder uitwerken in de conclusie van dit rapport. Met de onderstaande vraagstukken proberen we een duidelijk beeld op te halen bij de verenigingen: •

Hoe zouden meer verenigingen gebruik kunnen maken van Nij Franjum? o Zoeken naar verbinding en mogelijkheden zoeken. o Nieuwe activiteiten ontplooien passend in Nij Franjum

•

Wat kan Nij Franjum bieden als meerwaarde voor de bestaande verenigingen?

•

Wat kunnen de verenigingen als meerwaarde aan Nij Franjum bieden?

Datum November 2024 Blad 10 van 12

o

Gebruik maken van Accommodatie; activiteiten ontplooien

•

Wat ontbreekt er aan faciliteiten in Nij Franjum voor de verenigingen? o Tot op heden is de Nij Franjum goed multifunctioneel ingericht voor de gebruikers

•

Welke sport en spel activiteiten zijn (nog meer) mogelijk in Nij Franjum? o We zien veel mogelijkheden binnen de huidig accommodatie. o Naar de toekomst biedt de ruimte genoeg mogelijkheden. o Gymnastiek is in beperkte vorm zeker mogelijk o Balsporten zijn in Nij Franjum moeilijk te faciliteren

•

Waarin zou Nij Franjum kunnen investeren om geschikt te zijn voor uw vereniging? o Akoestiek in de zalen o Verlichting geschikt voor diverse activiteiten o Ventilatie / Verwarming systeem geschikt voor diverse activiteiten o Screens; niet iedere vereniging wil “in het zicht” zitten

•

Wat is de visie van de vereniging voor de toekomst; is er enig beleid waar men naar toe wil? o Tijdens de gesprekken blijkt dat er niet direct een toekomstvisie is. Maar de verenigingen genoeg zorgen hebben over de ledenaantallen en besturen.

•

Heeft de vereniging enige inzage in de demografische ontwikkelingen, toekomstige groei en hoe gaat men hiermee om? o De Pôlle schetst het beeld dat de school ±50 leerlingen heeft en de komende jaren een geringe toename verwacht op school. Daarnaast zal de school rondom Marsum leerlingen proberen te werven. o Marsum is een dorp waar geen nieuwbouw mogelijk is. Dit zien we ook terug in de “vergrijzing” van het dorp.

•

Is er nu en voor de toekomst, voldoende sport- en bestuurlijk kader te krijgen? o Dit is en blijft in de huidige tijd een grote zorg

Datum November 2024 Blad 11 van 12

5 Conclusie 1.

Wat behoort nu tot de directe mogelijkheden voor Nij Franjum

Nij Franjum is op dit moment voldoende multifunctioneel ingericht voor de huidige activiteiten en bied genoeg mogelijkheden om nieuwe activiteiten te ontplooien. 2.

-

3.

Welke directe mogelijkheden we kunnen creëren met een (beperkte) investering Investeren in opslagruimtes voor verenigingen zouden helpen bij de opslag voor de middelen voor Sport en Spel. De aanwezige geluidsinstallatie geschikt maken, dat deze bruikbaar / geschikt is voor de gebruikers. Denk aan de volksdansers, sprekers etc. Op welke mogelijkheden kunnen we ons voorbereiden richting de toekomst

Bij een mogelijke verduurzaming van de Heringa-zaal inzetten op comfort voor de gebruikers. Comfort in de vorm van: - Verwarming o Voorbeeld; Bridgers zitten lang stil en hebben snel last van kou / tocht Ventilatie o Bij het gebruik van de zaal met grotere groepen is ventilatie erg belangrijk om fit en gezond te blijven. - Akoustiek o Ervaring in andere zalen is gebleken extra aandacht te schenken aan de akoestiek in de zaal. Een “gehorige zaal” is erg oncomfortabel - Verlichting o Verlichting doet veel bij een activiteit. De juiste lichtintensiteit maakt het mogelijk goed bladmuziek of kaarten te kunnen lezen. Maar ook gedimde verlichting is wenselijk bij andere activiteiten zoals Yoga. Kortom een verlichtingsinstallatie bruikbaar in een breed spectrum. - Mogelijkheden voor gymactiviteiten zijn in de zaal aanwezig; denk aan oppervlak en ruimte. Een investering en/of een aanpassing zal onderzocht worden als de vraag actueel wordt.

Bijlage I – Geografische ligging verenigingen

Tennis Kaatsen