Bijlage 3 Participatie. 20.100396.pdf
Tekst van het document
Energietransitie en Participatie ‘Tzum neemt zelf het heft in handen ‘ December 2019
Plannen maken en doen Je dorp energieneutraal maken door eigen duurzame energie op te wekken en energie besparen. Het klinkt als een droom, maar in Tzum werken ze daar al langer aan. Sinds 1994 exploiteert het dorp via de stichting MAST een windturbine die duurzaam elektriciteit opwekt(e). Die is om bedrijfseconomische redenen in 2016 verkocht. Nadien zijn diverse ‘kleinschalige’ windmolen- en zonneconcepten onderzocht. Die bleken financieel niet haalbaar. Door een ‘pilot Omgevingswet’ van o.a. de gemeente Waadhoeke en de provincie Fryslân, is in 2018 een plan gemaakt voor het opschalen (verzwaren) van onze windturbine(rechten). Dat proces heeft bestuurlijke connecties en draagvlak opgeleverd en in 2019 mee geresulteerd in een ruimer windmolenbeleid van de provincie Fryslân (coalitieakkoord) voor o.a. dorpsmolens. Klimaatakkoord en Energietransitie In het kader van het Klimaatakkoord/Energietransitie en de mogelijkheden van nieuw windmolenbeleid, wil stichting MAST haar milieu- en leefbaarheidsdoelen continueren. Zij wil meer duurzame energie opwekken en plannen maken om het dorp op termijn gasloos te maken. Dat wil zij samen met inwoners en de gemeente organiseren. Daarvoor is in 2019 de energiecoöperatie TOER u.a. opgericht. In 2020 wordt gestart met de voorbereidingen voor de bouw van een nieuwe en grotere windturbine.
Meer informatie is te lezen via de website: www.toer.frl Sociale innovatie Een mooie bijkomstigheid van de Energietransitie is dat plannen maken en uitvoeren in coöperatief verband (burgerparticipatie), leidt tot meer sociale verbindingen. Tzum is een kleine plaats en is een hechte gemeenschap, daar past een coöperatieve samenwerkingsvorm prima bij. Hoeveel interesse er werkelijk is om eigen lokaal opgewekte energie af te nemen is nog moeilijk in te schatten. De coöperatie gaat er veel aan doen om het voor de inwoners interessant en betaalbaar te maken. Om mensen uit het dorp en de omgeving te betrekken en enthousiasmeren, zullen regelmatig ‘Meet ups’ georganiseerd worden om kennis te delen en elkaar te inspireren. Burgerparticipatie en draagvlak Stichting MAST heeft met het ‘dorpsmolenconcept’ al langer ervaring opgedaan met de wereld van duurzame energieopwekking, energiebesparing en burgerparticipatie. De stichting heeft vanaf 1994 vele milieu- en leefbaarheidsprojecten in Tzum ondersteund (http://www.tsjom.nl/verenigingen/mast/nieuws-mast.htm). Windturbines hebben impact op het landschap en milieu. Daarom is het belangrijk dat bewoners in de omgeving betrokken worden bij dergelijke bouwplannen en exploitaties. Coöperatie TOER u.a. neemt om organisatorische redenen het stokje over van stichting MAST.
De bestuurders van beide organisaties hebben eind 2018 achttien families in een straal van 1 kilometer vanaf de bouwlocatie (Laakwerd) ingelicht over hun opschalingsplan. Vrijwel alle omwonenden waren positief over het dorpsmolenconcept zoals dat vanaf 1994 heeft gefunctioneerd. Enkelen stelden vragen over de milieu-impact van een grotere windturbine (geluid, uitzicht) en/of zij ook kunnen participeren in de toekomstige exploitatie. Onder eerder genoemde omstandigheden is het opschalingsplan vanaf het voorjaar van 2019 nader voorbereid. Als eerste zijn de 5 omwonenden binnen een straal van 500 meter vanaf de bouwlocatie en 2 andere betrokkenen individueel bezocht en tweemaal uitgenodigd voor een burenbijeenkomst (op 31-8 en 16-11-2019). Vrijwel iedereen blijkt nog steeds positief te zijn over het opschalingsplan met als uitgangspunt duurzaam en opbrengsten voor het dorp en de regio. Ook als buren kunnen zij financieel mee profiteren. Zes van de zeven betrokkenen hebben schriftelijk verklaard geen bezwaar tegen een nieuwe windturbine te hebben. Eén (echtpaar) van de zeven buren heeft ondanks hun duurzame motivatie en het mooie participatieconcept van coöperatie TOER u.a., moeite met de aanwezigheid van meerdere windturbines in hun naaste omgeving. Zij zien liever dat
andere middelen worden ingezet voor verduurzaming, zoals zonne-energie op daken. Overigens willen zij ‘niet dwars liggen’? Per begin 2020 zijn nog geen concrete afspraken gemaakt met deze buren. Wellicht gaat dat in de loop van 2020 plaatsvinden.
BIJLAGE www.TOER.frl