Bijlage 3 Oplegnotitie woonzorganalyse Waadhoeke

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE 2025-2030-2035 MET EEN DOORKIJK NAAR 20402050 in opdracht van de gemeente Waadhoeke

WAAROM DEZE WOONZORGANALYSE? Meer vraag naar wonen met zorg of ondersteuning

Een thuis voor iedereen

De gemeente Waadhoeke wil dat al haar inwoners goed

Met het programma ‘Een thuis voor iedereen’ wil het Rijk

deze groepen doen om hun kansen te vergroten. Er moeten

kunnen wonen, ongeacht of diegene een zorg- of

de huisvesting van ouderen, kwetsbare groepen en

ook regionale afspraken gemaakt worden, bijvoorbeeld over

ondersteuningsvraag heeft. Daar hoort passende

groepen met urgentie verbeteren. Gemeenten moeten in

hoe de opgave verdeeld wordt over gemeenten en over

huisvesting bij. Doordat ouderen langer zelfstandig thuis

hun Volkshuisvestingsprogramma aangeven wat ze voor

toewijzing en urgentie.

moeten wonen én doordat Waadhoeke vergrijst, zien we dat de vraag naar wonen met zorg of ondersteuning snel toeneemt. We zien ook dat andere kwetsbare groepen steeds vaker zelfstandig wonen, in ‘normale’ buurten. Dat vraagt om meer woningen, soms met speciale eisen of in specifieke vormen. Met deze woonzorganalyse geven we inzicht in hoe groot deze groepen zijn en hoe groot de toevoegopgave de komende jaren moet zijn. De woonzorganalyse is een onderlegger voor het Volkshuisvestingsprogramma van Waadhoeke. Daarin staat precies hoeveel woningen de

OM WIE GAAT HET? AANDACHTSGROEPEN

URGENTE GROEPEN

OUDEREN

MANTELZORGVERLENERS

(DREIGEND) DAK- EN THUISLOZEN

ERNSTIG CHRONISCH ZIEKEN

MENSEN MET EEN LICHAMELIJKE, VERSTANDELIJKE OF

UITSTROMERS UIT INSTELLINGEN

ZINTUIGLIJKE BEPERKING OF PSYCHISCHE KWETSBAARHEID UITSTROMERS UIT INTRAMURALE INSTELLINGEN

WOONWAGENBEWONERS

Rijk verplicht gemeenten om specifiek aandacht te hebben

STUDENTEN

urgente groepen (zie het kader rechts). In deze

STOPPENDE SEKSWERKERS

ARBEIDSMIGRANTEN

gemeente gaat bouwen en voor welke doelgroepen. Het voor de woonvraag van ouderen, aandachtsgroepen en

UITSTROOM UIT DETENTIE

STATUSHOUDERS EN OEKRAÏENSE VLUCHTELINGEN

woonzorganalyse geven we daar antwoord op. 1 INLEIDING

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 2

OUDEREN Waadhoeke is relatief sterk vergrijsd

INWONERS

2014

2019

2024

∆ 2014-2019

∆ 2019-2024

∆ 2014-2024

GEM PER JAAR

De schema’s rechts komen uit het woonbehoefteonderzoek

0 tot 15 jaar

8.315

7.330

7.045

-985

-285

-1.270

-125

van Waadhoeke. Ze laten de ontwikkeling van het aantal

15 tot 25 jaar

5.235

5.340

5.360

105

20

125

15

25 tot 45 jaar

10.590

9.620

9.995

-970

375

-595

-60

45 tot 65 jaar

13.860

13.850

13.320

-5

-530

-535

-55

65 jaar en ouder

8.690

9.895

11.190

1.210

1.295

2.505

250

WAADHOEKE

46.680

46.040

46.910

-640

870

230

25

inwoners en huishoudens zien in de jaren 2014-2024. Het aantal huishoudens nam toen met +960 toe, wat neerkomt op een gemiddelde groei van zo’n 100 huishoudens per jaar. Het aantal inwoners steeg ook, maar minder hard. Dat betekent dat er sprake was van huishoudensverdunning: het gemiddeld aantal mensen dat in één woning woont, nam af.

HUISHOUDENS

2014

2019

2024

∆ 2014-2019

∆ 2019-2024

∆ 2014-2024

GEM PER JAAR

alleenstaanden

6.255

6.680

7.250

425

570

995

100

paren

6.560

6.635

6.810

75

170

245

25

gezinnen

7.090

6.855

6.810

-235

-45

-280

-30

WAADHOEKE

19.910

20.175

20.870

265

695

960

95

Dat is vooral het gevolg van vergrijzing. We zien in de schema’s rechts dat twee groepen sterk groeiden: het

 Ontwikkeling van het aantal inwoners en huishoudens in Waadhoeke, onderverdeeld naar leeftijdsgroepen en huishoudenstypen, over de periode 2014-2024.

aantal 65-plussers en het aantal alleenstaanden. Vaak gaat

Afgerond op 5-tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. Uit: woonbehoefteonderzoek Waadhoeke (2025).

het om een combinatie van beide. Opvallend is dat het aantal alleenstaanden in Waadhoeke in 2024 voor het eerst hoger lag dan het aantal gezinnen. Dat heeft ook gevolgen voor de vraag naar zorg en ondersteuning. Die neemt toe naarmate men ouder wordt, en is het grootst bij mensen die alleen wonen.

2 OUDEREN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 3

OUDEREN ‘Grijze druk’ relatief fors

2004

2024

Hoe sterk Waadhoeke vergrijsd is, zie je nog beter op de twee bevolkingspiramides rechts. Die laten zien hoe de leeftijdsopbouw voor Waadhoeke er in 2004 en 2024 uitzag

(blauwe staven), vergeleken met het gemiddelde in heel Fryslân (zwarte contouren). In 2004 vielen veel inwoners van Waadhoeke (toen nog vier aparte gemeenten) in de gezinsleeftijd: een brede ‘buik’ van de piramide met veel 30- tot 50-jarigen en een brede voet met veel jongeren tot 20 jaar. De groep 30- tot 50-jarigen is nu 20 jaar ouder geworden en woont vaak nog steeds in de gemeente. Zij zijn nu (pre-)senioren. Hun kinderen zijn niet allemaal gebleven. Waadhoeke telt nu immers relatief weinig 20- tot 40-jarigen. De ‘grijze druk’ (aantal 65-plussers ten opzichte van 20- tot 65-jarigen) nam daardoor toe en is fors vergeleken met heel Fryslân. Waadhoeke trekt naar verwachting de komende jaren weer meer gezinnen aan. Dat neemt niet weg dat de groep die zorg en ondersteuning vraagt relatief groot blijft en in aantallen naar verwachting zelfs groter wordt. 2 OUDEREN

 Bevolkingspiramides voor Waadhoeke in de jaren 2004 en 2024. Elke staaf geeft aan hoeveel mannen en vrouwen er in elke leeftijdsgroep zitten. De zwarte contouren geven de gemiddelde leeftijdsopbouw van de provincie Fryslân weer. Hoe breder de bovenkant, hoe meer (aanstaande) ouderen (deels ‘babyboomers’) er zijn. De zwarte stippellijnen laten zien hoe Waadhoeke in twintig jaar tijd veranderde van een gezinsgemeente naar een gemeente met veel vijftigers, zestigers en zeventigers. Uit: woonbehoefteonderzoek Waadhoeke (2025).

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 4

OUDEREN Grote verschillen tussen kernen

noorden.

Rechts zie je per kern of cluster hoeveel 65-plussers en

KERN/CLUSTER

2019

2024

Δ ‘19-’24

2019

2024

Δ ‘19-’24

alleenstaanden er in 2019 en 2024 woonden en hoe beide

Franeker

24%

26%

355

36%

38%

205

Berltsum

17%

19%

85

32%

33%

35

Deinum

20%

22%

35

23%

26%

25

Dronryp

21%

23%

75

28%

31%

55

Marsum

26%

25%

-5

35%

38%

15

ouderen en veel alleenstaanden. Dat zijn bijvoorbeeld

Menaam

24%

27%

130

29%

29%

25

Franeker en St.-Annaparochie. Daar staan ook de meeste

Minnertsga

19%

22%

60

34%

33%

5

zorgvoorzieningen, dus het is logisch dat je daarmee vaker

Sexbierum-Pietersbierum

19%

22%

55

33%

37%

50

alleenstaande ouderen aantrekt. Dat gebeurde ook: in tien

St.-Annaparochie

24%

27%

135

36%

37%

30

jaar tijd zagen we daar de grootste absolute groei van het

St.-Jacobiparochie

19%

22%

55

34%

38%

40

aantal ouderen. Een deel van hen maakt gebruik van zorg

Tzum

20%

21%

15

32%

36%

25

Tzummarum

21%

25%

60

34%

33%

-5

Winsum

19%

23%

50

31%

26%

-25

Dorpen in het noorden

16%

19%

85

33%

34%

15

Dorpen in het oosten

21%

22%

-5

29%

30%

5

Dorpen in het zuidwesten

19%

22%

105

30%

32%

45

WAADHOEKE

21%

24%

1.295

33%

35%

570

groepen zich ontwikkelden. In sommige kernen zien we een combinatie van veel

of ondersteuning. In Marsum wonen ook veel ouderen en alleenstaanden, alleen daar nam de vergrijzing tussen 2014 en 2024 juist iets af. In andere kernen zien we juist een combinatie van veel

OUDEREN (65-PLUS)

ALLEENSTAANDEN

ouderen en veel stellen, zoals in Menaam en Tzummarum. Daar zijn ook woonzorgvoorzieningen. Er zijn ook kernen waar juist relatief weinig ouderen wonen. Dat zijn bijvoorbeeld Berltsum en het cluster Dorpen in het

2 OUDEREN

 Ontwikkeling van het aandeel 65-plussers en alleenstaanden per kern of cluster, gemeten over de periode

2019-2024. In de grijze kolom staat wat de absolute ontwikkeling was. In rood of groen geven we aan of die groep relatief veel of weinig voorkomt. Aantallen afgerond op 5-tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. Uit: woonbehoefteonderzoek Waadhoeke (2025).

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 5

Nog uit te werken

GEBRUIK VAN ZORG EN ONDERSTEUNING Nog uit te werken. We zijn nog bezig om gegevens hiervoor te verzamelen.

2 OUDEREN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 6

VOORZIENINGEN Toelichting •

Op de kaart zie je voorzieningen die relevant zijn voor ouderen en/of mensen met een zorgvraag.

•

Kaarten voor Franeker, St.-Annaparochie en Dronryp

vind je op de volgende pagina. Dorps-/buurthuis

•

Opmerking: in sommige kernen is geen dorpshuis. Dat betekent niet dat er geen ontmoetingsruimtes zijn.

Zorgvoorziening

Soms delen dorpen ontmoetingsruimtes met elkaar (Bitgum, Bitgummole) of hebben andere voorzieningen een ontmoetingsfunctie.

2 OUDEREN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 7

VOORZIENINGEN Franeker

St.-Annaparochie

Dronryp

Dorps-buurthuis

Zorgvoorziening

2 OUDEREN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 8

AANPASBAARHEID VAN WONINGEN Vooral nieuwere buurten beter aanpasbaar De kaartjes hieronder geven een inschatting van hoe

dorpskernen en langs de Bildtdijken. Daar staan het vaakst

beter aanpasbaar: die zijn nieuwer met ook ruimere

aanpasbaar bestaande huur- en koopwoningen zijn. We

oudere woningen met kleine plattegronden. In het centrum

plattegronden. Het gaat om een theoretische inschatting.

zien drie soorten plekken waar de kans op aanpasbaarheid

van Franeker gaat het soms ook om gestapelde bouw

In de praktijk moet blijken hoe aanpasbaar ze echt zijn.

het kleinst is: in en rond het centrum van Franeker, in oude

zonder lift. Woningen aan de randen van kernen zijn vaak

2 OUDEREN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 9

MANTELZORGVERLENERS Eerste conclusies puntsgewijs •

Aandeel mantelzorgers in Waadhoeke is vergelijkbaar met het Fries en Nederlands gemiddelde.

•

•

Aandeel mantelzorgers dat zich zwaar belast voelt, ligt

WAADHOEKE

FRIESLAND

NEDERLAND

MANTELZORGVERLENER

13,5%

13,9%

13,8%

ZWAAR BELASTE MANTELZORGER

17,8%

18,7%

22,3%

lager dan het Fries en Nederlands gemiddelde, maar is

 Aandeel mantelzorgverleners en zwaar belaste mantelzorgers in Waadhoeke, Fryslân en Nederland. De tabel laat het percentage inwoners zien dat

alsnog substantieel.

mantelzorg verleent en het percentage mantelzorgers dat aangeeft zwaar belast te zijn. Uit: Gezondheidsmonitor 2024.

De meeste mantelzorg gaat naar ouderen, vooral 85-

Prognose mantelzorg

plus. •

De verwachting is dat het mantelzorgpotentieel

15,00%

afneemt: in 2025 waren er nog 17 mantelzorgers per

14,00%

85-plusser beschikbaar, terwijl dat in 2040 naar verwachting nog maar 5 zijn. Advies: probeer deze

13,00%

daling af te zwakken door mantelzorgers te faciliteren

12,00%

(kleinschalige woonvormen dicht bij familie en

11,00%

voorzieningen, kangoeroewoningen, zorgunits, etc.).

10,00%

2020

2022

Waadhoeke

2024

Friesland

2026

Nederland

 Prognose van het aandeel mantelzorgverleners in Waadhoeke, Fryslân en Nederland (2020–2026). De grafiek toont een verwachte lichte toename van mantelzorg in alle gebieden, waarbij Waadhoeke vergelijkbaar blijft met het provinciale en landelijke niveau.

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 10

MENSEN MET EEN LICHAMELIJKE BEPERKING Eerste conclusies puntsgewijs •

WAADHOEKE 18+

WAADHOEKE 65+

FRIESLAND 18+

FRIESLAND 65+

NEDERLAND 18+

NEDERLAND 65+

ÉÉN OF MEER LICHAMELIJKE BEPERKINGEN 65+

13%

20,4%

14%

19,8%

15%

22,8%

BEPERKING IN HOREN 65+

4%

6,1%

4%

5,4%

4%

6,5%

Nederlands gemiddelde, maar wel iets hoger dan het

BEPERKING IN ZIEN 65+

4%

5,3%

5%

5,6%

5%

6,4%

Fries gemiddelde.

BEPERKING IN BEWEGEN 65+

8%

12,6%

9%

14,2%

9%

16,6%

Ongeveer 13% van de inwoners van Waadhoeke (18plus) heeft lichamelijke beperkingen (horen, zien, bewegen) die het dagelijks functioneren en de

zelfstandigheid beperken. Dat is iets lager dan het

•

•

Zij wonen lang niet allemaal in een woning die past bij

 Aandeel inwoners met één of meer lichamelijke beperkingen in Waadhoeke, Fryslân en Nederland, uitgesplitst naar leeftijdsgroep (18-plus en 65-plus) en

hun behoefte.

type beperking (horen, zien en bewegen). Uit: Gezondheidsmonitor 2024.

Toenemende vergrijzing zorgt ervoor dat deze groep groeit. De vraag naar woonomgevingen waar wonen, veiligheid, bereikbaarheid en goede voorzieningen gecombineerd worden groeit dus.

•

Specifiek bij mensen met zintuiglijke beperkingen speelt de inrichting van de woonomgeving een rol. Denk aan goede verlichting, veilige en herkenbare looproutes.

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 11

MENSEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING Eerste conclusies puntsgewijs •

Mensen met een (lichte tot matige) verstandelijke

AANTAL WMO CLIËNTEN NAAR FINANCIERINGSVORM

WAADHOEKE

FRIESLAND

NEDERLAND

beperking hebben vaak ondersteuning nodig bij zelfstandig wonen, met name via begeleiding en

ALLEEN PERSOONSGEBONDEN BUDGET (PGB)

20 (0,04%)

590 (0,09%)

24.095 (0,13%)

ALLEEN ZORG IN NATURA (ZIN)

3.110 (6,63%)

46.535 (7,03%)

1.069.020 (5,96%)

ZOWEL PGB ALS ZIN

40 (0,08%)

810 (0,12%)

43.215 (0,24%)

deze groep in de praktijk voornamelijk gemeentelijke

AANTAL WMO CLIËNTEN

WAADHOEKE

FRIESLAND

NEDERLAND

ondersteuning via de Wmo ontvangt en er geen

MET BEGELEIDING

469

7.281

179.429

volledige cijfers beschikbaar zijn op gemeentelijk

MET BEGELEIDING (AANTAL PER 1.000 INWONERS)

10

11

10

MET DAGBESTEDING

235

2.648

53.829

MET DAGBESTEDING (AANTAL PER 1.000 INWONERS)

5

4

3

dagbesteding. •

Voor deze analyse zijn Wmo-cijfers gebruikt, omdat

niveau. •

In Waadhoeke ontvangen circa 10 per 1.000 inwoners Wmo-begeleiding. Dit is vergelijkbaar met het Fries en

 Aantal Wmo-cliënten in Waadhoeke, Fryslân en Nederland, uitgesplitst naar financieringsvorm (PGB en/of ZIN) en type ondersteuning (begeleiding en

landelijk gemiddelde. •

•

dagbesteding), weergegeven in aantallen en per 1.000 inwoners. Uit: Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein

Daarnaast maakt circa 5 per 1.000 inwoners gebruik van Wmo-dagbesteding.

Trends en ontwikkelingen

De ondersteuning wordt hoofdzakelijk geleverd via

•

zorg in natura (ZIN). Het gebruik van PGB is beperkt.

De woonvraag verschuift richting langer zelfstandig wonen met ondersteuning aan huis, wat vraagt om geschikte en betaalbare woonvormen.

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 12

MENSEN MET PSYCHISCHE KWETSBAARHEID Eerste conclusies puntsgewijs •

WAADHOEKE

FRIESLAND

NEDERLAND

HOOG RISICO ANGSTOORNIS OF DEPRESSIE

6,3%

6,0%

8,9%

derde heeft recent angst- of depressieklachten ervaren

ANGST-/DEPRESSIEGEVOELENS AFG. 4 WEKEN

35,6%

38,9%

46,4%

en 15% ervaart (heel) veel stress. Deze cijfers liggen

(HEEL) VEEL STRESS AFG. 4 WEKEN

15,2%

15,6%

20,3%

iets lager dan het landelijk gemiddelde en zijn

LAGE VEERKRACHT

11,5%

12,4%

14,9%

vergelijkbaar met de rest van Fryslân.

HOGE VEERKRACHT

62,7%

61,0%

53,6%

De veerkracht in Waadhoeke is relatief hoog. Bijna

SUIÏCIDEGEDACHTEN WEL EENS

7,7%

8,6%

10,1%

twee derde van de inwoners geeft aan dat zij goed

SUÏCIDEGEDACHTEN (HEEL) VAAK

1,2%

0,8%

1,1%

PSYCHISCHE KLACHTEN

17,2%

17,8%

21,5%

6% van de volwassenen in Waadhoeke heeft een hoog risico op een angststoornis of depressie. Ruim een

•

kunnen omgaan met tegenslagen. Ernstigere signalen komen ook voor: 8% heeft weleens suïcidegedachten gehad en 1% heeft die vaak. Het aandeel inwoners met psychische klachten ligt op 17%. •

 Aandeel inwoners met psychische kwetsbaarheid in Waadhoeke, Fryslân en Nederland. De tabel laat het percentage inwoners zien met een verhoogd risico op angst of depressie, ervaren stress, veerkracht, suïcidegedachten en overige psychische klachten. Uit: Gezondheidsmonitor 2024.

Het beeld in Waadhoeke is relatief gunstig: psychische kwetsbaarheid komt in Waadhoeke voor, maar minder dan gemiddeld in Nederland. Er zijn sterke beschermende factoren zoals hoge veerkracht, waardoor toegankelijke hulp en sociale steun voorhanden zijn om inwoners mentaal gezond te houden.

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 13

Nog uit te werken

ERNSTIG CHRONISCH ZIEKEN Nog uit te werken.

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 14

UITSTROOM UIT INTRAMURALE INSTELLINGEN Eerste conclusies puntsgewijs •

TOTAAL

REGULIERE WONING

TOTAAL TOV POPULATIE

zorginstellingen (vooral ggz en jeugdzorg) naar

UITSTROOM ZORG: GGZ

65

60

0,1%

reguliere woningen. In Waadhoeke ging het in 2023

UITSTROOM ZORG: JEUGDZORG

20

20

0,0%

om 95 personen. Zij hebben vaak een psychische of

UITSTROOM ZORG: TOTAAL

95

85

0,2%

TOTAAL

REGULIERE WONING

TOTAAL TOV POPULATIE

Jaarlijks stromen er inwoners uit intramurale

WAADHOEKE

sociale kwetsbaarheid. •

Vergeleken met heel Fryslân is het aantal uitstromers

FRYSLÂN

relatief beperkt, maar de opgave blijft: een groep

UITSTROOM ZORG: GGZ

1.055

995

0,2%

inwoners moet zelfstandig wonen, in ‘normale’ straten

UITSTROOM ZORG: JEUGDZORG

325

290

0,0%

en in woningen waar begeleiding of ondersteuning

UITSTROOM ZORG: TOTAAL

1.540

1.435

0,2%

TOTAAL

REGULIERE WONING

TOTAAL TOV POPULATIE

UITSTROOM ZORG: GGZ

35.170

32.920

0,2%

UITSTROOM ZORG: JEUGDZORG

6.990

6.440

0,0%

UITSTROOM ZORG: TOTAAL

45.740

42.500

0,3%

mogelijk is. Zo voorkom je dat mensen vastlopen of terugvallen in de zorg. De vraag landt vaak in de sociale huur.

NEDERLAND

 Aantal inwoners dat jaarlijks uitstroomt uit intramurale zorginstellingen (ggz en jeugdzorg) in Waadhoeke, Fryslân en Nederland, en het deel dat direct doorstroomt naar een reguliere woning. Uit: Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen 2023.

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 15

UITSTROOM UIT DETENTIE Eerste conclusies puntsgewijs •

naar een woning, vaak regulier en soms in een instelling. Naar verhouding is dat ongeveer evenveel

als in heel Fryslân. •

UITSTROOM DETENTIE

In Waadhoeke stromen elk jaar zo’n 35 personen door

Alle ex-gedetineerden die uitstromen in Waadhoeke zijn alleenstaand. Dat is relatief veel. De groep uitstromers bestaat dus uitsluitend uit mensen die

INSTELLINGSWONING

TOV POPULATIE

EX-GEDETINEERDE ALLEENSTAAND

WAADHOEKE

35

25

10

0,1%

100%

FRYSLÂN

450

395

55

0,1%

65,4%

NEDERLAND

13.675

10.655

3.020

0,1%

49,3%

 Jaarlijkse uitstroom uit detentie in Waadhoeke, Fryslân en Nederland, uitgesplitst naar reguliere woning, instellingswoning en aandeel ten opzichte van de totale bevolking. Uit: Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen 2023.

Type eigendom van de woning (Nederland)

zelfstandig gaan wonen zonder terug te kunnen vallen

•

REGULIERE WONING

op een partner of gezin.

70,00%

Het is belangrijk dat er voldoende betaalbare woningen

60,00%

voor alleenstaanden zijn, met waar nodig (psychische)

50,00%

begeleiding en ondersteuning voor een stabiele

40,00%

terugkeer in de maatschappij.

30,00% 20,00% 10,00% 0,00%

Uitstroom detentie: <3 maanden Koopwoning

Uitstroom detentie: ≥3 maanden Corporatiewoning

Uitstroom detentie: totaal

Private huurwoning

 Verdeling van het type woning waarin ex-gedetineerden in Nederland terechtkomen, naar duur van detentie. Uit: Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen 2023.

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 16

STUDENTEN Eerste conclusies puntsgewijs •

•

Studenten vormen in Waadhoeke een relatief kleine

WAADHOEKE

FRYSLÂN

NEDERLAND 620.840 (3,5%)

aandachtsgroep, het totale aandeel studenten ligt lager

STUDENT THUISWONEND

1.905 (4,1%)

24.535 (3,7%)

dan in Fryslân en Nederland.

STUDENT UITWONEND

225 (0,5%)

10.835 (1,6%)

394.015 (2,2%)

Het merendeel van de studenten is thuiswonend, het

TOTAAL

2.130 (4,5%)

35.370 (5,3%)

1.014.855 (5,7%)

WAADHOEKE

FRYSLÂN

NEDERLAND

KOOPWONING

43,6%

15,3%

16,0%

CORPORATIEWONING

33,3%

25,5%

30,5%

PRIVATE HUURWONING

23,1%

57,0%

51,6%

aantal uitwonende studenten is beperkt. •

Dit hangt samen met het ontbreken van onderwijsinstellingen binnen de gemeente.

•

Uitwonende studenten uit Waadhoeke wonen relatief vaak in koop- en corporatiewoningen en minder in de private huursector dan landelijk.

•

De cijfers geven inzicht in het woonpatroon van studenten, maar wijzen op een beperkte druk van studenten op de lokale woningmarkt.

•

TYPE EIGENDOM VAN DE WONING UITWONENDE STUDENTEN

 Aantal thuiswonende en uitwonende studenten in Waadhoeke, Fryslân en Nederland en het type woning van uitwonende studenten. Uit: Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen 2023.

De woonopgave voor studenten speelt in Waadhoeke daarom een ondergeschikte rol ten opzichte van andere aandachtsgroepen.

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 17

3.9 STATUSHOUDERS Eerste conclusies stapsgewijs •

WAADHOEKE

FRIESLAND

NEDERLAND

HARLINGEN

SÚDWESTFRYSLÂN

LEEUWARDEN

IN VERSLAGJAAR GEHUISVEST VANUIT COAOPVANGLOCATIE

15 (0,0%)

570 (0,1%)

18.160 (0,1%)

-

75 (0,1%)

220 (0,2%)

REEDS GEHUISVEST BEGIN VERSLAGJAAR

200 (0,4%)

3.210 (0,5%)

95.260 (0,5%)

90 (0,6%)

420 (0,5%)

710 (0,6%)

Er komen relatief veel alleenstaande statushouders en statushouder-gezinnen in Waadhoeke wonen. Die doen

IN COA-OPVANGLOCATIE

65 (0,1%)

680( 0,1%)

13.120 (0,1%)

-

240 (0,3%)

95 (0,1%)

een beroep op woningen waar vaak al te weinig van

TOTAAL

280 (0,6%)

4.460 (0,7%)

126.540 (0,7%)

95 (0,6%)

735 (0,8%)

1.025 (0,8%)

Huisvesting van statushouders is een terugkerende opgave. De druk op de sociale huurmarkt blijft merkbaar doordat de halfjaarlijkse taakstelling niet

altijd wordt gehaald. •

AANTAL PERSONEN

zijn: woningen voor kleine huishoudens en

Huisvesting vergunninghouders versus taakstelling

gezinswoningen. 70 60 50 40 TYPE HUISHOUDEN

VERGUNNINGHOUD ERS WAADHOEKE

TOTALE POPULATIE WAADHOEKE

ALLEENSTAAND

29,4%

34,5%

PAAR MET KINDEREN

58,8%

26,5%

EENOUDERGEZIN

11,8%

6,4%

30

63

56 46

43

36 26

27

22

20

44

49

46 45

37 39

34

17

10 0 Eerste halfjaar Tweede halfjaar Eerste halfjaar Tweede halfjaar Eerste halfjaar Tweede halfjaar Eerste halfjaar Tweede halfjaar 2022 2022 2023 2023 2024 2024 2025 2025

Huisvesting vergunninghouders realisatie

Huisvesting vergunninghouders taakstelling

 Huisvesting van statushouders in Waadhoeke, Fryslân en Nederland, inclusief instroom, huishoudenssamenstelling en realisatie ten opzichte van de taakstelling. Uit: Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen 2023.

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 18

OEKRAÏENSE VLUCHTELINGEN Eerste conclusies stapsgewijs •

Begin 2026 verbleven er 426 Oekraïense vluchtelingen in Waadhoeke.

•

In de gemeente zijn circa 480 opvangplekken, verdeeld over zes locaties. Er is voldoende capaciteit om aan de opvangvraag te voldoen.

•

Gemeenten zijn verplicht om opvang te bieden aan Oekraïense vluchtelingen, maar er is geen vast minimumaantal per gemeente. Binnen Veiligheidsregio Fryslân wordt regionaal afgestemd hoeveel plekken er nodig zijn en gemeenten dragen daar naar vermogen aan bij.

•

Op de kaart rechts staat de maximale capaciteit per locatie (de huidige bezetting ligt dus lager en verschilt per locatie).

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 19

OVERIGE AANDACHTSGROEPEN Eerste stapsgewijze conclusies kleinere aandachtsgroepen: Stoppende sekswerkers

•

Relatief kleine en moeilijk af te bakenen

Dak- en thuislozen

•

aandachtsgroep. •

Geen specifieke gemeentelijke cijfers beschikbaar voor Ondersteuning en eventuele huisvesting verlopen voornamelijk regionaal.

•

Woonwagenbewoners

•

Waadhoeke. •

Waadhoeke. •

Geen specifieke gemeentelijke cijfers beschikbaar voor

•

Geen sprake van een structurele woonwagengemeenschap in Waadhoeke.

Opvang, huisvesting en begeleiding zijn regionaal

•

Eventuele aanwezigheid is incidenteel en tijdelijk.

georganiseerd.

•

Geen structurele vraag naar woonwagenstandplaatsen.

Directe woonopgave voor Waadhoeke is daardoor

•

Geen afzonderlijke beleids- of programmeringsopgave.

beperkt.

Geen structurele of afzonderlijke woonopgave binnen de gemeente.

3 AANDACHTSGROEPEN

WOONZORGANALYSE WAADHOEKE | 27 JANUARI 2026 | CONCEPT | 20

TITEL Woonzorganalyse Waadhoeke - Oplegnotitie voor kernteam met raad OPDRACHTGEVER Gemeente Waadhoeke AUTEURS Emiel Heuff Fake de Jonge STATUS Concept DATUM 27 januari 2026

KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN Rotterdam Schiedamsedijk 40 3011 ED ROTTERDAM

Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN www.kaw.nl l +31 88 529 0000 l info@kaw.nl