Bijlage 3 Onderzoek Mulier Instituut behoefte zwemwater 2020.pdf
Tekst van het document
Naar openbaar overdekt
Naar overdekt zwembad
zwembad binnen de gemeente
binnen/buiten de gemeente
Huidige situatie
4,5
3,9
Alleen zwembad in Franeker
8,0
5,7
Alleen zwembad in St.
10,7
4,2
8,6
5,0
Annaparochie Zwembad midden in gemeente
Behoefte aan overdekt zwemwater in Waadhoeke | Mulier Instituut
29
De directeuren en georganiseerde gebruikers hebben enkele punten genoemd die kunnen worden meegenomen in de kijk naar de toekomst. De directeuren van beide zwembaden verwachten dat beide zwembaden, mits deze goed worden onderhouden, nog wel 15 jaar mee kunnen. De directeur van De Bildtse Slag geeft aan dat het logisch zou zijn om daarna te gaan denken over de bouw van één zwembad, dat goed bereikbaar is voor de inwoners uit alle delen van de gemeente. In het kader van de exploitatie van zo’n zwembad geeft hij aan dat het van belang is dat het zwembad geschikt is voor de zwemsport en dat het interessant is om te kijken naar de recreatieve mogelijkheden van een nieuw zwembad. De directeur van zwembad Bloemketerp geeft aan dat het zwembad nu geen structurele subsidie krijgt, maar dat subsidie wel noodzakelijk is om het zwembad nog 15 jaar open te kunnen houden. Er kan nu onvoldoende gereserveerd worden voor onderhoud van het zwembad. Hij geeft daarnaast aan dat hij verwacht dat één zwembad in de gemeente qua capaciteit een goede oplossing zou zijn. De locatie van dit zwembad is wel belangrijk. De reisafstand en bereikbaarheid zouden goed moeten zijn. Zijn voorkeur gaat uit naar een zwembad in één van de grotere kernen. Volgens de directeur dient dit zwembad geschikt te zijn voor alle activiteiten. Het multifunctioneel inzetten van een bassin is van belang.
Wel zou hij kiezen voor beperkte recreatieve voorzieningen, zoals in het huidige zwembad, omdat er in de omgeving al veel baden met recreatieve voorzieningen zijn. De georganiseerde gebruikers geven alleen aan een voorkeur te hebben om gebruik te blijven maken van het eigen zwembad. Vereniging Aangepast Sporten Franeker en ZV de Skelp geven beiden aan dat zij verwachten dat ze zullen stoppen als er geen nabijgelegen zwemwater meer is.
Voor de toekomst kan op basis van de benodigde capaciteit worden gedacht over één zwembad in de gemeente. Dit zwembad dient minimaal te bestaan uit één 6-baans 25-meterbassin dat multifunctioneel inzetbaar is en een instructiebassin/recreatiebassin waar doelgroepenzwemmen en watergewenning voor de zwemles plaats kunnen vinden. Een multifunctioneel bassin met 8-banen 25-meter zou ook een optie zijn, dan wordt voldaan aan de volledige behoefte voor de zwemsport. De verwachting is wel dat dit een overschot aan zwemwater zal opleveren. Om het zwembad aantrekkelijk te maken voor pretzwemmen kan worden gedacht aan het toevoegen van een glijbaan, peuterbassin of andere speelelementen. Wat betreft reisafstand betekent de optie dat er één zwembad in de gemeente komt automatisch dat er voor inwoners een langere reisafstand is naar het zwembad dan in de huidige situatie. Reisafstand is een belangrijke reden voor mensen om voor een zwembad te kiezen. Als er één zwembad in de gemeente is, wordt het voor een deel van de inwoners aantrekkelijk om gebruik te maken van een zwembad buiten de gemeente of om geen gebruik meer te maken van een zwembad. De analyse van de reisafstanden laat zien dat in alle scenario’s de reisafstand voor sommige kernen sterk oploopt. Dit is dus een knelpunt in de keuze voor een nieuw zwembad.
30
Behoefte aan overdekt zwemwater in Waadhoeke | Mulier Instituut
In dit onderzoek is inzicht verkregen in de huidige en toekomstige behoefte aan zwemwater in de gemeente Waadhoeke. Hiervoor is het huidige aanbod in kaart gebracht, zijn de verzorgingsgebieden van de zwembaden bepaald en is de behoefte aan zwemwater berekend op basis van het planningsinstrument zwembaden. Aanvullend is de lokale context in kaart gebracht door in gesprek te gaan met de directeuren van de zwembaden en met georganiseerde gebruikers. Op basis van deze uitkomsten zijn enkele implicaties voor de toekomst toegelicht.
In de gemeente Waadhoeke zijn twee openbare overdekte zwembaden gevestigd: Zwembad Bloemketerp en De Bildtse Slag. Zwembad Bloemketerp bestaat uit een 5-baans 25-meterbassin en een klein recreatiebassin. De Bildtse Slag bestaat uit een 4-baans 25-meterbassin en een peuterbassin dat wordt ingezet voor de watergewenning bij leszwemmen. Naast de openbare overdekte zwembaden is er ook een zwembassin bij Sportcentrum Shape van 90 m2. In dit zwembassin wordt leszwemmen en doelgroepenactiviteiten aangeboden. Het zwemwater in de overdekte zwembaden in de gemeente Waadhoeke is vergelijkbaar met de referentiegemeenten. De gemeente Waadhoeke heeft een gemiddelde capaciteit beschikbaar voor de verschillende activiteiten in vergelijking met deze gemeenten. Wat wel opvalt is het gebrek aan zwemwatercapaciteit voor de zwemsport. De twee wedstrijdbassins zijn qua temperatuur niet geschikt voor deze activiteit. In de praktijk wordt er wel gebruik gemaakt van deze bassins door verenigingen en wordt in het wedstrijdbassin van zwembad Bloemketerp ook wedstrijden gehouden. Ook in omliggende gemeenten is de temperatuur van de wedstrijdbassins vaak te hoog om optimaal geschikt te zijn voor de zwemsport. In het midden van de gemeente ligt een openluchtzwembad: zwembad Waadhoeke. Dit zwembad bestaat uit drie onverwarmde buitenbassins van in totaal ongeveer 620 m 2.
In de omliggende gemeenten zijn ook buitenzwembaden en combizwembaden gevestigd. Het belangrijkste verschil met de gemeente Waadhoeke is dat deze zwembassins verwarmd worden in de zomer.
De abonnementhouders van de openbare overdekte zwembaden in de gemeente Waadhoeke komen voornamelijk uit de eigen gemeente. 80 procent van de abonnementhouders van zwembad Bloemketerp komt uit de eigen gemeente, met name uit de zuidelijke kernen. 96 procent van de abonnementhouders van De Bildtse Slag komt uit de eigen gemeente. Deze abonnementhouders komen met name uit de noordelijke kernen. De gemiddelde reisafstand van inwoners van Waadhoeke naar het dichtstbijzijnde openbare overdekte zwembaden is 4,5 kilometer. Vooral de inwoners uit Marsum en omstreken moeten ver reizen naar een openbaar overdekt zwembad in de gemeente. Voor de inwoners uit deze kern zijn de zwembaden in Leeuwarden dichterbij gelegen. De gemiddelde reisafstand voor de inwoners van Marsum en omstreken daalt van 11,5 kilometer naar 4,6 kilometer als ook zwembaden buiten de gemeente mee worden genomen in de analyse.
Het planningsinstrument zwembaden laat een overschot zien van het zwemwater voor de activiteiten leszwemmen en banenzwemmen. Voor doelgroep activiteiten is er nog een groeipotentie, maar wordt niet verwacht dat er extra zwemwater benodigd is. Voor de zwemsport is in de huidige situatie voldoende zwemwater beschikbaar, maar dit zwemwater is niet optimaal geschikt door de temperatuur van de bassins. De twee openbare zwembaden en het openluchtzwembad bieden mogelijkheden voor pretzwemmen voor inwoners van de gemeente. De verwachting is dat deze faciliteiten voldoende
Behoefte aan overdekt zwemwater in Waadhoeke | Mulier Instituut
31
mogelijkheden bieden aan de lokale bevolking die recreatief wil gaan zwemmen. Voor dagrecreatie wordt verwacht dat men gebruik maakt van de nabijgelegen zwembaden in Leeuwarden en Joure.
Naar aanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek wordt verwacht dat de huidige situatie aansluit bij de huidige behoefte. De behoefte aan zwemwater neemt in de toekomst af door een verwachte daling van de bevolking in de gemeente Waadhoeke. Dit betekent echter niet dat wordt geadviseerd om één van de twee zwembaden te sluiten. Bij sluiting van één van de twee zwembaden wordt de reisafstand sterk vergroot. De verwachting is dat de behoefte aan zwemwater voor met name doelgroepenzwemmen en banenzwemmen kleiner zal zijn als de reisafstand voor veel inwoners vergroot wordt. Ook dient rekening gehouden te worden met de georganiseerde gebruikers en de huurders van de zwembaden. ZV De Skelp en Vereniging Aangepast Sporten Franeker geven aan te verwachten dat zij zullen stoppen met zwemmen als er geen nabijgelegen zwembad meer voor hen is. Ook is de verwachting dat zwemles aan kinderen uit het AZC nabij St. Annaparochie en de zwemles aan basisschool ’t Fonnemint zal stoppen als er geen zwembad in St. Annaparochie is. Als politieke of financiële redenen wel noodzaak geven om te kijken naar de sluiting van één zwembad, wordt geadviseerd om na te denken over één nieuw zwembad. Geen van de huidige zwembaden heeft genoeg capaciteit om te voorzien in de behoefte van de gemeente.
Als er één zwembad in de gemeente komt, dient dit minimaal te bestaan uit een 6-baans 25-meterbassin om aan de behoefte voor leszwemmen en banenzwemmen te kunnen voldoen. Voor de zwemsport zou idealiter een 8-baans 25meterbassin worden gebouwd, maar de verwachting is dat dit veel overschot aan zwemwater oplevert op de uren voor de andere activiteiten. Voor het doelgroepenzwemmen, watergewenning bij de zwemles en voor pretzwemmen kan nog worden gedacht aan het toevoegen van een instructiebassin/recreatiebassin. Voor pretzwemmen kan het zwembad aantrekkelijker worden gemaakt door het toevoegen van een glijbaan, peuterbassin en andere faciliteiten. Reisafstand kan dan wel een knelpunt vormen, ook als het zwembad in het midden van de gemeente wordt geplaatst is de reisafstand groter dan in de huidige situatie. De verwachting is dat als de reisafstand te groot wordt, huidige bezoekers gebruik gaan maken van een zwembad buiten de gemeente of stoppen met zwemmen. Het is daarom van belang bij deze toekomstige beslissing de effecten van een grotere reisafstand mee te nemen in het maken van keuzes. Ook wordt geadviseerd om dan ontwikkelingen die plaats kunnen vinden in het aanbod van buurgemeenten opnieuw in kaart te brengen.
32
Behoefte aan overdekt zwemwater in Waadhoeke | Mulier Instituut
St.-Annaparochie e.o.
1,7
1,7
1,7
1,7
Oudebildtzijl e.o.
5,7
5,7
5,6
5,6
Minnertsga
6,2
6,2
6,2
6,2
Franeker
1,2
1,0
1,2
1,0
Tzummarum e.o.
6,4
4,8
6,4
4,8
Ried e.o.
4,8
4,4
4,8
4,4
Tzum e.o.
5,6
5,6
4,9
4,9
Sexbierum e.o.
6,6
5,4
6,6
5,4
Franeker Zuidwest
2,2
1,3
2,2
1,3
Wjelsryp e.o.
7,2
7,2
7,2
7,2
Winsum
8,6
8,6
8,6
8,6
Dronryp e.o.
7,4
7,4
7,4
7,4
Marsum e.o.
11,5
11,5
5,8
4,6
Berltsum e.o.
4,7
4,7
4,7
4,7
Bitgummole e.o.
6,9
6,9
6,6
6,4
Behoefte aan overdekt zwemwater in Waadhoeke | Mulier Instituut
33
Binnen
Binnen/buiten
Binnen
Binnen/buiten
Binnen
Binnen/buiten
10,8
10,1
4,7
4,7
4,4
4,4
e.o.
13,5
6,9
6,4
8,1
6,9
Minnertsga
7,7
Franeker
1,2
7,3 7,5 1,0 1,3 4,6 8,8 7,0
St.-Annaparochie e.o. Oudebildtzijl
Tzummarum e.o.
2,2
Ried e.o.
13,5
Tzum e.o.
10,3
Sexbierum e.o.
20,0
9,8
8,2
6,6
6,6
15,5
1,5
8,2
1,5
15,6
1,4
8,3
1,4
11,5
4,6
12,0
4,6
6,2
6,2
6,3
6,3
5,7
5,6
13,7
7,0
10,6
4,9
3,3
2,9
15,5
5,4
11,5
5,4
1,7
1,7
9,0
8,8
20,5
5,7
13,3
5,7
10,9
4,8
6,8
4,8
16,7
9,8
13,4
9,8
17,3
8,4
13,9
8,4
10,7
4,2
8,6
5,1
Franeker Zuidwest Wjelsryp e.o.
6,6
Winsum
15,0
Dronryp e.o.
5,6
Marsum e.o.
6,4
Berltsum e.o.
8,6
Bitgummole e.o.
7,2
4,4 5,4 10,1 4,9 4,8 8,6 7,2
8,0
5,7
34
4,8
Behoefte aan overdekt zwemwater in Waadhoeke | Mulier Instituut
Behoefte aan overdekt zwemwater in Waadhoeke | Mulier Instituut
35