Bijlage 2 Rapportage SD Waadhoeke 2023

Rapportage Sociaal Domein Gemeente Waadhoeke

2023

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

1

1

Inhoudsopgave

1 2 3 4

Inhoudsopgave ...................................................................................................2 Inleiding ..............................................................................................................3 Samenvatting gemeentelijke bijdragen ............................................................4 Werk, Participatie en Inkomen...........................................................................5 4.1 Spotlights 2023 ...........................................................................................5 4.2 Bestandsontwikkeling Inkomen ...................................................................5 4.3 Financiën Inkomen ......................................................................................6 4.4 Bestandsontwikkeling Werk en Participatie .................................................8 4.5 Financiën Werk en Participatie ....................................................................9 Armoedebestrijding ......................................................................................... 11 5.1 Spotlights 2023 ......................................................................................... 11 5.2 Toekenningen Armoedebestrijding ............................................................ 11 5.3 Financiën Armoedebestrijding ...................................................................

12 Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) ................................................ 13 6.1 Spotlights 2023 ......................................................................................... 13 6.2 Bestandsontwikkeling Wmo....................................................................... 13 6.3 Financiën Wmo ......................................................................................... 16 Jeugdwet .......................................................................................................... 18 7.1 Spotlights 2023 ......................................................................................... 18 7.2 Bestandsontwikkeling Jeugdwet ................................................................ 18 7.3 Financiën Jeugdwet .................................................................................. 21 Bedrijfsvoering ................................................................................................. 24 8.1 Financiën Bedrijfsvoering .......................................................................... 24

5

6

7

8

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

2

2 Inleiding Voor u ligt de definitieve rapportage Sociaal Domein 2023 gericht op de ontwikkeling van aantallen en financiën van de programma’s die worden uitgevoerd voor de gemeente Waadhoeke. De rapportage beslaat de periode januari t/m december 2023 en is opgesteld door de afdeling Planning en Control van de Dienst. De inhoudelijke toelichting op de doelstellingen en acties van de diverse programma’s is opgenomen in het Jaarverslag en de Jaarrekening 2023 van de Dienst.

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

3

3 Samenvatting gemeentelijke bijdragen De onderstaande tabel geeft inzicht in de verwachte omvang van de gemeentelijke bijdragen voor 2023 in vergelijking met de Begroting na wijziging 2023. Gemeente Waadhoeke

Jaar 2023 Begroting na wijziging 2023

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %

Programma Inkomen Werk en Participatie Armoede bestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering

a. 15.597.697 1.968.724 5.113.556 9.541.815 16.349.511 6.613.372

b. c. 15.834.428 -236.731 2.791.265 -822.541 5.044.074 69.482 10.789.963 -1.248.148 12.919.813 3.429.697 6.906.564 -293.192

Totaal

55.184.675

54.286.107

898.568

Jaar 2022

-1% 14.473.838 -29% 1.509.148 1% 5.465.959 -12% 9.522.566 27% 14.153.063 -4% 6.217.085 2% 51.341.659

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

4

4 Werk, Participatie en Inkomen 4.1 Spotlights 2023 In 2023 is het aantal inwoners met een bijstandsuitkering gedaald. Ten opzichte van de begroting is de daling groter dan verwacht. Het aantal inwoners met loonkostensubsidie neemt toe. In 2023 is sprake geweest van forse indexaties. Met deze forse indexatie was in de begroting 2023 geen rekening gehouden. Desondanks laten de jaarcijfers voor het programma Inkomen een begrotingsonderschrijding van 1% (€ 237.000) zien.

De lasten voor inburgering vallen lager uit dan begroot. Verder wordt de groep inwoners met een uitkering steeds kleiner, maar tegelijkertijd is deze ook steeds lastiger bemiddelbaar. Daarbij is Pastiel onze primaire partner op het gebied van toeleiding naar werk. Als gevolg hiervan is minder gebruik gemaakt van de dienstverlening van externe re-integratie bureaus. Dit resulteert voor het programma Werk en Participatie in een onderuitnutting van het participatiebudget van 29% (€ 823.000) ten opzichte van de begroting.

4.2 Bestandsontwikkeling Inkomen Cliënten – Inkomen In de onderstaande tabel is te zien hoeveel cliënten een inkomensvoorziening hebben. De tabel toont de jaarcijfers 2023 in vergelijking met de begroting na wijzging 2023.

Bestandsontwikkeling aantal cliënten Inkomen Waadhoeke Participatiewet Basis Participatiewet Inrichting Participatiewet Krediethypotheek Participatiewet Préstarter IOAW IOAZ BBZ Studietoeslag Opvang Oekraïnse Ontheemden Eindtotaal

Jaar Gemiddelde 2023 Jaar 2023 a. 964 782 87 58 3 2 0 0 59 51 5 5 11 6 18 14 144 48 1.291 966

Begroting na wijziging Afwijking 2023 (a-b) b. c. 846 -64 64 -6 3 -1 1 -1 59 -8 5 0 6 0 0 14 0 48 984 -18

Afwijking (c/b) in % -8% -9% -33% -100% -14% 0% 0% -2%

Gemiddelde Jaar 2022 a. 1.021 828 97 65 5 3 2 1 66 57 8 8 9 5 10 2 73 19 1.291 988 Jaar 2022

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

5

4.3 Financiën Inkomen Gemeente Waadhoeke - Programma Inkomen

Taakveld

Begroting na Afwijking Afwijking Jaar 2023 wijziging 2023 (a-b) (c/b) in % c. a. b.

Lasten in euro's 6.3 Inkomensregelingen BUIG Loonkostensubsidie i-deel Loonkostensubsidie Beschut Werken Uitvoeringslasten TOZO Lasten onderzoek BBZ Opvang ontheemden Oekraïne (ROOO) Studietoeslag

14.636.961 866.161 351.959 -30.738 8.540 194.867 46.924

14.880.285 692.506 418.373 66.532 9.766 100.158 -

-243.324 173.654 -66.414 -97.270 -1.226 94.709 46.924

-2% 13.975.286 25% 614.001 -16% 220.856 -146% 49.443 -13% 6.866 95% 131.759 -

16.074.673

16.167.620

-92.947

-1% 14.998.210

Inkomensregelingen Debiteuren BUIG Debiteuren TOZO Debiteuren Bbz Debiteuren ROOO

431.396 45.093 486

264.508 68.684 -

166.888 -23.591 486

63%

Totale baten Werk, Participatie en Inkomen

476.976

333.192

143.784

43%

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

15.433.568 164.130

15.667.738 166.690

-234.171 -2.560

-1% 14.292.636 -2% 181.202

Gemeentelijke bijdragen

15.597.697

15.834.428

-236.731

-1% 14.473.838

Totale lasten Werk, Participatie en Inkomen

Jaar 2022

Baten in euro's 6.3

-34%

344.998 133.864 45.512 524.373

Toelichting op en uitgangspunten van de jaarcijfers 2023 Product

Toelichting

Lasten Inkomensregelingen:

Op basis van de jaarcijfers zijn de lasten BUIG lager dan begroot. Dit ondanks dat er sprake was van hoge indexaties. Dit hangt samen met een flink dalend aantal inwoners met een bijstandsuitkering en een toenemende inzet van loonkostensubsidie. De bijstandsuitkeringen zijn per 1 januari 2023 en juli 2023 geïndexeerd met 10,15% en 3,13%. Met deze forse indexatie was in de begroting na wijzging 2023 geen rekening gehouden: conform de septembercirculaire 2022 van het Rijk is een indexatie van 2,3% gehanteerd.

BUIG

Lasten Inkomensregelingen: Giraal leefgeld Oekraïners

De regeling Opvang ontheemden Oekraïne loopt van juli 2022 tot 4 maart 2025. De lasten in verband met deze regeling worden volledig vanuit het Rijk vergoed. De jaarcijfers liggen hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat de begroting 2023 is gebaseerd op basis van

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

6

ervaringscijfers van juni t/m september 2022. In het laatste kwartaal van 2022 zagen we echter een sterk toenemend gebruik van de regeling. Loonkostensubsidie beschut werken

In de begroting na wijziging 2023 is de taakstelling voor de gemeente Waadhoeke als uitgangspunt gehanteerd. Ook is hierin de aangenomen motie verwerkt om meer plekken beschut werk te creëren zodat de wachtlijst wordt ingeperkt. Inmiddels zijn er 12 inwoners geplaatst. De lasten van de jaarcijfers vallen € 66.414 lager uit dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat het aantal in beschut werken geplaatste inwoners afwijkt van de voor de gemeente Waadhoeke van toepassing zijnde taakstelling en de op basis van de aangenomen motie extra beschikbaar gestelde plekken beschut werken.

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

7

4.4 Bestandsontwikkeling Werk en Participatie Cliënten – Werk en Participatie De bestandsontwikkeling Werk & Participatie laat zien hoeveel cliënten wij ondersteunen bij het bepalen van de route naar werk en/of participatie. Bestandsontwikkeling aantal cliënten Werk en Participatie Waadhoeke Trajecten in eigen beheer Trajecten extern ingekocht Loonkostensubsidie Beschut Werken Pastiel Rustbestand Wachtlijst Beschut Werken Inburgering Eindtotaal

Jaar 2023

Gemiddelde Begroting na Afwijking Afwijking jaar 2023 wijziging 2023 (a-b) (c/b) in % a. b. c. 1.011 816 925 -109 -12% 120 90 89 1 1% 95 74 74 0 0% 32 28 21 7 35% 184 106 70 36 51% 72 68 68 14 8 8 100 80 112 -32 1.628 1.271 1.291 -20 -2%

Jaar Gemiddelde 2022 jaar 2022

1.070 133 86 27 185 84 17 92 1.694

a. 855 87 68 23 99 80 13 68 1.293

Instroom – Uitstroom Werk en Participatie

In het bovenstaande overzicht staat hoeveel cliënten er zijn uitgestroomd. De volledige uitstroom betreft cliënten die volledig zijn uitgestroomd uit de uitkering. Daarnaast kunnen er cliënten gedeeltelijk uitstromen, waarbij er een deel van de uitkering in stand blijft. De gedeeltelijk en de volledig uitgestroomde cliënten vormen de totale uitstroom cliënten Werk & Participatie. Het onderstaande overzicht laat de uitstroom reden zien.

31% heeft in het eerste kwartaal als uitstroom reden Werk

63% heeft in het eerste kwartaal als uitstroom reden Overig

6% heeft in het eerste kwartaal als uitstroom reden Scholing

(Jaar 2022: 36%)

(Jaar 2022: 61%)

(Jaar 2022: 3%)

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

8

4.5 Financiën Werk en Participatie Gemeente Waadhoeke - Programma Werk en Participatie

Taakveld

Begroting na Afwijking Afwijking Jaar 2022 Jaar 2023 wijziging 2023 (a-b) (c/b) in % b. c. a.

Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Inburgering

246.813

826.024

-579.211

-70%

112.625

279.480 227.970 507.450

382.881 299.700 682.581

-103.401 -71.730 -175.131

-27% -24% -26%

225.861 155.641 381.503

542.222 673.336 1.215.558

686.017 596.643 1.282.660

-143.794 76.692 -67.102

-21% 448.518 13% 567.338 -5% 1.015.856

1.969.821

2.791.265

-821.444

-29% 1.509.984

1.097

-

1.097

836

1.097

-

1.097

836

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

1.968.724 -

2.791.265 -

-822.541 -

-29% 1.509.148 -

Gemeentelijke bijdragen

1.968.724

2.791.265

-822.541

-29% 1.509.148

6.4

6.5

WSW en beschut werken (Begeleide participatie) Re-integratie TWP Re-integratie Beschut Werken

Arbeidsparticipatie Re-integratie TWP Re-integratie Pastiel

Totale lasten Werk, Participatie en Inkomen

Baten in euro's 6.5 Arbeidsparticipatie Debiteuren Totale baten Werk, Participatie en Inkomen

Toelichting op en uitgangspunten van de jaarcijfers 2023 Product

Toelichting

Samenkracht en burgerparticipatie: Inburgering

In de begroting na wijziging 2023 is de volledige taakstelling opgenomen in plaats van de 70% die inburgerings-plichtig is. De taakstelling voor inburgeraars wordt niet behaald door een gebrek aan woningen. Hierdoor is er geen doorstroom. Dit betekent dat er geen inburgeringstrajecten ingezet kunnen worden. Dit resulteert in een onderschrijding van de begroting. Voor wat betreft de lasten voor inburgering geldt dat deze door middel van een specifieke uitkering door het Rijk worden vergoed. In de begroting na wijziging 2023 is de taakstelling voor de gemeente Waadhoeke als uitgangspunt gehanteerd. Ook is hierin de aangenomen motie verwerkt om meer plekken beschut werk te creëren zodat de wachtlijst wordt ingeperkt. Inmiddels zijn er 12 inwoners geplaatst.

WSW en beschut werken (begeleide participatie)

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

9

Begeleide participatie (taakveld WSW en beschut werken) en Arbeidsparticipatie

De lasten van de jaarcijfers vallen € 71.730 lager uit dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat het aantal in beschut werken geplaatste inwoners afwijkt van de voor de gemeente Waadhoeke van toepassing zijnde taakstelling en de op basis van de aangenomen motie extra beschikbaar gestelde plekken beschut werken. Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering is dit jaar flink gedaald. De groep die overblijft, is lastiger bemiddelbaar. De complexere problematiek bij deze groep vraagt veel begeleiding van de casemanager zelf voordat sprake kan zijn van toeleiding naar maatschappelijke participatie en werk. Daarbij is Pastiel onze primaire partner op het gebied van toeleiding naar werk. Als gevolg hiervan is minder gebruik gemaakt van de dienstverlening van externe re-integratie bureaus. Dit resulteert in de onderuitnutting van het participatiebudget van € 242.233 ten opzichte van de begroting.

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

10

5 Armoedebestrijding 5.1 Spotlights 2023 De energietoeslag 2023 is uitgekeerd. Inwoners die eerder al energietoeslag ontvingen en ook aan de nieuwe voorwaarden voldeden, kregen de energietoeslag in december automatisch uitgekeerd. Vanaf januari t/m mei 2024 konden overige inwoners alsnog een aanvraag indienen als ze voldeden aan de nieuwe voorwaarden. De gemeentelijke bijdragen voor armoedebestrijding vallen 1% hoger uit dan begroot.

5.2 Toekenningen Armoedebestrijding Aantal toegekende aanvragen Armoedebestrijding Gemeente Waadhoeke

Jaar 2023 Begroting na Afwijking Afwijking Jaar 2022 wijziging 2023 (a-b) (c/b) in a. b. c. %

Aantal cliënten AV Frieso Bijzondere bijstand bewindvoering

1444 422

1491 302

-47 120

-3% 40%

1.451 323

Aantal toegekende aanvragen Bijzondere bijstand vergunninghouders Bijzondere bijstand energietoeslag Compensatieregeling Eigen Risico Individuele Inkomenstoeslag

19 2.786 317 454

29 2548 299 512

-10 238 18 -58

-34% 9% 6% -11%

23 3049 264 491

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

11

5.3 Financiën Armoedebestrijding Gemeente Waadhoeke - Programma Armoedebestrijding Begroting na Afwijking Afwijking Jaar 2023 wijziging 2023 (a-b) (c/b) in % a. b. c.

Jaar 2022

579.832 68.716 3.621.800 171.690 30.012 436.625 4.908.675

568.827 92.032 3.312.400 263.067 29.959 474.294 4.740.580

11.004 -23.316 309.400 -91.377 53 -37.669 168.096

2% -25% 9% -35% 0% -8% 4%

589.444 70.784 3.963.300 147.026 26.400 467.576 5.264.530

Individuele studietoeslag Individuele inkomenstoeslag Minimabeleid

164.577 164.577

23.515 153.032 176.547

-23.515 11.545 -11.970

8% -7%

25.639 146.306 171.945

Schuldpreventie Schuldhulpverlening Schuldhulpverlening

675 134.409 135.084

37.707 159.437 197.144

-37.031 -25.028 -62.060

-98% -16% -31%

1.733 131.909 133.642

5.208.337

5.114.271

94.066

2%

5.570.116

94.781

70.197

24.584

35%

104.157

Totale baten Armoedebestrijding

94.781

70.197

24.584

35%

104.157

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

1.491.756 3.621.800

1.731.674 -239.918 3.312.400 309.400

-14% 9%

1.502.659 3.963.300

Gemeentelijke bijdragen

5.113.556

5.044.074

1%

5.465.959

Taakveld Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3

Inkomensregelingen Bijzondere bijstand bewindvoering Bijzondere bijstand vergunninghouders Bijzondere bijstand energietoeslag Bijzondere bijstand overig Compensatieregeling Wettelijk Eigen Risico AV Frieso Bijzondere bijstand

Totale lasten Armoedebestrijding

Baten in euro's 6.3 Inkomensregelingen Bijzondere bijstand

69.482

Toelichting op en uitgangspunten van de jaarcijfers 2023 Product

Toelichting

Inkomensregeling Energietoeslag

De lasten voor de energietoeslag liggen hoger dan begroot. In februari 2023 is een voorschot betaald van € 500. In december is nog eens € 800 betaald aan inwoners die ook voldeden aan de nieuwe voorwaarden. Vanaf januari t/m mei 2024 konden overige inwoners alsnog een aanvraag indienen als ze voldeden aan de nieuwe voorwaarden.

Schuldhulpverlening De lasten schuldhulpverlening liggen lager dan was begroot. We zien nog steeds dat de aanmeldingen teruglopen ten opzichte van voorgaande jaren.

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

12

6 Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) 6.1 Spotlights 2023 De gemeentelijke bijdragen voor de Wmo zijn 12% lager dan begroot. Dit is grotendeels te verklaren door lagere kosten voor Maatwerkvoorzieningen (collectief vervoer), Begeleiding (individuele begeleiding) en Dagbesteding (dagactiviteiten).

6.2 Bestandsontwikkeling Wmo In deze paragraaf richten wij ons op het verloop van het aantal cliënten met een toewijzing (voorziening) vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning.

Voorzieningen – Wmo

Voorzieningen Wmo Waadhoeke Aantal Voorzieningen

5.300 5.250 5.200 5.150 5.100

2022

5.050

2023

5.000 4.950 4.900 jan

feb

mrt apr mei jun

Bestandsontwikkeling dec-23 aantal voorzieningen Wmo (gemiddelden) Waadhoeke Begeleiding 775 Huishoudelijke Ondersteuning 1.401 Kortdurend Verblijf Rolstoelvoorzieningen 387 Vervoersvoorzieningen 2.042 Woonvoorzieningen 515 PGB 98 Eindtotaal 5.218

jul

Jaar 2023

aug sep okt nov dec

Begroting Afwijking na wijziging (a-b) 2023 a. b. c. 778 723 55 1.374 1.408 -34 0 1 -1 376 374 2 2.010 2.298 -288 497 431 66 93 90 3 5.128 5.325 -197

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2022

8% -2% -60% 1% -13% 15% 3% -4%

842 1.341 1 374 2.078 435 100 5.171

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

13

Cliënten – Wmo

Cliënten Wmo Waadhoeke

Cliënten Wmo

3.000 2.950 2.900 2022 2.850

2023

2.800 2.750 jan

feb

mrt

apr mei jun

jul

aug sep okt nov dec

Cliënten Wmo per leeftijdsklasse (verhouding Waadhoeke)

2023 110 284

698

1.132

1.322

0 tot 20 jr 20 tot 40 jr 40 tot 65 jr 65 tot 80 jr

2022 106 287

714

0%

20%

1.114

40%

1.250

60%

80%

80 jr en ouder

100%

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

14

Kengetallen Wmo 2023

7,3% van de Inwoners heeft een

Cliënten hadden gemiddeld 2,4 uur per

toewijzing vanuit de Wmo

week Huishoudelijke Hulp

(2022: 7,2%)

(2022: 2,5 uur)

Er werd door 90 aanbieders hulp Eén cliënt had gemiddeld 2,1 Wmo

voorzieningen

verleend vanuit een Wmo-toewijzing (2022: 87)

(2022: 2,5)

Er stroomden 422 nieuwe cliënten in.

Wij betaalden in 2023 37287

Er stroomden 621 cliënten uit.

declaraties uit

35% van de uitstroom betrof overlijden (2022: 36666)

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

15

6.3 Financiën Wmo Gemeente Waadhoeke - Programma Wmo

Taakveld Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Mantelzorg 6.2

6.6

6.71a

6.71b

6.71c

6.71d

6.81a

Voorlopige Begroting na cijfers 2023 wijziging 2023 a. b.

-

-

51.870

70.000

-18.130

-26%

46.276

Maatwerkvoorzieningen Collectief vervoer Rolstoelvoorziening Vervoersvoorziening Woonvoorziening Totaal

610.154 365.138 593.293 319.003 1.887.589

911.017 395.025 613.039 270.000 2.189.081

-300.862 -29.887 -19.746 49.003 -301.492

-33% -8% -3% 18% -14%

514.938 331.968 576.319 223.053 1.646.278

Huishoudelijke hulp Huishoudelijke Ondersteuning

4.536.809

4.580.347

-43.538

-1%

4.273.029

Begeleiding Individuele Begeleiding Kortdurend verblijf Totaal

2.206.766 570 2.207.336

2.520.926 14.563 2.535.489

-314.160 -13.993 -328.153

-12% -96% -13%

2.348.567 10.374 2.358.942

Dagbesteding Dagactiviteiten

1.285.723

1.803.110

-517.387

-29%

1.629.781

Overige maatwerkarrangementen Incidentele regelingen

-

-

-

13.964

Beschermd wonen Beschermd wonen

-

-

-

-

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Overige externe zaken

Totale lasten Wmo

-

Afwijking Afwijking Jaar 2022 (a-b) (c/b) in % c.

-

9.969.326

11.178.027

-1.208.701

-11%

9.968.270

Maatwerkvoorzieningen Eigen bijdragen Collectief Vervoer

65.576

44.468

21.108

47%

45.878

Huishoudelijke hulp Eigen bijdragen CAK

358.939

343.596

15.343

4%

341.611

Begeleiding Terugvordering

2.996

-

2.996

Totale baten Wmo

427.511

388.064

39.447

10%

445.704

9.541.815

10.789.963

-1.248.148

-12%

9.522.566

Baten in euro's 6.6

6.71a

6.71b

58.215

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

16

Toelichting op en uitgangspunten van de jaarcijfers 2023 Product

Toelichting

Lasten Op collectief vervoer zien we een onderschrijding ten opzichte Maatwerkvoorzieningen van de begroting na wijziging. De corona periode is de Collectief vervoer afgelopen jaren van grote invloed geweest op het gebruik van collectief vervoer. Na een sterke daling zien we nu dat inwoners weer steeds meer gebruik maken van deze voorziening. In het tweede deel van 2023 is het gebruik collectief vervoer aangetrokken. Rolstoelvoorzieningen We zien een onderschrijding op de rolstoelvoorzieningen ten opzichte van de begroting. Deze onderschrijding sluit aan bij de prognose in de tweede bestuursrapportage. Vervoersvoorzieningen Op de vervoersvoorzieningen is er een onderschrijding van 3% ten opzichte van de begroting. Dit komt doordat het aantal voorzieningen lager uitvalt dan begroot. Woonvoorzieningen De kosten voor woonvoorzieningen vallen 18% hoger uit dan begroot. Ten opzichte van de prognose zoals opgenomen in de tweede bestuursrapportage valt de stijging lager uit. De toegenomen kosten hangen samen met een stijging van het aantal voorzieningen. Huishoudelijke hulp De kosten huishoudelijke hulp zijn vrijwel gelijk aan het voor 2023 begrote bedrag. Zowel het aantal voorzieningen als het gemiddelde gebruik is volgens begroting. Begeleiding We hebben een onderschrijding van 13% ten opzichte van de begroting. Ook in vergelijking met de prognose vallen de kosten lager uit.

Dit komt door een grote daling van het aantal inwoners met het product individuele begeleiding basis. De andere producten individuele begeleiding dalen ook, maar in mindere mate. Dagbesteding Ook op de dagactiviteiten hebben we een forse onderschrijding van 29% ten opzichte van de begroting. Dit komt door een daling van het aantal voorzieningen. Ook is het gemiddeld aantal uren per voorziening met 5% gedaald. Totaal Op de gemeentelijke bijdragen zien we ten opzichte van de begroting een onderschrijding van 12%.

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

17

7 Jeugdwet 7.1 Spotlights 2023 Op 1 januari 2024 gaan de Friese gemeenten een nieuwe overeenkomst met zorgaanbieders aan voor verschillende vormen van specialistische jeugdhulp en Wonen. Doordat deze inkoop een paar keer is uitgesteld zien we dat een flink aantal aanbieders, in de kostenberekening, (proberen) hier al op voorsorteren. Hierdoor neemt de druk op de kosten toe. We zien de lasten met name op de onderdelen lokale inkoop, herstel en verblijf fors toenemen. Hierdoor wordt de begroting Jeugdwet met € 3,4 miljoen overschreden. Hiervan was € 1,56 miljoen reeds opgenomen in de tweede bestuursrapportage. Het aantal cliënten met pleegzorg en verblijf is vanaf 2021 20% (37 jeugdigen) gedaald. In het kader van ‘kinderen laten opgroeien in de thuissituatie’ is dit een positieve ontwikkeling.

De inzet van lokale trajecten (vaststellingsovereenkomsten) blijft toenemen. Dit onderdeel overschrijdt de begroting met € 800.000.

7.2 Bestandsontwikkeling Jeugdwet In deze paragraaf richten wij ons op het verloop van het aantal cliënten met een toewijzing vanuit de Jeugdwet.

Cliënten – Jeugdwet

Aantal Cliënten

Cliënten Jeugdwet Waadhoeke 920 900 880 860 840 820 800 780

2022 2023

jan feb mrt apr mei jun

jul aug sep okt nov dec

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

18

Cliënten per 1000 jeugdige inw.

Cliënten Jeugdwet per 1000 jeugdigen (benchmark) 140 120 100 80 Harlingen

60

Terschelling

40

Vlieland

20

Waadhoeke

0

Maand

Bestandsontwikkeling cliënten Jeugdwet per productcategorie Bestandsontwikkeling aantal cliënten Jeugdwet Waadhoeke SJH: Herstel SJH: Duurzaam SJH: Dyslexie SJH: Lokaal SJH: Crisis SJH: Overig SJH: Hoog Pleegzorg Verblijf en Thuisplus Jeugdbescherming Jeugdreclassering Landelijke Inkoop PGB Eindtotaal

Dec. 2023

545 126 83 13 1 40 1 59 61 110 12 1 13 1.065

Jaar 2023

Begroting na wijziging 2023 a. b. 909 918 190 205 126 94 27 10 17 25 58 55 4 6 66 88 83 95 135 137 21 20 3 5 18 16 1.657 1.674

Afwijking (a-b) c. -9 -15 32 17 -8 3 -2 -22 -12 -2 1 -2 2 -17

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2022

-1% -7% 34% 170% -32% 5% -33% -25% -13% -1% 5% -40% 13% -1%

889 216 93 12 35 55 8 76 88 134 24 1 18 1.649

SJH: Lokaal (lokale vaststellingsovereenkomsten) neemt toe, doordat per 2023 de digitale toewijzingen voor MEE Friesland m.b.t. enkelvoudige diagnostiek via ons systeem verlopen. Voorheen werd dit op papier gefactureerd. In het algemeen neemt de financiële omvang van de lokale contracten jaarlijks fors toe:

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

19

We zien een stijgende lijn in het aantal diagnostische trajecten voor dyslexie. De toename is met name te zien bij IKC de Toermalijn en CBS de Fûgelsang. Het aantal cliënten met pleegzorg en verblijf is vanaf 2021 20% (37 jeugdigen) gedaald. In het kader van ‘kinderen laten opgroeien in de thuissituatie’ is dit een positieve ontwikkeling. Kengetallen Jeugdwet 2023

14,0% van de jeugdigen t/m 17 jaar heeft in het 2023 een toewijzing vanuit de Jeugdwet (jaar 2022: 13,8%)

Eén jeugdige cliënt had gemiddeld 1,8 Jeugdwet voorzieningen (jaar 2022: 1,76)

De gemiddelde financiële verplichting voor een jeugdigen met SJH bedraagt

€ 8.200 per jaar (jaar 2022: € 7.289) (Herstel/Duurzaam/Dyslexie)

19% van het aantal jeugdige cliënten heeft een toewijzing voor

Pleegzorg/Verblijf/Maatregel GI (2022: 20%)

Er stroomden 325 nieuwe cliënten in.

51% van de jeugdigen met Herstel heeft

Er stroomden 513 cliënten uit.

een toewijzing voor een traject van

640 bestaande cliënten ontvingen wederom een (aangepaste) toewijzing

meer dan € 10.000 (jaar 2022: 47%)

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

20

7.3 Financiën Jeugdwet Gemeente Waadhoeke - Programma Jeugdwet Begroting na Jaar 2023 wijziging 2023 a. b.

Afwijking (a-b) c.

Afwijking (c/b) in %

8.685.060 1.052.283 30.818 372.160 10.140.321

6.823.009 250.000 373.500 7.446.509

1.862.051 802.283 30.818 -1.340 2.693.812

27% 321% 0% 36%

7.211.554 440.472 29.891 325.829 8.007.746

969.245

1.110.132

-140.887

-13%

1.050.009

589.255 2.829.738 3.418.993

500.000 1.928.880 2.428.880

89.255 900.858 990.113

18% 47% 41%

751.657 2.173.567 2.925.224

Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Dyslexie

249.068

160.313

88.756

55%

169.429

Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Landelijke Inkoop Crisis Totaal

71.654 214.031 285.684

160.000 267.980 427.980

-88.346 -53.949 -142.295

-55% -20% -33%

1.070 314.596 315.666

-

1.346

-1.346

-100%

1.163

Taakveld Lasten in euro's 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig Regionale Inkoop Lokale Inkoop Incidentele regelingen Externe zaken Totaal 6.73a

6.73c

6.74a

6.74b

6.74c

6.82a

6.82b

Pleegzorg Pleegzorg Jeugdhulp met verblijf overig Hoogspecialistische Jeugdhulp Verblijf Totaal

Gesloten plaatsing Gesloten plaatsing

Jaar 2022

Jeugdbescherming Jeugdbescherming

1.149.326

1.211.400

-62.074

-5%

1.513.475

Jeugdreclassering Jeugdreclassering

136.873

133.254

3.619

3%

170.350

16.349.511

12.919.813

3.429.697

Totale lasten Jeugdwet Baten in euro's 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig Overige baten Totale baten Jeugdwet

-

-

-

27% 14.153.063

-

-

-

-

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

16.318.693 30.818

12.919.813 -

3.398.879 30.818

26% 14.123.172 29.891

Gemeentelijke bijdrage Jeugdwet

16.349.511

12.919.813

3.429.697

27% 14.153.063

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

21

Toelichting op en uitgangspunten van de jaarcijfers 2023 Product

Toelichting

Regionale Inkoop Hersteltrajecten

De inzet van hersteltrajecten in 2023 is 6,5% gestegen ten opzichte van 2022 (zie onderstaande tabel). Het aandeel trajecten met een tarief van € 10.000 of hoger, is tevens 5% toegenomen. De tariefindexatie van +5,14% heeft hier ook invloed op.

Overzicht hersteltrajecten naar jaar en verwijsorgaan:

In deze tabel zien we de forse toename van de totale financiële verplichting die aangegaan is op basis van de toekenningen, afgegeven via het gebiedsteam. Het positieve van dit overzicht is dat er een verschuiving zichtbaar is van de route externe verwijzer naar het gebiedsteam.

Lokale Inkoop

Een deel van deze toename komt ook door de afname van duurzame trajecten -/- € 350.000 (verschuiving naar herstel). Dit betreft de kosten van PGB en lokale contracten. Er zijn in 2023 voor 27 cliënten lokale vaststellingsovereenkomsten actief geweest. De totale lasten die hiermee gemoeid gaan zijn zeer fors (€ 860.000, een toename van 290% ten opzichte van 2022) en waren bij opmaak van de tweede bestuursrapportage onvoldoende in te schatten.

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

22

Incidentele regelingen

Dit betreft de afrekening van de meerkosten covid, afgehandeld tussen aanbieders en SDF.

Risico-opslag

Binnen de jaarrekening werken wij, in overeenstemming met onze accountant, met een risico-opslag ten bate van het opvangen van de nagekomen aanvragen en betalingen. De mutatie in 2023 bedraagt € 402.000. Dit bedrag komt in 2023 ten laste van de exploitatierekening. Hoogspecialistische De lasten zijn opgenomen op basis van de definitieve afrekening. Jeugdhulp (HSJH) Verblijf

De daling van de aantallen wordt financieel gecompenseerd door een lichte verschuiving naar een hogere zorgzwaarte. Hiernaast is het gemiddeld aantal toegewezen ‘etmalen per week’ met 12% toegenomen ten opzichte van 2022. De overschrijding van € 800.000 was bij de opmaak van de tweede bestuursrapportage niet verwacht, doordat wij bij opmaak hiervan geconfronteerd werden met: 1. Een dalend cliënten bestand 2. Een grillig beeld van de periodieke facturatie door aanbieders, waardoor achteraf gezien de extrapolatie te laag is uitgevallen.

Jeugdbescherming en Jeugdreclassering

De gemiddelde kosten per cliënt zijn 33% gestegen ten opzichte van 2022 (2023: € 32.783; 2022: € 24.661). De lasten zijn opgenomen op basis van de definitieve afrekening per gemeente. De gecertificeerde instellingen stellen deze afrekening op.

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

23

8 Bedrijfsvoering 8.1 Financiën Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering

Jaar 2023 a.

Begroting na Afwijking wijziging 2023 (a-b) b.

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2022

0% 90% -10% -5% -12% -18% -12% -100%

8.179.704 268.110 329.341 822.407 176.542 179.218 434.451 -

c.

Lasten in euro's Personeelskosten (salaris/inhuur) Overige personeelskosten Huisvestingskosten Automatiseringskosten Organisatiekosten Afschrijvingen Externe kosten (o.a. accountant/advies/BZF/adviesraad) Structurele weerstandscapaciteit

8.549.305 644.944 364.192 844.383 197.453 164.386 470.341 -

8.541.266 8.039 340.000 304.944 405.000 -40.808 885.000 -40.617 225.500 -28.047 200.000 -35.614 531.570 -61.229 100.000 -100.000

Totale lasten Bedrijfsvoering

11.235.003

11.228.336

6.667

0%

10.389.771

Baten in euro's Rente inkomsten Dekking inzet eigen uren vanuit programma PIA Dekking overig (o.a. ziektewet uitkeringen)

331.863 851.036 196.247

862.958 26.519

331.863 -11.921 169.728

-1% 640%

29.245 727.035 236.916

Totale baten Bedrijfsvoering

1.379.146

889.476

489.670

55%

993.196

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel

9.743.375 112.482

10.238.860 -495.485 100.000 12.482

-5% 12%

9.396.575 -

Gemeentelijke bijdragen

9.855.857

10.338.860 -483.003

-5%

9.396.575

Verdeling bedrijfsvoeringslasten over gemeenten

Jaar 2023

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2022

a.

b.

c.

Gemeente Harlingen Gemeente Terschelling Gemeente Vlieland Gemeente Waadhoeke

2.713.765 421.970 106.750 6.613.372

2.845.672 480.298 106.326 6.906.564

-131.907 -58.328 423 -293.192

-5% -12% 0% -4%

2.644.756 422.940 111.794 6.217.085

Totaal NWF

9.855.857

10.338.860

-483.003

-5%

9.396.575

Verdeling bedrijfsvoeringslasten over programma's gemeente Waadhoeke

Jaar 2023

Begroting na wijziging 2023

Afwijking (a-b)

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2022

a.

b.

c.

Programma Werk, Participatie en Inkomen Programma Armoedebestrijding Programma Wmo en Jeugdwet

3.875.328 920.069 1.817.975

3.543.201 839.127 2.524.236

332.127 80.942 -706.261

9% 10% -28%

3.326.251 982.798 1.908.036

Totaal Waadhoeke

6.613.372

6.906.564

-293.192

-4%

6.217.085

Begroting na wijziging 2023

Afwijking (a-b)

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

24

Gemeentelijke bijdrage Bedrijfsvoering Verdeling over taakvelden gemeente Waadhoeke

Jaar 2023

Begroting na wijziging 2023

Jaar 2022

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71a Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.71b Begeleiding (Wmo) 6.71c Dagbesteding (Wmo) 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

70.376 6.580 3.300.107 156.257 239.920 246.350 555.517 305.313 158.124 1.061.539 102.420 354.696 26.186 29.986

116.040 9.959 3.155.309 269.804 278.569 323.981 636.229 393.749 252.676 948.840 137.591 310.660 21.697 51.462

30.152 6.082 3.215.405 353.694 215.936 128.991

Totaal Waadhoeke

6.613.372

943.918 1.322.906 6.906.564

6.217.085

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

25

Jaarcijfers 2023 (versie 1) De Dienst Noardwest Fryslân

26