Bijlage 2. Projectplan december 2024

Projectplan

Verduurzaming dorpshuis

November 2024

te Marsum

Voorwoord, Dorpshuis Nij Franjum is volledig eigendom van Stichting Dorpshuis Nij Franjum. De exploitatie van het dorpshuis is volledig in handen van vrijwilligers. Het dorpshuis heeft een belangrijke sociale functie in Marsum. Een van de belangrijkste doelstellingen van het dorpshuis is; het faciliteren van ruimtes waarbij de kosten voor de zaalhuur laagdrempelig zijn voor de verenigingen (activiteiten); kortom de energiekosten voor het gebruik van de faciliteiten moeten gedekt worden door de huurder. Met de huidige energiecrisis zal de zaalhuur omhoog moeten, met als gevolg dat verenigingen deze hoge kosten financieel niet meer kunnen opbrengen…. In 2016 is het bestuur voorzichtig gaan nadenken over het verduurzamen van het dorpshuis. In 2020 heeft de gemeente Waadhoeke een verduurzamingsadvies geschreven. Door de huidige energiecrisis is het verduurzamen van Nij Franjum in een stroomversnelling gekomen. Vandaar dat het bestuur begin 2022 een bouwcommissie heeft opgericht, met als doelstelling; Nij Franjum toekomstbestendig maken door het verduurzamen van de accommodatie We zetten met elkaar de schouders eronder om met dit projectplan de sociale functie van Nij Franjum in stand te houden. We hopen dat het IMF deze plannen financieel wil ondersteunen. Zonder externe financiële middelen kunnen we onze doelstelling niet waar maken.

Namens het bestuur wens ik de bouwcommissie veel succes met het uitwerken en realiseren van de plannen. En ik hoop dat we hiermee Nij Franjum en Marsum weer een boost kunnen geven voor de toekomst.

Voorzitter Stichting Dorpshuis Nij Franjum Auke Donga

Inhoudsopgave Inleiding …………………………………………………………………….. 1 Het gebouw …………………………………………………………………. 2 Plattegrond…………………………………………………………………... 3 Urgentie en aanleiding …………………………………………………….... 4 Met Doarpswurk ……………………………………………………………. 5 Verduurzaming ………………………………………………………………5 Overzicht meerjaren rekeningen ……………………………………………..6 Criteria IMF exploitatie ………………. …………………………………….7 Criteria IMF draagvlak ...…………………………………………………….8 Criteria IMF samenwerking ………………………………………………….9 Criteria IMF empowerment …………………………………………………10 Begroting……………………….. …………………………………………..12 Subsidie mogelijkheden…………………………………………………….. 12 Planning……………………………………………………………………...13

Bijlagen A - Overzicht kostenbesparing energie B - Bestaande en aangepaste gevel grote zaal C - Rapport Middelsee Advies & Consultancy een advies opgesteld d.d. 8-11-2022 D - Uittreksel van de kamer van Koophandel 30-11-2024

Informatie en contactgegevens Stichting Dorpshuis Nij Franjum Franjumbuorsterpaed 12 9034 GZ Marsum O58-2541439 Mail: info@nijfranjum.nl

Contactpersoon Stichting Doarpswurk Mevr. Tineke Helmers Buorren 28 9012 DH Raerd Tel : 06-17177580 Mail : thelmers@doarpswurk.frl

Bankrekening : NL03RABO 031.32.01.943 K.v.K. inschrijfnummer: 41.00.12.92

Middelsee Advies & Consultancy Dhr. Gerrit Jelte Pars Schuringaweg 54 9076 GV Sint Annaparochie Tel : 06-13075158 Mail : gjpars@outlook.com

Contactpersoon Dorpshuis Nij Franjum Dhr. Tjeerd Baarda Tramstrjitte 35B 9034 GS Marsum Tel : 06-13970903 Mail : twbaarda@hotmail.com

Inleiding Marsum, een middeleeuws terpdorp met ongeveer 1050 inwoners, onder de rook van Leeuwarden en gelegen in de Gemeente Waadhoeke heeft een bloeiend verenigingsleven. In 1971 is dorpshuis Nij Franjum in gebruik genomen en het is sindsdien een vaste ontmoetingsplaats voor diverse verenigingen en organisaties uit het dorp en directe omgeving. Na een noodzakelijke verbouwing in 1986 en aanpassingen in 2003 was het gebouw weer beter klaar voor de toekomst. Een aantal jaren na de aanpassingen in 2003 bleek dat het dorpshuis niet meer voldeed aan de op dat moment gestelde eisen. Na een 6 tal jaren van voorbereiding, planvorming en aanvragen subsidies kon er medio 2010 gestart worden met de verbouw en nieuwbouw van het dorpshuis en de huisartsenpraktijk met apotheek. De bouwwerkzaamheden waren met behulp van vele vrijwilligers in mei 2011 gereed wat tot een schitterend resultaat heeft geleid en waarbij het dorpshuis is omgetoverd tot een Multifunctioneel Centrum waar het dorp en onze Mienskip nog steeds ontzettend trots op zijn. Dorpshuis Nij Franjum is de sociale ontmoetingsplek voor alle dorpsbewoners en de plaats bij uitstek voor het uitoefenen van allerlei sportieve, maatschappelijke , sociale en culturele activiteiten van en voor het dorp en omgeving. Het dorpshuis wordt volledig gerund door ± 61 vrijwilligers.

Deze vrijwilligers dragen zorg voor alles wat er in en om het dorpshuis plaats vindt. Bestuur en onderhoudsmensen, administrateur en inkopers, barvrijwilligers, tuinmensen, maaltijdbereiders, schoonmakers, roostermakers, activiteitenbedenkers, allemaal dragen ze hun eigen steentje bij. Jaarlijks wordt er een vrijwilligersavond gehouden. Ieder jaar is er ook een openbare jaarvergadering waar een financieel verslag van de accountant wordt gepresenteerd. Tevens wordt het functioneren besproken en worden mogelijke verbeterpunten doorgenomen. Daarnaast zijn er diverse huurders en evenementen die de regionale en lokale doelstelling van Nij Franjum benadrukken zoals Dorpsbelang, Vrouwen van Nu, vergaderingen politieke partijen, Gemeente Waadhoeke, Vogelwacht, Molenstichting, Macula café, voorstellingen van Tryater enz. Het gebouw en het terrein waarop dorpshuis Nij Franjum staat is volledig eigendom van de Stichting Dorpshuis Nij Franjum te Marssum.

1

Het gebouw: Het gebouw van dorpshuis Nij Franjum kent een multifunctionele indeling en bestaat globaal uit: Grote zaal (Heringa) Hier vinden de grotere evenementen plaats zoals: kleinschalige sportactiviteien, concerten, uitvoeringen en repetities van korpsen en toneelgezelschappen. Jeugdsoos (Unia) Biedt eigen ruimte aan alle jeugdactiviteiten zoals disco, workshops e.d. Soosruimte (Popta) Open ruimte voor ouderensoos met biljart, spelactiviteiten, gebruik als zaal voor bijeenkomsten 30-50 personen, foyer bij concerten en uitvoeringen, workshops e.d. Centrale keuken Deze royale keuken dient uiteraard voor eigen gebruik maar wordt ook verhuurd aan derden voor o.a. het geven van kookworkshops. Bar en Foyer Tevens is er een gezellige bar. Door middel van een glazen schuifdeur kan de foyer in combinatie met de bar gebruikt worden bij toneeluitvoeringen en concerten. Kleine zaal (Dotinga) Achterin is nog een kleine zaal die gebruikt wordt voor kleine vergaderingen of bijeenkomsten. Kleedkamer en grimeerruimte (Lunia) Achterin is nog een ruimte beschikbaar voor de toneelspelers en het grimeren. Hier is een aparte douche en wc voor de toneelspelers. Opslagruimten Verspreid over het gebouw zijn er nog diverse opslagruimten waaronder een magazijn voor de keuken en een stoelen- en tafelberging. Onder het toneel bevindt zich nog een opslagkelder.

Hoofdentree: mooie entree en tevens ingang huisartsenpraktijk. Zijentree: deze wordt gebruikt als entree voor de jeugdsoos. Toiletten: er zijn dames- en herentoiletten en er is een invalidentoilet Technische ruimte: op de 1ste verdieping bevindt zich de technische ruimte Overzicht m2 Grote zaal 232 m2 Jeugdsoos 45 m2 Serre / soosruimte 90m2 Centrale keuken 31 m2 Bar 33 m2 Foyer 103 m2 Dames-, herentoiletten en invalidentoilet

Kleine zaal achter 35 m2 Kleedkamer en grimeerruimte 35 m2 Opslagruimten 140 m2 Hoofdentree 31 m2 Zijentree 5 m2 Opslagruimte onder toneel 53 m2 Technische ruimte 1ste verdieping 10 m2

2

Plattegrond Verbouw 2019/2011

Grote zaal

Artsenpraktijk

Tegen die achtergrond vinden er een scala aan activiteiten plaats: Sociaal: stamppotbuffet, doarpskofjemoarn, dorpscafé, kaart- en biljartsoos, jeugdsoos Oars, familiebijeenkomsten, uitvaartbijeenkomsten, feestjes/bijeenkomsten van de verschillende buurtverenigingen en de oud en nieuw viering georganiseerd door de Aldjiersploech. Cultureel: repetities van korps, koor en toneel, toneelvoorstellingen, muziekavonden en concerten waaronder het Nieuwjaarsconcert Educatief: creatieve workshops zoals koken, quilten en bloemschikken. Sportief: ismakogie, volksdansen, biljarten, kaarten, bridge en diverse jeugdactiviteiten. Cursussen : EHBO en Bedrijfshulpverlening.

3

Urgentie en aanleiding We zijn nu inmiddels weer 13 jaar verder dan de verbouw en nieuwbouw in 2010 /2011. Het wordt nu hoog tijd om de grote zaal te renoveren en daarmee weer toekomstbestendig te maken. De toen gerealiseerde installaties zijn relatief conventioneel, waardoor het energieverbruik qua kosten substantieel zwaar drukt op de exploitatie. De installaties zijn toen wel voorbereid, d.m.v. vloerverwarming in de aanbouw en WTW voor toekomstige verbeteringen ten aanzien van het energieverbruik. Bij de laatste verbouw in 2010 /2011 is het oude bestaande gedeelte met de grote zaal niet aangepakt omdat hier toen geen budget voor was. Het energieverhaal speelde in die tijd ook nog niet zo. Het oude gedeelte is inmiddels dringend aan renovatie en verduurzaming toe. Al lange tijd bestaat er ook de wens om de buitengevel van de grote zaal meer uitstraling te geven, zodat die beter bij de nieuwbouw van 2010 / 2011 past.(bijlage B) Zoals blijkt uit het bijgesloten exploitatieoverzicht zal er de komende jaren een groot exploitatieverlies ontstaan als er geen energiebesparende maatregelingen worden genomen. De toekomstbestendigheid van ons dorpshuis zal hierdoor ernstig in gevaar komen.

Het leek het bestuur dan ook nu het moment is om te upgraden, om het energieverbruik en daarmee de CO2-uitstoot drastisch terug te brengen, energie zelf te gaan opwekken, een beter luchtklimaat in de ruimtes te creëren en de gevel en overig groot onderhoud aan te pakken zodat er weer een gezonde exploitatie ontstaat. Een belangrijke factor voor een “gezonde exploitatie” is sturing en beheersing van de uitgaven, in het bijzonder gericht op het terugdringen van het energieverbruik. Sweco heeft een paar jaar geleden in opdracht van de Gemeente Waadhoeke een conditiemeting met een Meerjaren Onderhoudsplan en een Energie Prestatie Advies opgesteld dat een goed beeld geeft van de conditie en het energieverbruik van het dorpshuis. Inmiddels zijn deze rapporten deels al weer achterhaald maar ze geven wel en goede indicatie van de huidige situatie. Via Doarpswurk is in opdracht van KlimOp van de Provincie Fryslân door Middelsee Advies & Consultancy een advies opgesteld d.d. 8-11-2022 inzake groot onderhoud, verbeteren schil grote zaal, Ledverlichting, zonnepanelen en duurzame installaties.

Op basis van dit rapport kan het dorpshuis na het uitvoeren van energieverlagende maatregelen de kosten voor de gebruikers van met name de grote zaal (Heringa) in de nabije toekomst op een aanvaardbaar niveau houden en ook nog laagdrempelige sociale activiteiten blijven organiseren voor de bewoners en de verenigingen van het dorp en de omgeving. De conceptversie van dit rapport is in november 2022 met het bestuur, gebruikers en vrijwilligers besproken. Duidelijk is in dit rapport naar voren gekomen waar een snelle win-win situatie te halen is en welke maatregelen realistisch zijn in relatie tot het gebruik en de investering. 4

Met Doarpswurk Het stichtingsbestuur van Nij Franjum wil zoveel mogelijk het verduurzamingsproject integreren in de vernieuwing/renovatie. Hiervoor heeft zij in september 2022 contact opgenomen met de Stichting Doarpswurk om als intermediair te fungeren tussen, Provincie Fryslân, Gemeente Waadhoeke en andere subsidieverstrekkers op vooral ondersteunend en begeleidend gebied. De ervaring en expertise van Doarpswurk en KlimOp wordt ingezet bij de verdere presentatie, begeleiding en ondersteuning van de plannen voor verduurzaming/renovatie en bij de verschillende instanties en subsidieverstrekkers met als uiteindelijk doel om de realisatie ervan mogelijk te maken.

Verduurzaming De bestaande situatie – energielasten Afgezien van de coronaproblematiek is er een gezonde financiële exploitatie. De jaarrekeningen van 2020 en 2021 geven een vertekend beeld omdat het dorpshuis zeer beperkt open is geweest door de gevolgen van de coronacrisis. In 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 en 2024 betaalde het dorpshuis aan gas en elektra in de periode : Periode 1-3-2019 – 1-3-2020 1-3-2020 – 1-3-2021 1-3-2021 – 1-3-2022 1-3-2022 -- 1-3-2023 1-3-2023 – 1-3-2024

gas € 5.804 € 5.400 € 9.586 € 13.442 € 10.981

elektra € 5.523 € 3.565 € 4.590 € 7.655 € 9.722

Totaal (incl. btw) € 11.327 € 8.965 € 14.176 € 21.097 € 20.683

De verwachting is dat we met de voorgestelde verduurzamingsmaatregelingen € 9.012 kunnen besparen. (zie overzicht aanname besparing, bijlage A) Het te besparen geld kan dan ingezet worden voor de aflossing, voor de niet gedekte investeringen en voor reserveringen voor een duurzaam toekomstbestendig dorpshuis.

5

Overzicht meerjaren rekeningen In het overzicht van de onderstaande meerjaren rekeningen is te zien dat de energiekosten de pan uit gaan rijzen. Als er niet drastisch op de energiekosten wordt bespaard zal het dorpshuis bijna niet te exploiteren zijn en hiermee zal de toekomst in gevaar komen. De energiekosten zullen straks een verdubbeling laten zien t.o.v. de huidige situatie. Dorpshuis Nij Franjum, periode juni t/m mei

2017-18

2018-19

2019-20

2020-21

2021-22

2022-23

OPBRENGSTEN Netto Omzet Inkoopwaarde

53.219 -14.893

59.266 -17.378

50.243 -16.710

4.872 -1.337

34.641 -9.398

53.378 -12.950

Bruto marge

38.326

41.888

33.533

3.535

25.243

40.428

KOSTEN Afschrijvingskosten Huisvestingskosten

6.551 9.494

6.531 10.154

6.250 10.231

5.681 8.897

4.055 9.303

3.865 11.676

Energiekosten Exploitatiekosten Verkoopkosten Kantoorkosten Algemene kosten Div. baten en lasten

8.916 2.719 617 1.393 2.245 -940

8.486 3.160 734 2.214 3.901 179

9.455 1.638 932 1.910 3.131 -5.460

7.423 1.185 230 1.391 1.587 -3.980

12.779 1.800 164 1.949 2.554 -5.816

21.097 1.340 1.220 1.470 3.174 -6.298

Totaal bedrijfskosten

-30.995

-35.359

-28.087

-22.414

-26.788

-37.544

Bedrijfsresultaat

7.331

6.529

5.446

-18.879

-1.545

2.884

Rentebaten Rentelasten Financieel resultaat

15 -284 -269

8 -271 -263

8 -320 -312

9 -236 -227

8 -294 -286

25 -499 -474

RESULTAAT

7.062

6.266

5.134

-19.106

-1.831

2.410

Hierbij moet opgemerkt worden dat het dorpshuis een gebroken boekjaar heeft, het boekjaar loopt van 1 juni t/m 31 mei. Hierdoor kunnen de gepresenteerde cijfers niet helemaal aansluiten.

6

Criteria IMF Beoogde duurzaamheids- en onderhoudsmaatregelingen Het verduurzamingstraject inclusief renovatie omvat de onderstaande concrete maatregelingen: • • • • • • • • •

Gevelisolatie en gevelaanpassing grote zaal Dakbedekking met isolatie grote zaal en lage gedeelte. Verbeteren isolatie dak keuken en algemene ruimtes Aanpassen installaties grote zaal inclusief ventilatie. Led armaturen Warmte terugwin unit bar/keuken gedeelte PV panelen Elektra boiler Plafond grote zaal

Deze zijn op haalbaarheid onderzocht en in een rapport van Middelsee Advies & Consultancy d.d. 8-11-2022 bijeengebracht. (bijlage B) Dit is gebeurd in het kader van de Klimopregeling van de Provincie Fryslân. Exploitatie

De afgelopen jaren heeft Nij Franjum ook de nadelige gevolgen gevoeld van de beperkingen en terugloop als gevolg van de coronacrisis. Toch is ze financieel deze jaren redelijk doorgekomen (zie financieel overzicht) en is het vrijwilligersbestand op peil gebleven. Op de laatst gehouden jaarvergadering is een nieuwe activiteitencommissie in het leven geroepen om nieuwe activiteiten te gaan organiseren zoals een bingo. Na het uitvoeren van de renovatie en verduurzaming kan Nij Franjum weer spreken van een toekomstbestendig en duurzaam dorpshuis. In het verlengde hiervan werkt het bestuur van Nij Franjum aan een nieuwe toekomstvisie en een nieuw vrijwilligersbeleid. Immers zonder actieve en enthousiaste vrijwilligers kan Nij Franjum niet overleven. De Marsumer bevolking heeft de laatste 35 jaar overduidelijk laten zien dat het bestuur zich daarover geen zorgen hoeft te maken. Ook vrijwilligers voor het bestuur blijven nog steeds beschikbaar. jaar 2016

gas (m3) 6.815

elektra (kwh) 17.099

kostprijs (€) € 7.969

35000

2017

7.023

16.499

€

8.150

30000

2018

8.220

18.334

€

8.428

25000

2019

6.577

16.969

€

8.234

20000

2020

6.450

17.978

€

9.362

15000

2021

6.076

9.598

€

7.409

10000

2022

6.532

11.818

€ 11.716

5000

2023

5.899

14.980

€ 21.097

0

2024

5,627

14.914

€ 20.683

2025

3.000

5.000

€ 10.000

Energie en kosten 2016-2025

2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 gas elektra kostprijs

(2025 is een inschatting) 7

Met de verduurzaming gaan de exploitatiekosten fors omlaag. In de grafiek staan naast het feitelijke gebruik aan gas en licht, de werkelijke kosten voor het energiegebruik van 2016 tot en met 2024. Door corona liepen het gebruik en de kosten iets terug. Vanaf 2022 krijgt ook het dorpshuis met veel hogere energielasten te maken als gevolg van de prijsstijgingen. De energiekosten kosten vanaf 1-3-2023 – 1-3-2024 bedroegen € 20.683. Vanaf 2025 zal er dan ook na de verduurzamingsmaatregelingen ruimte vrij komen voor aflossing van schulden, reserveringen en het sparen voor een nog kleinere CO2 afdruk. Het schept ook een ander langdurig effect: Door de verduurzaming is er een substantiële verlaging van exploitatiekosten, waarmee het voortbestaan is gewaarborgd. We blijven erop vertrouwen dat diverse (overheids-)instanties bereid zijn om hun verantwoordelijkheid te nemen en ons hierin tegemoet te komen. Draagvlak

Het dorpshuis is gebouwd in 1971. En in 2011/2012 is na een aantal tussentijdse aanpassingen de nieuwe foyer met nieuwe entree en een huisartsenpraktijk gerealiseerd. Dorpshuis Nij Franjum wordt voor 100% gerund door vrijwilligers uit het dorp. Het hele jaar door verzorgen zij activiteiten, draaien bardiensten, maken schoon en verzorgen het onderhoud aan binnen- en buitenkant van het gebouw. Jaarlijks wordt een vrijwilligersavond gehouden, waar de 61 vrijwilligers bijeen komen. Ieder jaar is er ook een jaarvergadering waar een inhoudelijk en financieel verslag wordt gepresenteerd. Dit is geen plicht voor een stichtingsbestuur, maar dit wordt gedaan om zoveel mogelijk de betrokkenheid te stimuleren en het draagvlak te verbreden. Eventuele problemen en knelpunten worden besproken en gezamenlijk worden oplossingen bedacht. Het op stapel staande verbouw/verduurzamingsproject is in de laatste jaarvergadering besproken. Jaarlijkse evenementen zijn de intocht van sinterklaas, oudejaarsnachtviering, himmeldei, rommelmarkt, stamppot-eten, eindmusical basisschool en nieuwjaarsconcert. Nij Franjum is vrijwel dagelijks geopend voor de diverse activiteiten.

Het structurele gebruik door verenigingen, de doorlopende activiteiten vanuit Nij Franjum (maandelijkse activiteiten voor alle leeftijdsgroepen) en nieuwe activiteiten als Macula café, dorpsmaaltijd, koffiemorgen, leesclub, mini bibliotheek en repaircafé zorgen voor een breed draagvlak in het dorp.

8

Samenwerking

In de aanloop naar het maken van dit projectplan is de samenwerking gezocht met gemeente, provincie, Doarpswurk, Dorpsbelang, vrijwilligers, verenigingen en dorpsbewoners. In oktober 2024 is er door het bestuur van Nij Franjum met ondersteuning van de Gemeente Waadhoeke contact gezocht met alle sportverenigingen om met hen in kaart te brengen hoe zij de toekomst zien en of hun mogelijke wensen door Nij Franjum gefaciliteerd kunnen worden. Op 24 oktober 2024 heeft hierover een vergadering plaatsgevonden met de gebruikers en vertegenwoordigers van de sportverenigingen onder leiding van de voorzitter van Nij Franjum. Uit dit gezamenlijk overleg is gebleken dat Nij Franjum de wensen en opmerkingen zonder veel problemen kan faciliteren. Met de verdere uitwerking en realisatie zal hier zo veel mogelijk rekening worden gehouden. Voor het complete verslag van de uitnodiging en vergadering verwijzen wij graag naar bijlage Visie Sport en Spel dd. Oktober 2024.

Bij de verduurzaming zal ook gesproken worden met de Marsumer Energzy Koöperaasje (MEK) om te bekijken of en waar we kunnen samenwerken en/of elkaar kunnen versterken. Ook de mogelijkheid voor een laadpaal voor het gebruik van E- auto’s is overwogen. Hierin wordt door de Gemeente nu voorzien om deze te plaatsen op het dorpsplein in 2025.

Het bestuur van dorpshuis Nij Franjum gaat het werk voor de uitvoering van de duurzaamheidsmaatregelen en het groot onderhoud zoveel mogelijk aan elkaar koppelen. Naast het werk door professionals kan een deel van het werk ook door de vrijwilligers worden gedaan. Bij de aanbesteding van het verduurzamingswerk is er professionele ondersteuning vanuit KlimOp. Bij de uitvoering van dat werk zetten wij ook vrijwilligers in met bouw- en installatietechnische expertise. Daar zijn inmiddels dorpsbewoners voor gevonden. Bij de uitvoering van onderhoud/renovatie zullen we hen ook inzetten. Het bestuur doet daarbij een beroep op de bestaande onderhoudscommissie.

9

Empowerment

Beelden zeggen meer dan duizend woorden ….

10

Dorpshuis Nij Franjum draait voor 100% op vrijwilligers. Zij zijn betrokken bij de activiteiten, onderhoud, uitstraling, schoonmaak en meer. De praktijk wijst uit dat de vrijwilligers uit alle “lagen” van de bevolking komen. De laagdrempeligheid vind je ook terug in het aanbod van vele verschillende activiteiten. Waar de één het logisch vindt om een vrijwilligersbijdrage te leveren voor het dorpshuis, vindt de ander het een leuke en gemakkelijke manier om nieuwe vriendschappen aan te gaan. Voorop bij alle vrijwilligers staat echter wel dat allen vinden dat ons dorpshuis het kloppend hart is van Marsum en dat dit tot in lengte van jaren zo moet blijven. Juist in dergelijke voorbeelden zien we als dorpshuis de kansen van empowerment. Er worden contacten gelegd en versterkt en mensen kunnen instappen in activiteiten en tijdsbesteding die hun leefomstandigheden verbeteren. 11

De uitvoering van het project voor verduurzaming en is inmiddels gestart.. Bij de uitvoering van het project zullen we zoals gewoonlijk een belangrijke beroep doen op alle vrijwilligers, leden van de diverse verenigingen en dorpsgenoten om mee te helpen waar mogelijk. Met de begroting hebben we hier bij de uitvoering van de diverse werkzaamheden rekening gehouden. Met dit plan wordt de sociale cohesie in het dorp en de kracht van de samenleving versterkt. Eerdere verbouwingen hebben dit volop laten zien. Een duurzaam voortbestaan van dorpshuis Nij Franjum is daarbij een absolute voorwaarde. Begroting Kosten Architect en voorbereidingskosten Gevelisolatie grote zaal (schuine pui) Zonwering grote zaal (schuine pui) Dakbedekking met isolatie grote zaal (in aanneemsom gevelisolatie)

Dekking € 5.000 € 190.000 € 7.000

VSB Fonds Oranjefonds

€ 30.000 € 25.000

IMF

€ 35.000 € 4.500 € 5.000 € 4.350 € 5.000 € 3.000 € 2.500 € 2.500 € 3.500 € 47.650 € 80.000 € 90.000 € 35.000 € 373.000

Led armaturen WTW unit bar/keuken gedeeltelijk

€ 6.000 € 4.000

PV panelen

€ 19.000

Dakbedekking lage gedeelte WTW + warmtepomp instal. grote zaal Plafond grote zaal en akoestiek Accountants verklaring Verlichting grote zaal Bouwvergunning / flora en faunawet

€ 33.000 € 65.000 € 13.000 € 2.500 € 12.000 € 11.500

Onvoorzien

€ 5.000

P.W. Janssens Friesche Stichting Rabo Coöperatiefonds ISDE subsidie warmtepomp Herbert Duintjerfonds Grovestins Stichting 125 jaar RABO Fonds Bolsward Dronrijp Familie Wetterrauw Eigen middelen Lening Waadhoeke (dorpen en wijkenfonds) Acties en sponsering

Totaal

€ 373.000

Totaal

Bedragen excl.btw

Overzicht subsidiemogelijkheden Het dorpshuisbestuur wil bij dit project samenwerken met Provincie Fryslân (KlimOp en Streekwurk) , Doarpswurk, Gemeente Waadhoeke, dorpsbelang, gebruikers/verenigingen en vrijwilligers. Met name de vrijwilligers zijn cruciaal voor de continuïteit van dorpshuis Nij Franjum. Een groep van zo’n 61 vrijwilligers zorgt er het gehele jaar door voor dat activiteiten worden georganiseerd, bardiensten worden gedraaid en schoonmaak en onderhoud wordt gepleegd. Voor de financiering en fondsenwerving zal de haalbaarheid van dit project worden besproken met de verschillende provinciale en gemeentelijke instanties, Doarpswurk en de particuliere fondsenbeheerders. 12

Ook zal het bestuur van Nij Franjum bij de uitvoering van bouw- en installatiewerkzaamheden weer een beroep doen op vrijwilligers en (financiële-) acties op touw zetten. Als in 2023 weer Leader subsidies en/of subsidie uit het Regiofonds mogelijk zijn, dan zullen ook deze instanties worden aangeschreven. Ook kan voor de toekomst het FSFE mogelijk iets voor dit project gaan betekenen. Tevens zal worden ingezet op het verkrijgen van specifieke duurzaamheidssubsidies vanuit de overheid, waaronder ISDE.

Planning De uitvoering van dit projectplan zal in een aantal grote stappen dienen te geschieden. De eerste stap dient zich te richten op het sluitend krijgen van de investeringsbegroting en overleg met een aantal subsidieverstrekkende instanties en overheden. Het bestuur van Nij Franjum gaat daarnaast in overleg met Streekwurk en de Gemeente Waadhoeke om de mogelijkheden van subsidiering vanuit het Iepen Mienskipsfûns te verkennen. Hierna zullen andere fondsen en bedrijven benaderd worden. Zodra daarvan toezeggingen komen zal vanuit de KlimOp- regelingen een expert samen met onze werkgroep (welke bestaat uiteen aantal technische vrijwilligers) een aanbestedingsbestek opstellen en deze opdracht in de markt gaan zetten. Uiteraard kan dit pas als er zekerheid bestaat over de volledige financiering van de geraamde verduurzamings- en renovatiekosten. We streven naar een start in het derde kwartaal van 2024. De uitvoering van de werkzaamheden worden op een half jaar geschat. Het streven is er op gericht dat de installaties in het laatste eind 2024 weer operationeel zijn. Mocht het zo zijn dat na aanbesteding de kosten lager uitvallen dan geraamd dan zal het bestuur de subsidieverstrekkers daarover nader informeren en na oplevering van het werk verantwoording afleggen.

1 2 3 4 5 6

Planning per kwartaal Projectplan opstellen en indienen Opstellen aanbestedingsbestek Fondsen en ondernemingen, benaderen Project aanbesteden Uitvoering project Oplevering en inrichting

02/2023

03/2023

04/2023

01/2024

02/2024

03 /2024

13

04/2024

Bijlage A

Aanname dat 15% van het gasverbruik voor warmwater gebruik is. In groen de besparing zodra gebouw t.b.v. verwarmen hybride/all-electric is gemaakt. Gasprijs € 1,66 Elektra prijs € 0,44 Op basis van 6.532 m3 gas gemiddeld aan jaarverbruik Gas Kosten per jaar Kosten per 15 jaar 980 m3 voor warmwater € 1626,80 € 24.402,00 5552 m3 voor verwarming € 9216,32 € 138.244,80 6532 m3 totaal € 10.843,12 € 162.646,80 Op basis hybride/all-electric warmwater COP kwH/j 980 m3 9800 4455 5552 m3 55520 12338 Totaal

Kosten per jaar € 1.069,09 € 2.961,07 € 4030,16

Kosten per 15 jaar € 16.036,36 € 44.416,00 € 60.452,36

Besparing

Per jaar € 6.812,96

15 jaar € 102.194,44

Besparing door toepassing zonnepanelen Elektraprijs € 0,44 Opwek door zonnepanelen 5000 kwH/j Besparing

Per jaar € 2.200

20 jaar € 44.000

* Kosten en besparingen zijn indicatief, hier kunnen geen rechten aan ontleend worden

Bijlage B

Bestaande gevels

Aangepaste gevel grote zaal

Bijlage C

Dorpshuis Nij Franjum

Franjumbuorsterpaed 12 9034 GZ Marsum 31-11-2024

Inhoud Inleiding………………………………………………………………………………………………………….1 Stappenplan…………………………………………………………………………………………………….1 Lastig : de staat van het vastgoed……………………………………………………………………….1 Achterstallig onderhoud…………………………………………………………………………………...1 Natuurlijk moment…………………………………………………………………………………………..2 Verbeteren schil, grote zaal…………………………………………………………………………………. 2 Verlichting……………………………………………………………………………………………………….3 Mogelijkheden voor installaties van zonnepanelen……………………………………………………..3 Ventilatie bar/foyer en keuken………………………………………………………………………………4 Renovatie grote zaal…………………………………………………………………………………………..4 Budget bepaling………………………………………………………………………………………………..5 Besparing………………………………………………………………………………………………………..6 Quickwins………………………………………………………………………………………………………..7

Inleiding In verband met aanvraag via het KlimOp programma, en de beschikbare tijd van de adviseur hebben we ervoor gekozen om eerst dienst 3 van het programma op te pakken. We hebben ervoor gekozen om in eerste instantie een budget op te stellen, zodat het bestuur geadviseerd kan worden met welke stappen men voor het dorpshuis aan de slag kan gaan, dit op basis van NoRegret. Introductie Klimop is het Friese Klimaat Ontzorgings Programma van de provincie Fryslân. In opdracht van KLimOp van de provincie Fryslân is dit advies opgesteld, door Middelsee Advies & Consultancy. Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van UNIEC3, de energiegebruiken zijn genormeerde energiegebruiken, gebaseerd op een standaard klimaatjaar en een standaard gebruikersgedrag. Het werkelijke energiegebruik zal afwijken van het genormeerde energiegebruik. Aan de uitkomst van de berekeningen kunnen geen rechten ontleend worden. De voorlopige uitwerking van de energieprestatie is door middel van de aangereikte gegevens, de opname ter plaatse en invoer in UNIEC 3 tot stand gekomen. Vanuit deze gegevens en de doorrekening van verschillende cases, zijn de concept keuzes ontstaan. De essentie van het rekenen met de verkregen inzichten is het krijgen van grip op energiestromen voor en na het nemen van maatregelen. En het krijgen van inzicht in de samenhang en gevoeligheden van de gemaakte keuzes.

Het energieplan! Doelstelling KLIMOP; Het doel is om voor minimaal 200 vastgoedobjecten een compleet maatwerk business case voor het verduurzamen van hun vastgoed aan te bieden. Hierbij faciliteert KLIMOP met deskundigen en koepelorganisaties haar doelgroep. pacht Stappenplan Om tot een goed energieplan te komen, gebruiken we onderstaand stappenplan. Het maken van een plan is belangrijk, het geeft ons inzicht om op het juiste moment te weten wat er moet gebeuren om een zo energiezuinig gebouw te realiseren.

Lastig: de staat van het vastgoed Wat het lastig maakt bij de financiering van de verduurzaming zijn twee zaken: achterstallig onderhoud en het natuurlijk moment waarop de uitvoering dient plaats te vinden. Achterstallig onderhoud Wanneer de gebouwen achterstand hebben opgelopen bij het onderhoud om wat voor reden dan ook, is de opgave om te verduurzamen een hele grote. Je komt van ver en moet veel investeren om het tochtvrij, comfortabel warm en gezond fris te maken, zonder energieverbruik dat heel hoog is. Als je dan gaat uitrekenen wat verduurzaming kost, is dat dus bijna niet los te zien van het inhalen van het achterstallig onderhoud.

1

Natuurlijk moment Wanneer gebouwen niet meer aan de eisen van nu voldoen, wil je het renoveren. Het natuurlijke moment staat voor de deur. Een geweldig moment om verduurzaming mee te nemen. Maar hoe bereken je dat dan hoeveel je kan toewijzen aan verduurzaming? Zijn het alleen de meerkosten van de duurzame maatregel ten opzichte van de conventionele maatregel, of neem je de gehele warmtepomp/glas+kozijn/gevel/vloer mee als duurzame investering? Wat in ieder geval helpt, is om het inzichtelijk te maken. En aan de hand van dit inzicht de onderhoudsplanning, met investeringsstrategie, planning en inkoopstrategie op te stellen. Wij gaan ervan uit dat dit adviesrapport dit helder voor u maakt.

Verbeteren schil, grote zaal Vanuit de aangereikte gegevens en opname ter plaatse is gebleken dat de volgende stappen nog gezet kunnen worden in het verbeteren van de isolatie, alvorens over kan worden gestapt op “laag energetische” energie systemen. Het betreft hier het dak en gevel (inclusief glas) van de voormalig gymzaal.

2

Verlichting Bij de rondgang is gebleken dat er nog veel is te besparen door het toepassen van led verlichting, er zijn 51 lichtbronnen die “ver-led” kunnen worden.

Mogelijkheden voor installatie van zonnepanelen

Bij de monitoring via Homewizard is gebleken dat er in dag bedrijf ongeveer 4000 watt aan verbruik is. Hierbij kunnen we rekening houden met een elektra boiler en eventueel de mogelijkheid opnemen voor het elektrisch laden van voertuigen. Let op: In verband met dakbelasting moeten er mogelijk constructieve berekeningen gemaakt worden.

3

Ventilatie bar/foyer en keuken

Verbeteren van de ventilatie door middel van een warmte terugwin systeem. Renovatie grote zaal

Mocht er voldoende financiële investering mogelijk zijn, dan kan samen met de renovatie van de toneelzaal gekeken worden voor een andere manier van verwarmen. Hybride (nog een gedeelte met gas) of all-electric met warmtepompen. Hier is een aanname ingedaan ten aanzien mogelijke kosten, maar zal verder met een installateur ontwikkeld moeten worden, in verband met enginering van de installatie. Onderstaand een voorbeeld hoe e.e.a. zou kunnen worden opgelost.

4

Budget bepaling Overzicht maatregelen

Spouwmuur isolatie

Tussen 21 en 35 per M2 afhankelijk van spouw

Gevel aanpassing oude gymzaal

Prijs M2 Totaal excl. btw € btw € Totaal incl. btw € Prijs M2

Uitgangspunt is een complete nieuwe geïsoleerde gevel, in houtskelet met kunststof of aluminium kozijnen in een nader te bepalen verdeling

€

35 121 4.235,00 889,35 5.124,35 700,00 110

Totaal excl. btw € 77.000,00 btw € 16.170,00 Totaal incl. btw € 93.170,00

Geveldeel zuidzijde

Prijs M2 Totaal excl. btw btw Totaal incl. btw

€

Dakbedekking met isolatie - Toneel zaal

Prijs

€

de dakbedekking aanbrengen over de bestaande dakbedekking. De oude dakbedekking dient dan als dampremmer

400,00 45 € 18.000,00 € 3.780,00 € 21.780,00 115,00

M2 244 Totaal excl. btw € 28.060,00 btw € 5.892,60 Totaal incl. btw € 33.952,60

Verbeteren dak keuken en algemene ruimtes

Prijs M2 Totaal excl. btw btw Totaal incl. btw

€

Led armaturen Oude armaturen vervangen, hiervoor een richtprijs. (door vrijwilligers?)

Prijs

€

30,99

stuk Totaal excl. btw € btw € Totaal incl. btw €

51 1.580,49 331,90 1.912,39

Warmte terugwin unit bar/keuken gedeelte

Prijs stuk Totaal excl. btw btw Totaal incl. btw

€

4.200,00 1 4.200,00 882,00 5.082,00

PV panelen Van uit monitoring +/- 4000 watt 1x elektra boiler meenemen 1500 kwh/j 1x e auto laden per jaar 3500 kwh/j

Prijs WP Totaal excl. btw btw Totaal incl. btw

€

Elektra boiler Vervangen cv ketel door laagtemperatuur systeem, hierdoor andere voorziening warmwater. Douches laten vervallen

Prijs

€

450,00

stuk Totaal excl. btw € btw € Totaal incl. btw €

1 450,00 94,50 544,50

115,00 306 € 35.190,00 € 7.389,90 € 42.579,90

€ € €

1,25 9200 € 11.500,00 € 2.415,00 € 13.915,00

Laadpaal ivm. Publieke laadpaal Via energie van ons? Aanpassing installatie grote zaal All - electric (warmtepompen) Aqua-ciat (50KW) Dyna-ciat (64 kw) Floway wtw 300 ltr boiler 500 ltr boiler (kan ook met open verdeler) regeling Materialen lucht Materialen cv Air socks (2x) Heliotherm (regelaar + 3 weg klep) (16kw)) Opstel frame change overs/vancoil

Netto 21995 14995 14995 819 966 3000 15000 15000 5500 8000 10000 2000

2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 4

52788 17994 17994 982,8 1159,2 3600 18000 18000 6600 9600 12000 9600

Totaal excl. btw € 168.318,00 btw € 35.346,78 Totaal incl. btw € 203.664,78 Totaal investering

€ 421.725,52

5

Besparing

Aanname dat 15% van het gasverbruik voor het warmwater gebruik is In groen de besparing zodra gebouw tbv. Verwarmen all-electric is gemaakt. Op basis van 6.532 m3 gas gemiddeld aan jaarverbruik Gasprijs € 1,66 Elektra prijs € 0,24 Kosten Per jaar 15 jaar 6532 980 € 1.626,80 € 24.402,00 Kosten warmwater 5552 € 9.216,32 € 138.244,80 Kosten verwarmen € 10.843,12 € 162.646,80 Verwarming 5552

COP 55520 kwH/j

Warmwater 980

9800 kwH/j

Besparing Per jaar 15 jaar

Per jaar

15 jaar

4,5 12338 €

2.961,07 €

44.416,00

2,2 4455 € €

1.069,09 € 4.030,16 €

16.036,36 60.452,36

€ 6.812,96 € 102.194,44

Besparing door toepassing zonnepanelen Elektra prijs € Opwek door zonnepanelen Besparing Per jaar 20 jaar

0,24 4000 kWh/J

€ 960,00 € 19.200,00

* Kosten en besparingen zijn indicatief, hier kunnen geen rechten aan ontleend worden

6

Quickwins Tip 1: Bij vervanging van apparatuur, kijk naar zo energiezuinig mogelijke oplossingen. Tip 2: Isoleren cv leidingen Tip 3: Apparatuur op stand-by neemt ook energie. Probeer dit met een schakelaar buitenwerking te stellen! Tip 4: Het hang en sluitwerk (belangrijk onderdeel van de kierdichting) Stel het hang en sluitwerk af zodat de klink het raam in de rubbers trekt • • • •

Besparingspotentieel: Hoog (als het nu niet goed is) Comfortverhoging: Hoog Complexiteit: Niveau handige klusser Kosten: plm. €1 voor een woning (nieuwe schroefjes)

Tip 5: Afhankelijk van de keuzes welke gemaakt worden Inregelen cv-installatie (Eventueel in combinatie met Laagtemperatuurverwarming LTV). Waterzijdig inregelen (cv ketel is bij bezoek afgesteld op 65 graden aanvoer temperatuur en geadviseerd om de temperatuur in de nacht en in het weekend te verlagen naar 12 graden. En om de thermostaat te verplaatsen) Besparen op de energiekosten en comfort verhogen. Deze maatregel behoort bij het totaal van de installatie. En is een goede stap om te komen tot een laagtemperatuurverwarming. Ook is het de juiste stap om te komen tot een systeem wat in de toekomst op een laag energetische energievorm kan draaien. Welke vorm van energie dit ook zal zijn! Laat de CV- installatie waterzijdig-inregelen door een gespecialiseerd bedrijf. Dit zal de CV meestal 15-20% efficiënter laten werken, het huis constanter op temperatuur houden en het comfort zal toenemen. Het is een onwijs on-sexy maatregel, je ziet er niks van, je kan er niet over opscheppen op verjaardagsfeestjes maar het werkt echt. Probleem is namelijk dat in 98% van de Nederlandse huishoudens de CV wordt opgehangen, de stekker wordt ingestoken en de thermostaat op 21 graden gezet. Als de ketel aanslaat en er kan weer gedoucht worden is iedereen opgelucht en vertrekt de installateur weer. Maar de CV draait nu als een auto met zachte banden en de choke constant aan.

Het werkt maar het is verre van optimaal. CV-tunen haalt het beste uit de ketel en het verwarmingssysteem.

Tip 6: Monitoring energie (is ingezet middels dongel van Homewizard)

7