Document · PDF

Bijlage 2 Presentatie contouren actieplan economie 21.200483.pdf

Kernsessie 9 februari 2021, gemeente waadhoeke2.260 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Inhoud

1. Karakteristieke regio, strategisch gelegen 2. Volop kansen voor economische innovatie en groei 3. We gaan deze kansen samen verzilveren! 4. Naar een sociaal-economisch programma 5. Planning 6. Slagvaardige uitvoering 7. We maken impact! 8. Investeringskosten 9. Monitor: we sturen bij waar nodig 10. Speerpunten op de korte termijn

1. Karakteristieke regio, strategisch gelegen….

…en met 5.500 bedrijven, goed voor 23.000 banen! 5.556 bedrijfsvestigingen in Harlingen en Waadhoeke • 872 bedrijven in handel en reparatie • 681 bedrijven in de agrarische sector en visserij • 541 bedrijven in de bouw • 532 bedrijven in de zorg • 381 industriële bedrijven 23.214 banen in Harlingen en Waadhoeke • 4.276 in handel en reparatie • 3.493 in industrie en delfstoffenwinning • 3.157 in zorg • 2.129 in agrarische sector en visserij • 1.582 in bouw

…die samen € 1,256 miljard verdienen

13%

Sector overig

Toegevoegde Waarde

Zakelijke dienstverlening

€ 175 mio (14%)

Zorg

€ 123 mio (10%)

Detailhandel

€ 121 mio (10%)

Onderwijs

€ 78 mio (6%)

Maakindustrie

Overheid

€ 74 mio (6%)

Bouw

ICT

€ 20 mio (2%)

Financiële dienstverlening

€ 13 mio (1%)

Overig

€ 49 mio (4%)

Agrifood Maritiem cluster

1% 3% 54%

Schone energie Toerisme en recreatie

14%

Overig

….en een gelukkige bevolking die goed woont

…en met (structurele) uitdagingen ▪

Volgens brede welvaart: • Meest tevreden Nederlanders (gelukkig) • Veilig • Waardering ruimtelijke kwaliteit • Sterke sociale binding • Bereikbaarheid voorzieningen • Economie (laag BRP)

In een versnipperd landschap met veel kleine bedrijven….. Nederland Sector

0-10 mw (%)

Landbouw en visserij (A) Industrie en delfstoffenwinning (BC) Nutsbedrijven (DE) Bouwnijverheid (F) Handel en reparatie (G) Vervoer en opslag (H) Horeca (I) Informatie en communicatie (J) Zakelijke dienstverlening (LMN) Gezondheids- en welzijnszorg (Q) Overige dienstverlening (RSTU)

Totaal

Harlingen en Waadhoeke

10-50 mw (%)

50+ (%)

0-10 mw (%)

10-50 mw (%)

50+ (%)

89 97 94 92 91 96 96

7 2 5 6 8 3 3

4 1 1 2 1 1 1

90 96 92 92 93 99 96

10 4 7 8 6 1 3

0 0 2 0 1 0 1

87 96

12 3

1 1

98 95

1 4

1 1

… een langzamer herstelkracht van de economie

Opleidingsniveau

Harlingen en Waadhoeke 0%

Beroepsniveau Relatief veel niveau 2 en relatief weinig niveau 4 beroepen

Relatief veel middelbaar opgeleiden en weinig hoger opgeleiden

25%

19%

Niveau 1

Middelbaar

Niveau 2

Niveau 3 Niveau 4

onbekend 55%

10%

16%

Hoog

50%

Harlingen en Waadhoeke

Laag 25%

onbekend

2. Volop kansen voor economische innovatie en groei… Als we niets doen:

€1.800.000.000

+22% tov 2018 +16% tov 2018

+10% tov 2018

€1.600.000.000 €1.400.000.000 €1.200.000.000 €1.000.000.000 €800.000.000 €600.000.000 €400.000.000 €200.000.000 €TW 2018

Overig

Maakindustrie

Trendmatige groei 2030 Regio

Toerisme en recreatie

Trendmatige groei 2030 (Prognose NL)

Schone energie

Maritiem cluster

Maximale potentie 2030

Agrifood

Opgave behouden en aantrekken ZijTalent Overig instroom behouden NL Pendel Hoger opgeleid Middelbaar opgeleid Lager opgeleid Totaal

Mondiaal Totaal

388

296

148

246

197

1.374

457

696

116

174

1.616

279 1.123

279 1.523

264

35 398

142 513

157

987 3.977

Met een arbeidsparticipatie van 75%

Overig EU

…met een groeivertraging van 3-6 jaar vanwege corona…

Innovatiekansen: robotisering, autmatisering, duurzaamheid

“Nederland wil wereldmarktleider emissieloze schepen worden”

“Korte keten bron van innovatie”

“Nederlandse en Belgische bouwers lopen wereldwijd voorop met robotisering”

“Wordt de robot de scheepsbouwer van de toekomst?”

Groeikansenverkenning cluster agrifood Min. Toegevoegde waarde

• • • • • •

Grote en innovatieve landbouwsector o.a Akker- en tuinbouw en veehouderij Koplopers in de AGF-sector Pootaardappelen: 60% van de omzet, 10% van wereldproductie Veelzijdige voedingsmiddelenindustrie Aanwezigheid van verpakkingsindustrie in combinatie met logistieke bedrijven Kansen voor: regionale clusters van de boer tot de vrachtwagen en kansen voor export (schaalgrootte)

Max. + € 20 mln

Arbeidsplaatsen

- 313

Arbeidsproductiviteit

+ 42%

Kenmerkende bedrijven: • FrieslandCampina • Flexoplast • Lamb Weston / Meijer • Huhtamaki Nederland BV • Royal Steensma B.V. • O. Smeding en Zoon BV • Hessing Supervers • Tuinbouwbedrijf Vink Sion BV • Fobek

Groeikansenverkenning maritiem cluster Min.

Max.

+ € 60 mln

Toegevoegde waarde Arbeidsplaatsen

+ 56

Arbeidsproductiviteit

• • • • • • • • •

Overslag van zand, grind, zout (grootste zoutfabriek van ESCO) en pootaardappelen Meer synergie in de haven biedt mogelijkheden Kansen voor schone energie (bijv LNG shore-to-ship) Offshore boten en bedrijvigheid gevestigd in Harlingen Gunstige ligging zowel nationaal (Friesland, Groningen) als internationaal (Noordzee, Baltic, Scandinavië, Engeland en Duitsland) Grootste garnalenhaven van Europa Jaarlijks 765.000 passagiers tussen Harlingen en de Waddeneilanden: cross-overs mogelijk Samenwerkingsverband met TMA Logistics Maritieme scholing voor MBO’ers 16

Kenmerkende

+ 34%

•

bedrijven:

HVS Dredging Support

•

HOV Harlingen

•

ESCO: Frisia Zout BV • The Fish Company

•

JR Shipping

•

Damen Shiprepair

•

ICON Yachts

•

Lenger Seafoods BV Shipdock Draaisma BV

•

Scheepswerf Talsma

Groeikansen cluster toerisme Min. Toegevoegde waarde

• • • • • • •

Verbinding tussen de Waddeneilanden en het vaste land Goede bestemming voor groeimarkt van korte vakanties: combi van landelijk, cultuur en historie Harlingen en Waadhoeke als eigen bestemming (ipv Waddeneilanden of Zuidwest Fryslan) Friese cultuur en historie in Franeker Haven van Harlingen Aantal trekpleisters, ruimte voor spreiding Meer ketens en betere verhaallijn bieden kansen

Max. + € 18 mln

Arbeidsplaatsen

+ 327

Arbeidsproductiviteit

+ 6%

Kenmerkende bedrijven: • Eise Eisinga Planetarium • Werelderfgoed Waddenzee • Cultuurstad Franeker • Binnenstad Harlingen • Zeehondenbank met MPS Regina Andrea • Rederij Doeksen • De Bruine Vloot

Groeikansen cluster maakindustrie

Min. Toegevoegde waarde

•

Er zit gevarieerd en innovatieve bedrijvigheid: van licht/geluid (Faber) over innovatieve metaalbewerking (Meijer Metal) tot zorgapparatuur (Oostwoud) (related variety) Potentie om bedrijven van elkaars innovatie te laten leren, zonder elkaar te beconcurreren

+ € 49 mln

Arbeidsplaatsen

+ 232

Arbeidsproductiviteit

+ 15%

Kenmerkende bedrijven:

•

Max.

•

Faber audiovisuals

•

Oostwoud International

•

Meijer Handling Solutions

•

Meijer Metal

•

Steinfort Glas BV

•

Horjus

Groeikansen cluster bouw Min. Toegevoegde waarde

Max. + € 12 Mln

Arbeidsplaatsen Arbeidsproductiviteit

• • • •

Twee innovatieve en exporterende bedrijven op het gebied van prefab casco’s en wegenbouw Aangevuld door bedrijven in de reparatie- en installatietechniek Kansen liggen in de automatisering en prefab (woningbouw), duurzame materialen en crossovers met de maakindustrie (slimme bouw) Export van innovatieve oplossingen zoals Quakeshield

+ 24 + 17%

Kenmerkende bedrijven: •

Spaansen (circa 100 medewerkers)

•

Koninklijke Oosterhof-Holman (circa 300 medewerkers)

Groeikansen cluster schone energie

Min. Toegevoegde waarde Arbeidsplaatsen Arbeidsproductiviteit

•

• •

Potentie voor logistieke hotspot tot (duurzame) energiewinning in en rondom de Waddenzee en Afsluitdijk Met link naar kennis over watertechnologie en energie in Leeuwarden Mogelijke toepassingen in de haven (green transport), verduurzaming van (glas-)tuinbouw en gebouwen duurzaam verwarmd

Max. + € 1 mln - 2 + 12%

Kenmerkende bedrijven: • Vermilion Energy • ReststoffenEnergieCentrale (REC) Omrin • Water Alliance

Thema

Speerpunt

Slimmer samenwerken

Samenwerking triple helix Samenwerking buiten de regio

Talent behouden en aantrekken

3. We gaan deze kansen samen verzilveren!

Onderwijs & arbeidsmarkt Participatie en zij-instroom Talenten van buiten

Innovatie en slimmer samenwerken

Versterken innovatief vermogen en ketendichtheid

Verbinding sectoren, cross-overs Versterken vestigingsklimaat

Acquisitie en bedrijventerreinen-beleid Regiomarketing

13%

Bereikbaarheid & woon- en leefklimaat

11%

10%

13%

11%

7% 12%

10%

Samenwerking triple helix Samenwerking buiten de regio Regiomarketing Acquisitie en bedrijventerreinenbeleid Bereikbaarheid en woon- en leefklimaat Onderwijs & arbeidsmarkt Zij-instroom/participatie, weerbaar vakmanschap Talent van buiten Verbinding sectoren: cross-overs

IMPACT

4. Naar een sociaal-economisch programma Een regio waar economische vitaliteit, rust, ruimte en leefbaarheid in balans zijn

DOEL

Behoud van rust en ruimte Meer hoger opleiden

RESULTAAT

5.200 nieuwe werknemers (4.000 fte)

Aantrekkelijk woonen leefklimaat Minder uitgaande pendel

Eigen identiteit

Beter woningaanbod

Betere voorziening en

Bereikbarhe id op orde

Overheid

Onderwijs

Monitor coproductie Inhoud • Focus en koppelkansen • Investeren in zichtbaarheid • Voldoende middelen • Betrekken samenwerkingspartners en inwoners • Slagvaardigheid en efficiëntie • Maatwerk in uitvoering

Vitale coalities • Versnelling Regiodeal • Massa

PROGRAMMATISCHE AANPAK

Ondernemers

Agrifood

Maritiem cluster

•

Toerisme en recreatie

Cluster schone energie

Acquisitie & modernisering bedrijventerrein Regiomarketing

• •

• • •

Academie van Franeker Uitbreiden programma ‘leren en werken in je eigen regio’ (A) naar om-, her- en bijscholing en (B) naar heel NOF Verbeterplan arbeidsmigranten Werkcarrousels per branche Grijze kracht

Maakindustrie

Bouw Monitor Maatregelen

Talent aantrekken en behouden

Versterken vestigingsklimaat •

Monitor impact • Bruto regionaal product • Werkgelegenheid in banen • Besteedbaar inkomen/inwoner • Arbeidsproductiviteit per sector • Arbeidsparticipatie • Opleidingsniveau beroepsbevolking • WOZ-waarden • Energielabel woningen • Investering per sector • Beroepsniveau beroepsbevolking • Arbeidspendel • Beroepsbevolking (werkzaam/niet werkzaam) • Aandeel MKB • Bedrijfsvestigingen

Innovatie • • •

Kennismakelaars Innovatietafels Ondernemers mentorprogramma

Slim samenwerken • • •

Smart maritime hub Harlingen Agrifood hub Waadhoeke Interne en externe governance

• # extra stages • # ingevulde banen • # doorlopen trajecten (arbeidsmarkt en onderwijs) • # ontwikkelde producten • # ontwikkelde faciliteiten • # investering in R&D • # uitgevoerde projecten • # succesvolle samenwerking 3O’s

Input, throughput, output

INPUT

• • • • •

Personeel

Activiteiten

Mijlpalen

Communicatie

Organisatie

Gemaakte kosten Uitgevoerde activiteiten Mijlpalen Partners en rollen Planning kwartaal

50+ voorstellen uit de regio, samen uitgewerkt in een programma voor de regio…. SWOT 5x 8x 6x 4x 8x 3x 9x 5x 3x 4x

Acquisitie en bedrijventerreinbeleid Regiomarketing Bereikbaarheid en woon- en leefklimaat Onderwijs & arbeidsmarkt Participatie en zij-instroom Talenten van buiten Versterken innovatief vermogen en ketendichtheid Verbinding sectoren, cross-overs Samenwerking triple helix Samenwerking buiten de regio

55 voorstellen Bijeenkomst 6 juli Focus Synergie / overlap Meerwaarde Haalbaarheid Draagvlak Best practice Impact

Versterken vestigingsklimaat

Talent aantrekken en behouden

•

• •

Acquisitie & modernisering bedrijventerrein Regiomarketing Klankbord woon- en vestigingsklimaat

Innovatie (en ondernemerschap) • • • • •

Kennismakelaars Innovatietafels Ondernemers mentorprogramma Maritieme hub / campus Agrifood hub

• • •

Slim samenwerken •

Interne en externe governance

3 interactieve focusgroepen met 42 deelnemers

Programmalijn 1: Innovatie en ondernemerschap

Kennismakelaar s

Ondernemersmentor programma

Maritieme hub Harlingen

Agrifood hub Waadhoeke

Versterken innovatief vermogen

Verbinding sectoren

Cross-overs

Shared services of facilities

Ketendichtheid

Kennisuitwisseling

Samenwerken

Digitalisering

Businesscases

Innovatietafels

Speerpunte n

Programmalijn 2: Onderwijs en arbeidsmarkt

Leren en werken in je eigen regio

Werkcarrousel per sector

Ervaren kracht

Verbeterplan arbeidsmigranten

Businesscases

Speerpunte n

Academie van Franeker

Leven lang leren

Personeelsbeleid

Arbeidsmigranten

voldoende differentiatie in banen en functies

Kennisoverdracht

Stages

Duurzame inzet

Kwalitatieve match

Programmalijn 3: Versterken woon- en vestigingsklimaat

Businesscases

Speerpunte n

Gerichte acquisitie en onderzoek modernisering bedrijventerrein

Regiomarketing en behoefteonderzoek

Bereikbaarheid

Acquisitiebeleid

Bedrijventerreinen

Aantrekkelijke vakantiebestemming

Regiomarketing

Prettig wonen en werken

Leefbaarheid

Arbeidsethos

Programmalijn 4: slimmer samenwerken

Governance

Businesscases

Speerpunte n

Samenwerking 3O’s

Samenwerking binnen én buiten de regio

Economic Board

Structurele samenwerking

Triple helix

..in een governance met 3O’s 2x college B&W 2x gemeente

Bestuurstafel Regiegroep triple helix

bedrijfsleven onderwijs

+ provincie (?)

Tactisch

Strategisch

Achterban

Programmering Uitvoering

Programmateam

Operationeel

Coördinatie monitoring

Onderwijs en arbeidsmarkt

Innovatie en ondernemerschap

1 a

1 b

Bewaking voortgang

5 a

5 b

6 a

6 b

Opstellen rapportages

Versterken woon- en vestigingsklimaat

Slimmer samenwerken

Agendering Planning Financiering

Uitvoering

Benchmark impact investeringspakket (indicatief)

7. We maken impact voor een vitale en leefbare regio! Versie uitvoeringsprogramma, effecten 2033

Maximale potentie: € 276 mln

vliegwiel

Talent aantrekken en behouden Slim samenwerken

Benchmark: - Bedrijvigheid - Banen - Investeringen (in R&D) - Stageplekken - Studenten - businessplannen

Impact op: - Maritiem cluster - Agrifood - Maakindustrie - Toerisme en recreatie - Schone energie - Overig

Voorlopige margeraming!

8. Investeringskosten Businesscase

Totaal

Kennismakelaars

€

2.700.000

Innovatietafels

€

1.360.000

Ondernemers mentorprogramma

€

700.000

Maritieme campus Harlingen

€

3.200.000

Agrifood hub Waadhoeke

€

3.200.000

Uitbreiden programma 'Leren en Werken in je eigen regio'

€

3.630.000

Ervaren kracht (betere afbouw arbeidsmarkt)

€

630.000

Werkcarrousel

€

1.130.000

Verbeterplan arbeidsmigranten

€

880.000

Academie van Franeker

€

810.000

Opstellen acquisitiestrategie en modernisering bedrijventerrein

€

620.000

Regiomarketing

€

3.410.000

Klankbord Woon- en vestigingsklimaat

€

Governance

€

910.000

Totaal

€

23.180.000

PM: diepte-investeringen, nader te concretiseren in 2e fase van uitvoeringsprogramma op basis van voorbereidende activiteiten rond innovatie, ketendichtheid, samenwerking en vestigingsklimaat

circa € 8.000.000

9. Monitor: we sturen bij waar nodig • Voor resultaten…..

• Voor impact…..

• Voor samenwerking…..

10. Concrete mogelijkheden voor een snelle start!

▪ Vervolg voor het programma ‘Leren en werken in je eigen regio’ als

uitwerking van het speerpunt ‘onderwijs en arbeidsmarkt’ ▪ De regio in de markt zetten door ambassadeur aan te stellen die voor

zichtbaarheid zorgt ▪ Innovatie en cross-overs versterken door binnen de stuwende

sectoren te verkennen waar de grootste meerwaarde voor innovatieve samenwerking ligt ▪ Samenwerking versterken binnen en buiten de regio: binnen de regio

gaat het om een triple helix samenwerking en buiten de regio valt te denken aan versterken van relaties met onder meer Leeuwaarden, Dokkum en Groningen

Leren en werken in je eigen regio

Regiomarketing en behoefteonderzoek

Kennismakelaars Innovatietafels

Samenwerking 3O’s

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=waadhoeke&id=b86272e7-6427-4bd4-9c67-5aeae7428aa7