Bijlage 2 Jaarstukken 2021 GR FW

GR FRYSLÂN-WEST JAARSTUKKEN 2021

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 1

Inhoudsopgave Inleiding Ontwikkelingen GR Fryslân-West en NV Empatec

4

Jaarverslag 2021 GR Fryslân-West I Verslag algemeen en dagelijks bestuur

11

II Paragraaf Financiering

16

III Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

17

IV Paragraaf Verbonden partijen

18

V Paragraaf Bedrijfsvoering

18

Jaarrekening 2021 GR Fryslân-West IV Balans per 31 december 2021

20

V Overzicht van baten en lasten 2021

21

VI Grondslagen

23

VII Toelichting balans per 31 december 2021

25

VIII Toelichting overzicht van baten en lasten

28

IX Overige informatie

31

Bijlage: Overzicht incidentele baten en lasten

32

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 2

Inleiding Iedere jaarrekening is een momentopname. Om een jaarrekening te beoordelen, dient zij vanzelfsprekend geplaatst te worden in een breder perspectief. In dat bredere perspectief kan de ontwikkeling van een organisatie worden beoordeeld. Daarom worden in bepaalde hoofdstukken de GR Fryslân-West en NV Empatec gezamenlijke gepresenteerd. Wanneer dit voorkomt zullen wij dit aangeven. Het concept resultaat van de GR Fryslân-West komt in 2021 op een positief resultaat uit van € 670.000, NV Empatec heeft in 2021 een positief resultaat behaald van € 490.000. Voor het gehele inzicht in de NV Empatec verwijzen wij u naar de jaarrekening van NV Empatec, welke ook op de website is gepubliceerd. Om de ontwikkeling van onze ondernemingen te kunnen beoordelen, hebben wij haar belangrijkste parameters op een rijtje gezet. Wij schetsen de ontwikkeling vanuit het perspectief van onze belangrijkste shareholders:   

SW-medewerkers Gemeentelijke overheden Afnemers (opdrachtgevers en werkgevers)

In de schema's hiernaast staan de stakeholders die wij dienen, met de bijbehorende belangen.

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 3

Personele ontwikkeling Ontwikkeling totale populatie Sinds 1 januari 2015 is de Participatiewet van kracht. Instroom van nieuwe SW-medewerkers in dienst bij de GR stopte vanaf dat moment. Als gevolg van het natuurlijk verloop (pensionering, verhuizing, overlijden, etc) neemt de populatie van het aantal SW-medewerkers in dienst bij de GR dus af. Naast SW-medewerkers in dienst bij de GR werken er ook medewerkers zonder SW-status (veelal leiding en staf); dit wil overigens niet zeggen dat er geen SW-medewerkers in de leiding en staf actief zijn. Naast deze twee groepen medewerkers kennen we sinds een aantal jaren ook twee nieuwe doelgroepen waarvan de GR formeel werkgever is:  Medewerkers met de indicatie (nieuw) Beschut Werken en  Medewerkers in het kader van LKS/BAB (Loonkostensubsidie en Baan Afspraak Banen): nieuwe doelgroep De ontwikkeling van het aantal medewerkers (doelgroepen en staf/kader) is als volgt de afgelopen jaren. Vanaf 2020 is door de kostenverdeling een deel van het Staf/Kader werkzaam binnen NV Empatec, dit verklaart de daling tussen 2019 en 2020.

ONTWIKKELING AANTAL MEDEWERKERS IN FTE (excl. begeleid werk) Gemiddelde per jaar

1.000

8

20

37

46

65

861

832

786

731

45

41

36

8

7

2017

2018

2019

2020

2021

Nieuwe doelgroep

Staf/Kader

800 600 400

906

200 ‐

Personeel WSW

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 4

SW-medewerkers Vanuit ons streven naar een inclusieve arbeidsmarkt, streeft Empatec namens de GR er naar om zoveel mogelijk SW-medewerkers te plaatsen in de reguliere arbeidsmarkt. In 2019 is het voor het eerst gelukt om meer dan de helft van alle SW-medewerkers in de reguliere arbeidsmarkt te plaatsen. Wel zien wij dat door de Corona epidemie het aantal detacheringen terugliep in 2021 en 2020 omdat het (om logische redenen) zeer lastig was om medewerkers extern te plaatsen. In veel gevallen is daarom ook (tijdelijk) extra werk gezocht en gevonden binnen de muren van Empatec. Desalniettemin zijn we tevreden dat in deze moeilijke omstandigheden in 2021 47% (2020 47%) van onze Sw-medewerkers bij een regulier bedrijf werkt. De huidige samenstelling van de SW-groep ziet als volgt uit:

VORMEN VAN WERK SW MEDEWERKERS Gemiddelde per jaar in FTE

(incl. begeleid werk) 1200 1000 800 600

462

115 101 97

137 117 112 97

119 134 107 91

100 127 96 91

79 120 95 87

2017

2018

2019

2020

2021

400 200 0

495

478

690

Begeleid werken

Individuele detachering

Werken Op Locatie

Empatec werkbedrijven

437

Groepsdetachering

Vanaf 2018 heeft er een verdere bijzondering plaatsgevonden tussen interne en externe SW‐ medewerkers. De volgende vormen:  Begeleid Werken: bij deze vorm treedt een medewerker met een SW-indicatie in dienst van een reguliere werkgever. De betreffende SW-medewerker heeft een terugkeergarantie en de werkgever ontvangt vanuit Empatec een Loonkostensubsidie die in verhouding staat met de productiewaarde van de medewerker.  Detachering: bij deze vorm wordt een medewerker vanuit Empatec uitgeleend aan een werkgever en die werkgever draagt zorg voor de aansturing van de betreffende medewerker. De werkgever betaalt Empatec, afhankelijk van de productiewaarde van die medewerker, een uur-, dag-, week-, maand- of jaartarief. Wanneer het werk is afgerond en er geen ander werk meer is, dan valt de betreffende medewerker terug op Empatec. Binnen deze categorie onderscheiden we individuele en groepsdetacheringen.  Werken Op Locatie (WOL): in dit geval verstrekt een werkgever een opdracht aan een groep medewerkers van Empatec die onder leiding staat van een leidinggevende van Empatec. Twee voorbeelden hiervan zijn: Lankhorst (Sneek) en Rentex (Bolsward). Lankhorst maakt hiervan gebruik omdat zij deze medewerkers graag willen inzetten, maar daar zelf geen geschikte leidinggevenden voor hebben. De werkgevers (c.q. opdrachtgevers) rekenen af op basis van uren dan wel geproduceerde eenheden.

Voor medewerkers die we niet via bovenstaande vormen kunnen inzetten hebben we een beschutte omgeving met een aantal werkbedrijven: Meubelbedrijf, Metaalbedrijf, Verpakkingsbedrijf, Kwekerij en Dienstverlening (met hierin oa hoveniers, natuur beheer en facilitaire services).

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 5

Nieuwe doelgroepen Sinds 2015 is de instroom van nieuwe SW-medewerkers gestopt. Sinds die tijd is er instroom van nieuwe medewerkers die de indicatie ‘Beschut werk’ hebben gekregen bij het UWV en worden medewerkers aangetrokken met Loonkostensubsidie (LKS). In de onderstaande grafiek staat de ontwikkeling van medewerkers die bij Empatec werkzaam zijn, maar waarvan de GR formeel werkgever is, vanuit een aantal nieuwe doelgroepen weergegeven.

AANTALLEN FTE NIEUWE DOELGROEPEN 70,0

Gemiddelde per jaar

60,0

16,3

50,0 10,3

40,0 8,4

30,0

48,6

20,0

3,3

10,0

1,5 6,2

17,0

2017

2018

‐

Aantallen fte Beschut Werken

29,3

2019

35,4

2020

2021

Aantallen fte LKS/BAB

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 6

Ziekteverzuim Het ziekteverzuim van SW’ers en beschut werk etc. (gesubsidieerden) is in onderstaande tabel gespecifieerd. Doelgroep

Type

Verzuim 2021

Verzuim 2020

Sw/Beschut Werk etc (gesubsidieerd)

Kort

1,84%

2,24%

Lang Totaal

8,89% 11,26%

9,44% 11,68%

In algemene zin zijn een aantal trends te onderkennen ‐ ‐ ‐ ‐ ‐ ‐

Ten tijde van Corona waren de verzuimpercentages opvallend lager De inzet van job- en ontwikkelcoaches laten zien dat aandacht voor o.a. het verzuim helpt bij het reduceren en voorkomen (preventief) In de periode 2019/2020 zijn er veel aanvragen bij het UWV gedaan (WAO, herleving Wajong en aanvraag WIA) en heeft UWV achterstanden verminderd. Achterstanden UWV bij beoordeling WIA aanvragen is in 2021 gemiddeld 10 maanden Nieuwe instroom gesubsidieerd kent een hoger ziekteverzuim% Gemiddelde leeftijd personeelsbestand stijgt waardoor ziekteverzuim toeneemt

Het ziekteverzuim van SW/Beschut (gesubsidieerden) is iets afgenomen, zowel het kort als lang verzuim. Dit komt door een meer gerichte aandacht en de inzet van een nieuwe Arbo dienst. Ten opzichte van de landelijke benchmark is het verzuim van SW/Beschut Werk etc. (gesubsidieerden) al jaren ruim onder de landelijke cijfers. Landelijk was het verzuim in 2020 15% en in 2019 14,5% (bron: Cedris Benchmark). Hier zit de GR met een 11,6% in 2020 en 11,2% in 2021 ruim onder (voor 2021 zijn de landelijke cijfers nog niet bekend). Wij zien echter nog steeds mogelijkheden om het ziekteverzuim te verlagen, daarom zal binnen Empatec tijdelijk (voor een periode van 1/2 jaar) onze casemanager verzuim worden ondersteunt door een administratief verzuimcoach om bij enkele vakbedrijven de ziektedossiers op te pakken, verzuimspreekuur te gaan houden en verzuimbegeleiding door leidinggevenden verder te verbeteren. Ook zal in 2022 geïnvesteerd worden in een duurzaam inzetbaarheidsbeleid om verzuim te voorkomen. Hierbij zal aandacht komen te liggen op onderzoek naar de meest/best passende werkplek, maar ook op interventies die kunnen worden ingezet om een werknemer te helpen beter inzetbaar te zijn op de werkvloer (bijvoorbeeld budgetcoach, programma’s voor verbeteren leefstijl etc.).

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 7

Financiële ontwikkeling Omzet per medewerker

Om de teruglopende Rijksbijdrage en stijgende loonkosten het hoofd te bieden is NV Empatec sinds 2017 bedrijfsmatiger en marktgerichter gaan werken. Door een bedrijfsmatige en marktgerichtere inrichting sluit onze organisatie beter aan bij het reguliere bedrijfsleven. Dit komt de uitstroom ten goede. Om deze nieuwe manier van werken mogelijk te maken waren er in 2018 en 2019 significante transformatiekosten noodzakelijk, deze zijn in 2020 afgebouwd. Zoals ook uit vorige paragraaf blijkt, is de vergelijkbaarheid over de jaren lastig door de combinatie van ontvlechting (2018), transformatiekosten in 2018 en 2019 en de Corona epidemie in 2020 en 2021. Toch worden hieronder een aantal trends toegelicht. De belangrijkste doorgevoerde veranderingen waren: 1. Meer externe en klantgerichtheid 2. Marktconforme prijsstelling: ter voorkoming van oneigenlijke concurrentie en vanuit de overtuiging dat onze mensen waarde toevoegen waar de klant een reële prijs voor dient te betalen en mede ingegeven door de Wet Markt en Overheid hanteert Empatec zoveel mogelijk marktconforme verkoopprijzen waarin de integrale kosten zijn verwerkt. 3. Decentralisatie van de organisatie 4.

Investeringsprogramma voor leiderschapsontwikkeling Dit heeft ertoe geleid dat de omzet (en NTW) per medewerker de afgelopen jaren sterk verbeterd is en dat na het moeilijke (corona)jaar 2020 de opgaande lijn weer zichtbaar is. Let op onderstaand is de omzet van NV Empatec weergegeven per SWmedewerker/nieuwe doelgroep welke in de GR FrW werkzaam is.

Omzet NV Empatec geconsolideerd

Omzet NV Empatec per SW‐medewerker & nieuwe doelgroepen (excl. begeleid werk) 29.000 27.000 25.000

24.967

25.524

24.987 23.698

22.978

23.000 21.000 19.000 17.000 15.000 2017

2018

2019

2020

2021

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 8

Ontwikkeling gezamenlijk resultaat GR en NV De grafiek hieronder laat de resultaatontwikkeling van de NV, GR en gezamenlijk zien. De blauwe lijn laat de ontwikkeling zien van het resultaat van de NV (exclusief bijdrage van de NV aan de GR)., de oranje lijn laat de ontwikkeling zien den de GR (exclusief bijdrage aan de GR van de NV) en de groene lijn laat de gezamenlijke situatie zien.

Resultaatontwikkeling GR en NV (x € 1.000) (geconsolideerd en exclusief incidentieel) 5.000

Omzet/totale kosten

4.000 3.000 2.000 1.000 ‐ ‐1.000

2015

2017

2018

2019

2020

2021

‐2.000 ‐3.000 ‐4.000 Resultaat NV (vóór bijdrage GR)

Resultaat GR (vóór bijdrage van NV)

Samengevoegd resultaat NV + GR

In 2021 is sprake van een positief gezamenlijk resultaat van iets meer dan € 1 mln. Hierin is nog wel opgenomen de incidentele corona bijdrage 2021 van € 0,6 mln, deze is binnen de NV Empatec verwerkt. In de GR FrW zijn geen incidentele baten of lasten in 2021.

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 9

Liquiditeit Fryslân-West en NV Empatec bankieren tot 2021 met verschillende bankrekeningen onder één overeenkomst bij de BNG. In het kader van de kredietfaciliteit saldeert de BNG de tegoeden en tekorten van GR en NV. Om deze reden heeft de liquiditeitsplanning in de afgelopen jaren altijd vanuit de gezamenlijke situatie plaatsgevonden. Vanuit vereisten van de BNG hebben de GR en de NV een afzonderlijke overeenkomst met de BNG en worden tegoeden en tekorten niet meer gesaldeerd. De liquiditeit van de GR is positief en bedraagt € 0,25 mln. (vorig jaar negatief € 1,2 mln.). Dit wordt met name veroorzaakt door het positieve jaarresultaat 2021 en de van de NV ontvangen aflossingen op de rekening tussen GR en NV. Onderstaand een weergave van de liquiditeit sinds 2015. Mede door de kapitaalinjectie van de GR, de kostenverdeling en de structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage is de liquiditeit structureel verbeterd.

Liquiditeitsontwikkeling GR en NV 10.000 8.000

Liquiditeit in € 1.000

6.000 4.000 2.000 ‐ ‐2.000

2015

2017

2018

2019

2020

2021

‐4.000 ‐6.000 ‐8.000 ‐10.000 Liquide middelen GR

Liquide middelen NV geconsolideerd

Samengevoegd liquiditeit NV + GR

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 10

Gemeenschappelijke Regeling De Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West is 100% aandeelhouder van NV Empatec. De gemeenschappelijke regeling is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten De Fryske Marren, Harlingen, Súdwest-Fryslân, Waadhoeke met als doel het op een bedrijfsmatig verantwoorde wijze doen uitvoeren van taken van en voor deze deelnemende gemeenten op het terrein van de Sociale Werkvoorziening (WSW) en de Participatiewet.

I Verslag Algemeen en Dagelijks Bestuur Met de komst van de Participatiewet in 2015 zijn de subsidies vanuit het Rijk voor de Sociale Werkvoorziening (WSW) gedaald. Er is een grotere en bredere verantwoordelijkheid bij de gemeenten komen te liggen. Dit vraagt om een nieuwe visie op de sociale werkvoorziening en andere, nieuwe doelgroepen waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn. Daarom hebben de gemeenten die samen de Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West (GR) vormen, in 2018 besloten om te komen tot een strategische visie op de uitvoering van de Participatiewet. Binnen de GR bestaat consensus over de ontwikkeling richting een werkleerbedrijf. Dit sluit aan bij de strategische visie van NV Empatec om zoveel mogelijk mensen met een beperking te integreren bij reguliere bedrijven en organisaties. De uitwerking van deze strategische visie heeft zich in verschillende stappen eind 2021 vertaald naar een concrete business case voor het werkleerbedrijf. Besluitvorming in colleges en gemeenteraden zal in 2022 een vervolg krijgen. In de afgelopen jaren heeft er een financiële ontvlechting plaatsgevonden van de NV en GR. Hiervoor zijn nadere afspraken gemaakt tussen NV en GR over kostentoedelingen in de begroting en overige noodzakelijke wijzigingen. De ontvlechting heeft bijgedragen aan een verdere financiële transparantie, die ten goede komt aan een betere ‘governance’.

Omdat het resultaat van de NV in de afgelopen jaren sterk fluctueerde en de tekorten in de GR opliepen als gevolg van een lagere Rijksbijdrage en hogere loonkosten per SW-medewerker, ontstonden er geconsolideerd verliezen en nam het gezamenlijke banksaldo af. De gemeenten hebben daarom de gemeentelijke bijdrage per SW-medewerker verhoogd naar € 3.000 per medewerker in 2021. Daarnaast is een eenmalige financiële bedrage van 5 mln. (2020) gedaan om de financiële huishouding van de GR in orde te maken. De GR heeft in 2021 onder verscherpt preventie toezicht gestaan van de provincie Fryslân wegens het niet tijdig ontvangen van de (herziene) begroting 2021. Op 15 juni 2021 heeft er goedkeuring plaatsgevonden op de begroting 2021 van de GR, waarna het preventieve toezicht door de provincie vrij snel na het zomerreces is komen te vervallen. Er gelden geen beperkingen meer. De inwoners van de deelnemende gemeenten hebben een groot belang bij een economisch gezond Empatec/Pastiel dat voor iedereen met een beperking een passende werkplek biedt en degenen met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleidt naar werk binnen de reguliere arbeidsmarkt. Daar streeft de GR dan ook naar.

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 11

Net zoals bij vele andere bedrijven heeft het coronavirus na de uitbraak begin 2020 ook in 2021 gevolgen gehad voor de bedrijfsvoering van de GR en de NV. Dit virus raakt als eerste de medewerkers. Onder de medewerkers is een grote groep met een medische beperking die extra kwetsbaar voor dit virus is. Allereerst zijn wij erop gericht om eventuele verspreiding van dit virus te voorkomen. Medewerkers die een verhoogd risico lopen mogen niet op het werk verschijnen en voor de medewerkers die wel op het werk verschijnen gelden strikte regels conform RIVM. Ook financieel heeft dit virus grote gevolgen voor de NV. NV Empatec probeert zo goed als mogelijk in te spelen op deze onzekere (tijdelijke) marktomstandigheden en de GR daarbij te betrekken waar nodig. Gelukkig zijn het Rijk en de VNG voor de SW-bedrijven een financiële compensatie overeen gekomen waardoor de economische gevolgen voor NV en dus ook de GR beperkt zijn gebleven. Zoals bekend voert de GR taken uit voor en namens gemeenten zoals opgenomen in de GR-regeling en onderliggende overeenkomsten. Namens het bestuur spreek ik het vertrouwen uit dat de gezamenlijke ingezette koers om te veranderen en te verbeteren ertoe zal leiden dat de GR die taken van gemeenten uit kan (blijven) voeren waarbij Empatec/Pastiel een ondernemende, toekomstbestendige en financieel gezonde organisatie blijft.

Met daarbij uiteraard het belang van de mensen die werkzaam zijn voor Empatec voorop. Namens het algemeen en dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Fryslân-West, Boukje Tol, voorzitter

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 12

Samenstelling algemeen bestuur Het lidmaatschap van het algemeen bestuur staat slechts open voor leden van de colleges en burgemeesters van de deelnemende gemeenten. Het lidmaatschap van het algemeen bestuur eindigt op de dag waarop de zittingsperiode van de colleges van burgemeester en wethouders afloopt. Zij blijven hun functie waarnemen tot het tijdstip waarop de colleges van burgemeester en wethouders der gemeenten de nieuwe leden hebben aangewezen. Een en ander leidt tot het volgende overzicht van de samenstelling van het algemeen bestuur van de GR Fryslân-West op 31 december 2021: Naam

Gemeente

2021 Honorarium

L. Boelsma

De Fryske Marren

geen

G. Wielinga

Súdwest-Fryslân

geen

P. Schoute

Harlingen

geen

B. Tol

Waadhoeke

geen

Remuneratie algemeen bestuur De leden van het algemeen bestuur ontvangen geen honorering. Dat er geen betalingen zijn gedaan in 2021 is opgenomen in het overzicht ‘Samenstelling algemeen bestuur’ en in de jaarrekening van GR onder hoofdstuk IV Overige informatie. Activiteiten algemeen bestuur Het algemeen bestuur is, naast zijn plenaire vergaderingen via Teams, niet fysiek bij elkaar geweest in het kader van een excursie/kennissessie in verband met Corona. In haar vergaderingen heeft zij zich gericht op:     

de realisatie van de doelstellingen van de GR Fryslân-West; het realiseren van wensen van colleges en raden van deelnemende gemeenten qua veranderingen als opgenomen in het Keuzedocument; de realisatie van haar sociale opgave voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt; de financiële verslaglegging; de naleving van wet- en regelgeving.

Daarnaast heeft het bestuur o.m. de volgende onderwerpen besproken of daar goedkeuring aan verleend:      

het jaarverslag inclusief de jaarrekening 2020; managementrapportages 2021; de stuurinformatie; de begroting 2022; de kostenverdeling; de business case Werkleerbedrijf.

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 13

Samenstelling dagelijks bestuur Het dagelijks bestuur bestaat uit tenminste drie leden, waaronder: de voorzitter en twee door en vanuit het algemeen bestuur aan te wijzen overige leden. Het algemeen bestuur bepaalt in de eerste vergadering van elke zittingsperiode voor de duur daarvan het aantal te vervullen plaatsen in het dagelijks bestuur. De leden van het dagelijks bestuur treden af op de dag van aftreden van het algemeen bestuur. De voorzitter wordt in de eerste vergadering van het algemeen bestuur door en uit haar midden aangewezen voor de zittingsperiode. Het voorzitterschap eindigt indien betrokkene ophoudt lid van het dagelijks bestuur te zijn. Het algemeen bestuur voorziet dan onmiddellijk in de vervanging. De voorzitter is belast met de leiding van de vergaderingen van het algemeen en dagelijks bestuur en vertegenwoordigt het openbaar lichaam in en buiten rechte. Een en ander leidt tot het volgende overzicht van de samenstelling van het dagelijks bestuur van de GR op 31 december 2021: Naam

Gemeente

2021 Honorarium

L. Boelsma

De Fryske Marren

geen

G. Wielinga

Súdwest-Fryslân

geen

P. Schoute

Harlingen

geen

B. Tol

Waadhoeke

geen

Remuneratie dagelijks bestuur De leden van het dagelijks bestuur ontvangen geen honorering. Dat er geen betalingen zijn gedaan in 2021 is opgenomen in het overzicht ‘Samenstelling Dagelijks bestuur’ en in de jaarrekening van GR onder hoofdstuk IV Overige informatie. Activiteiten dagelijks bestuur Het dagelijks bestuur is, naast zijn plenaire vergaderingen via Teams niet fysiek bij elkaar geweest in het kader van een excursie/kennissessie in verband met Corona. In haar vergaderingen heeft zij zich daarbij gericht op:    

de realisatie van de doelstellingen van de GR Fryslân-West; de realisatie van haar sociale opgave voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt; de financiële verslaglegging; de naleving van wet- en regelgeving.

Daarnaast heeft het Dagelijks bestuur o.m. de volgende onderwerpen besproken of daar goedkeuring aan verleend:      

het jaarverslag inclusief de jaarrekening 2020; managementrapportages 2021; de stuurinformatie; de begroting 2022; de kostenverdeling; de business case Werkleerbedrijf.

De vergaderingen van het dagelijks bestuur zijn genotuleerd. Tevens zijn actie- en besluitenlijsten bijgehouden. De directeur van NV Empatec heeft het dagelijks bestuur zowel mondeling als schriftelijk periodiek geïnformeerd over de externe ontwikkelingen, de beoogde doelen en behaalde resultaten. Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 14

Tot slot Het dagelijks- en algemeen bestuur is zich terdege bewust van zijn rol en verantwoordelijkheden: niet alleen binnen de GR maar eveneens in maatschappelijk perspectief: nu en in de toekomst. Er is in 2021 veel gebeurd voor en hard gewerkt aan een verdere doorontwikkeling van (een) GR en de daarbij behorende NV. Wij danken alle leden en participanten van de GR (H.E. de Hoo, secretaris a.i., S. Groustra, concern controller gemeente Waadhoeke, E. Minnema, controller a.i., C. Sterk, secretarieel medewerker), overige medewerkers, management en directie alsmede leden van de RvC van de NV voor hun inzet en betrokkenheid bij de ontwikkeling van de GR Fryslân-West en de NV, haar mensen en haar stakeholders. Sneek, juni 2022 Namens het algemeen en dagelijks bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West, Boukje Tol; voorzitter

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 15

II Paragraaf Financiering

GR Fryslân-West heeft een laag risicoprofiel, doordat geen gebruik wordt gemaakt van langlopende leningen, geen gebruik wordt gemaakt van derivaten en beperkt gebruik van rekeningcourantkrediet. Met de voor de uitvoering van de Wsw aangewezen naamloze vennootschap Empatec is een raamovereenkomst van geldlening gesloten. Voor deze uitvoering heeft NV Empatec geldmiddelen nodig. Ter financiering van deze uitvoering is Fryslân-West bereid geldleningen te verstrekken tot maximaal de waarde van de vaste en vlottende activa, verminderd met de kortlopende schulden en de liquide middelen. Op basis van de jaarrekening bedroeg deze waarde per 31 december 2021 bij NV Empatec € 8.170.000 (2020: € 7.813.000). De waarde aan uitstaande geldleningen aan NV Empatec bedraagt per 31 december 2021 nihil. Beleidsindicatoren Het taakveld van de sociale werkvoorziening heeft geen voorgeschreven beleidsindicatoren.

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 16

Verantwoording kosten overhead In de gemeenschappelijke regeling zijn geen kosten overhead opgenomen.

III Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf gaat in op het weerstandsvermogen en de risico’s van de GR Fryslân-West. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de GR Fryslân-West bestaat uit de algemene reserve. De algemene reserve heeft als doel risico’s, die niet op andere wijze kunnen worden gedekt, op te vangen. De reserve is geheel opgebouwd uit gestort kapitaal bij de oprichting van de GR door de deelnemende gemeenten. Ultimo 2021 bedraagt de algemene reserve € 6,291 miljoen (2020: € 5,621 miljoen). Risico’s Tegenover de algemene reserve staan risico’s die de GR Fryslân-West loopt bij de uitvoering van haar werkzaamheden. De GR Fryslân-West onderscheidt risicocategorieën, die hierna kort worden genoemd. Jaarlijks wordt beoordeeld of deze indeling nog volstaat en wordt er een inschatting gemaakt van de kans dat een risico zich voordoet. De belangrijkste risico's zijn hieronder weergegeven: - Rijksbijdrage SW: Hoogte is niet beïnvloedbaar door de GR. Deze wordt via de rijkscirculaires gevolgd en per kwartaal geactualiseerd. - Opbrengst LKS en begeleidingskosten Beschut Werk: Basis zijn de jaarlijks door de gemeenten ontvangen aantallen en budgetten die via beleidsafspraken en afhankelijk van de aantallen en capaciteiten van de doelgroep door de gemeenten worden doorbetaald aan de GR.

- Loonkosten: Ontwikkeling van loonkosten SW, Beschut werk en ambtelijk personeel zijn sterk afhankelijk van de respectievelijke CAO ontwikkelingen en stijging wettelijk minimum loon. Deze worden gevolgd en per kwartaal geactualiseerd. Inhoudelijke risico’s Op basis van besluitvormingsprocedures wordt het risico dat de GR Fryslân-West bij de uitvoering van haar werkzaamheden afwijkt van de bedoelingen van de deelnemende gemeenten op nihil ingeschat. Procedurele risico’s Betreft het risico dat op enig moment niet wordt voldaan aan voorschriften, regels en procedures. Op basis van besluitvormingsprocedures wordt het risico dat de GR Fryslân-West bij de uitvoering van haar werkzaamheden afwijkt van voorschriften, regels en procedures op nihil ingeschat. Risico’s verbonden aan financiering en uitvoeringskosten De GR Fryslân-West is in zijn geheel gefinancierd door de deelnemende gemeenten. Er is geen financiering door externe partijen. Er wordt door de GR Fryslân-West geen gebruik gemaakt van derivaten. Er is een rekening courant verhouding met de NV Empatec die ultimo 2021 € 1,470 miljoen bedraagt (2020: € 2,925 miljoen). De waarde aan uitstaande geldleningen aan NV Empatec is ultimo 2021 nihil. Voor de uitvoeringskosten van de sociale werkvoorziening is in de meerjarenraming van de GR Fryslân-West tot en met 2026 budget opgenomen.

Dit budget is voldoende om de opgedragen werkzaamheden aan de GR, in samenwerking met de NV Empatec, uit te voeren. Gegeven het bovenstaande wordt het financieringsrisico van de GR Fryslân-West op nihil geschat.

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 17

Budgettaire risico’s Jaarlijks wordt bij de vaststelling van de begroting het aandeel van gemeenten in de uitvoering van de Wsw vastgesteld. Via een samenwerkingsovereenkomst die gesloten wordt met de NV Empatec wordt de vergoeding voor deze uitvoering bepaald. Aansprakelijkheid voor eventuele tekorten wordt hiermee afgedekt. Recapitulatie De totale algemene reserve van de GR bedraagt € 6,291 miljoen. Minus het vermogensbeslag van de deelneming Empatec ad € 4,5 miljoen, bedraagt het vrije reserve van de GR € 2 miljoen om eventuele tekorten op te vangen. Daar staan ultimo 2021 geen direct aanwijsbare risico's en onzekerheden tegenover. Op basis van de huidige stand van zaken wordt de vrije reserve toereikend geacht.

IV Paragraaf Verbonden partijen GR Fryslan-west is enig aandeelhouder van de naamloze vennootschap Empatec. Binnen NV Empatec vinden de economische activiteiten plaats van het sociale werkbedrijf Empatec. Via economische activiteiten wordt toegevoegde waarde gecreëerd dat omzet oplevert waarbij na aftrek van diverse kosten een netto resultaat overblijft. De GR ontvangt de subsidies en bijdragen van de aangesloten gemeenten voor oa de uitvoering van de WSW en Beschut Werken. De GR is formeel de werkgever van mensen met WSW-aanstelling, Beschut werk indicatie en staf/kader personeel met een ambtelijke aanstelling.

V Paragraaf Bedrijfsvoering Het sociale werkvoorzieningschap Fryslân-West gevestigd te Sneek is namens de gemeenten De Fryske Marren, Harlingen, Waadhoeke en Súdwest-Fryslân belast met de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). De hoofddoelstelling van de Wsw is beschreven in artikel 2 van deze wet: "De gemeente draagt er zorg voor dat zij aan zoveel mogelijk ingezetenen, die blijkens een indicatiebeschikking of herindicatiebeschikking tot de doelgroep behoren, een dienstbetrekking krachtens arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht aanbiedt voor het verrichten van arbeid onder aangepaste omstandigheden." In artikel 1 van de wet is de doelgroep als volgt gedefinieerd: "Personen, die nog niet de leeftijd van 65 jaar hebben bereikt en die door lichamelijke, verstandelijke of psychische beperkingen uitsluitend onder aangepaste omstandigheden tot regelmatige arbeid in staat zijn." Via een aanwijzingsbesluit is NV Empatec aangewezen voor de uitvoering van de Wsw. In een afgesloten samenwerkingsovereenkomst worden jaarlijks afspraken gemaakt over de realisatie van de sociale doelstelling overeenkomstig de Wet sociale werkvoorziening.

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 18

JAARREKENING 2021 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING FRYSLÂN‐WEST

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 20

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 21

Begrotingsrechtmatigheid In het kader van begrotingsrechtmatigheid lichtten we alle verschillen tussen de realisatie 2021 en de begroting 2021 van de GR Fryslân-West (kort) toe. Algemeen In 2021 is er tussen GR Fryslân-West en NV Empatec met ingang van 2020 een kostenverdelingssystematiek overeengekomen. In het kort heeft dit betrekking op een aantal posten in de jaarrekening: - de loonkosten van de ambtenaren die directe begeleiding uitoefenen in de NV Empatec worden aan NV Empatec toegerekend; - de loonkosten alsmede de volledige subsidieopbrengsten van zowel Beschut Werk en de overige doelgroepen worden aan de GR Fryslân-West toegerekend; - voor de begeleiding van Begeleid Werken is een begeleidingsvergoeding afgesproken welke onder de personeelskosten WSW is opgenomen; - voor administratieve uitoefening van o.a. personeels- en de financiële administratie is een vergoeding afgesproken welke tevens onder de personeelskosten WSW is opgenomen.

LASTEN Loonkosten Wsw De loonkosten Wsw zijn € 138.000 lager dan de begroting voor 2021 omdat er enerzijds gemiddeld minder Wsw-ers in dienst zijn gebleven dan geraamd voor 2021, anderzijds waren de begrootte tegemoetkoming LIV + transitievergoeding lager dan de realisatie over 2021. Daarnaast heeft de tijdelijke verlaging van de ww-premie een verlagend effect gehad. Loonkosten ambtelijk personeel De loonkosten ambtelijk personeel n zijn € 28.000 hoger dan de begroting 2021, vanwege een vervroegde uitstroom in 2021. Loonkosten BsW en overige doelgroepen Deze ligt lager dan begroting door lagere instroom. Personeelskosten Wsw De personeelskosten Wsw zijn € 127.000 lager dan de begroting 2021 doordat in 2021 een lagere doorbelasting inzake de kostenverdeling heeft plaatsgevonden. Overige bedrijfskosten Betreft overige kosten, welke in 2021 niet begroot waren. Vanaf 2022 zijn deze kosten wel meegenomen in de begroting.

BATEN Rijksvergoeding Er is € 186.000 meer aan Rijksvergoeding ontvangen dan in de begroting 2021 is opgenomen. Dit komt doordat er op basis van de meicirculaire 2021 een hogere Rijksvergoeding is toegekend. Gemeentelijke bijdrage In lijn met begroting. Loonkostensubsidie BsW en overige doelgroepen Er is € 81.000 meer aan loonkostensubsidie ontvangen dan begroot, hiervoor is geen aanwijsbare reden.

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 22

VI Grondslagen Grondslagen voor de waardering van activa en passiva Algemeen De jaarrekening is opgesteld op basis van het “Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten 2004 (BBV)”. De waardering van de activa en passiva en de doorberekening aan de NV vinden plaats op basis van historische kosten. De activa en passiva worden opgenomen tegen nominale waarde, tenzij bij de betreffende balanspost anders wordt vermeld. Voor zover het BBV niet anders voorschrijft, zijn de baten en lasten toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Het algemeen bestuur van de GR Fryslân-West en de directie en Raad van Commissarissen van de NV Empatec hebben in 2018 expliciet te kennen gegeven dat formeel de bevoegdheid tot het besturen en vertegenwoordigen van de GR Fryslân-West aan het algemeen bestuur van de GR is en het besturen en vertegenwoordigen van de NV Empatec aan de algemeen directeur is van de NV Empatec. Formeel betekent dit dat er vanaf boekjaar 2018 een striktere scheiding is aangebracht tussen de activiteiten van de GR Fryslân-West en de NV Empatec. Voor boekjaar 2018 en verder is er geen sprake meer van een centrale leiding en economische eenheid wat een vereiste is voor de consolidatie. Dit betekent dat met ingang van boekjaar 2018 de GR Fryslân-West niet meer in de jaarrekening van de NV Empatec wordt geconsolideerd.

Verbonden partijen Uitgangspunten Als verbonden partij worden alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Ook rechtspersonen die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij. Ook de statutaire directieleden, andere sleutelfunctionarissen in het management van N.V. Empatec of de moedermaatschappij van N.V. Empatec en nauwe verwanten zijn verbonden partijen. Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van het inzicht. NV Empatec is namens de GR Fryslân-West aangewezen als de uitvoeringsorganisatie van een deel van de Participatiewet. Primaire doelstelling is het bieden van zinvolle arbeid aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tegen aanvaardbare kosten. Om de kosten voor de GR Fryslân-West zo laag mogelijk te houden werd in het verleden, afhankelijk van de financiële draagkracht van de GR en/of NV een bijdrage verrekend. Vanaf boekjaar 2020 en voor komende twee jaar hebben de GR Fryslân West en NV Empatec nieuwe afspraken gemaakt over de kostenverdeling tussen deze twee entiteiten.

Op hoofdlijnen zijn de volgende afspraken gemaakt rondom de verdeling van de kosten:

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 23

Deze kostenverdeling is verwerkt ingaande de jaarrekeningen 2020 en verder van de GR Fryslân West en Empatec NV. Ook is de begroting 2021 en 2022 (en daarin opgenomen meerjarenramingen) van de GR en NV conform deze uitgangspunten opgesteld. In 2020 heeft een incidentele bijdrage van € 400.000 van de NV aan de GR plaatsgevonden zodat het positieve effect van de doorbelasting in lijn lag met de begroting 2021 van de GR, dit heeft in 2021 niet plaatsgevonden. Financiële vaste activa Waardering vindt plaats op basis van de nominale waarde. Het gestorte en geplaatste aandelenkapitaal NV Empatec bedraagt 450.000 aandelen met een nominale waarde van €10 per aandeel. Er is een agioreserve op de gestorte en geplaatste aandelen van €38.000. De verstrekte leningen aan NV Empatec betreffen leningen met een oorspronkelijke looptijd van langer dan één jaar. Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Waardering geschiedt tegen nominale waarde. Algemene reserve De algemene reserve dient als “buffer” om toekomstige tegenvallers op te kunnen vangen. Bestemming van de reserve vindt plaats in het belang van de uitvoering van de sociale werkvoorziening. Voorzieningen Waardering geschiedt tegen contante waarde. Schulden op lange termijn Waardering vindt plaats op basis van de nominale waarde. Het betreft schulden met een looptijd van langer dan één jaar.

Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar De kortlopende schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Liquide middelen Deze zijn tegen nominale waarde gewaardeerd. Grondslagen voor de bepaling van het resultaat Loonkosten Wsw Hieronder wordt verstaan de bruto loonkosten vermeerderd met de werknemersverzekeringen verschuldigde werkgeverslasten en het werkgeversaandeel in de pensioenvoorziening. De kosten die direct gerelateerd zijn aan de loonkosten, zoals vervoerskosten en opleidingskosten maken onderdeel uit van de loonkosten. Loonkosten ambtelijk personeel Hieronder wordt voor de loonkosten ambtenaren verstaan de bruto loonkosten vermeerderd met de werknemersverzekeringen verschuldigde werkgeverslasten en het werkgeversaandeel in de pensioenvoorziening. De kosten die direct gerelateerd zijn aan de loonkosten, zoals vervoerskosten en opleidingskosten maken onderdeel uit van de loonkosten. Rente De rentelasten bestaan uit de rentelasten van langlopende geldleningen en rekeningcourantkrediet. Rijksvergoedingen Dit is het macro-aandeel Wsw in de integratie uitkering van het Sociaal Domein dat door de deelnemende gemeenten wordt ontvangen en een op een wordt doorbetaald aan Fryslân-West. Gemeentelijke bijdrage Deze bijdrage wordt van de aangesloten gemeenten ontvangen. Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 24

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 25

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 26

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 27

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 28

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 29

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 30

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 31

Jaarstukken GR Fryslân‐West 2021 ‐ 32