CConstaterende datwaadhoeke
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 CLOK Analyse Reclamebelasting Franeker

Gemeenteraad Waadhoeke 8 oktober 2026, gemeente waadhoekeBij agendapunt: Aanpassen reclamebelasting binnenstad Franeker en verkenning gemeentebreed ondernemersfonds10.823 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Voor beide opties geldt op het gebied van reclame-belasting dat een stichting (zoals STER) niet per se nodig is, maar dat dit sterk aanbevolen is en bij veel gemeenten het geval is vanwege transparantie en borging. Het Didam-arrest speelt hierin ook een rol: aanbevolen is een goed onderbouwde subsidieovereenkomst te kiezen in plaats van een uitvoeringsovereenkomst. Aanbe volen is daarnaast om een subsidieovereenkomst met een stichting te sluiten in plaats van met een vereniging.19 Voordat we de adviezen uitwerken volgt hier onder als eerste een samenvattend antwoord op de gestelde vragen. 4.1 Antwoord op de gestelde vragen Zoals in hoofdstukken 1.4 en 1.5 beschreven staat, is kern van deze analyse: • Hoe het fonds nu is georganiseerd op het gebied van bijdragen (drie zones). • Draagvlak voor de huidige opzet en een verkenning van mogelijke alternatieven. • De juridische houdbaarheid van de huidige opzet. De uitkomst van deze analyse is antwoord op onderstaande vragen, een conclusie op basis van deze antwoorden en advies over vervolgrichtingen. 1. Welke opties zijn er allemaal voor ondernemersfondsen (BIZ, Reclamebelasting, Gemeentebreed/Leids Model, enz.)? Antwoord (samenvatting): - Een vereniging, deze vereniging bestaat echter reeds en is kwetsbaar op gebied van vrijwillige deelname en contributie.

- Een ondernemersfonds via een bedrijveninvesteringszone (BIZ), dit vereist echter meer onderzoek naar draagvlak en het op- en voortzetten vereist iedere vijf jaar een nieuwe stemming, begroting en flinke inspanning. 19 Vanuit het oogpunt van publieke verantwoording. Op deze manier is ook beter te voorkomen dat andere partijen onbedoeld voor dezelfde subsidie(doelen) aanvragen indienen, welke dan vervolgens weer met uitgebreide onderbouwing moet worden afgewezen. Pagina | 27 - Een gemeentebreed fonds (Leids model), hierbij betalen echter alle eigenaren/gebruikers van niet -woningen mee, dus ook bedrijven buiten het centrum en buiten de stad. De beslissing is aan het gemeentebestuur. - Een gemeentebreed fonds (OZB woningen), hierbij betalen alle eigenaren/gebruikers van woningen mee. Deze belastingmaatregel is echter vrij generiek van aard en de beslissing is aan het gemeentebestuur. - Een ondernemersfonds op basis van reclamebelasting. Zie hoofdstukken 2.2 en 3.1. - Een combinatie van diverse fondsvormen. Zie hoofdstukken 2.2 en 3.1. 2. Welke tariefstellingen zijn er mogelijk? Antwoord (samenvatting): Het tarief is vrij bij reclamebelasting. Tariefdifferentiatie is mogelijk bijvoorbeeld afhankelijk van het type reclame -uiting, de grootte , of duur van de aanwezigheid.

Tarieven kunnen verder gebaseerd worden op bijvoorbeeld zonering (vast bedrag per zone) en/of WOZ (vastgoedwaarde). Die WOZ grondslag wordt landelijk vaak gebruikt . ( Zie onder andere hoofdstuk 2.2. ) 3. Moet en kan het huidige zonesysteem vastgehouden worden, of moet er een alternatief uitgewerkt worden, bijvoorbeeld een ondernemersfonds dat zich alleen tot het centrum beperkt. Antwoord (samenvatting): De huidige opzet in drie zones (ABC) moet herzien worden, omdat er geen goede onderbouwing voor deze zones is. De onderbouwing waarop deze zones destijds gebaseerd zijn, is te ver verouderd. Zie onder andere hoofdstukken 2.3 en 2.4.2. 4. Hoe kan er rekening gehouden worden met de veranderingen in de positie van de centrumstraten? Antwoord (samenvatting): We adviseren dit lijn te brengen met de actualisering van de binnenstadsvisie. Zie onder andere hoofdstukken 2.1 en 2.3. 5. Wat is de juridische houdbaarheid van het huidige systeem? Antwoord: Zie het antwoord op vraag 3. Deze is onvoldoende, want er is onvoldoende onderbouwing. 6. Op welke manier zijn bedrijven buiten de binnenstad betrokken? Antwoord: Ondernemers zijn betrokken door het verlenen van sponsoring. Dit gaat om forse bedragen, waardoor de voor evenementen beschikbare gelden naar schatting ongeveer verdubbeld worden. Zie onder andere hoofdstukken 2.4 en 3.2.

Pagina | 28 4.2 Advies en vervolgstappen Door OVF en STER wordt aangegeven dat de onderlinge samenwerking tussen de besturen goed is, met een gedeelde ambitie voor een sterkere en aantrekkelijke binnenstad van Franeker als uitgangspunt. De samenwerking wordt daarnaast als praktisch ervaren. Er zijn ook verbeterpunten, met name met betrekking tot de juridische houdbaarheid, zonering en tarieven, in communicatie, betrokkenheid ondernemers en helderheid met betrekking tot rolverdeling. Er zijn daarnaast ook zorgen met betrekking tot de financiële slagkracht: de inkomsten nemen af, de kosten en benodigde tijd nemen toe. Zoals aangegeven zien we bij ondernemers dat men positief is over een ondernemersfonds en de positie van de binnenstad van Franeker, maar dat er tegelijkertijd belangrijke verbeterpunten zijn. Daarbij wordt vooral gevraagd om een praktische aanpak, die past bij Franeker en de inzet van vrijwilligers. De b ovenstaande punten worden meegenomen in het advies en vervolgstappen. We schetsen hier onder twee opties, maar op papier bestaat nog een derde optie. Binnen deze derde optie ontvangt STER de gelden van de gemeente en maakt OVF een jaarplan met activiteiten dat door OVF wordt ingediend en uitgevoerd. Aangegeven is dat dit momenteel als te zwaar en complex ervaren wordt. Deze derde optie is daarom niet verder uitgewerkt.

Stap 1 - Verbeteren en actualiseren van de bestaande situatie Met optie 1 gaan we de huidige situatie actualiseren en verbeteren zodat deze juridisch houdbaar is en tegemoetkomt aan kritiek van belastingplichtige ondernemers. Het betreft het gebied dat reclamebelastingplichtig is, de zonering, de grondslag voor de tarieven, communicatie, invloed van de belastingplichtige ondernemers, de rolverdeling van STER en OVF en het voorzitterschap en bestuur van STER. Zie ook het visuele schema na beide opties. Stap 1: Toekomstbestendig maken huidige situatie 1. Wijzig het gebied waarop het ondernemersfonds van toepassing is zodanig dat het overeenkomt met het centrumgebied conform de nota actualisatie binnenstadsvisie uit 2023. 2. Verander de heffingsgrondslag Reclamebelasting naar een percentage van de OZB waarde van de panden. Aan te raden is om de heffing te verdelen in bijvoorbeeld drie groepen (OZB waarde hoog/midden/laag). 3. Pas de zonering aan naar een hoofdcentrummillieu (kerngebied) en een aanloop/gemengd centrummillieu (aanloopstraten), conform de binnenstadsvisie. Deze twee zones kunnen eventueel worden uitgebreid met een brede derde zone, waar bijvoorbeeld Albert Heijn en Lidl in vallen 20. 4. Als richtsnoer geldt een beoogd bedrag van € 100.000, met een jaarlijkse CBS (CPI) inflatiecorrectie. 5.

Maak het lidmaatschap van OVF gratis voor alle bijdrage plichtige ondernemers, die automatisch lid worden van OVF, zodat communicatie eenvoudiger wordt. Spreek af dat 20 Zie bijvoorbeeld de zoneringskaart van gemeente Amsterdam in de bijlage. Pagina | 29 OVF jaarlijks twee ledenvergaderingen uitschrijft, waarbij teruggekeken wordt naar het afgelopen jaar en de plannen voor het komend jaar worden besproken . 6. Draag zorg voor een actuele OVF website, met contactgegevens, doelstellingen en waarop het jaarplan te vinden is. Stel voor ondersteuning hiervoor desgewenst bijdragen uit gelden Reclamebelasting (zie ook punt 9) beschikbaar. 7. Verduidelijk de rol van de STER als (I) ‘ de stichting die de trekkingsrechten van de reclamegelden beheert’, en (II) in overleg met OVF het evenementen- en activiteitenprogramma opstelt in lijn met de doelstellingen van OVF. OVF nodigt de bijdrage plichtige ondernemers uit om het komende evenementenprogramma te bespreken en het uitgevoerde programma te evalueren. Dit kan in overleg met STER leiden tot bijstelling van het evenementenprogramma. Maak daarnaast heldere afspraken over dat OVF aan STER bijdragen kan vragen voor andere uitgaven naast evenementen, zoals bijvoorbeeld centrummanager, onderzoek, aankleding binnenstad of ondersteunende werkzaamheden, zoals centrummanager, website, secretariaat en dergelijke. 8.

Stel binnen de OVF een commissie Ondernemersfonds in, die de stappen als genoemd in punt 9 nader uitwerkt. Dit betreft het structureren van afstemming met de STER, het maken van afspraken met betrekking van gelden die nodig zijn voor ondersteuning OVF en voor andere uitgaven die OVF eventueel wil doen in het kader van economische versterking van de binnenstad 9. We adviseren om goed te communiceren dat het STER bestuur neutraal handelt, in lijn met de doelstellingen, ook als bestuursleden (directe) belangen hebben in Franeker. Eventueel kan m.b.t. de neutrale besluitvorming een bondig handelingskader worden gemaakt. 10. Bespreek de wenselijkheid, taakomschrijving en financiering van een centrummanager, eventueel in combinatie met de aanjager vastgoed. 11. Overweeg afspraken te maken met de besturen van de samenwerkingsverbanden op de bedrijventerreinen m.b.t. ondersteuning van het ondernemersfonds binnenstad . 12. Draag z org voor overzicht en integraliteit. Bepaal jaarlijks in de Stuurgroep Binnenstadsmanagement de gezamenlijke doelstellingen en prioriteiten met een bondige Uitvoeringsagenda Binnenstad Franeker, welke bestaat uit de inzet van STER/OVF, gemeente en CityMarketing , waarbij helder is wie welke rol heeft en wat er gaat gebeuren. Volg deze uitvoeringsagenda in de bijeenkomsten. 13.

Verduidelijk de rol, communicatie richting ondernemers en inkomsten van CityMarketing, zodat er meer helderheid ontstaat wie welke rol heeft als het gaat om de economische positie en activiteiten met betrekking tot de binnenstad van Franeker 14. Overweeg een (jaarlijkse) passantentelling 15. Onderzoek de wenselijkheid om de Reclamebelasting te zijner tijd te vervangen door een BIZ, omdat dit een wettelijk instrument is, specifiek gemaakt voor een collectief ondernemersfonds met een heldere draagvlakmeting. Het biedt ook de mogelijkheid om naast ondernemers vastgoed te betrekken, zodat het binnenstadsfonds krachtiger wordt. Pagina | 30 16. Onderzoek de haalbaarheid om op termijn een vastgoedsamenwerking te realiseren, zodat er op termijn voor de binnenstadsamenwerking naast het ondernemersfonds Franeker een vastgoedfonds Franeker kan ontstaan, dat samenwerkt met OVF en gemeente en deelneemt aan de stuurgroep Binnenstadsmanagement. Op deze manier wordt de slagkracht van en samenwerking in de binnenstad vergroot. Stap 2 – Naar een nieuwe structuur: platformsamenwerking De Stuurgroep is, zeker als punt 13 wordt overgenomen, al een soort platform voor de binnenstad. Dit zou versterkt kunnen worden door bewoners en cultuur / onderwijs te betrekken. Optie 2 is een eventueel vervolg op optie 1 en kan op korte of langere termijn worden uitgevoerd.

Zie ook het visuele schema na beide opties. Advies 2: Overweeg een brede platform samenwerking Momenteel is er via de stuurgroep binnenstadsmanagement al een vorm van platformsamenwerking. In advies 1 geven we aan hoe die verbeterd zou kunnen worden via een jaarlijkse Uitvoeringsagenda Binnenstad Franeker , zodat overzicht ontstaat en de uitvoering gevolgd kan worden. Dit platform zou verder versterkt kunnen worden door bewoners (via een of twee vertegenwoordigers) te betrekken, die de doelstelling van het platform onderschrijven. Deze inwoners zijn dus geen belangenbehartigers. Een gesignaleerd probleem is de financiële positie van het ondernemersfonds. Door het afnemende aantal ondernemers krimpt het beschikbare bedrag, terwijl de kosten en organisatie druk van activiteiten toenemen. Daarnaast is er behoefte aan andere activiteiten, zoals onderzoek, aankleding binnenstad, of ondersteuning bestuur. Enerzijds kan dit opgelost worden door het maken van keuzes in het activiteiten programma. Welke activiteiten hebben de meeste toegevoegde waarde voor ondernemen in en de economische positie van de binnenstad? Welke zouden kunnen vervallen of waar kan bezuinigd worden? Zie hiervoor ook punt 9 van advies 1. Daarnaast is een goed functionerende en gezellige binnenstad van belang voor de gehele bevolking van Waadhoeke, en ook voor de lokale economie.

Wonen in Waadhoeke is aantrekkelijker en waardevoller met een fijne binnenstad. Daardoor is de gemeente ook aantrekkelijker voor bijvoorbeeld het aantrekken van huisartsen , werknemers voor in het onderwijs en de zorg of bedrijfsleven. Om die reden kan het positief zijn als ook een of twee vertegenwoordigers vanuit de bevolking maar ook vanuit cultuur bij binnenstad betrokken zijn. Een stap verder is om van die groepen ook een bijdrage te vragen. Deze brede platform samenwerking kan worden gevoed vanuit een zogenoemd ABC-fonds. Hiermee wordt bedoeld: Algemeen Belang Centrum Fonds. Dit fonds maakt gebruik van een geringe gemeente brede OZB -opslag voor woningen. Zie verder hoofdstuk 3.1 Aan het platform kunnen naast inwoners toegevoegd worden cultuur, onderwijs, vertegenwoordiger bedrijven. Pagina | 31

Bijlage Bijlage 1. Demografische gegevens Waadhoeke Waadhoeke telt 46.856 inwoners, verspreid over 41 kernen. De kernen met het aantal inwoners (per 1 januari 2025) vind je hieronder: • | Achlum: 572 | • | Oosterbierum: 546 • | Baaium: 113 | • | Oudebildtzijl: 943 • | Berltsum: 2.693 | • | Peins: 255 • | Bitgum: 749 | • | Pietersbierum: 145 • | Bitgummole: 911 | • | Ried: 416 • | Blessum: 77 | • | Schalsum: 132 • | Boer: 47 | • | Sexbierum: 1.749 • | Boksum: 393 | • | Skingen: 108 • | Deinum: 1.029 | • | Slappeterp: 78 • | Dongjum: 371 | • | Spannum: 259 • | Dronryp: 3.330 | • | St.-Annaparochie: 4.911 • | Firdgum: 65 | • | St.-Jacobiparochie: 1.648 • | Franeker: 13.080 | • | Tzum: 1.115 • | Herbaijum: 316 | • | Tzummarum: 1.398 • | Hitzum: 221 | • | Vrouwenparochie: 705 • | Ingelum: 361 | • | Westhoek: 250 • | Klooster Lidlum: 39 | • | Wier: 189 • | Marsum: 1.038 | • | Winsum: 1.079 • | Menaam: 2.823 | • | Wjelsryp: 447 • | Minnertsga: 1.812 | • | Zweins: 124 • | Nij Altoenae: 319 Pagina | 32 Pagina | 33 Bijlage 2A. Bevolkingsgroei en leeftijd gemeente Waadhoeke Franeker Pagina | 34 Bijlage 2B. Besteedbaar inkomen, verkooppunten en autobezit

Pagina | 35 Bijlage 3. Zonering reclamebelasting (2011) Blauwe pin = Albert Heijn en Lidl (gelegen buiten centrum en huidige zones)

Pagina | 36 Bijlage 4. Centrumkaart binnenstadsvisie (DTNP 2023)

Pagina | 37 Bijlage 5. Zonering reclamebelasting gemeente Amsterdam.

Pagina | 38 Bijlage 6. Typen ondernemersfondsen

Pagina | 39 Bijlage 7. Alternatieve berekening en combinaties OZB

Pagina | 40 Bijlage 8. Interviews/gesprekken Doel gesprekken • Onderzoek te doen naar hoe het fonds nu werkt; • Alternatieven te verkennen, zoals andere vormen van financiering • Advies te geven over wat het beste past bij de lokale situatie. Interviewformat en vragen (indicatief) 1. Wat vind je van een ondernemersfonds, waaraan alle ondernemers in de binnenstad bijdragen, in het algemeen? 2. De plussen en de minnen van de binnenstad van Franeker? 3. Ben je lid van de ondernemersvereniging? 4. Hoe goed ben je op de hoogte van het ondernemersfonds in Franeker doet? 5. Wat zijn de positieve punten van het ondernemersfonds in Franeker? 6. Welke verbeteringen zou je graag zien? 7. Heb je aanvullende opmerkingen of suggesties? Geïnterviewden Gemeente Waadhoeke • Wethouders en ambtenaren van afdelingen economie en heffingen Ondernemers • Frony Mulder, Mulder Keukens • Max Siesling, Bakkerij Siesling • Hammie Kamsma. Kamsma Schoenen • Stuurgroep Binnenstadsmanagement • Pieter van Dijk, horeca/de Doelen, voorzitter STER • Gert Kuipers en Tjeerd van der Meulen (OVF) • Julie Albertsma, Just Julie • Dhr.

Souverein, Wijnwinkel Souverein • Gina en Jaap van der Zee, Stadidee • Douwe Mollema, Mollema Muziek • Lionel Baks, Welgeschikt, Leeuwarderend • Hilde Dijkstra, PM Mannenmode • Tjeerd van der Meulen en Gert Kuipers, OVF • Perry van Zon, Le Bamboe • Wilfred Lodewijks, Lodewijk Herenmode • Jessie Aronds, Anita van den Goor, Jeans Centre • Daan Lunter, Etos • Manfred Veltman, Freestyle • Ruurd Toren, Hema • Feite Westra, Westra buitenwerk • Jacob Haarsma, Bouwbedrijf Haarsma • Klaas Holst Meijer, Expert Meijer Groep • Bert Meijering, oud-ondernemer Blokker

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://waadhoeke.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/0a6cd191-a747-41bb-bb72-976309956569?agendaItemId=d902d57d-0f71-4cbb-ae09-b9d6c51e6e1c