Bijlage 2 Adviesrapport KAW 2023

Een vraag die aan de orde komt is wat te doen met de adviezen van de

gemeente Waadhoeke.

•

Consequent zijn.

commissie Roemer. Dat levert het volgende op; de commissie stelt voor

•

Heldere uitvoering en handhaving.

één persoons kamers. Wat te doen met stellen/echtparen. In veel gevallen

Context van het vraagstuk

werken meerdere mensen uit één gezin bij Hanenburg.

Hanenburg-Hettinga ervaart het vraagstuk niet als een lokaal vraagstuk,

Op zich is het contact met de gemeente goed, maar gemeente en/of

maar als sociaaleconomisch en maatschappelijk vraagstuk. Het is groter

relevante instanties reageren te traag.

dan alleen de gemeente Waadhoeke.

Agendapunten Het huidige beleid en situatie

•

Opgemerkt wordt dat het huidig beleid op zich duidelijk is in wat mag en wat niet mag. De vraag is overigens wel in hoeverre het beleid

Als je kwalitatief goed bouwt, permanent en niet semipermanent, zou je voor een langere periode een vergunning moeten krijgen.

•

In alle gevallen moet het beheer goed geregeld zijn. Er dient één

discriminerend is naar andere doelgroepen en concurrerend met de

aanspreekpunt te zijn die in voorkomende gevallen

autochtone bewoners van de dorpen/gemeente. Deze concurrentie wil je

handelingsbevoegd is.

liever niet. Ten aanzien van de uitvoering van het beleid wordt opgemerkt dat het consequenter moet en er zijn bij de verschillende verwachtingen

Belangrijkste agendapunten

ten aanzien van de handhaving.

Ruimte bieden voor het huisvesten van arbeidsmigranten op het eigen bedrijven terrein.

Nieuw beleid Indien er een beroep op ze wordt gedaan zijn ze graag bereid om deel te

Tussenperiode

nemen aan een overleg met de gemeente over de inrichting van nieuw

Het huidige beleid is bevroren en er is nog geen nieuw beleid. Wat doen we

Advies huisvesting arbeidsmigranten gemeente Waadhoeke | 21 juni 2023 | VERSIE 01 | 26

VERSLAG UITZENDBUREAUS (VZM UITZENDGROEP EN JOLWERK) Datum 4 april 2023

Er kan geconcludeerd worden dat het beleid voor de long-stay

Aanwezig Bas van Zwienen | VZM uitzendgroep, Jolanta Celinska |

arbeidsmigranten goed werkt, maar voor de short-stay arbeidsmigranten is

JolWerk, Emme Groot | verkenner, Lianne Slotman | KAW

het beleid te beperkt.

HET GESPREK

Leefbaarheid in de dorpen is een belangrijk thema. Rol van dorpsbelangen

Het gesprek wordt gestart met een kennismaking, introductie en toelichting

en gemeente.

maken van nieuw beleid. Agendapunten •

Het huisvesten moet goed geregeld worden.

•

Het beleid moet werkbaar/uitvoerbaar gemaakt worden. De uitvoering

van het beleid.

op de gespreksronde die wordt gemaakt in het kader van de ontstane

•

Voorkeur om de short-stay grootschalig buiten de bebouwde kom te

situatie met betrekking tot de huisvesting van arbeidsmigranten in de

Er was eerst een hele straat waar allemaal arbeidsmigranten van Bulgaarse

huisvesten en dan het liefst bij de werkgevers. Voorbeeld van Noord-

gemeente Waadhoeke.

afkomst woonden. Zij vonden dat geweldig, met z’n allen bij elkaar. Met

Holland. Hier heerste ook eerst dezelfde problematiek. Uiteindelijk is

vrienden en familie. Echter vonden de dorpsbewoners dit niks.

de huisvesting verplaats naar het buitengebied, wat zorgde voor meer

Context van het vraagstuk

Illegaliteit: men weet niet wat waar speelt/woont. De onzichtbaarheid van

rust in de dorpen. Daarbij vinden de long-stay arbeidsmigranten hun

De arbeidsmigranten moeten opgevangen (gehuisvest) worden. Vervolgens

het niet registreren.

weg (terug) naar de dorpskernen.

moeten zij werk krijgen en in de tussentijd wennen aan Nederland. Om zo

•

Het regelen van het inschrijven. Uitzendbureaus hebben een sterke

hopelijk van de short-stay arbeidsmigranten long-stay arbeidsmigranten te

Voorbeeld waar het wel goed gaat in de huidige situatie, is bij de

behoefte om de registratie goed te regelen. Gemeente Waadhoeke.

worden. ‘Iedereen weet dat het huisvesten van arbeidsmigranten nodig is,

aardappelbeurs in Sint Jacobiparochie (woonunits). Hier is uniformiteit in

De uitzendbureaus hebben een nachtregistratie en zouden graag een

alleen niet als buurman.’ De uitzendbureaus zien in dat het niet alleen een

bijvoorbeeld de grootte van de kamers. Het realiseren van uniformiteit is

convenant met de gemeente willen sluiten, waarin zij bijvoorbeeld

economisch vraagstuk is, het is ook maatschappelijk/demografisch. Kijkend

gemakkelijker bij grootschalig huisvesten. De verschillende nationaliteiten

toegang hebben tot het systeem en ook een arbeidsmigranten

naar bijvoorbeeld de arbeidsmigranten die werken in Noord-Holland maar

zijn gescheiden en het mixen ervan probeert men te voorkomen. Er zit een

kunnen in- en uitschrijven in een woning. Nu is het probleem dat er

gehuisvest worden in de Waadhoeke, en dit principe omgekeerd.

eigen beheerder op, die ook beslissingsbevoegd is.

vaak nog mensen staan ingeschreven op een woning, die er helemaal

Het huidige beleid

Er wordt een maatschappelijke tendens ervaren: nabij besturen; burgers

Het beleid van 2019 is duidelijk. De uitzenders zijn positief over de

mogen meepraten. VS de representatieve democratie. Dorpsbelang kan nu

verplichting van SNF certificering. In het beleid staat ook het mixen en

een zwaarwegend advies geven. Moet je dit willen als burger? Hierdoor kan

verspreiden van de huisvesting van arbeidsmigranten. De uitzenders geven

ook algemeen belang in gevaar komen.

niet meer wonen. Hierdoor is er in de praktijk ruimte, maar mogen er in theorie geen nieuwe mensen ‘bij komen’ wonen. Oplossen door een machtiging? •

In het beleid wordt een maximale grens van 50 mensen aangeven om op één plek grootschalig te huisvesten. Hiermee zijn de

aan dat dit in praktijk niet goed werkt. De short-stay arbeidsmigranten

uitzendbureaus het eens, als er wordt toegevoegd dat er ook

komen naar Nederland om te werken en geld te verdienen. Zij hebben geen

Nieuw beleid

gemotiveerd afgeweken mag worden naar een hoger aantal. Bij

behoefte om te integreren.

De uitzendbureaus geven aan dat ze bereid zijn om deel te nemen aan het

grootschalig huisvesten opzoek naar de kleinschaligheid in de

Advies huisvesting arbeidsmigranten gemeente Waadhoeke | 21 juni 2023 | VERSIE 01 | 27

VERSLAG UITZENDBUREAUS (VZM UITZENDGROEP EN JOLWERK) woonvorm. Houd daarbij ook rekening met de verschillende achtergronden, per nationaliteit indelen. (Bijvoorbeeld Bulgaren willen niet samen wonen met Roemenen). •

Voorstel 100 mensen, ook deels beschikbaar stellen voor gemeente voor asielzoekers. Gemeente heeft meerdere doelgroepen die

gehuisvest moeten worden. Belangrijkste agendapunten Het grootschalig moet makkelijker realiseerbaar zijn en daarbij moet de gemeente verantwoordelijkheid nemen. Tussenperiode In theorie: 10 jaar tussenperiode. 4 jaar geleden vergund. Volgend jaar afgelopen, en dan nog verlengen tot 2 jaar i.p.v. 5 jaar. (verlengen voor

een kortere periode) Zo komt er niks bij en gaat er niks af. Grootschalige projecten versnellen. Vergunning versneld afgeven. Grootschalig 10 jaar daarna verlengen 10 jaar Belangrijk dat het geen AZC gevoel heeft. Een tuin, soort thuis gevoel creëren. Specifieke onderwerpen stakeholder Met het huisvesten van long-stay arbeidsmigranten hebben de uitzendbureaus vooral positieve ervaringen. De arbeidsmigranten zijn op de hoogte van het beleid wat de gemeente heeft opgesteld en de aandacht vanuit de gemeente voor het vraagstuk.

Advies huisvesting arbeidsmigranten gemeente Waadhoeke | 21 juni 2023 | VERSIE 01 | 28

VERSLAG WONINGCORPORATIE ACCOLADE “In de wijken van Franeker adviseert de werkgroep tot slot om

Belangrijkste agendapunten

Aanwezig Annelies Hofmann | Accolade, Emme Groot | verkenner, Lianne

aanvullende afspraken te maken over de stapeling van doelgroepen

Hoe omgaan met integreren van short-stay en long-stay arbeidsmigranten

Slotman | KAW

en dit onderdeel te maken van de prestatieafspraken tussen

in de wijk. Het prettig integreren. Eigenlijk geldt dit voor al hun huurders.

gemeente, woningcorporaties en huurdersverenigingen. Dit kan zodra

Goed in gesprek blijven.

Datum 7 april 2023

•

HET GESPREK

het onderzoek van het Expertisecentrum Flexwonen naar de

Het gesprek wordt gestart met een kennismaking, introductie en toelichting

huisvestingsvraag van overige doelgroepen ‘spoedzoekers’ afgerond

Tussenperiode

op de gespreksronde die wordt gemaakt in het kader van de ontstane

is.”

Tussenperiode: rol weggelegd voor gemeente, werkgevers en commerciële

situatie met betrekking tot de huisvesting van arbeidsmigranten in de gemeente Waadhoeke.

verhuurders Pagina 20:

“De werkgroep adviseert bij de totstandkoming van de eerstvolgende

Specifieke onderwerpen stakeholder

Context van het vraagstuk

prestatieafspraken tussen de gemeente, de woningcorporaties en de

Woningcorporatie Accolade verhuurt niet aan kawergewijze-verhuur,

De woningcorporatie ziet bij het vraagstuk, specifiek gericht op short-stay

huurdersverenigingen het thema arbeidsmigranten een plek te

oftewel niet aan short-stay. Voor Accolade is de gemeente Waadhoeke de

arbeidsmigranten, een rol voor de commerciële partijen.

geven.“

kleinste gemeente, ze hebben hier het minste bezit (ca. 1600 woningen).

•

De woningcorporatie ziet geen rol voor zich weggelegd in de verhuur aan

Het huidige beleid en situatie

Nieuw beleid

short-stay arbeidsmigranten. Er is al een behoorlijke opgave voor urgente

Annelies is nog niet bekend met het beleid, waardoor zij een frisse blik kan

Accolade is bereid om nieuw beleid gezamenlijk samen te stellen. Zij wil

doelgroepen, hier vallen de arbeidsmigranten niet onder. Het lukt niet om

bieden.

meewerken vanuit haar eigen expertise, als er een vraag is waarop

de arbeidsmigranten met voorrang te huisvesten t.o.v. andere urgente

Accolade kan meedenken. Zorg voor investeren in de leefbaarheid van de

doelgroepen. De long-stay arbeidsmigranten worden via de reguliere weg

Woonfraude (te veel bewoners in één woning) wordt via piepsysteem

dorpen, voor haar inwoners en het laten integreren van nieuwe inwoners.

gehuisvest. Verschil tussen arbeidsmigranten en andere urgente

gemeld.

(agendapunt) Frisse blik. Lastig vraagstuk. Om de omvang van de opgave

doelgroepen, is het economisch belang wat bij arbeidsmigranten meespeelt.

duidelijker te hebben, adviseert Accolade om meer grip op de aantallen te

In nationale prestatie afspraken worden arbeidsmigranten niet genoemd.

Na ons gesprek heeft zij intern de kijk op het huidige beleid besproken.

krijgen. Kijk daarnaast ook naar welke gebouwen in de gemeente nu leeg

De bevolkingsdaling merkt de woningcorporatie nog niet. Wel komt het in

Hieruit kwam de volgende reactie.

staan en potentie hebben om getransformeerd te worden. Het is zonde als

de prognose naar voren. Ook de dubbele vergrijzing die er aan komt.

“Een duidelijke visie op het oude beleid kwam er niet terug. Wel jullie stuk

grote kantoorpanden of gemeentehuizen (waarvan er een aantal leegstaat

uit 2019, waarin twee zinsneden staan die we belangrijk vinden:

sinds de gemeentelijke samenvoegingen) niet te benut worden, wanneer dit vraagstuk er ligt.

Pagina 17:

Advies huisvesting arbeidsmigranten gemeente Waadhoeke | 21 juni 2023 | VERSIE 01 | 29

VERSLAG RAADSLEDEN EN FRACTIEVOORZITTERS GEMEENTE WAADHOEKE Datum 5 juni 2023

voelt én meeneemt in het beleid? Het verhuren van panden aan Oekraïners

Belangrijkste agendapunten

Aanwezig Haije Stellingwerf, Paul de Cock, Joke Osinga-Bonnema, Laas

is voor de dorpen geen enkel probleem. Wel willen ze daarna dat deze

De uitvoering en handhaving van het beleid.

Douma, Emma Zuidema, Doeke de Jong, Rien Venema, Dorine Vlaar-

panden vrij komen voor bijvoorbeeld starters en niet voor het huisvesten

Vroonland, Emme Groot | verkenner, Lianne Slotman | KAW

van arbeidsmigranten.

HET GESPREK

Nieuw beleid

Het gesprek wordt gestart met een kennismaking, introductie en toelichting

Aanscherping van uitvoering en handhaving van het beleid. Geef aandacht

Specifieke onderwerpen stakeholder

op de gespreksronde die wordt gemaakt in het kader van de ontstane

aan de vervolgstappen van het beleid opstellen; registratie vergunde

Tijdens werksessie als toeschouwer / om informatie op te nemen.

situatie met betrekking tot de huisvesting van arbeidsmigranten in de

panden, controle, overzichtelijk registreren. Systeem van maatregelingen

gemeente Waadhoeke.

en consequenties.

Context van het vraagstuk

Voorbeeld Luttelgeest in Polder → grootschalig huisvesten. Hoe hebben zij

Binnen de dorpen is er groot draagvlak om arbeidsmigranten te huisvesten.

dat toen gedaan? Goed om mee te nemen in vervolgstappen.

Tussenperiode Perspectief bieden aan dorpsbewoners.

Het wordt als een maatschappelijk vraagstuk ervaren.

Hoe ga je om met het grotere vraagstuk (in de toekomst)? Niet alleen Het huidige beleid en situatie

huisvesten van arbeidsmigranten, maar ook andere doelgroepen als

Het beleid van 2019 is helder. ‘Is er wel wat mis met het huidige beleid?’

statushouders en Oekraïners.

Echter voldoet de uitvoering en handhaving van het beleid niet aan de verwachtingen van de fractievoorzitters en raadsleden. Handhaving, hoe

Agendapunten

wordt er gehandhaafd? Er wordt vanuit gegaan dat er per huishouden vast

•

gelegd wordt wat er wordt aangetroffen per bezoek. Maar is dit ook echt

Neem mee: het versnellen en faciliteren van ruimte bieden voor buitengebied huisvesten.

zo?

•

Toezichthouder op elk pand. Daarom gaat het ook goed bij De

Er wordt onvoldoende gehandhaafd. Op verkeerde tijden, tijdens werktijd.

•

Tijdige communicatie vanuit gemeente

Geef aandacht aan de uitvoerbaarheid en handhaving van het beleid.

•

Reguleren en stimuleren van inschrijven arbeidsmigranten.

Aardappelbeurs.

‘Het wordt niet gevoeld in dit huis’. Hoe zorg je ervoor dat de ambtenaar die het beleid gaat opstellen de gevoeligheid en wat er leeft in de dorpen

Overzichtelijke registratie. •

Aandacht voor integratie

Advies huisvesting arbeidsmigranten gemeente Waadhoeke | 21 juni 2023 | VERSIE 01 | 30

MIJN REACTIE OP DE VRAAG VAN WETHOUDER ARENDZ OVER DE BETROKKENHEID VAN DE GEMEENTERAAD BIJ HET PROCES 23 mei 2023.

verkenningsfase om te komen tot nieuw beleid. In mijn eindverslag, dan wel in de toelichting daarop, zal ik dit nader concretiseren en duiden,

Korte voortgangsrapportage en betrokkenheid van de gemeenteraad

echter zowel vanuit de inhoud, als vanuit het proces wil ik het College het volgende voorstellen;

Half maart ben ik samen met Lianne Slotman mijn verkenningsronde als

onafhankelijk verkenner begonnen, middels gesprekken met de

•

Het traject om te komen tot nieuw beleid te starten met een

verschillende stakeholders. Vanuit de gemeentelijke organisatie en het

werkconferentie waarvoor alle betrokken deelnemers aan de

College is de wenselijkheid aangegeven ook de gemeenteraad bij de

verkenning worden uitgenodigd. Wat mij betreft kunnen ook leden

verkenning te betrekken.

van de gemeenteraad deel uitmaken van deze bijeenkomst. De keuze

Ik stel me voor dat op de volgende momenten te doen;

hier wel of geen gebruik van te maken laat ik uiteraard graag aan het gemeentebestuur.

•

Nadat we met allen betrokkenen hebben gesproken ook de

Een agenda voor dit overleg maakt onderdeel uit van mijn

gemeenteraad in de gelegenheid te stellen om hun opvattingen over

eindverslag.

de stand van zaken met het bevriezen van het huidige beleid en hun

opvattingen hoe het verder moet met mij te delen. Daartoe is inmiddels een afspraak gemaakt. Deze consultatie zal plaatsvinden op 5 juni ’s avonds om 19.30 uur. Na de raadpleging van de Raad rond ik mijn verkenningsopdracht af met een rapportage aan het college. •

Ik zou me kunnen voorstellen mijn bevindingen ook te delen met de gemeenteraad middels een presentatie. Ik begreep dat het gebruikelijk is dit middels een kernsessie van de Raad te doen, indien de Raad dat wenst is een andere werkvorm ook akkoord.

Tevens is aan mij gevraagd een voorstel te doen voor de aanpak na deze

Advies huisvesting arbeidsmigranten gemeente Waadhoeke | 21 juni 2023 | VERSIE 01 | 31

VERSLAG TOELICHTING EINDRAPPORT AAN WETHOUDER WONEN Datum 21 juni 2023 Aanwezig Kees Arendz | Gemeente Waadhoeke, Harrie Siegersma | Gemeente Waadhoeke, Emme Groot | verkenner, Lianne Slotman | KAW HET GESPREK

Tijdens het gesprek wordt het eindrapport toegelicht en overhandigd aan de wethouder Wonen, Kees Arendz. De volgende afspraken zijn gemaakt over de oplevering van het rapport: •

Aan het eind van de dag zal als bijlage dit gespreksverslag worden toegevoegd aan het eindrapport.

•

Aan het eind van de dag zal de memo die als reactie dient op het verzoek van wethouder Arendz m.b.t. de rol van de gemeenteraad in het proces d.d. 23 mei toegevoegd worden aan het eindrapport.

•

Aan het eind van de dag zal wethouder Arendz het definitieve eindrapport per mail ontvangen.

•

Op dinsdag 27 juni om 16.30u zullen alle gesprekspartners en de klankbordgroep Arbeidsmigranten het eindrapport per mail ontvangen.

•

In het proces wordt een tussenstap benut om middels een kernteamsessie het eindrapport aan de gemeenteraad toe te lichten en hierbij de gelegenheid te bieden om vragen te stellen. De overige gesprekspartners zullen hier ook geïnformeerd en uitgenodigd voor worden, als zij indien gewenst aanwezig willen zijn. Ook de leden van de klankbordgroep arbeidsmigranten zullen voor deze kernteamsessie uitgenodigd worden.

Advies huisvesting arbeidsmigranten gemeente Waadhoeke | 21 juni 2023 | VERSIE 01 | 32

PROJECTNAAM Procesbegeleiding huisvesting arbeidsmigranten OPDRACHTGEVER Gemeente Waadhoeke PROJECTTEAM Emme Groot Lianne Slotman STATUS Definitief

DATUM 21 juni 2023

KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN l Postbus 1527 9701 BM GRONINGEN Rotterdam Pelgrimsstraat 1 3029 BH ROTTERDAM Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN www.kaw.nl l +31 88 529 0000 l info@kaw.nl