Bijlage 17 - 2021.11.pdf
Tekst van het document
Verkeersonderzoek Zwarte Haan Onderzoek optimalisatie verkeersafwikkeling Gemeente Waadhoeke Definitief, 19 november 2021
Projectomschrijving
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Opdrachtgever
Gemeente Waadhoeke
Projectnummer
21.0198/001
Datum Status Auteur(s) Controle Projectleider/vrijgave
19 november 2021 Definitief Bram Oost / Erik Wietses EWI Erik Wietses
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
Inhoud
1 1.1
Inleiding Aanleiding en vraag
4 4
1.2
Aanpak en afstemming
4
1.3
Leeswijzer
5
2
Vertrekpunt
6
2.1
Zwarte Haan nu en in de toekomst
6
2.2
Bestaande inrichting wegen en regulering
8
2.3
Hoeveelheid verkeer
10
2.4
Verkeersgedrag
14
3
Problematiek en doelstellingen
16
4
Oplossingsrichtingen en effecten
18
4.1
Scenario’s
18
4.2
Scenario 1
18
4.3
Scenario 2
21
4.4
Scenario 3
24
5
Aanbeveling
26
3
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
1
Inleiding
1.1
Aanleiding en vraag
Gemeente Waadhoeke
De gemeente Waadhoeke heeft BonoTraffics gevraagd een
De
gemeente
Waadhoeke
onderzoek uit te voeren naar de verkeerssituatie in Zwarte Haan heeft
ambities
wat
betreft
en te komen met gedragen verbetervoorstellen. Omdat bij de
de
aanvraag van de omgevingsvergunning van de Starbarn al
ontwikkeling van de recreatieve voorzieningen in de gemeente.
uitvoerig (verkeerskundig) onderzoek is gedaan naar de effecten
Zwarte Haan, gelegen tegen de dijk van de Waddenzee, is 1 van
van de ontwikkeling, is in dit onderzoek met name de bestaande
de plekken in de gemeente die nu al gevonden wordt door
situatie (en problematiek) onderzocht.
toeristen. Er zijn wandelmogelijkheden, er is horeca en een camperplaats. Er zijn plannen om de voorzieningen verder uit te breiden met een “Starbarn”, bestaande uit trekkershutten en een nachttuin. De bewoners van Zwarte Haan ervaren nu al overlast van de toeristen. Met name het parkeren en het aan- en afrijden van de campers geven overlast. De bewoners maken zich zorgen over een toename van de overlast ten gevolge van de komst van de “Starbarn”, niet alleen overdag maar ook ’s nachts.
1.2
Aanpak en afstemming Stappen Wij hebben in de aanpak van het onderzoek naast de inhoudelijke component ook aandacht besteed aan de afstemming met de stakeholders. Het doel is een onderzoeksresultaat waarin de stakeholders zich kunnen vinden en waarin de probleempunten die er liggen voldoende aandacht krijgen. Het onderzoek stelt zo
Er is begin 2021 al veel overleg geweest tussen de verschillende stakeholders. Met name op het gebied van verkeer is veel discussie. Dit heeft in april van dit jaar geleid tot een motie in de raad waarin het college wordt opgeroepen een verkeerstechnisch onderzoek uit te voeren wat bijdraagt aan de uitvoering van het project Recreatieve voorzieningen Zwarte Haan. De raad wil pas over de voorzieningen beslissen als er een raadsvoorstel ligt van een gedragen verkeerstechnische oplossing met de financiële consequenties (De motie werd een amendement).
objectief mogelijk vast wat de problemen zijn, en wat de verkeerseffecten van de verschillende mogelijke maatregelen zijn maar geeft ook inzicht in het draagvlak voor de verschillende maatregelen.
We
hebben
hiervoor
verschillende
stappen
doorlopen: -
Inventarisatie bestaande situatie
-
Overleg stakeholders over de aanpak van het onderzoek
-
Uitvoering tellingen en cameraobservaties (augustus 2021)
-
Individuele gesprekken met stakeholders
-
Ontwikkelen scenario’s en oplossingsrichtingen
-
Overleg stakeholders over oplossingsrichtingen
-
Advies en rapportage (inclusief terugkoppeling stakeholders)
4
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
Stakeholders De stakeholders die uitgenodigd en betrokken zijn geweest bij de totstandkoming van deze studie zijn: -
(vertegenwoordiging) bewoners Zwarte Haan
-
Dhr. Jensma, eigenaar restaurant, uitbater camperplaatsen en bewoner
-
Wetterskip Fryslân, eigenaar gronden en wegen
-
Keunstwurk,
-
Politie
-
Plaatselijk Belang Nij Altoenae
penvoerder
omgevingsvergunning
Beheerstichting Zwarte Haan
1.3
-
Plaatselijk Belang ST. Jacobiparochie
-
Gemeente Waadhoeke
Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op het vertrekpunt, de bestaande situatie verkeerskundig gezien en de voorgenomen ontwikkeling. In hoofdstuk 3 wordt de problematiek samengevat en wordt aangegeven wat de beoogde doelen zijn. In hoofdstuk 4 zijn vervolgens
verschillende
scenario’s
en
oplossingsrichtingen
geschetst en is aangegeven wat de effecten hiervan zijn. Afgesloten wordt met een advies ten aanzien van de te kiezen richting in hoofdstuk 5.
5
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
2
Vertrekpunt
2.1
Zwarte Haan nu en in de toekomst
Gemeente Waadhoeke
Ontwikkeling Starbarn In lijn met de ambities uit de nota recreatie en toerisme spelen er verschillende initiatieven. Eén van de initiatieven is de realisatie
Een bijzonder buurtschap Zwarte Haan is een rustig buurtschap gelegen in het noorden van Friesland vlak onder de dijk van de Waddenzee. Naast een aantal woningen bevindt zich in het buurtschap o.a. een restaurant, een camperplaats en een gemaal. Gezien de mooie ligging aan de dijk
van de zogenaamde “Starbarn” in Zwarte Haan. De Starbarn moet een observatiepost worden waar bezoekers ongestoord naar de sterren kunnen kijken. Het trekt dus vooral toeristen aan die op zoek zijn naar rust. Het plan bevat naast een observatorium en een expositieruimte een nachttuin en 5 trekkershutten voor 2 personen waarin bezoekers van de starbarn kunnen overnachten.
en het unieke zicht vanaf de dijk over de Waddenzee trekt het buurtschap ook toeristen, zowel in zomer als in het voor- en najaar. Het gebied leent zich goed als start- of rustpunt voor een fietstocht of wandeling bij mooi weer maar ook bijvoorbeeld een herfststorm kan mensen naar de dijk trekken. Ontwikkeling recreatie De gemeente Waadhoeke heeft de ambitie om het toerisme in de gemeente te laten groeien: “in 2024 zijn de recreatief-toeristische bestedingen met 30% toegenomen.”, zo wordt in de nota recreatie en toerisme “Beleef Waadhoeke” vermeld. De gemeente wil inzetten op waardevol toerisme, toeristen die zich interesseren voor het gebied en betrokken is. In de ruimtelijke onderbouwing van het plan (RHO) staat dat er maximaal 2 keer per maand een georganiseerde activiteit zal zijn voor een kleine groep (max 20 deelnemers). Daarnaast staat de Starbarn met name open voor individuele bezoekers. Overdag zullen zij de expositie bezoeken en ’s avonds in het donker het observatorium en de nachttuin. Het terrein is in de periode van oktober t/m maart niet open na 23.00 uur.
6
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
Het plan bevat tevens de aanleg van 17 parkeerplaatsen bij de camperplaats en een schelpenpad met bruggetje richting de dijk. Er
zullen
volgens
georganiseerde
de
onderbouwing
activiteit,
dat
als
van
RHO
worst-case
kan
bij
een
worden
beschouwd, maximaal 30 bezoekers en 2 personen tegelijk aanwezig zijn met een gemiddelde autobezetting van 2 bezoekers
De parkeerplaatsen worden ontsloten via de bestaande weg van
per auto. Voor de bezoekers bedraagt de parkeerbehoefte
en naar de camperplaats. Op basis van de activiteiten is door RHO
derhalve 15 parkeerplaatsen op het piekmoment. Voor het
berekend dat er per dag maximaal circa 35 extra autoritten heen
personeel zijn 2 extra plekken gereserveerd.
en 35 ritten terug plaatsvinden van en naar het gebied (worst
Hierbij
case), met name in de avonduren maar ook op andere momenten. 17
Het bijbehorende akoestische onderzoek geeft aan dat de
parkeerplaatsen op de plek komen waar nu ook al geparkeerd
toename van verkeer niet leidt tot een onacceptabele toename
wordt, met name overdag. Hier wordt later nog op ingegaan.
van (verkeers)geluid.
moet
opgemerkt
worden
dat
de
beoogde
7
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
2.2
Gemeente Waadhoeke
Bestaande inrichting wegen en regulering Ter hoogte van de komgrens en de afslag naar de camperplaats Zwarte Haan wordt ontsloten door de Nieuwebildtdijk. Vanaf de
wordt met borden verwezen naar de camperplaats en het
afslag Schuringaweg staat aangegeven dat de weg doodloopt,
parkeerterrein voor (dag)recreatie.
uitgezonderd (brom)fietsers. Buiten de bebouwde kom heeft de weg een breedte van circa 4,20 meter en kent de weg een 60 km/uur regime.
Nadat je rechtsaf geslagen bent volgt een afslag naar links naar het parkeerterrein dat uitsluitend is bestemd voor restaurant bezoekers. Rechtdoor wordt verwezen naar een parkeerplaats Het buurtschap zelf kent een 30 km/uur regime. De breedte van
voor bussen, de camperplaats (20 plekken) en een algemene
de asfaltweg, met aan weerszijden rode stroken, kent een breedte
parkeerplaats.
van circa 3,50 meter tussen de banden. Aan weerszijden van de weg staan paaltjes om het rijden door de berm en schade tegen te gaan.
8
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
De (bus)parkeerplaats, die geen duidelijke vakindeling kent, heeft een capaciteit van circa 15 plekken en mag niet gebruikt worden door campers, zo staat aangegeven met een bord.
Aan het einde van de weg, richting de dijk wordt door middel van Als bij de entree van het buurtschap de Nieuwebildtdijk wordt gevolgd dan staan rechts een aantal woningen en halverwege links ligt de aansluiting van het fietspad “’t Kaatsgat”.
borden aangegeven dat hier geparkeerd mag worden, maar dan uitsluitend in de (14) vakken. De weg mondt uit in een soort pleintje, aan noordoostelijke zijde afgesloten door hekken.
9
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
De weg in westelijk richting langs de dijk is gesloten voor
Nieuwebildtdijk
Werkdag
Zondag
motorvoertuigen, uitgezonderd bestemmingsverkeer.
Binnen de kom
gemiddeld
gemiddeld
149
162
Nieuwebildtdijk richting noord Nieuwebildtdijk richting zuid
149
159
Totaal
298
321
Tabel 2; Hoeveelheid verkeer Nieuwebildtdijk (binnen de kom)
Op een gemiddelde werkdag in de zomerperiode rijden er dagelijks bijna 360 voertuigen van en naar Zwarte Haan. Op zondagen ligt dit aantal hoger, gemiddeld 520 voertuigen per etmaal. De zondag is de drukste dag van de week. Een duidelijke piek qua verkeersbelasting is zichtbaar in de middagperiode. Circa 45% van het verkeer op zondag is geregistreerd tussen 14.00 en 17.00 uur. De ochtendperiode is
2.3
Hoeveelheid verkeer
relatief rustig. Tussen 6.00 en 12.00 uur is circa 18% van het verkeer geregistreerd. Op werkdagen ligt het aandeel verkeer
Hoeveelheid verkeer van en naar Zwarte Haan
tussen 14.00 en 17.00 uur iets lager, namelijk 35%. Het aandeel
Met behulp van mechanische verkeerstellers is gedurende de periode 26 juli – 13 augustus 2021 de hoeveelheid gemotoriseerd verkeer op 2 locaties op de Nieuwebildtdijk vastgelegd. In de tabellen 1 en 2 zijn de resultaten van de tellingen weergegeven.
verkeer in de ochtend is net als op zondag circa 18%. Een deel van het verkeer van en naar Zwarte Haan heeft een bestemming op het parkeerterrein bij de dijk. Een ander deel rijdt richting camperplaats. Dit heeft tot gevolg dat de hoeveelheid verkeer ter hoogte van de entree van het buurtschap logischerwijs
Nieuwebildtdijk
Werkdag
Zondag
Buiten de kom
gemiddeld
gemiddeld
Nieuwebildtdijk richting noord
178
262
Nieuwebildtdijk richting zuid
181
258
Totaal
359
520
Tabel 1; Hoeveelheid verkeer Nieuwebildtdijk (buiten de kom)
hoger ligt dan binnen het buurtschap, na de afslag naar de camperplaats. De hoeveelheid verkeer op de verschillende richtingen is op beide locaties nagenoeg gelijk. Op werkdagen zien we bijna 85% van de hoeveelheid verkeer buiten de kom ook binnen de kom (van en naar de dijk) terug. Op zondagen ligt dit percentage veel lager, namelijk ruim 60%. Op zondagen slaat dus relatief veel verkeer af richting camperplaats en parkeerterrein van het restaurant.
10
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
Wat in deze telling vooral opviel zijn de 27 auto’s die tussen de
Kruispunt Nieuwebildtdijk - camperplaats Op
basis
van
de
uitgevoerde
cameraobservaties
zijn
de
intensiteiten en de richtingen van het autoverkeer op het
dijk en de camperplaats rijden. Dit lijkt op voorhand geen logische beweging.
Waarschijnlijk
treffen
deze
auto’s
een
volle
kruispunt van de Nieuwebildtdijk en de weg richting de
parkeerplaats aan of zijn zij verkeerd gereden. Ook rijden 3
camperplaats in beeld gebracht (maatgevende zondag 15-08-
campers richting de dijk en keren er 2 later weer terug om richting
2021).
camperplaats te rijden. Waarschijnlijk is 1 camper via de route Zeedijk of achter de woningen langs terug gereden.
Uit de observatie blijkt dat 50% van het geregistreerde verkeer uit autoverkeer bestaat. De fiets volgt met ongeveer 25% van het totale aantal passerende verkeersdeelnemers. Op deze zondag zijn er in totaal 19 campers langsgereden. Deze rijden vooral naar en van de camperplaats. Op de afbeelding hiernaast is het aantal auto’s per richting voor de gehele zondag aangegeven. De drukste verkeersstroom is rechtdoorgaand van en naar de dijk. Dit is bijna 70% van het totaal. Het aantal auto’s dat van buiten het buurtschap richting camperplaats rijdt en vice versa is iets meer dan 25% van het totaal. De rest rijdt van de camperplaats naar de dijk en vice versa. De piek in het aantal verplaatsingen ligt tussen 14:00 en 17:00 uur. De fiets laat een soortgelijk beeld zien. 80% van het fietsverkeer rijdt rechtdoor het buurtschap in of uit. 10% fietst van buiten het buurtschap richting camperplaats en vice versa en ook 10% fietst tussen camperplaats en de dijk.
11
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
Tijd
Parkeren Er zijn in Zwarte Haan in de basis drie plekken waar geparkeerd kan en mag worden. Er ligt een openbaar parkeerterrein vlak bij de dijk en een openbare plek bij camperplaats. Daarnaast heeft het restaurant ruim capaciteit beschikbaar op eigen terrein. Er is aan de hand van de camerabeelden een telling gedaan om inzicht
te
krijgen
in
de
hoeveelheid
geparkeerde
en
foutgeparkeerde auto’s op de maatgevende zondag (15-082021). De parkeerplaats bij de dijk heeft een capaciteit van 14 plaatsen. Er wordt de gehele dag in meer of mindere mate gebruik gemaakt van de parkeerplaats. De piek ligt duidelijk tussen 12:00 en 17:00 uur. Er staan dan continu rond de 13 á 14 auto’s in de vakken. Tijdens de piekperiode in de middag wordt er ook veelvuldig foutgeparkeerd op het pleintje, continu circa 4 auto’s. Een deel van de automobilisten die een volle parkeerplaats aantreft, keert om en rijdt terug naar de camperplaats of het buurtschap weer uit. Zowel wanneer er nog voldoende plek is, als wanneer de parkeerplaats vol is, wordt er foutgeparkeerd op het pleintje. De
Camperplek 00:00 00:30 01:00 01:30 02:00 02:30 03:00 03:30 04:00 04:30 05:00 05:30 06:00 06:30 07:00 07:30 08:00 08:30 09:00 09:30 10:00 10:30 11:00 11:30 12:00 12:30 13:00 13:30 14:00 14:30 15:00 15:30 16:00 16:30 17:00 17:30 18:00 18:30 19:00 19:30 20:00 20:30 21:00 21:30 22:00 22:30 23:00 23:30
P bij dijk 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 5 5 4 4 3 3 5 5 5 9 8 6 5 9 11 2 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Zeedijk weggetje 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 1 1 4 3 3 1 5 6 8 10 11 13 13 14 13 12 14 14 14 12 10 8 9 10 8 8 9 6 9 3 1 0 0 0
Foutparkeerders plein 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 3 3 0 1 1 1 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Totaal auto's 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0 1 1 2 2 4 2 4 6 3 2 6 4 3 3 1 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0
3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 8 7 6 6 10 10 13 14 16 23 25 24 26 27 24 22 30 28 15 14 12 12 10 11 11 8 11 5 3 2 2 2
fout geparkeerde auto’s blokkeren de hekken en maken het keren op het pleintje erg lastig. Ook het uitparkeren vanuit de legale parkeervakken wordt lastiger wanneer er een auto tegenover staat geparkeerd. Door het moeilijke uitparkeren rijden de automobilisten soms eerst het pleintje op om te keren, wat lastig gaat wanneer er voetgangers, fietsers of foutgeparkeerde auto’s staan.
12
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
Er wordt zo nu en dan ook langs de Zeedijk, geparkeerd. Het is hier wettelijk niet verboden om te parkeren, maar het is wel verboden voor niet bestemmingsverkeer om de weg in te rijden. Dit maakt het juridisch onduidelijk. Op de geobserveerde zondag hebben er maximaal 3 voertuigen op het pleintje bij het gemaal of in de berm langs de weg gestaan. Het parkeerterrein bij de camperplaats is over het algemeen wat rustiger. Het terrein heeft geen officiële parkeervakken, maar er kunnen ongeveer 11 auto’s worden geparkeerd. Het terrein heeft op de geobserveerde zondag alleen om 16:30 vol gestaan. Verder stonden er rond de piektijden in de middag veelal 8 of 9 auto’s. In totaal stonden er in de piektijd, in de middag op de openbare plekken 30 auto’s geparkeerd in Zwarte Haan. De formele capaciteit op de openbare terreinen bedraagt ongeveer 25 parkeerplaatsen.
13
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
2.4
Gemeente Waadhoeke
Verkeersgedrag Nieuwebildtdijk
Richting
Richting
Snelheid verkeer
(V85 snelheid gemiddelde werkdag)
noord
zuid
Er is ook met behulp van mechanische verkeerstellers ook
Buiten de kom (60 km/uur)
61 km/uur
50 km/uur
onderzoek gedaan naar de gereden snelheid. De snelheid van de
Binnen de kom (30 km/uur)
37 km/uur
34 km/uur
verkeersdeelnemers is zowel binnen als buiten de kom gemeten,
Tabel 3; Snelheid Nieuwebildtdijk
in noordelijke en zuidelijke richting (zie foto’s locaties). In tabel 3 zijn de resultaten opgenomen. De hierin weergegeven snelheid is de zogenaamde V85 snelheid. Dit is de snelheid waar 85% van het verkeer zich aan houdt. Algemeen wordt het als acceptabel gezien
als
de
V85
niet
hoger
is
dan
de
geldende
maximumsnelheid. Uit de tabel blijkt dat de V85 buiten de kom rond of onder de maximumsnelheid ligt. Binnen de bebouwde kom ligt de V85 iets hoger dan de maximumsnelheid.
Opgemerkt moet worden dat de gemeten snelheid afhankelijk is van de meetlocatie. Het is aannemelijk dat de snelheid van het verkeer iets zuidelijker op het wegvak binnen de kom nog iets hoger ligt. Gedrag Er is een aantal zaken opgevallen na het analyseren van de camerabeelden. Als eerste viel het op dat het meerdere malen gebeurt dat een auto of camper het parkeerterrein bij de dijk of bij de camperplaats oprijdt en meteen weer keert en terugrijdt. Dit gebeurt uiteraard wanneer de parkeerplaats vol staat, maar ook als er nog plekken vrij zijn. Hieruit valt te concluderen dat deze auto’s verkeerd zijn gereden of het gevoel hebben dat ze niet op de juiste plek zijn. Op de camerabeelden is ook te zien dat meerdere malen een auto of
camper
de
weg
richting
de
camperplaats
voorbijrijdt,
vervolgens achteruitrijdt en alsnog de zijweg inslaat.
14
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
Er is in de huidige situatie geen specifieke parkeergelegenheid voor fietsen en/of scooters. Dit leidt ertoe dat fietsen vaak her en der worden geplaatst, zo is zichtbaar op de camerabeelden. Dit heeft tijdens de onderzoeksperiode niet geleidt tot zichtbare hinder maar het is mogelijk dat dit op andere momenten wel het geval is.
Het gebeurt op de rustige momenten niet heel vaak dat auto’s elkaar moeten passeren op de Nieuwebildtdijk binnen de bebouwde kom, zo blijkt uit de beelden en observaties. Deze weg is te smal voor twee auto’s om elkaar te passeren en er zijn obstakels in de berm geplaatst zodat automobilisten moeilijk door de berm rijden bij het passeren. Op drukkere momenten is de ontmoetingskans wat groter. Auto’s wachten dan op elkaar, moeten soms een stukje achteruit rijden (zie foto) of rijden soms toch door de berm (tussen de paaltjes). De weg is breed genoeg om een auto en fietser elkaar te kunnen laten passeren.
15
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
3
Gemeente Waadhoeke
Problematiek en doelstellingen Subjectief vs objectief en bestaand vs toekomstig De verkeers- en leefbaarheidsproblematiek die speelt in Zwarte Haan is zowel objectief als subjectief van aard. Daarnaast zijn er nu al problemen maar is er ook de problematiek die gepaard gaat met ontwikkelingen, zoals de Starbarn. De problematiek spitst zich inhoudelijk toe op geluids- en geurhinder, parkeeroverlast en verkeersonveiligheid.
Hierbij moet gezegd worden dat geluidsbelasting normatief wordt afgemeten aan de berekende belasting op de gevel. Voor de daadwerkelijke geluidsbelasting in bijvoorbeeld de tuin is wettelijk geen grenswaarde. Ook kan de overlast door bijvoorbeeld een stationair draaiende camper of dichtslaande portieren niet worden afgemeten aan een norm. De zorgen van de bewoners met betrekking tot deze vorm van overlast zijn er niet minder om. Niet iedereen zal dit in de praktijk echter hetzelfde ervaren.
Leefbaarheid (geluid en geur) In de beleving van de bewoners is Zwarte Haan in de loop der jaren veel drukker geworden. Alhoewel we daar geen exacte data van hebben is het aannemelijk dat de hoeveelheid verkeer inderdaad is toegenomen in de loop der jaren. Met name gedurende de zomermaanden verstoort het verkeer de rust (qua geluid en gezonde lucht) voor de bewoners. De zorg bestaat dat deze overlast alleen maar zal toenemen met de verdere toeristische
ontwikkeling
van
Zwarte
Haan.
Toekomstige
activiteiten overdag maar ook in de avond- en nachtperiode versterken deze zorg. Elke extra verkeersbeweging is in theorie natuurlijk ook een toename van de (ervaren) overlast.
Parkeren De bewoners ervaren veel overlast van foutgeparkeerde auto’s. Regelmatig
wordt
op
de
drukke
momenten
de
doorgang
geblokkeerd of kunnen zij zelf moeilijk een plek vinden. Objectief gezien is het (fout)parkeren ook een zorgpunt. De telling en observaties geven aan dat er op de drukke momenten nu al een tekort is aan parkeerplaatsen en dat dit leidt tot (hinderlijk) foutparkeren terreinen.
en
Met
onnodige de
verkeersbewegingen
toekomstige
tussen
ontwikkelingen
zal
de de
parkeeroverlast alleen maar toenemen. Destemeer omdat het plan van de Starbarn uitgaat van het gebruik van een parkeerterrein dat nu op de drukke momenten al volstaat. Voor
Objectief gezien kan op basis van de tellingen en observaties worden gesteld dat het aanbod van verkeer absoluut gezien relatief beperkt is, en dat de waarden voor geluid en fijnstof binnen
de
normen
vallen.
Ook
de
geplande
het avondbezoek van de starbarn is dubbelgebruik mogelijk maar de bezoekers van de trekkershutten en bezoek overdag leidt tot een toename van de totale parkeervraag.
recreatieve
ontwikkelingen, inclusief de te verwachten toename van verkeer, zullen niet leiden tot een overschrijding van normen. De toename van verkeer in de toekomst blijft uiteraard onzeker.
16
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
Verkeersonveiligheid
Wat willen we bereiken?
Bewoners ervaren onveilige situaties door de hoeveelheid en
Zwarte Haan is bij voorkeur gelijktijdig een prettige en veilige
snelheid van het verkeer. Wat betreft de verkeersonveiligheid
woonomgeving als een plek waar kan worden gerecreëerd en waar
geeft het onderzoek aan dat de snelheden van het verkeer in het
kleinschalige initiatieven op dat vlak mogelijk zijn. Voor een goede
buurtschap iets hoger liggen dan de maximumsnelheid. Mogelijk
balans nu en in de toekomst is het van belang dat:
zelfs nog hoger in het zuidelijk deel van het buurtschap. Met deze
-
snelheden, het bestaande en toekomstige verkeersaanbod en het vertoonde
verkeersgedrag
zijn
de
veiligheidsrisico’s
niet
Onnodige (auto)verkeersbewegingen en zoekverkeer worden beperkt;
-
De snelheid van het verkeer in Zwarte Haan zoveel mogelijk
uitzonderijk hoog en vormen niet direct een acuut zorgpunt.
wordt
Verbetering en een verdere verlaging van de risico’s is echter wel
verkeersdeelnemer wordt versterkt;
mogelijk en daarom wel degelijk een aandachtspunt. Het
-
verbeteren van de verkeersveiligheid is ook een speerpunt van het landelijke beleid (SPVIII) waar ook de gemeente Waadhoeke zich
beperkt
en
het
klimaat
voor
de
langzame
Het parkeren op een goede manier wordt gefaciliteerd, zowel kwalitatief als kwantitatief;
-
Het foutparkeren wordt beperkt/voorkomen;
aan conformeert. Soms druk, meestal rustig Ten slotte is er het seizoenseffect. De tellingen geven aan dat in de zomer de druk zich met name voordoet in de middagperiode en dan ook nog met name in het weekend. Op de andere momenten is het relatief rustig en ook buiten de zomerperiode zal het gemiddeld genomen rustiger zijn. Een mooie voorjaarsdag of juist een herfststorm vormen hierop een uitzondering. Ook dan is het druk, zo geven de bewoners aan. De geplande ontwikkelingen leiden uiteraard wel tot extra druk in de relatief rustige avondperiode.
17
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
4
Oplossingsrichtingen en effecten
4.1
Scenario’s
4.2
Scenario 1 Maatregelen In dit scenario wordt de bestaande structuur geoptimaliseerd om de geconstateerde problemen zoveel mogelijk te beperken.
Op basis van de input van belanghebbenden en de geconstateerde problematiek
en
ontwikkelingen
is
een
drietal
scenario’s
Mogelijke maatregelen: -
uitgewerkt. De scenario’s geven een oplossingsrichting aan. De
het instellen van een parkeerverbodszone (alleen parkeren in
scenario’s verschillen van elkaar in de mate waarin ingegrepen wordt in de structuur. -
Scenario 0: Niks doen (realisatie Starbarn conform plan)
-
Scenario 1: Het optimaliseren van de huidige structuur met
de daarvoor aangegeven vakken). -
Foutparkeren voorkomen door (incidentele) handhaving.
-
Foutparkeren fysiek voorkomen door realisatie van een duidelijk afscheiding tussen rijbaan en restruimte (keerlus) op
regulerende maatregelen/handhaving, kleine infrastructurele ingrepen en sturing door middel van voorlichting/info. -
het pleintje. -
Scenario 2: Het centraliseren van het parkeren nabij de camperplaats en het beperken van parkeren bij de dijk,
-
Scenario
-
Een
volledig
nieuwe
ontsluiting
Duidelijkere
parkeerverwijzing
bij
de
ingang
van
het
buurtschap (rechtdoor kortparkeren, linksaf langparkeren). -
3:
Eventueel het instellen van een parkeerduurbeperking voor de parkeerplaatsen bij de dijk (max 1 uur).
gecombineerd met kleine infrastructurele en regulerende maatregelen.
Duidelijkheid creëren over waar wel en niet te parkeren door
en
Het parkeerterrein bij de camperplaats optimaliseren en uitbreiden. Voor overdag zijn circa 10 (bestaande bezetting)
parkeergelegenheid buiten het buurtschap.
+ 5 (foutparkeerders dijk) + 7 (benodigd voor Starbarn, trekkershutten en personeel) = 22 pp nodig. Dit is 5 meer dan
In de volgende paragrafen zijn de scenario’s nader toegelicht en is
aangegeven
welke
variaties
mogelijk
zijn.
Daarna
de beoogde 17 pp. In de avond zijn 2 (bestaande bezetting +
is
17 (benodigd voor Starbarn) = 19 pp nodig dus is de
aangegeven wat de te verwachten effecten en voor- en nadelen zijn van de betreffende scenario’s. Scenario 0 is opgenomen als
genoemde 22 voldoende. -
referentie en vertegenwoordigt de toekomstige situatie, met realisatie plan Starbarn, conform de plannen.
Kruispuntmaatregel bij entree buurtschap om de snelheid van verkeer te beperken en afslaande beweging te stimuleren.
-
Eventueel
(visueel)
plateau/verbreding
halverwege
de
Nieuwebildtdijk om de snelheid van het verkeer te beperken en passeren beter mogelijk te maken. -
Doorsteek voetgangers vanaf camperplaats richting dijk (conform Starbarn plan).
18
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
19
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
Effect Het verduidelijken van de parkeersituatie in scenario 1 leidt tot
De kosten voor deze variant bedragen circa
minder onnodige verkeersbewegingen. Heen en weer rijdend
90.000,-. Circa € 40.000,- tot € 50.000,- voor de keerlus,
€ 70.000,- tot €
verkeer tussen de parkeerplaatsen blijft echter wel mogelijk. Daar
kruispuntmaatregel en bebording, inclusief planvorming. De
tegenover staat dat de Starbarn op zichtzelf zal leiden tot meer
kosten van het aanpassen van het parkeerterrein bij de
verkeer. Wat betreft het aantal voertuigen per etmaal betekent
camperplaats tot een capaciteit van 22 pp bedragen afhankelijk
dit een kleine toename, zowel overdag als in de avondperioden,
van vorm en uitvoering circa € 30.000,- tot € 40.000,-.
zo
is
de
verwachting.
Daarnaast
zijn
er
minder
verkeersbewegingen te verwachten voor de woningen langs en meer richting de camperplaats. De door de bewoners ervaren (verkeers)overlast zal door de komst van de “Starbarn” toenemen ten opzichte van nu maar licht afnemen ten opzichte van de 0-situatie (wel een Starbarn maar geen aanvullende maatregelen) Met de maatregelen bij de entree van het dorp en halverwege de woningen wordt de snelheid van het verkeer extra geremd. Dit komt de veiligheid ten goede. Wat betreft het aanbod van parkeerplaatsen en het faciliteren van de vraag biedt dit scenario een verbetering. De capaciteit sluit beter aan op de vraag door de uitbreiding bij de camperplaats en de betere doorstroming van plaatsen bij de dijk. Hierbij is rekening gehouden met de komst van de Starbarn maar niet met een verdere toekomstige toename of excessen. De realisatie van extra parkeerplaatsen gaat mogelijk ten koste van groen/bomen. Omdat het foutparkeren niet alleen fysiek minder makkelijk wordt gemaakt bij de keerlus, maar ook beter is te handhaven door de parkeerverbodszone, zal de overlast op dit vlak afnemen.
20
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
4.3
Gemeente Waadhoeke
Effect
Scenario 2
Het verduidelijken van de bebording en het verplaatsen van de Maatregelen
parkeerplekken naar de locatie camperplaats heeft tot gevolg dat
Bij dit scenario wordt het parkeren gecentraliseerd om het aantal
er minder verkeer voor de woningen langs rijdt en de overlast
verkeersbeweging door het buurtschap nog verder te beperken.
daar verder wordt beperkt. Alleen bestemmingsverkeer (en
Mogelijke maatregelen:
minder validen) hoeft dan nog over de Nieuwebildtdijk richting de
-
Alleen
nog
parkeren
voor
specifieke
dijk te rijden. Er zal een toename van verkeer zijn op de route
doelgroepen/gehandicapten op de parkeerplaats bij de dijk.
richting camperplaats, zowel overdag door een verschuiving van
Parkeerverbodszone binnen buurtschap, alleen parkeren op
parkeren als in de avonduren, ten gevolge van de realisatie van
de aangeduide parkeerplaatsen.
Starbarn.
Foutparkeren op het pleintje bij de dijk voorkomen door (incidentele) handhaving.
De door de bewoners ervaren (verkeers)overlast zal in dit scenario
Foutparkeren (fysiek) voorkomen door realisatie van een
door de komst van de “Starbarn” toenemen ten opzichte van nu
keerlus op het pleintje.
maar licht afnemen of verschuiven ten opzichte van de 0-situatie
Duidelijkere
parkeerverwijzing
bij
de
ingang
van
het
(wel een Starbarn maar geen aanvullende maatregelen).
buurtschap. Parkeren bij de camperplaats en GHPP bij de dijk. -
-
Het parkeerterrein bij de camperplaats optimaliseren en
Door het instellen van een parkeerverbodszone kan effectiever
uitbreiden. Voor overdag zijn circa 10 (bestaande bezetting)
worden gehandhaafd op foutparkeren. De fysieke keerlus en het
+ 20 (parkeerders dijk) + 7 (benodigd voor Starbarn,
centraliseren van het parkeren bij de camperplaats verkleinen de
trekkershutten en personeel) = 37 pp nodig. Dit is 20 meer
kans op foutparkeren (bij de dijk). Door het realiseren van extra
dan de beoogde 17 pp. In de avond zijn 2 (bestaande
parkeerplekken bij de camperplaats sluit de parkeercapaciteit
bezetting + 8 (bezetting dijk) + 17 (benodigd voor Starbarn)
beter aan op de vraag. Ook dit zal de neiging tot foutparkeren
= 27 pp nodig, dus is de genoemde 37 voldoende.
beperken. De uitbreiding van het parkeerterrein gaat wel ten
Kruispuntmaatregel bij entree buurtschap om de snelheid van
kosten van groen/bomen.
verkeer te beperken en van de afslaande beweging een meer -
logische route te maken.
Met de kruispuntmaatregel bij de ingang van het dorp wordt de
Doorsteek/bruggetje voetgangers vanaf camperplaats richting
snelheid geremd en wordt de verkeersveiligheid verhoogd. Extra
dijk (onderdeel plan Starbarn).
maatregelen op het wegvak voor de woningen zijn niet meer nodig
Dit
scenario
kan
worden
aangevuld
met
een
nieuwe
aangezien het verkeer hier tot een minimum wordt beperkt.
ontsluiting vanaf de Nieuwebildtdijk richting Starbarn en parkeerterrein om de overlast voor de woningen te beperken.
21
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
De kosten voor deze variant bedragen circa
Gemeente Waadhoeke
€ 80.000,- tot €
100.000,-. Circa € 40.000,- tot € 60.000,- voor de keerlus, opruimen parkeren, kruispuntmaatregel en bebording, inclusief planvorming. Het aanpassen van het parkeerterrein bij de camperplaats (naar 37 pp inclusief Starbarn) kost eveneens circa € 40.000,- tot € 60.000,-. Dit is exclusief het bruggetje voor voetgangers. De optie voor verlegging entree is hierbij buiten beschouwing gelaten.
22
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
23
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
4.4
Gemeente Waadhoeke
scenario 1 en 2 nodig zijn om het foutparkeren te beperken
Scenario 3
(parkeerverbodszone, handhaving, keerlus). Maatregelen Scenario 3 gaat uit van een volledig nieuw parkeerterrein en
De kosten voor dit scenario zijn erg afhankelijk van de exacte
ontsluiting buiten het buurtschap. Mogelijke maatregelen zijn:
uitvoeringsvorm en liggen naar verwachting tussen de €520.000,-
-
Nieuwe
parkeerlocatie
realiseren
rechts
naast
de
en € 770.000,- (zie kader)
camperplaats (of soortgelijk). Capaciteit circa 40 plekken, eventueel uit te breiden. -
Een
nieuwe
verbinding
Kosten scenario 3
richting
nieuw
parkeerterrein
-
(uitgaande van € 70K per hectare).
realiseren van en naar de Nieuwebildtdijk (nieuwe weg), -
inclusief bebording en veilige kruispuntoplossing.
Benodigde grond tussen de 3000 en 4000 m2 a € 20.000,- tot € 30.000,Aanleg ontsluiting, circa 400 meter 60 km/uur weg in asfalt, circa € 180.000,- tot € 300.000,- (uitgaande van minimaal € 450.000,- per 1000
-
Parkeerplaatsen voor gehandicapten waar nodig.
-
De ontsluiting van het parkeerterrein van het restaurant
-
Extra grondwerk, ophoging, vervuiling? circa € 100.000,- tot € 150.000,-
(privaat) blijft (in beginsel) ongewijzigd.
-
Aanleg parkeerterrein 40 pp circa € 50.000,- tot € 70.000,- (uitgaande
meter 60 km vlakke weg a 4,5 meter).
van raming van 150K voor 80 pp)
Dit scenario is nog niet gedetailleerd uitgewerkt maar omvat tevens de realisatie van verschillende nieuwe verbindingen tussen
-
Verlichting en aanvullende infra circa € 50.000,-
-
Planvorming en ruimtelijke inpassing circa € 50.000,-
-
Aanvullende kosten ontsluiting richting camperplaats en Starbarn circa €
het nieuwe parkeerterrein, de Starbarn, de camperplaats en het restaurant/buurtschap.
30.000,- tot € 60.000,- (zeer ruwe schatting) -
Aanvullende maatregelen buurtschap (keerlus, kruispunt, bewegwijzering, opruimen parkeren) circa € 40.000,- tot € 60.000,-
Totaal realisatiekosten minimaal circa € 520.000,- tot € 770.000,-
Effect Het verplaatsen van het parkeren naar een locatie buiten het
Het betreft hier een zeer globale indicatie waaraan geen rechten kunnen
buurtschap heeft effect op het verkeer in Zwarte Haan. Op de
worden ontleend. De indicatie is alleen bedoeld om de verschillen in scenario’s
bestaande
nog
op hoofdlijn inzichtelijk te maken. Nadere uitwerking strekt tot de aanbeveling
bezoekers
om meer grip te krijgen op de daadwerkelijke kosten bijvoorbeeld van de
wegen
bestemmingsverkeer
in
Zwarte (bewoners,
Haan
rijdt
dan
werkverkeer
en
alleen
restaurant). De druk in de middag / in het weekend zal afnemen. Het verkeer richting camperplaats, Starbarn of bezoekjes aan de dijk rijdt (veelal) buiten het buurtschap om. Logischerwijs zal het foutparkeren in dit scenario ook afnemen, alhoewel ook in dit scenario aanvullende maatregelen zoals in
benodigde grond. Bron: kostenkengetallen menukaart investeringsimpuls, raming gemeente Julianastraat, indicaties eenheidsprijzen internet.
Opgemerkt moet worden dat dit scenario mogelijk koppelkansen biedt ten aanzien van mogelijke werkzaamheden aan het dijklichaam door het waterschap / RWS de komende jaren. Dit moet nader worden onderzocht.
24
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
25
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
5
Gemeente Waadhoeke
Opgaven parkeren en verkeersveiligheid
Aanbeveling
Geconcludeerd is dat er in ieder geval een opgave ligt op het gebied van parkeren. De beoogde parkeercapaciteit (plan
Advies klankbordgroep
Starbarn) is onvoldoende om te voorzien in de vraag. Uitbreiding
De resultaten van het onderzoek en de verschillende scenario’s en effecten zijn gedeeld met de belanghebbenden/stakeholders tijdens een bijeenkomst. Ook hebben zij de mogelijkheid gehad te reageren op het conceptrapport.
is wenselijk om de problemen te beperken en te voorkomen, ook met het oog op de recreatieve ambities t.a.v. Zwarte Haan. Daarbij is ook aanpassing van de verwijzing en het voorkomen van foutparkeren (fysiek en door handhaving) noodzakelijk. Alle genoemde scenario’s bieden hiervoor een oplossing. Ook op het
Het grootste deel van de klankbordgroep, met name de bewoners, ziet het meeste oplossende vermogen in scenario 3, een nieuwe ontsluiting en het verplaatsen van het parkeren. Dit scenario heeft
gebied van verkeersveiligheid zijn aanvullende maatregelen wenselijk. Hiervoor geldt ook dat daarin in wordt voorzien in alle scenario’s.
het grootste effect op het probleem dat wordt ervaren met betrekking tot de leefbaarheid geluid, trilling, stank t.g.v. verkeer). Een enkele bewoner ziet ook de meerwaarde van de maatregelen zoals opgenomen in scenario 1 en 2.
Als
wordt
gekeken
naar
de
objectieve
problematiek
met
betrekking tot parkeren en verkeersveiligheid dan bieden scenario 1 en 2 (eventueel gefaseerd van 1 naar 2) voldoende oplossend vermogen.
De beheerstichting ziet ook wel voordelen in scenario 3 maar is minder uitgesproken. Scenario 3 is te verenigen met de plannen voor
de
Starbarn.
De
eigenaar
van
het
restaurant
ziet
daarentegen het liefst zo weinig mogelijk aanpassingen, pleit voor de bereikbaarheid van het restaurant en opteert voor het 0scenario. De andere stakeholders zijn minder uitgesproken, waarschijnlijk mede omdat zij weinig tot geen overlast ervaren en grootschalige maatregelen minder urgent of zelfs niet nodig vinden. De politie geeft aan dat de voorgestelde maatregelen in de verschillende scenario’s de handhaafbaarheid van foutparkeren vergroten. De
Andere keuzefactoren Afgezien van de subjectieve en objectieve problematiek spelen andere factoren een rol bij de keuze voor een richting of scenario: schaalbaarheid (uitbreiding toekomst), ruimtelijke impact, kosten en koppelkansen. Scenario 3 lijkt op voorhand het makkelijkst schaalbaar wat betreft parkeren, als in de toekomst andere ontwikkelingen daarom vragen. Al rijst wel de vraag hoever de ambities en plannen van de gemeente rijken op dit vlak. Grootschalige uitbreiding van activiteiten lijkt vooralsnog niet aannemelijk.
handhaafbaarheid van het inrijdverbod blijft juridisch lastig.
26
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
De ruimtelijke impact van scenario 3 is relatief groot, alhoewel
Tegen relatief lage kosten kan met deze scenario’s (eventueel
ook bij scenario 1 en 2 ruimte moet worden gecreëerd voor de
gefaseerd)
uitbreiding van het parkeren (ten koste van groen/bomenbomen).
bewerkstelligd.
De kosten van scenario 3 liggen logischerwijs beduidend hoger
Scenario 3 biedt ook voordelen wat betreft het oplossen van de
dan voor de scenario’s 1 en 2. Hierbij moet opgemerkt worden dat
objectieve verkeersproblemen. Daarbij zal in dit scenario de door
de nieuwe infrastructuur in scenario 3 mogelijk ook een functie
de bewoners ervaren overlast afnemen, zowel ten opzichte van de
kan vervullen voor de werkzaamheden aan het dijklichaam door
0-situatie als ten opzichte van nu. Dit scenario is het meest
het waterschap de komende decennia. Dit moet nader worden
kostbaar.
onderzocht.
werkzaamheden
een
optimalisatie
Mogelijk
zijn
van
er
het
van
de
koppelkansen waterschap
of
situatie
met
worden
toekomstige
Rijkswaterstaat.
Daarnaast is dit scenario het meest schaalbaar en biedt het ruimte Resume
voor een mogelijke verdere toename van de vraag naar
Geen van de scenario’s kent een unaniem draagvlak onder de
parkeerplaatsen.
stakeholders. Scenario 0, geen maatregelen wel een Starbarn, wordt alleen door de eigenaar van het restaurant omarmd. Dit vanuit het oogpunt van de bereikbaarheid van het restaurant. De andere stakeholders zien het nut en de noodzaak van aanvullende maatregelen wel in. Scenario’s 1 en 2 bieden een oplossing voor de (bestaande en toekomstige) objectieve verkeersproblemen met betrekking tot veiligheid en parkeren. Ook wordt onnodig verkeer en dus de overlast enigszins beperkt ten opzichte van het 0-scenario (wel een Starbarn, geen aanvullende maatregelen). De overlast zoals deze wordt ervaren door de bewoners zal echter wel toenemen ten opzichte van de huidige situatie. Het verleggen van de aansluiting van het parkeerterrein van de camperplaats is hierbij nog een interessante te onderzoeken of te faseren optie om de overlast te beperken.
27
Verkeersonderzoek Zwarte Haan
Gemeente Waadhoeke
Quickwins Een aantal maatregelen is zonder meer te overwegen, afgezien van de beschreven scenario’s en ontwikkelingen. -
Optimalisatie van het reserveringsysteem voor camperaars. Op dit moment is er geen reserveringssysteem voor de camper
plaats.
Dit
kan
ervoor
zorgen
dat
sommige
kampeerders voor een volle camperplaats komen te staan en weer moeten keren en verder rijden. Dit leidt tot (onnodige) extra bewegingen. -
Realisatie stallingsruimte fietsen / scooters bij de dijk/het pleintje. In de huidige situatie is er geen parkeerplek voor fietsers en/of scooters. Zwarte Haan en de dijk worden veel bezocht door fietsers en groepjes scooterrijders. Op de camerabeelden is te zien dat deze nu overal en nergens worden geplaatst en soms in de weg staan.
-
Duidelijkere bewegwijzering. Het gebeurt nu vaker dat bestuurders van campers en auto’s verkeerd rijden. Dit zorgt voor extra verplaatsingen. Duidelijke bewegwijzering kan hier een uitkomst in bieden.
-
Snoeien bij het parkeerterrein bij de camperplaats, waardoor de capaciteit van het terrein kan worden uitgebreid. Een vakindeling maakt het gebruik nog efficiënter.
28