Bijlage 13. Rapportage verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Tekst van het document
Verkeersonderzoek nominatie werelderfgoed Planetarium Franeker Gemeente Waadhoeke
Projectomschrijving Opdrachtgever Projectnummer
Verkeersonderzoek nominatie werelderfgoed Planetarium Franeker Gemeente Waadhoeke 20.0171
Datum
11 februari 2021
Status
Definitief
Auteur(s)
W. Matahelumual
Controle
E. Wietses
Projectleider/vrijgave
E. Wietses
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Gemeente Waadhoeke
Inhoud 1
Inleiding
3
1.1
Aanleiding
3
1.2
Vraagstelling
3
1.3
Onderzoeksopzet en leeswijzer
4
2
Resultaten enquête
5
2.1
Opzet en uitvoering
5
2.2
Bezoek
5
2.3
Reisgedrag
7
3
Parkeeronderzoeken 2018 en 2020
9
3.1
Opzet en uitvoering
9
3.2
Resultaten parkeeronderzoek 2018
9
3.3
Resultaten parkeeronderzoek 2020
10
4
Bepalen toename parkeervraag
11
4.1
Uitgangspunten
11
4.2
Jaarverloop bezoekers
11
4.3
Extrapolatie bezoekersscenario’s
12
4.4
Verdeling naar dag van de week
14
4.5
Bepalen toename bezoekers
15
4.6
Bepalen toename parkeervraag personenauto’s
15
4.7
Toename overige modaliteiten
17
5
Conclusie en aanbevelingen
18
5.1
Opvangen toename parkeervraag
18
5.2
Toename vraag naar fietsenstallingen
19
5.3
Toename vraag naar busparkeerplaatsen
20
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
Gemeente Waadhoeke
In de binnenstad van Franeker ligt het Eise Eisinga Planetarium. Het Planetarium is aangedragen
voor
het
predicaat
‘UNESCO
werelderfgoed’.
In
het
bijbehorende
nominatiedossier dienen de gevolgen van de verwachte groei van het aantal bezoekers op de omgeving van het Planetarium in beeld gebracht te worden.
1.2
Vraagstelling Het planetarium trekt momenteel circa 60.000 tot 65.000 bezoekers. Met het verkrijgen van het predicaat ‘UNESCO werelderfgoed’ is de verwachting dat dit aantal zal groeien. De gemeente Waadhoeke heeft drie scenario’s bepaald waarvan de gevolgen onderzocht dienen te worden. Deze scenario’s zijn: • Een groei naar jaarlijks 80.000 bezoekers; • Een groei naar jaarlijks 100.000 bezoekers; • Een groei naar jaarlijks 125.000 bezoekers. De toename van het aantal bezoekers heeft gevolgen voor de parkeervraag in de binnenstad van Franeker. In 2019 heeft de gemeenteraad de parkeervisie voor de binnenstad van Franeker vastgesteld. In de parkeervisie is gesteld dat de parkeerdruk in en rond het centrum met name op de piekmomenten (zaterdagmiddag) hoog is. Buiten de pieken is er vodloende capaciteit (telling november 2018). Om ontwikkelingen (met een parkeervraag op het piekmoment) mogelijk te maken is extra capaciteit wenselijk, zo is gesteld in de visie. Voor 2021 heeft de gemeenteraad daarom geld beschikbaar gesteld om extra capaciteit te creëren, in de vorm van een (tijdelijk) terrein t.h.v. de Julianastraat. De groei van het aantal bezoekers van het Planetarium betekent niet per definitie dat de parkeerdruk op de piekmomenten van het centrum ook evenredig toeneemt. Het aantal bezoekers aan het Planetarium kent namelijk een daglimiet van circa 600.
Op de bestaande piekmomenten van het centrum ligt het aantal bezoekers van het Planetarium nu al relatief hoog. De groei van het aantal bezoekers van het Planetarium zal dus met name plaatsvinden in de dalmomenten, door de week en buiten het hoofdseizoen. Een dubbeling van het jaarlijkse aantal bezoekers van het Planetarium betekent dus niet automatisch een dubbeling van het aantal (auto-bezoekers) op de piekmomenten. De gemeente Waadhoeke heeft BonoTraffics gevraagd voor de verschillende groeiscenario’s de gevolgen in beeld te brengen. De focus ligt hierbij op de impact die de ontwikkeling heeft op de aanwezige parkeercapaciteit op verschillend momenten, zowel voor personenauto’s als voor bussen. Daarnaast is ook gekeken naar de impact op het fietsverkeer.
3
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
1.3
Gemeente Waadhoeke
Onderzoeksopzet en leeswijzer Om inzicht te krijgen in het bezoek- en reisgedrag is onder andere een enquête gehouden onder de bezoekers van het Planetarium. De resultaten van de enquête worden beschreven in hoofdstuk 2. Daarnaast is in het najaar van 2020 een aantal parkeerdrukmetingen uitgevoerd in en rondom het centrum van Franeker. Dit onderzoek maakt inzichtelijk welk deel van de parkeercapaciteit bezet is en hoeveel eventueel beschikbaar is voor extra bezoekers van het Planetarium. De belangrijkste resultaten uit het parkeeronderzoek worden uiteengezet in hoofdstuk 3. Vervolgens is van de drie scenario’s de te verwachten parkeervraag bepaald. Dit is gedaan op basis van de uitkomsten van de enquête en verkregen data van het bezoekersverloop van het Planetarium. Op basis hiervan kan een inschatting worden gemaakt hoeveel bezoekers er in elke periode naar het Planetarium komen. Dit is uiteindelijk teruggerekend naar het aandeel bezoekers op een werkdagmiddag en zaterdagmiddag. De rekenmethodiek wordt toegelicht in hoofdstuk 4. Ten slotte zijn de uitkomsten hiervan vergeleken met de data uit het parkeeronderzoek. Hierdoor ontstaat inzicht in de toekomstige parkeersituatie. Dit is vastgelegd in hoofdstuk 5.
4
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
2
Resultaten enquête
2.1
Opzet en uitvoering
Gemeente Waadhoeke
In het najaar van 2020 is een enquête uitgevoerd onder de bezoekers van het Planetarium. In deze periode hebben alle bezoekers een flyer ontvangen met een link naar een online omgeving waar de enquête ingevuld kon worden. De enquête kon ingevuld worden van 12 oktober tot en met 9 november 2020 en is in totaal door 54 bezoekers ingevuld. In dit hoofdstuk worden de resultaten van de enquête gepresenteerd. De vragen uit enquête zijn onderverdeeld in vragen die betrekking hebben op het bezoek van het planetarium en vragen die betrekking hebben op het reisgedrag van de bezoekers. Opgemerkt moet worden dat door de situatie met corona het bezoekersaantal lager lag dan normaal. Daarnaast betekent een onderzoek in de herfstvakantie uiteraard dat er minder mensen op de fiets komen dan in de zomer. De resultaten van de enquête geven echter een goede indicatie van het bezoekersprofiel.
2.2
Bezoek Een aantal vragen uit de enquête heeft betrekking op het bezoek aan het Planetarium. Allereerst is gevraagd naar het dagdeel waarop het Planetarium is bezocht. Daarbij is te zien dat het bezoek gelijkmatig is verdeeld over de ochtend en de middag. In figuur 1 is de verdeling te zien.
Figuur 1: verdeling dagdeel bezoek Planetarium.
Naast het gekozen dagdeel van de respondenten is meer specifiek onderzoek gedaan naar de verblijfsduur in het centrum van Franeker en in het bijzonder het Planetarium. Daaruit is gebleken dat de gemiddelde verblijfsduur van het bezoek aan het Planetarium circa anderhalf uur bedraagt. Nagenoeg alle bezoekers verblijven één tot twee uur in het Planetarium. In figuur 2 is de verdeling weergegeven.
5
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Gemeente Waadhoeke
Figuur 2: verdeling verblijfsduur Planetarium.
Aan de respondenten is vervolgens gevraagd of zij naast het bezoek aan het Planetarium nog andere musea of winkels in het centrum van Franeker hebben bezocht. Daaruit is gebleken dat circa tweederde van de bezoekers van het Planetarium langer in het centrum van Franeker is gebleven. Dit is weergegeven in figuur 3.
Figuur 3: verdeling bezoek centrum Franeker.
Aan de respondenten die andere winkels of musea in het centrum van Franeker hebben bezocht, is gevraagd wat hun totale verblijfsduur in het centrum van Franeker was. Circa de helft van de bezoekers verblijft (inclusief het bezoek aan het Planetarium) twee uur of korter in het centrum van Franeker. Circa een derde van de bezoekers verblijft twee tot drie uur in het centrum van Franeker en het resterende deel is drie uur of langer aanwezig. In figuur 4 is de verdeling weergegeven.
6
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Gemeente Waadhoeke
Figuur 4: verdeling duur bezoek centrum Franeker (inclusief Planetarium).
Uit een analyse van de data van bovengenoemde vragen blijkt dat de gemiddelde verblijfsduur in het centrum van Franeker 2 uur en 30 minuten is.
2.3
Reisgedrag Naast de vragen met betrekking tot het bezoek aan het Planetarium is ook onderzocht wat het reisgedrag van de bezoekers aan het Planetarium is. Allereerst is de respondenten gevraagd met welk vervoersmiddel zij naar het centrum van Franeker gereisd zijn. Bijna alle bezoekers komen met de auto, zoals te zien is in figuur 5.
Figuur 5: verdeling vervoerswijze bezoekers Planetarium.
Daarnaast is aan deze respondenten gevraagd met hoeveel personen zij in de auto naar het Planetarium reisden. Door geen van de respondenten is geantwoord dat hij of zij alleen naar het Planetarium reisde. Ongeveer de helft van de bezoekers kwam samen met minimaal drie medepassagiers naar het Planetarium. De verdeling van het aantal medepassagiers is in figuur 6 weergegeven.
7
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Gemeente Waadhoeke
Figuur 6: verdeling aantal medepassagiers auto bij bezoek Planetarium.
Van de respondenten woont slechts een enkeling in de buurt van het Planetarium. Het merendeel van de bezoekers komt van verder. Dat beeld komt overeen met de uitkomst van de vraag of de bezoekers ten tijde van het bezoek op een vakantieadres verbleven. Circa tweederde gaf aan op een vakantieadres te verblijven, zoals te zien is in figuur 7. Opvallend hierbij is dat slechts drie respondenten hebben aangegeven in Franeker overnacht te hebben. Vaker komt het voor dat de respondenten elders in Friesland een vakantieadres hebben en vanuit daar een bezoek brengen aan Franeker en het Planetarium.
Figuur 7: verdeling verblijf vakantieadres ten tijde van bezoek Planetarium.
8
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Gemeente Waadhoeke
3
Parkeeronderzoeken 2018 en 2020
3.1
Opzet en uitvoering In november 2018 en september 2020 zijn in en rond het centrum van Franeker parkeertellingen uitgevoerd. In het onderzoeksgebied is de parkeerdruk (bezettingsgraad) gemeten door op verschillende momenten alle geparkeerde voertuigen te tellen. De tellingen uit 2018 hebben zich met name gericht op de zaterdagmiddag, het piekmoment voor het centrum. De tellingen van 2020 hebben een bredere scope. Hierbij moet opgemerkt worden dat de tellingen van 2020 mogelijk een vertekend beeld geven in verband met de situatie rondom corona. Daarnaast is in 2018 een andere gebiedsindeling gehanteerd waardoor de resultaten niet goed te vergelijken zijn. De tellingen geven wel een goede indicatie van de druk in het centrum. Gezien de openingstijden van het Planetarium zijn voor het bepalen van de effecten van de toename van de bezoekersaantallen van Het Planetarium alleen de tellingen van de werkdagmiddag en zaterdagmiddag relevant. Voor het parkeren van bezoekers van het Planetarium wordt een aantal locaties als wenselijk beschouwd. Ten eerste is dit het gehele betaald parkeergebied in de binnenstad (max. 2 uur of max. 4 uur). Daarnaast zijn ook de parkeerterreinen op de Hertog van Saxenlaan, het Jan Rodenhuisplein (sporthal de Trije), de Harlingerweg (gemeentehuis) en de Leeuwarderweg (Albert Heijn/Lidl) een geschikte mogelijkheid.
Resultaten parkeeronderzoek 2018 In onderstaande tabel zijn de resultaten van de teling van 2018 (en deels 2019) weergegeven. De bezettingsgraad in de binnenstad is 78%. Op de terreinen rondom het centrum loopt de bezettingsgraad uiteen van 0% op het terrein van het gemeentehuis tot 95% op het parkeerterrein bij de AH. De binnenstad en terrein direct daaromheen staan dus bijna vol terwijl iets verder weg bij het gemeentehuis en de Trije nog plek is.
Bezetting
Bezettingsgraad
Zat. 3 november 2018 14-15u
Binnenstad
653
509
78%
Hertog van Saxenlaan (april 2019)
97
85
88%
Jan Rodenhuisplein / Trije (april 2019)
188
56
30%
Gemeentehuis (april 2019)
85
0
0%
Parkeerterrein AH + Lidl (excl. blauwe zone) (april 2019
223
211
95%
Locatie
Capaciteit
3.2
Tabel 0; Resultaten parkeeronderzoek 2018
9
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Resultaten parkeeronderzoek 2020 In onderstaande tabel zijn de resultaten van het pareeronderzoek van september 2020 weergegeven.
Locatie
Bezetting fout
Bezettingsgraad
Bezetting goed
Bezetting fout
Bezettingsgraad
Za 19 sept 2020 14-15u
Bezetting goed
Do 17 sept 2020 14-15u Capaciteit
3.3
Gemeente Waadhoeke
Binnenstad (betaald parkeergebied)
562
319
14
59%
375
22
71%
Hertog van Saxenlaan
118
118
0
100%
104
0
88%
Jan Rodenhuisplein (Trije)
164
55
0
34%
80
0
49%
Gemeentehuis
81
45
0
56%
14
0
17%
Parkeerterrein Aldi + Lidl (excl. blauwe zone)
222
132
0
59%
176
0
79%
Totaal
1147
669
14
60%
749
22
67%
Tabel 1: Resultaten parkeeronderzoek, donderdag 17 en zaterdag 19 september 2020
De tellingen van 2020 geven een iets ander beeld dan in 2018. De bezettingsgraad is iets lager. Dit heeft enerzijds te maken met de periode waarin is geteld. September geeft gemiddeld vaak een iets lager beeld dan november (weersomstandigheden, feestdagen). Daarnaast heeft ook corona een invloed op de bezetting zoals gemeten in september 2018.
10
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
4
Bepalen toename parkeervraag
4.1
Uitgangspunten
Gemeente Waadhoeke
Voor het bepalen van de toename van de parkeervraag zijn de volgende uitganspunten gehanteerd: •
Het planetarium is dagelijks geopend van 10:00 tot 17:00 uur, op zondag en maandag van 11:00 tot 17:00 uur. Tussen 1 november en 1 maart is het Planetarium op maandag gesloten.
•
Vanwege de beperkte omvang van het Planetarium wordt gewerkt in aankomstblokken van een half uur die door bezoekers gereserveerd kunnen worden.
•
Per aankomstblok kunnen maximaal circa 40 mensen toegang tot het museum krijgen. Dit betekent dat per dag maximaal circa 600 personen het Planetarium kunnen bezoeken.
•
Op de meest drukke momenten in het jaar wordt deze 600 bezoekers per dag al gehaald. Bij een toename van het aantal bezoekers worden met name de rustigere dagen meer gevuld.
4.2
Jaarverloop bezoekers Door het planetarium zijn cijfers aangeleverd van de bezoekersaantallen in de afgelopen jaren. In dit overzicht zijn de bezoekersaantallen in dertien periodes van vier weken geregistreerd. In onderstaande figuur is het verloop van 2019 weergegeven.
Figuur 8: Jaarverloop bezoekers Planetarium
Op basis van deze periodes is een indeling gemaakt in seizoenen. Deze indeling is als volgt: •
Laagseizoen: week 1 t/m 16 en week 45 t/m 52;
•
Voor-/naseizoen: week 17 t/m 28 en week 37 t/m 44;
•
Hoogseizoen: week 33 t/m 36;
•
Piekseizoen: week 29 t/m 32.
11
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Gemeente Waadhoeke
Uit de bestudering van de bezoekersaantallen van onder meer 2019 is in zekere mate een patroon te ontdekken. Er zijn zes periodes waarbij het bezoekersaantal rond de 3.000 bezoekers in een periode van vier weken ligt (laagseizoen), vijf periodes waarbij het bezoekersaantal rond de 6.000 ligt (voor-/naseizoen), één periode met ongeveer 8.000 bezoekers (hoofdseizoen) en één periode met ongeveer 10.000 bezoekers (piekseizoen). Voor het vervolg van het onderzoek zijn de periodes van vier weken omgezet naar een globale indeling. In deze indeling is per seizoen een vast aantal bezoekers in een periode van vier weken bepaald. In figuur 9 is het verloop van 2019 en het gestandaardiseerde verloop van de bezoekersaantallen opgenomen.
Figuur 9: Bezoekersverloop 2019 en 2019 (gestandaardiseerd)
In de
registratie
van de
bezoekersaantallen per dag van 2019 valt
op dat de
bezoekersaantallen in de voorjaars-, mei-, herfst- en kerstvakantie onderling nogal verschillen, met een bandbreedte tussen de 1200 en 2500 bezoekers per vakantieweek. Om die reden wordt in het onderzoek geen onderscheid gemaakt in reguliere en vakantieweken, maar wordt bovenstaande seizoensindeling gehanteerd.
4.3
Extrapolatie bezoekersscenario’s Op basis van het gestandaardiseerde verloop is door middel van extrapolatie bepaald hoe hoog de bezoekersaantallen zullen worden voor de scenario’s waarbij het Planetarium 80.000, 100.000 of 125.000 bezoekers per jaar trekt. In de extrapolatie is rekening gehouden met de maximale capaciteit van het Planetarium van 600 bezoekers per dag. Voor de scenario’s is dezelfde indeling in seizoenen aangehouden.
12
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Gemeente Waadhoeke
Huidige situatie
80.000 bezoekers
100.000 bezoekers
125.000 bezoekers
Piekseizoen
10.000
14.000
16.000
16.000
Hoogseizoen
8.000
10.000
12.000
15.000
Voor-/na seizoen
6.000
7.000
9.000
11.000
Laagseizoen
3.000
3.500
4.500
6.500
Tabel 2: Bezoekersaantallen per vier weken per scenario
Aangenomen is dat het verloop van de verschillende scenario’s hetzelfde patroon vertoont als het gestandaardiseerde verloop. In tabel 2 worden de bezoekersaantallen per seizoensperiode aangegeven. Vervolgens is met deze cijfers het verloop over het jaar weergegeven in figuur 10.
Figuur 10: Bezoekersverloop scenario’s
In tabel 3 is vervolgens inzichtelijk gemaakt dat met deze cijfers ook daadwerkelijk de vooraf bepaalde bezoekersaantallen van de gegeven scenario’s worden gehaald.
Seizoen
Aantal periodes
80.000 bezoekers
100.000 bezoekers
125.000 bezoekers
Per 4 weken
Totaal (periodes)
Per 4 weken
Totaal (periodes)
Per 4 weken
Totaal (periodes)
Piekseizoen
1
14.000
14.000
16.000
16.000
16.000
16.000
Hoogseizoen
1
10.000
10.000
12.000
12.000
15.000
15.000
Voor-/na seizoen
5
7.000
35.000
9.000
45.000
11.000
55.000
Laagseizoen
6
3.500
21.000
4.500
27.000
6.500
Totaal (jaar)
13
80.000
100.000
39.000 125.000
Tabel 3: Bezoekersaantallen per jaar per scenario
13
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
4.4
Gemeente Waadhoeke
Verdeling naar dag van de week Op basis van de data van de bezoekersaantallen per dag uit 2018 blijkt dat op de verschillende werkdagen de gemiddelde bezoekersaantallen niet significant van elkaar verschillen. De gemiddelde bezoekersaantallen op werkdagen lopen uiteen van 171 tot 186 bezoekers. De donderdag is de drukste werkdag en wordt daarom als maatgevend beschouwd. Op basis van de bezoekersaantallen van 2018 is vervolgens per periode vastgesteld hoeveel procent van het aantal bezoekers per week het Planetarium op een maatgevende werkdag en op een zaterdag bezoekt. Voor het scenario van 80.000 bezoekers is dezelfde verdeling aangehouden als in de huidige situatie. Deze cijfers, afgerond op tientallen, leiden tot de volgende bezoekersaantallen per werkdag en zaterdag.
Huidige situatie Seizoen Per 4 weken
Per week
Werkdag
Zaterdag
Piekseizoen
10.000
2500
380
420
Hoogseizoen
8.000
2000
340
320
Voor-/na seizoen
6.000
1500
220
280
Laagseizoen
3.000
750
100
170
Tabel 4: Bezoekersaantallen werkdag en zaterdag per seizoen, op basis van 4-weeks gemiddelde
80.000 bezoekers Seizoen Per 4 weken
Per week
Werkdag
Zaterdag
Piekseizoen
14.000
3500
530
580
Hoogseizoen
10.000
2500
420
400
Voor-/na seizoen
7.000
1750
260
330
Laagseizoen
3.500
875
120
200
Tabel 5: Bezoekersaantallen werkdag en zaterdag per seizoen, op basis van 4-weeks gemiddelde, scenario 80.000 bezoekers
Omdat het Planetarium op piekdagen al vol zit, zal het aandeel bezoekers op de werkdag en de zaterdag bij de scenario’s van 100.000 en 125.000 bezoekers dichter bij elkaar liggen. Voor deze scenario’s is een aanname gedaan van het aantal bezoekers op een maatgevende werkdag en een zaterdag.
100.000 bezoekers Seizoen Per 4 weken
Per week
Werkdag
Zaterdag
Piekseizoen
16.000
4000
600
600
Hoogseizoen
12.000
3000
500
500
Voor-/na seizoen
9.000
2250
350
420
Laagseizoen
4.500
1125
150
240
Tabel 6: Bezoekersaantallen werkdag en zaterdag per seizoen, op basis van 4-weeks gemiddelde, scenario 100.000 bezoekers
14
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Gemeente Waadhoeke
125.000 bezoekers Seizoen Per 4 weken
Per week
Werkdag
Zaterdag
Piekseizoen
16.000
4000
600
600
Hoogseizoen
15.000
3750
600
600
Voor-/na seizoen
11.000
2750
450
480
Laagseizoen
6.500
1625
220
280
Tabel 7: Bezoekersaantallen werkdag en zaterdag per seizoen, op basis van 4-weeks gemiddelde, scenario 125.000 bezoekers
4.5
Bepalen toename bezoekers Voor het bepalen van de effecten van de nieuwe bezoekersaantallen van het Planetarium is niet zozeer het totaal aantal bezoekers, maar de toename ten opzichte van de huidige situatie interessant. Immers, in de huidige situatie wordt ook al door een deel van de bezoekers van het Planetarium in het centrum van Franeker geparkeerd. In onderstaande tabel is de toename van de verschillende scenario’s ten opzichte van de huidige situatie opgenomen.
80.000 bezoekers
100.000 bezoekers
125.000 bezoekers
Seizoen Werkdag
Zaterdag
Werkdag
Zaterdag
Werkdag
Zaterdag
Piekseizoen
150
160
220
180
220
180
Hoogseizoen
80
80
160
180
260
280
Voor-/na seizoen
40
50
130
140
230
200
Laagseizoen
20
30
50
70
120
110
Tabel 8: Toename bezoekersaantallen ten opzichte van huidige situatie
4.6
Bepalen toename parkeervraag personenauto’s Modal Split Uit de enquête blijkt dat 93% van de respondenten met de auto naar Franeker komt. Aangenomen wordt dat bij een toename in het aantal bezoekers de modal split zal wijzigen. Door de grotere aantrekkingskracht is het mogelijk dat bijvoorbeeld dagreizen met touringcars worden georganiseerd. Toch wordt aangenomen dat verreweg het grootste deel van de bezoekers met de auto blijft komen (worst case). Voor het scenario van 80.000 bezoekers per jaar is aangenomen dat 92% van de bezoekers met de auto komt. Bij het scenario van 100.000 en 125.000 bezoekers is dit 91%. Bezetting per auto Uit de enquête is verder gebleken dat de gemiddelde bezetting per auto 2,1 bezoekers bedraagt. Op basis van de cijfers van de modal split en het aantal personen per auto, kan de toename van het aantal personen worden omgerekend naar een toename in het aantal auto’s. Deze omrekening is gedaan in tabel 9.
15
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
80.000 bezoekers
Gemeente Waadhoeke
100.000 bezoekers
125.000 bezoekers
Seizoen Werkdag
Zaterdag
Werkdag
Zaterdag
Werkdag
Zaterdag
Piekseizoen
66
71
96
79
95
78
Hoogseizoen
35
35
70
79
113
121
Voor-/na seizoen
18
22
57
61
100
87
Laagseizoen
9
13
22
31
52
48
Tabel 9: Toename geparkeerde auto’s per dag, per seizoen en scenario
Verdeling over de dag In de scenario’s waarbij het maximaal aantal bezoekers bereikt wordt, is het op elk moment van de dag even druk. Dit komt omdat het Planetarium hier op elk moment van de dag hetzelfde aantal bezoekers binnen heeft, uitgezonderd de momenten vlak na opening en vlak voor sluiting. Uit de bepaling van de verblijfsduur blijkt dat bezoekers gemiddeld 2,5 uur in het centrum van Franeker geparkeerd staan. Aan de hand daarvan is bepaald welk percentage van de geparkeerde auto’s tussen 14:00 en 14:30 uur geparkeerd staat. Indien het maximaal aantal bezoekers van 600 wordt gehaald en dus alle momenten even druk zijn, betreft dit 36% van het dagtotaal. Dit percentage is aangehouden voor alle dagen met 550 of meer bezoekers. Bij de dagen met een lager bezoekersaantal zal het percentage voertuigen in de middag hoger zijn, aangezien dit het meest populaire moment is. Voor dagen met een bezoekersaantal tussen de 450 en 550 bezoekers is een percentage van 41% aangehouden en voor dagen tot 450 bezoekers is aangenomen dat 47% tussen 14:00 uur en 15:00 uur in het centrum geparkeerd staat. Bovenstaande verdeling leidt tot het volgende aantal extra geparkeerde auto’s tussen 14:00 en 15:00 uur, per scenario, per dag, per seizoen.
80.000 bezoekers Seizoen
100.000 bezoekers
125.000 bezoekers
Werkdag middag
Zaterdag middag
Werkdag middag
Zaterdag middag
Werkdag middag
Zaterdag middag
Piekseizoen
27
25
34
28
34
28
Hoogseizoen
16
16
29
32
40
43
Voor-/na seizoen
8
10
27
29
41
36
Laagseizoen
4
6
10
15
24
23
Tabel 10: Toename geparkeerde auto’s tussen 14:00 en 15:00 uur, per seizoen en scenario
16
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
4.7
Gemeente Waadhoeke
Toename overige modaliteiten Fiets Naast de toename van het aantal bezoekers dat per auto naar de binnenstad van Franeker komt, wordt ook een toename verwacht van het aantal bezoekers dat op een andere manier reist. Voor de extra bezoekers die met de fiets komen dient in de omgeving van het Planetarium een stallingsmogelijkheid te worden gecreëerd. Geen van de respondenten van de enquête heeft aangegeven met de fiets te komen. Dut heeft uiteraard te maken met het jaargetijde waarin de enquête is uitgevoerd. Op basis daarvan is dus geen harde conclusie te trekken over de mate waarin het aantal fietsenstallingen zou moeten worden uitgebreid. We hebben om toch een indicatie te kunnen geven een aanname gedaan. In tabel 11 is nogmaals de toename van het aantal bezoekers per dag te zien voor de verschillende scenario’s. De toename is het hoogst op een zaterdag in het hoogseizoen uitgaande van een groei naar 125.000 bezoekers per jaar. Als we aannemen dat in de zomer circa 20% van de extra bezoekers met de fiets komt, dat zij 2,5 uur in het centrum verblijven en dus 36% van de fietsbezoekers aanwezig is in de middagperiode, dan neemt de vraag naar stallingen met maximaal circa 20 plaatsen toe. Bij 50% fietsers is de toename circa 50 plaatsen. Als in eerste instantie circa 10 tot 20 extra stallingsmogelijkheden worden gerealiseerd lijkt dit zeker voor de eerste scenario’s voldoende.
Opgemerkt moet worden dat dit los staat van de bestaande stallingsbehoefte. Deze is niet geteld.
80.000 bezoekers
100.000 bezoekers
125.000 bezoekers
Seizoen Werkdag
Zaterdag
Werkdag
Zaterdag
Werkdag
Zaterdag
Piekseizoen
150
160
220
180
220
180
Hoogseizoen
80
80
160
180
260
280
Tabel 11: Toename bezoekersaantallen ten opzichte van huidige situatie
Bussen Tevens is de verwachting dat er door het predicaat UNESCO Werelderfgoed meer dagreizen met touringcars naar het Planetarium zullen worden georganiseerd. Bussen kunnen momenteel parkeren op het Jan Rodenhuisplein, waar drie parkeerplaatsen voor touringcars gelegen zijn. Ten tijde van het parkeeronderzoek waren respectievelijk 1 (werkdagmiddag) en 0 (zaterdagmiddag) van deze parkeerplaatsen bezet. Hoe dit in een normale zomerperiode is, is niet bekend. Hoe hoog de toename van de parkeervraag van het aantal touringcars zal zijn, is op basis van de beschikbare data nog niet te voorspellen. Aannemelijk is dat door de groei van het aantal bezoekers de parkeerplaatsen voor bussen vaker bezet zijn. Het is zinvol dit te gaan monitoren. Gezien de beperking van het aantal mensen dat gelijktijdig het Planetarium bezoekt zullen naar verwachting niet snel meer dan 5 à 6 bussen (300 man) gelijktijdig aanwezig zijn (gerelateerd aan het Planetarium).
17
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Gemeente Waadhoeke
5
Conclusie en aanbevelingen
5.1
Opvangen toename parkeervraag Getalsmatig Uit de bepaling van de toename van het aantal geparkeerde auto’s in de verschillende scenario’s blijkt dat de toename maximaal 43 auto’s is (zie tabel 12) op een zaterdagmiddag in het hoogseizoen. Op andere momenten is de maximale toename (bij 125.000 bezoekers per jaar) minder.
125.000 bezoekers
Toename aantal auto’s per seizoen
Werkdag middag
Zaterdag middag
Piekseizoen (globaal de bouwvak)
34
28
Hoogseizoen (zomervakantie buiten de bouwvak)
40
43
Voor-/na seizoen (mei - september)
41
36
Laagseizoen (rest van het jaar)
24
23
Tabel 12; Maximale toename geparkeerde auto’s per moment
Locatie
Bezetting goed
Bezetting fout
Bezettingsgraad
Bezetting goed
Bezetting fout
Bezettingsgraad
Za 19 sept 2020 14-15u
Capaciteit
Do 17 sept 2020 14-15u
Binnenstad (betaald parkeergebied)
562
319
14
59%
375
22
71%
Hertog van Saxenlaan
118
118
0
100%
104
0
88%
Jan Rodenhuisplein (Trije)
164
55
0
34%
80
0
49%
Gemeentehuis
81
45
0
56%
14
0
17%
Parkeerterrein Aldi + Lidl (excl. blauwe zone)
222
132
0
59%
176
0
79%
Totaal
1147
669
14
60%
749
22
67%
Tabel 13; parkeerdruk 2020
Als we de toename relateren aan de bestaande gemeten parkeerdruk in het centrum dan kunnen de volgende conclusies worden getrokken: -
De bestaande bezettingsgraad op een werkdagmiddag (telling 2020) is zodanig dat de toename van geparkeerde auto’s (max. 40) kan worden opgevangen binnen de bestaande capaciteit in de binnenstad. De bestaande bezettingsgraad bedraagt 59%. Inclusief de toename stijgt de bezettingsraad naar 66%.
-
De bestaande bezettingsgraad op een zaterdagmiddag biedt ook nog voldoende ruimte om de toename van maximaal 43 auto’s op te vangen in de binnenstad. De bestaande bezettingsgraad bedraagt 71%. Inclusief de toename stijgt de bezettingsraad naar 78%.
Een bezettingsgraad lager dan 85% wordt in de regel als acceptabel beschouwd. Bij een hogere bezettingsgraad neemt het zoekverkeer onevenredig toe.
18
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
Gemeente Waadhoeke
Kanttekeningen Een kanttekening moet geplaatst worden bij de data uit het parkeeronderzoek van 2020. Door de situatie met betrekking tot corona is de gemeten bezetting lager dan normaal. Een vergelijking met een eerdere telling uit 2018 leert ons dat de bezettingsgraad in de binnenstad (betaald parkeren) op een zaterdagmiddag in november 2018 op 78% lag en in september 2020 op 71%, een verschil van circa 10%. Als de recente tellingen van september met 10% worden opgehoogd en daar de maximale groei van het Planetarium aan wordt toegevoegd, dan ligt de bezettingsgraad in de binnenstad op 85%. Getalsmatig op de grens dus. Daarnaast moet het volgende in acht worden genomen bij de interpretatie van de gegevens: -
Er is gerekend met een worst-case scenario wat betreft autogebruik van de Planetariumbezoekers. In de praktijk zullen meer mensen op de fiets of met de bus komen;
-
Er is gerekend met het maximale scenario qua bezoekers. Bij minder dan 125.000 bezoekers per jaar zal de toename van de parkeerdruk ook minder zijn;
-
Er is voor het faciliteren van de toename van de parkeervraag primair gekeken naar de capaciteit in de binnenstad. Op de terreinen rondom de binnenstad is op verschillende momenten ook nog enige capaciteit beschikbaar;
Duiding Alle beschouwend kan geconcludeerd worden dat de toename van het aantal auto-bezoekers van het Planetarium vooralsnog niet zodanig groot is dat dit direct tot capaciteitsproblemen leidt. Op de momenten (zaterdagen) die nu al een relatief hoge bezettingsgraad kennen zal de druk gevoelsmatig wel (sterk) toenemen. Dit is een aandachtspunt zoals deze ook al is benoemd in de parkeervisie. Er liggen al concrete plannen om de capaciteit rondom het centrum verder te vergroten (nieuw parkeerterrein Julianastraat). Daarnaast is het aan te bevelen de bezoekers van het Planetarium te verwijzen naar de terreinen rondom het centrum, juist om de druk in de binnenstad te beperken. Daarnaast is de komende jaren goede monitoring van belang om de effecten van de verwachte groei nog beter te kunnen duiden.
5.2
Toename vraag naar fietsenstallingen Op basis van een ruwe aanname zal de vraag naar stallingen bij het Planetarium in beginsel maximaal met circa 10 - 20 toenemen. Alhoewel dit getalsmatig en ruimtelijk waarschijnlijk op te vangen is in het centrum moet ervoor worden gewaakt dat de toename leidt tot wild- en fout gestalde fietsen rondom het Planetarium (en de Koornbeurs). Kanttekening is dat er geen goede data beschikbaar is betreffende het aantal fietsbezoekers en ook niet aangaande de bestaande capaciteit en bezetting van stallingen in het centrum. Aanbevolen wordt om in de zomerperiode een telling te doen in het gehele centrum om te bekijken waar hoeveel stallingen nodig zijn.
19
Verkeersonderzoek Planetarium Franeker
5.3
Gemeente Waadhoeke
Toename vraag naar busparkeerplaatsen Op basis van het bestaande aankomstpatroon en de bezoekduur bij het Planetarium is het niet aannemelijk dat de vraag naar busparkeerplaatsen groter zal zijn dan 5 a 6 plaatsen. Of er naast de 3 busparkeerplaatsen bij de Trije direct al extra plekken nodig zijn, is mede afhankelijk van de manier waarop de bestaande busparkeerplaatsen nu al worden gebruikt. Dat is niet inzichtelijk. Het is aan te bevelen het gebruik van de busparkeerplaatsen en het aantal busbezoekers te monitoren. Daarnaast is het goed om alvast ruimte te reserveren voor extra busparkeerplaatsen. Het nieuwe terrein bij de Julianastraat is hiervoor mogelijk een optie. Naast het parkeren van de bussen is het uitstappen van de passagiers een aandachtspunt. Het liefst stappen de bezoekers voor het Planetarium in en uit. Dit geniet gezien de krappe wegprofielen in het centrum en de menging met langzaam verkeer niet de voorkeur. Er zullen dus afspraken moeten worden gemaakt. Medegebruik van de laad- en losplaats bij de Action of het gebruik van de reguliere bushalte bij het kaatsterrein zijn mogelijke opties. Het heeft vanuit het oogpunt van veiligheid echter de voorkeur om, zeker in drukkere perioden, in- en uit te laten stappen op de locatie waar de bus ook geparkeerd kan worden (in beginsel bij Trije).
20