bijlage 1 Tuskenevaluaasje taalbelied

TUSSENEVALUATIE TAALBELEID Waadhoeke, Lân fan taal

Waadhoeke, Lân fan taal | TUSSENEVALUATIE TAALNOTA 1

Inleiding In november 2018 heeft de gemeenteraad de taalnota ‘Waadhoeke, Lân fan Taal’ vastgesteld. Op 22 oktober 2019 is het bijhorende uitvoeringsprogramma door het college vastgesteld en ter informatie aan de raad gestuurd. Daarbij is toen aangegeven dat de raad in de zomer van 2021 geïnformeerd zal worden over de voortgang. Onder andere vanwege corona is dat moment verschoven naar nu, december 2021.

Het taalbeleid samengevat De doelstelling van het taalbeleid is als volgt verwoord in de taalnota: “Waadhoeke is een unieke meertalige gemeente. Daar zijn we trots op, dat willen we behouden en versterken. We streven dan ook naar meer gebruik van het Fries, Bildts en Franekers in een meertalige gemeente waar het vanzelfsprekend is om deze talen naast en door elkaar te gebruiken.” De basis voor het taalbeleid wordt gevormd door een drietal begrippen, te weten: vertrouwd, zichtbaar en uitnodigend. Fertroud giet oer identiteit, oer wa’t we binne en hoe belangryk oft it is om jinsels útdrukke te kinnen yn de taal dy’t it bêste by jin past. We wolle dan ek dat eltsenien yn Waadhoeke safolle mooglik de kâns krijt om him of har yn de eigen taal te uterjen.om in ’e kunde te kommen met ôns talen, om deuze te leren en te brúkken.

We wille de sichtberhyd fan taal in ônze gemeente fergroate. Want sichtberhyd roept herkinning op en noadugt út tòt taalgebrúk.

Legenda

Waadhoeke is een meertalige gemeente. In dat kader is ook deze tussenevaluatie taalbeleid meertalig.

Taal is rykdom. ’t Geeft úttering an ôns emoasys, gedachten, fragen en wînsen. Taal ferbynt mînsen en ferrykt ôns kultuur. Wij wille dan ok útnoadigend weze naar ôns inweuners hur taal te brúkken en/of om in ’e kunde te kommen met ôns talen, om deuze te leren en te brúkken.

Fries Bildts

In deze tussenevaluatie kijken we aan de hand van genoemde 3 begrippen naar de uitvoering over de afgelopen 2 jaar. We staan stil bij de gevoerde taalcampagne, het functioneren van het Taalplatform, de aanstelling van een meertaligheidscoördinator en wat corona heeft betekend voor de uitvoering van het beleid. Maar ook over het bereik en effect van het beleid en welke accenten we aanbrengen in het vervolg van de uitvoering.

Franekers

2

TUSSENEVALUATIE TAALNOTA | Waadhoeke, Lân fan taal

Waadhoeke, Lân fan taal | TUSSENEVALUATIE TAALNOTA 3

inzet taal campagne Onder de naam #Mooidynaigentaal hebben we in 2020, samen met het Taalplatform, een taalcampagne gehouden. Dit met als doel onze inwoners, culturele instellingen, bedrijven, winkels en maatschappelijke instellingen nog bewuster te maken van onze taalrijkdom en hen te enthousiasmeren de talen nog meer te gaan gebruiken.

Taalcampagne We zijn de campagne gestart met

De tweede stap was om de cam-

op facebook, linkedIN en instagram.

het in beeld brengen van het cam-

pagne meer inhoudelijk onder ieders

Daarnaast waren er nog verschillen-

pagne-logo: de 4 taalwolkjes. Dit op

aandacht te brengen. Dit door

de kleine activiteiten en initiatieven,

sandwichborden in het straatbeeld

boomerangstickerkaarten met uitleg

Met een meertalige krystpuzel,

en gespoten ‘taalwolken’ op de

in de huis-aan-huis bladen. Door een

gepubliceerd in de huis aan huis bla-

stoep en op de straat. De formele

directmail aan de scholen, zorgin-

den, is de campagne eind decem-

aftrap was op 26 september, de

stanties, ondernemers, winkeliers en

ber 2020 afgesloten.

‘Europese Dag van de talen’ en

de cultuur- en toeristensector. Een tweetal acties kon vanwege

tevens ‘burendag’. Het Europeesk

4

TUSSENEVALUATIE TAALNOTA | Waadhoeke, Lân fan Taal

Buro foar Lytse Talen (EBLT) trapte af

Het uitdelen van mondkapjes op

corona niet doorgaan. Eén daarvan

met een inspirerende bijeenkomst in

straat leverde mooie gesprekken

is de taalviltjesactie welke we alsnog

het gemeentehuis. ’s Middags zijn di-

over taal en taalbeleving op. De

in oktober 2021 hebben opgestart.

verse burendagactiviteiten bezocht

bezoeken aan 2 scholen voor voort-

Het betreft het uitdelen van tasjes

en werden, de inmiddels beroemde,

gezet onderwijs leverde niet alleen

met elke 400 taalviltjes bedoeld voor

containerstickers uitgedeeld. In de

leuke reacties op maar ook contac-

dorpshuizen, sportkantines en de ho-

weken daarna zijn verschillende

ten en ideeën om samen te werken

reca. Op de viltjes staan de 4 talen,

activiteiten uitgevoerd met als doel

bij een vervolg van de campagne.

een toelichting op de campagne en

verdere bekendheid te geven aan

Ook waren we met berichtjes, foto’s,

een winactie.

de campagne(beelden).

gifjes en prijsvragen actief op actief

Waadhoeke, Lân fan taal | TUSSENEVALUATIE TAALNOTA 5

poster over corona, in Waadhoeke verspreid in het Fries, Bildts en Franekers

Taalnetwerk Ons taalbeleid trekt positief de aandacht. Meerdere gemeenten hebben ons bevraagd op onze inzet en of ze de taalnota konden ontvangen. We hebben op uitnodiging van DINGTIID (taaladviesorgaan voor de provincie) input geleverd voor de tussenevaluatie van de Bestjoersôfspraak Fryske taal en kultuer tussen Rijk en provincie. Afgelopen zomer werden we benaderd door het Huis voor de Kunsten Limburg om onze kennis en ervaring m.b.t. het opstellen en

Meertaligheidscoordinator

uitvoeren van taalbeleid met hun te delen.

Gerard de Jong bezorgt taalviltjes en stickers

De lijntjes met de provincie en de Afûk zijn goed en kort. We hebben

bij de dorpshuizen en horeca

voor de taalcampagne en het aantrekken van een meertaligheidsco-

in Waadhoeke. Dorpssociëteit

ördinator een subsidie ontvangen van de provincie. De Afûk is voor ons

Den Staten-Generaal in

belangrijk als vraagbaak, cursusaanbieder maar ook partner in diverse

St.-Annaparochie plakt de

taalacties.

sticker meteen op.

Zowel de provincie als Afûk is vertegenwoordigd in ons Taalplatform. Ambtelijk is de gemeente vertegenwoordigd in het periodiek overleg Gemeenten & Frysk. Daarin praten de Friese gemeenten, provincie, Afûk en Dingtiid elkaar bij over ontwikkelingen rond het Fries en streektalen. Bestuurlijk zijn we vertegenwoordigd in het periodieke overleg van Friese gemeenten en de provincie.

Corona

#Mooi dyn aigen taal

Meertaligheidscoördinator

foto Joachim De Ruijter

Taalplatform Waadhoeke

De corona-epidemie is van invloed op

We vinden het belangrijk dat taalorganisaties in de gemeente elkaar

de uitvoering van het taalbeleid. En-

kennen en regelmatig ontmoeten voor uitwisseling van kennis en infor-

kele activiteiten uit het uitvoeringspro-

Samenwerking tussen Bildts Aigene,

de belangen van het Fries en het

coördinator aangetrokken voor de

matie en om samenwerking aan te gaan. Maar ook om ons te helpen/

gramma moesten verschoven worden

gemeente en provincie heeft erin

Franekers gaat behartigen en deze

periode medio 2021 – medio 2024.

adviseren ons beleid nog beter uit te voeren. Daarom zijn we een

of moeten nog opgestart worden. Ook

geresulteerd dat sinds juni 2021 een

talen positioneert in het regionale,

Taalplatform gestart. Het platform bestaat uit vertegenwoordigers van

konden in 2020 enkele activiteiten van

meertaligheidscoordinator actief is in

provinciale en nationale meertalig-

De coördinator is inmiddels een

taalorganisaties, bibliotheek, onderwijs, GGD, cultuurveld, jongeren-

de taalcampagne niet doorgaan.

Waadhoeke.

heidsnetwerk.

half jaar aan de slag. Heeft kennis

raad, Afûk en provincie Fryslân.

Werkdruk bij de GGD betekende dat

De afgelopen periode is het Taalplatform 6 keer bij elkaar geweest.

hun inzet ‘consultatiebureau’ en ‘zwan-

De inzet van een meertaligheidsco-

Zowel Bildts Aigene als gemeente

taalorganisaties. Bereidt voor en leidt

Onderlinge informatie-uitwisseling blijkt een belangrijk punt in de bij-

gerschapsvoorlichting’ pas in 2021 is

ördinator was geen onderdeel van

was positief over dit advies. We heb-

de Taalplatformbijeenkomsten. Is in

eenkomsten. Ook worden er contacten gelegd en zien we de eerste

opgestart. Ook konden we minder taal-

het uitvoeringsprogramma maar

ben vervolgens de provincie bena-

samenwerking met het voortgezet

vormen van samenwerking ontstaan.

trainingen aan de eigen medewerkers

komt voort uit de zoektocht naar een

derd. Die bleek ook positief. De pro-

onderwijs bezig met een taalproject

aanbieden dan gepland.

nieuwe Bildtse taalcoördinator. Stich-

vincie is met ons van mening dat de

voor 2022. Daarnaast is hij met de pro-

ting Bildts Aigene kreeg in korte tijd

functie ook een bijdrage kan leveren

vincie in gesprek om te kijken hoe de

Het Platform heeft waardevolle input geleverd voor zowel de opzet

gemaakt met de lokale en regionale

als activiteiten van de taalcampagne. Diverse platformleden hebben

Anderzijds hebben we de corona-epi-

tweemaal te maken kreeg met een

aan de provinciale meertaligheids-

Friese streektaalatlas ook als meetin-

meegeholpen de activiteiten uit te voeren.

demie gebruikt om onze taalzichtbaar-

vacante coördinatorsfunctie.

ambities en voor Fryslân proeftuin

strument voor gemeentelijk taalbeleid

Met het aantrekken van de meertaligheidscoördinator is deze de

heid te vergroten. Dit door bijvoorbeeld

Uit de evaluatie daarvan kwam het

kan zijn voor de verdere ontwikkeling

kan dienen. Vanuit de gemeente

samenroeper en voorzitter van het Platform geworden. De coördinator

taalcampagne-mondkapjes uit te

advies om de coördinatorsfunctie

van kwalitatief en duurzaam meerta-

hebben we hem gevraagd om ons te

heeft de taak om het Platform verder uit te bouwen en verdere samen-

delen en corona-informatie en maatre-

te verbreden tot de functie van

ligheidsbeleid!

adviseren over een effectieve manier

werking tussen de leden te stimuleren. De gemeente blijft als deelne-

gelen ook meertalig aan te bieden en

‘regionale meertaligheidscoördina-

Met financiële steun van de provin-

van meertalige communicatie naar

mer aan het Platform verbonden.

te verspreiden.

tor’. Iemand die naast het Bildts ook

cie is vervolgens een meertaligheids-

onze inwoners en externen.

6

TUSSENEVALUATIE TAALNOTA | Waadhoeke, Lân fan Taal taal

Waadhoeke, Lân fan taal | TUSSENEVALUATIE TAALNOTA 7

Utfiering tema ‘Fertroud’ Dit tema giet oer ús tsjinstferliening en de kommunikaasje oan ús ynwenners. Dêryn fine wy it belangryk dat eltsenien dy’t kontakt mei de gemeente hat, dat dwaan kin yn de eigen memmetaal (Nederlânsk, Frysk, Biltsk of Frjentsjertersk).

Taalûndersyk en taalkampanje Op ús fersyk ha NHL-studinten yn 2020 in ferkennend ûndersyk dien nei it gebrûk fan it Frysk, Biltsk en Frjentsjertersk yn Waadhoeke. Dêr kaam út nei foarren dat 80% fan ús ynwenners de memmetaal brûkt yn kontakt mei famylje, freonen en yn it ferieningslibben. Lykwols, yn formele situaasjes lykas by de dokter en yn kontakt mei ynstânsjes, wurdt gauris oerskeakele nei it Nederlânsk. Dat gegeven ha we meinaam yn ús taalkampanje. Under oaren troch it ferstjoeren fan in directmail oan ynstânsjes, ûndernimmers, winkels ensfh., dêr’t we útlis yn jûn ha oer ús meartaligens en harren rút-/doarstickers tastjoerd ha dêr’t elts him frij troch fielt om de eigen taal te brûken.

#Mooi dyn aigen taal

Kommunikaasje By it tema ‘fertroud’ past ek it gebrûkmeitsjen fan it Frysk, Biltsk en Frjentsjertersk yn ús skriftlike kommunikaasje. Dêrby ha we derfoar keazen om ús talen yntegraal ûnderdiel te meitsjen fan ús uterings.

Tsjinstferliening By de start fan it belied is eltse ôfdieling ynformearre oer it taalbelied en wat dat foar him/har betsjut.

Soks yn stee fan eltse Fryske, Biltske en Frjentsjerter utering ek noch yn it Nederlânsk wer te jaan. Gean-

Under oaren dat fan elts ferwachte wurdt dat hy of sy it Frysk op syn minst passyf behearsket en dat we

dewei ha we fernaam dat dat ûnderskate reaksjes opropt. Dêr’t ferskate ynwenners optein reagear-

skriftlike berjochten yn it Frysk, Biltsk of Frjentsjertersk ek safolle mooglik yn deselde taal beäntwurdzje.

ren op in Frysktalich nijjiersboadskip, in Biltsk parseberjocht of in appke yn it Frjentsjertersk, reagearret in oar dat hy/sy it boadskip net begrypt en wer in oarenien reagearret negatyf.

It gebrûk fan it Frysk, Biltsk en Frjentsjertersk ûnder de eigen meiwurkers moedigje wy oan troch yn de

Soks ropt de fraach op hoe’t we yn ús kommunikaasje tagelyk ‘fertroud’ mar ek ‘útnûgjend’ en tsjinst-

ynterne kommunikaasje omtinken te hawwen foar meartaligens (yntranet, nijsbrieven, byienkomsten,

ferlienend wêze kinne. Dat fine we lestich en we ha ús meartalichheidskoördinator frege om dêr mei

ensfh.). Ek wurde yn oparbeidzjen mei de Afûk en Biltsk Aigene jierliks taaltrainingen en workshops

ús in goede oanpak foar te betinken.

oanbean. Fierder is in ynterne taalwurkgroep aktyf, dy’t meitinkt yn de útfiering, ek yn relaasje ta de ynterne organisaasje.

Soarch & wolwêzen

De earste resultaten fan dy ynset binne dat it taalbewustwêzen yn de organisaasje tanaam is en

As it om soarch en wolwêzen giet, is it o sa wichtich dat men jins helpfraach yn de eigen taal uterje

mear meiwurkers harren memmetaal brûke yn kontakt mei de ynwenners. Om dy ûntjouwing te

kin. Dêrom binne der presintaasjes oan de gebietsteams jûn oer it hoe en wêrom fan ús taalbelied

bestevigjen, is it wichtich om it belied en de byhearrende ôfspraken duorjend ûnder de oandacht te

en wat sy dêryn betsjutte kinne. Fia de Afûk ûntfange de gebietsteams geregeldwei ynformaasje oer

bringen fan ús meiwurkers. Om ús meartalige tsjinstferliening fierder te fergrutsjen, sille we in ûndersyk

taal yn de soarch- en wolwêzenssektor.

dwaan nei it gebrûk fan it Frysk, Biltsk en Frjentsjertersk troch ús meiwurkers en nei wat se nedich ha om dy taal/talen faker te brûken yn it wurk.

8

TUSSENEVALUATIE TAALNOTA | Waadhoeke, Lân fan taal

Waadhoeke, Lân fan taal | TUSSENEVALUATIE TAALNOTA 9

Útfoëring tema ‘Sichtber’ Taalsichtberhyd befòrdert ut gebrúk fan taal. De ôflopen perioade hewwe we stappen setten in ut mear sichtber maken fan ut Frys, Bildts en Franekers in de openbare rúmte, in ut gemeentehuus, in ut kultuerele leven, de toërisme/horekasektòr en ônze kommunikasy. Tegare met ut Taalplatfòrm binne we starten met ut òrganisearen en útfoëren fan un taalkampânje. Dêronder utingen en aksys in de openbare rúmte en op ‘social media’, bedoëld om andacht te fragen foar ônze meertalighyd, maar ok om ônze inwoaners,

‘Taalviltjes’ voor in de hore ca instellingen, , cultuurdorps en sportkan huizen tines

Horeka, rekréasy en toërisme

bedriven en instellings te entoesjasmearen om self de talen te bruken en út te dragen.

Om de taalsichtberhyd in de horeka en toërismesektòr te vergroaten foëre

Kultuer

we op dit moment twee taalaksys út.

Met de kultuerele instellings is meartalughyd gespreksonderwerp

(Earder was nyt mogeluk fanwege

en binne hierover inspâningsferplichtings maakt. Ok in ut Kultuer-

koaroana.) De earste is ‘Keimpe op

platfòrm Wâdhoeke (perioadiek overlêg met de kultuerele sektòr)

Reis’, in samenwerking met de Afûk,

is meartalughyd onderwerp fan gesprek.

Bildts Aigene en ut Genoatskap foar

Der is werkt an mear taalsichtberhyd in en om ut gemeentehuus, wêrbij we alert blive op kânsen om

Foar wy un nije òf eenmaluge taalaktiviteit útfoëre wil, hewwe we

it Franekers. Fanôf september make

hier ferdere stappen in te setten. Su bruke we de banner an de gevel fan ut gemeentehuus om een

subsidymogelukheden.

un achttal horeka-instellings gebrúk

fan ônze talen sien te laten. Dêrnaast binne we fan plan om bij de entree un meartaluge uting te

We binne in gesprek met un drytal inisjatyfnimmers dy plannen

fan meartaluge kynder’placemats’ en

plaatsen.

hewwe om un (pearioadyk weromkearend) internasjoanaal

doën-boekjes foar hun jonge gasten. In

literatuerfestifal in de regio Noardwest-Fryslân te òrganisearen. Un

òktober binne we de taalfiltsysaksy star-

In ut gemeentehuus werke we weinug met ‘bòrdsys’ maar make we ondermear met banners en

festifal dat de ferbining soekt met bestaande kultuerele en literêre

ten. Disse aksy hout in dat we un tas fol

(baly)stikkers ônze talen sichtber en noaduge út om de eigen moekestaal te bruken.

aktiviteiten en netwerken. Met as basus ut Frys en de kleine talen

met ‘taalfiltsys’ en taalkampânjestikkers

in Fryslân.

besòrge bij dòrpshuzen, spòrtkantines

Gemeentehuus

Kommunikasy

en horeka- en kultuerinstellings.

In ônze kommunikasyutingen make we, wêr mogeluk en wênseluk, ok gebrúk fan ut Frys, Bildts en Fra-

Trouwe in Wâdhoeke kin suwel in ut Nederlâns, Frys, Bildts of Frane-

nekers. Su binne we op dit momint bezug om in ônze fakatuereteksten ok ut Frys un plakje te geven.

kers inklusyf bijhoarend trouboekje. Trouwe in ut Frys gebeurde de

De toëristise bebòrding in Franeker

Suas al angeven gaan we ônze metwerkers befragen op hun taalgebrúk en hoe’t we hun fasiliteare

ôflopen perioade ongefear krektsufeul as in ut Nederlâns. Un fyftal

wurdt vernijd en dêrmet ok de pâdwi-

kinne bij ut mear bruken fan ut Frys, Bildts en Franekers in hun werksumheden.

kear wurdde der in ut Bildts troud, krektsufeul as in ut Franekers.

zers. Op de nije pâdwizers wurdt (wêr

Fanôf 2022 starte we met un jaarlukse priis foar un bysonder Wâd-

mogeluk) tweetalug, in Nederlands en

hoeks taalinisjatyf.

Fries, angeven wat der in de stâd te beleven en te besichtugen is. Op ut plak self kinne je fia un QR-koade lústere naar ‘ut ferhaal’ over de betreffende besiensweardughyd. Un deel fan disse ‘ferhalen’ is in ut Franekers.

10 TUSSENEVALUATIE TAALNOTA | Waadhoeke, Lân fan taal

Waadhoeke, Lân fan taal | TUSSENEVALUATIE TAALNOTA 11

Bij aangifte van geboorte ontvangen ouders het ‘taalkado’ van de provincie Fryslân met, naar keuze, een Bildts of Franeker Nijntje

Utfoering thema ‘Utnoadigend’ Met dut thema richte wij ôns op de taalopfoeding en ontwikkeling fan ôns jongste inweuners, op ’t taalonderwiis op skoal en op nije inweuners fan Waddenhoek.

Edukasy & onderwiis Wij werke an ’n nije subsidyregeling foor peuteropfang en ‘Voorschoolse Educatie‘ (VVE). In ôfstimming met betreffende opfangorganisasys is derin opnommen dat wij d’r na streve dat in elk gefal 80% fan de lokasys kynderdâgferbliven en peuteropfang

Ouweloi & meertalig opfoede

tweetalig sertifiseerd* is. *Op basis fan sertifikaatrajekt twatalige berne-opfang SFBO (Sin-

Om (ankommende) ouweloi te berai-

trum Frysktalige Berne-Opfang).

ken met informasy en adfys over meertalig opfoede is met de GGD ôfpraten

In ’t kultuurprogramma foor ’t basisonderwiis (‘Waadzinnig’) is d’r

dat se in de perioadike swangers-

andacht foor de koppeling fan kûnst met taal. Hierfoor binne fier

kapsfoorlichtingbijeenkomsten meer-

aktiviteiten ontwikkeld die’t fan dut seisoen ôf in ’t faste program-

talig opfoede as gespreksonderwerp

ma sitte. Mooi om te noemen is dat alle basisskoalen in Wadden-

opnimme. Ok gaat de GGD tidens de

hoek an dut kultuurprogramma metdoen.

kontaktmominten op ’t konsultasybero

In Waddenhoek houwe soawel Stichting ‘Meerslach’ as de

met ouweloi in gesprek over taal en ’t

‘Kommissy Meertalighyd’ hur doende met ’t maken fan meertalig

meertalig opfoede. Deur korona het

lesmateriaal. Wij gaan met noemde partijen en ‘Waadzinnig’ in

de GGD deuze aktiviteiten krekt in 2021

gesprek om tegaar te kiken hokker onderlinge samenwerking d’r

beginne kinnen. De GGD-metwerkers

mooglik is.

fan de konsultasybero’s Waddenhoek hewwe intussen al ’n trening over taal

Nije inweuners / taal lere

Informatie over meertaligheid en een set meertalige ansichtk aarten, als onderdeel van het welkomspakket vo or nieuwe inwoners.

12 TUSSENEVALUATIE TAALNOTA | Waadhoeke, Lân fan taal

en meertalighyd had en hewwe se ’n

Wie’t in Waddenhoek weunen komt, krijt ’n welkomstpakket fan

protokol maakt over ’t plak fan meer-

de gemeente. Met derin ônder ândere informasy over ôns meer-

talighyd in hur adfisering en dienstferle-

talighyd, inklusyf informasy fan de ‘Afûk’ en ‘Bildts Aigene’ om ’t

ning an ouweloi.

Frys of Bildts te leren. Baide organisasys ontfange ’n subsidy fan

Wanneer ouweloi bij de gemeen-

de gemeente om ônder ândere deuze taalkursussen mooglik te

te geboorteangifte doen, krije se ’t

maken.

‘taalkedo’. ’n Pakket met informasy

Wie’t ’t Franekers lere wil, kin dat met de hulp fan de Franeker

over meertalig opfoede. Se mâge dan

taalgids doen en ’t in novimber útbrochte ‘Franeker Woor-

’n Nijntje-boeky in ’t Bildts of Franekers

denboek.’ Baide publikasys binne met mooglik maakt deur de

útsoeke. Dernaast ondersteunt de

gemeente.

gemeente ’t Frise foorlees- en taalstimuleringsprojekt Tomke met ’n jaarlikse subsidy.

Waadhoeke, Lân fan taal | TUSSENEVALUATIE TAALNOTA 13

Lân fan Taal

LIT SJEN WATSTO PRAATST! Ook de po litie Noordwes t Fryslân is supporter van Taalcampa de gne

Bereik en effect

Taalplatform Waadhoeke

De afgelopen 2 jaar hebben we belangrijke stappen gezet in de uitvoering van het taalbeleid. Het

naast merken we dat het platform een enthousiasmerende en verbindende rol heeft als het gaat om

speerpunt daarin was de taalcampagne. Uit de vele positieve reacties op de taalcampagne mogen

het onderlinge contact tussen de deelnemers en hun inzet voor meertaligheid.

Het platform is een erg waardevolle sparringpartner gebleken bij de uitvoering van het beleid. Daar-

we concluderen dat de campagne in heel de gemeente zichtbaar is geweest, dat onze inwoners veel belang hechten aan het gebruik van hun memmetaal en met de campagne het thema meertaligheid in Waadhoeke op de kaart is gezet!

Meertaligheidscoördinator Een buitenkans was het kunnen aantrekken van een meertaligheidscoördinator. Een taalambassa-

Bereik

deur met een aanjagende en verbindende rol. Inmiddels is de coördinator een half jaar actief en zien we de eerste resultaten van zijn inzet.

Vanuit onze ondersteunende en faciliterende rol en in samenwerking met onze taalpartners creëren we een gemeentebreed bereik: Met gerichte taalinformatie bereiken we een substantieel aantal aankomende ouders bij hun keus welke taal/talen ze in de opvoeding gaan gebruiken. Met voorlich-

Effect

ting en tips over (meer)talig opvoeden wordt 98% van alle jonge ouders in Waadhoeke bereikt. Alle

Het effect van onze inzet is lastig te meten. Want in hoeverre is het gebruik van het Fries, Bildts en Fra-

basisschoolkinderen in de gemeente komen op een creatieve en eigentijdse manier in aanraking

nekers in Waadhoeke toegenomen? Onderzoeken naar het gebruik van het Fries zijn vaak provincie

met onze talen en leren ze spelenderwijs gebruiken. Nieuwe inwoners krijgen informatie over onze

breed opgezet en laten in algemene zin een stabiliserend beeld zien van het gebruik van het Fries.

meertaligheid en over de mogelijkheid ze zelf te leren. En onze inwoners, maar ook degenen die

Maar wat betekent dat voor het gebruik van het Fries, Bildts en Franekers in Waadhoeke?

Waadhoeke bezoeken, komen in de gemeente steeds vaker ‘onze’ talen tegen, in culturele uitingen,

Om meer zicht te krijgen op het taalgebruik in Waadhoeke hebben we contact met de provincie

op bebording, tijdens het bezoek aan horeca, culturele en toeristische voorzieningen etc.

gezocht ons hierbij te helpen. Dit heeft erin geresulteerd dat in de volgende editie van de Friese streektalenatlas* ook aandacht wordt besteedt aan het gebruik van het Fries, Bildts en Franekers in Waadhoeke. *In 2014 kwam de 1e editie uit. De 2e editie wordt, in opdracht van de provincie, uitgebracht in 2022.

14 TUSSENEVALUATIE TAALNOTA | Waadhoeke, Lân fan taal

Waadhoeke, Lân fan taal | TUSSENEVALUATIE TAALNOTA 15

Conclusie en vervolg Samengevat ligt er voor de komende periode een goede basis om verdere uitvoering te geven aan

Financiën

de taalnota. Naast datgene wat is vastgelegd in het uitvoeringsprogramma gaan we ons daarbij

Hieronder een overzicht van de middelen die jaarlijks beschikbaar zijn voor uitvoering van het taalbe-

specifiek richten op:

leid. Ook hebben we de provinciale subsidie aan ons taalbeleid in beeld gebracht.

Meartalichheid & tsjinstferliening gemeentlike organisaasje

Gemeente begroting

Yn de maitiid fan 2022 sille we in ûndersyk dwaan ûnder de gemeentemeiwurkers

- Subsidie aan de Afûk

€ 3.000

nei it gebrûk en de behearsking fan it Frysk, Biltsk en Frjentsjertersk. In belangrike

- Subsidie aan Bildts Aigene

€ 2.000

fraach sil wêze wat ús meiwurkers nedich ha om dy talen faker brûke te kinnen yn

- Subsidie aan voorlees- en taalstimuleringsproject TOMKE

€ 3.000

harren wurk. De útkomsten brûke we om binnen de organisaasje doelspesifike taal-

- Subsidie taalactiviteiten Kunst- en cultuurprogramma ‘Waadzinnig’

€ 10.000

trainingen en kursussen oanbiede te kinnen.

- Jaarlijks budget inzet Meertaligheidscoördinator (2021-2024)

€ 25.000

- Jaarlijks werkbudget t.b.v. Meertaligheidscoördinator (2021-2024)

€ 5.000

- Jaarlijks budget voor uitvoering taalbeleid (vanaf 2022)

€ 10.000

Meartaluge kommunikasy We binne nog soekende naar de bêste manier om ut Frys, Bildts en Franekers te

Provinciale subsidie

bruken in ônze eksterne kommunikasy. We wille dêrbij sichtber en útnoadugend

Organisatie en uitvoering taalcampagne (ontvangen in 2020)

€ 40.000

weze, mar ok dienstferlenend. Dêarover gaan we met hulp fan ônze meartalug-

Cofinanciering Meertaligheidscoördinator (ontvangen in 2021)

€ 40.000*

hydskoördinatòr an de slâg, om te kommen tòt un effektive en eenduduge strategy at ut gaat om meartaluge kommunikasy naar ônze inwoaners toe.

Op dit moment loopt er een aanvraag bij de provincie voor een bijdrage van € 8.000 ten behoeve van een taalproject in het voortgezet onderwijs.

Bildts in ’t basisonderwiis ’t Brúkken fan ’t Bildts bij basisskoalleerlingen is ’n punt fan andacht. D’r binne sinjalen dat ’t Bildts ônder ’t jongerand en op ’t skoalplain beliis geve mot an ’t Nederlâns. Andacht foor de streektaal in ’t onderwiis ferskilt per skoal en is fral ôfhanklik fan beflogen dosinten. Tegaar met de meertalighydskoördinator wort keken hoe’t de andacht foor ’t Bildts in ’t primêre onderwiis ferbeterd en bestindigd worre kin. De rôl fan ouweloi, die’t de taal an hur kines metgeve, wort hierbij metnommen.

Taalcampagne Gezien het succes van de campagne gaan we deze in de komende periode, op kleinschalige basis, een vervolg geven. Het vorm en inhoud geven van de acties en wie we daarmee willen bereiken pakken we op in het Taalplatform.

*betreft € 10.000 per jaar voor de periode 2021-2024

16 TUSSENEVALUATIE TAALNOTA | Waadhoeke, Lân fan taal

Waadhoeke, Lân fan taal | TUSSENEVALUATIE TAALNOTA 17

18 TUSSENEVALUATIE TAALNOTA | Waadhoeke, Lân fan taal adres Harlingerweg 18 8801 PA Franeker

postadres Postbus 58 8800 AB Franeker

online waadhoeke.nl info@waadhoeke.nl

telefoon 0517 380 380