Bijlage 1 - Oplegger Jaarverslag Integraal Veiligheidsbeleid 2020 (21.201686).docx

Oplegger Jaarverslag Integraal Veiligheidsbeleid 2020 Inleiding In deze oplegger wordt kort uiteengezet wat ons in zowel in de politiecijfers als de Veiligheidsmonitor opviel over 2020. Wat waren de ontwikkelingen (positief of negatief) en waren of zijn er specifieke trends te zien? Vervolgens wordt de integrale aanpak op die onderwerpen beschreven. De cijfers die in het jaarverslag staan, zijn afkomstig uit de Veiligheidsmonitor (beleving) en de 12maands politierapportage (cijfers). Al gaat het bij de laatste om het aantal geregistreerde meldingen c.q. geregistreerde incidenten en dus niet om het aantal aangiften. Ontwikkelingen Op de volgende veiligheidsthema’s hebben zich opmerkelijke ontwikkelingen voorgedaan: - Geluidsoverlast; - Overlast verwarde/overspannen personen; - Diefstal/inbraak woning; - Jeugdoverlast en; - Georganiseerde criminaliteit. In het door de raad vastgestelde IVP zijn van dit lijstje woninginbraken en georganiseerde criminaliteit (ondermijning) prioritair verklaard. Als gevolg van de coronamaatregelen was in een aantal categorieën een ander beeld ten opzichte van vorige jaren zichtbaar. Zo werden evenementen afgelast en waren er op tal van gebieden beperkingen om de verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Het is aannemelijk dat deze dalingen/stijgingen veroorzaakt werden door de diverse coronamaatregelen in o.a.

de horeca, thuissituatie etc. Hier is echter geen nader onderzoek naar verricht. Hieronder volgt een korte toelichting per veiligheidsthema. Geluidsoverlast (negatief) Het aantal meldingen van geluidsoverlast bij de politie is het afgelopen jaar enorm gestegen. Van 280 meldingen in 2019 naar 489 in 2020. Waarschijnlijk is deze stijging grotendeels toe te schrijven aan de coronapandemie. De tolerantiegrens van bewoners is momenteel vaak laag en het langere tijd thuis werken en de sluiting van scholen heeft zijn tol geëist. De stijging valt deels ook samen met een stijging van het aantal meldingen van jeugdoverlast. Zij waren in de zomer in grote groepen buiten en hadden daarbij veel lawaai (radio, stemgeluid etc.). Daarnaast zijn 64 meldingen van geluidsoverlast aan verwarde/overspannen personen toe te schrijven. De aanpak van geluidsoverlast is op dit moment lastig door de coronamaatregelen die nog van kracht zijn. Door het gebrek aan huisbezoeken is het constateren en handhaven van overlast lastiger. Ook is de hulpverlening soms uit het zicht. Het fysieke contact, de bezoeken aan huis van bijvoorbeeld hulpverlening of andere professionals en de mogelijkheid om op locatie te handhaven zijn van belang om woonoverlast in de kiem te smoren.

1

Overlast verwarde/overspannen personen (positief)

Overlast door verward/overspannen persoon

2018

2019

2020

470

421

368

Het aantal meldingen van overlast door verwarde of overspannen personen is in 2020 sterk gedaald ten opzichte van 2018 en 2019. Een groot deel van de meldingen ging over personen die al in beeld zijn bij de wijkagent, het gebiedsteam en/of de GGZ. Er wordt dan ook al geïnvesteerd op deze doelgroep en is het geen bijzondere ontwikkeling. Opvallend is wel dat waar we door de coronapandemie verwacht hadden dat de meldingen vanuit deze doelgroep zouden stijgen, deze juist daalden. Wellicht vaart een deel van de doelgroep juist wel bij een lockdown vanwege minder prikkels van buitenaf. In de Veiligheidsmonitor wordt niet specifiek over overlast van verwarde/overspannen personen gesproken. Mensen geven daar juist in aan dat ze zich thuis voelen bij de mensen waar ze wonen. Ook in 2020 is er weer geïnvesteerd in zorg op maat en aanpak op maat. Dit kost veel capaciteit van o.a. GGZ, politie, woningbouw en gemeente (gebiedsteam en OOV), maar resulteert in minder meldingen, omdat de leefomgeving minder hinder ervaart. Zo worden bijvoorbeeld de huurcontracten van notoire overlastgevers ontbonden of niet verlengd waardoor de overlast op die specifieke locatie stopt. Door de korte lijntjes tussen ketenpartners kan verder snel geïntervenieerd worden, dus nog voordat omwonenden hinder ondervinden van deze doelgroep.

Effectieve hulp bieden aan de overlastgever zelf is lastiger, zeker als de overlastgever zelf niet wil meewerken of de hulpverlening door de coronamaatregelen uit zicht is geraakt, wat regelmatig voorkomt. Op die manier blijven er complexe en zorgelijke gevallen waarvoor effectieve maatregelen niet voor het oprapen liggen. De AVE teams (Aanpak Voorkomen Escalatie), GGZ en gemeente interveniëren integraal in deze complexe en zorgelijke casuïstiek. Deze gezamenlijke inzet heeft in ieder geval bijgedragen aan deze daling. Diefstal/inbraak woning (positief)

Diefstal/inbraak woning

2018

2019

2020

74

115

49

Het aantal woninginbraken is in 2020 gedaald ten opzichte van het aantal woninginbraken in 2019 en 2018. In 2019 was er sprake van een inbraakgolf in de gemeente Waadhoeke waardoor het aantal inbraken fors hoger lag. Het valt niet uit te sluiten dat de coronapandemie ook invloed gehad heeft op het aantal woninginbraken (immers mensen waren thuis), maar de exacte omvang daarvan is niet vast te stellen. Bovendien zijn er ook Friese gemeenten waar het aantal woninginbraken juist is gestegen in 2020. Ook al is het aantal woninginbraken gedaald, toch blijft waakzaamheid geboden. Zo heeft de gemeente in 2020 ook preventieve maatregelen genomen, zoals het versturen van zogenaamde besmettingsbrieven en de verdere uitbreiding van WhatsApp groepen. Via WhatsApp wisselen wijkbewoners onderling makkelijk en snel informatie uit over onveilige of verdachte situaties in de wijk. Door samen verdachte situaties te beoordelen wordt er sneller contact opgenomen met de politie of nemen buurtbewoners sneller zelf polshoogte (sociale controle). Ook de politie heeft in 2020 zwaar ingezet op woninginbraken en dat heeft regelmatig tot aanhoudingen geleid.

2

Jeugdoverlast (negatief) Met name de meldingen van jeugdoverlast zijn in 2020 flink gestegen. Van 261 in 2019, naar 465 in 2020. Deze stijging hangt ook ongetwijfeld samen met de uitbraak coronapandemie en de daarbij afgekondigde maatregelen, zoals het sluiten van scholen en het verbod op samenscholing. Opvallend is dat de meldingen uit de hele gemeente komen. Een aantal locaties komt vaak naar voren. Hier wordt op dit moment dan ook extra aandacht aan besteed door politie, gemeente en jongerenwerkers. Ook uit de Veiligheidsmonitor komt overlast van groepen jongeren naar voren. De toename kan een effect zijn van de inzet van maatregelen omtrent de uitbraak van de coronapandemie. Jongeren zijn vaker op openbare plekken in de buurt te vinden omdat ze elkaar niet op plekken als een sportveld of een honk kunnen ontmoeten. Met de bijkomende maatregel van 1,5 meter afstand houden kan een groep jongeren bedreigend over komen op andere mensen. Wat verder opvalt is dat bij ‘leefbaarheid woonbuurt’ in de Veiligheidsmonitor de voorzieningen voor jongeren het minst goed beoordeeld worden van alle ondervraagde aspecten van de leefbaarheid van de woonbuurt. Team Openbare Orde en Veiligheid (OOV) heeft vanwege deze stijging van meldingen bij de politie een integrale werkgroep jeugdoverlast Waadhoeke1 opgezet, zij komen om de zes weken bij elkaar.

Hierbij wordt naar de problematiek en naar het aanbod van voorzieningen voor jongeren gekeken om te komen tot oplossingen. De jongeren worden hier zelf bij betrokken. Ook zal er via diverse kanalen (dorpscoördinatoren, lokale krant, social media) aandacht van ouders en jongeren voor deze overlast worden gevraagd. Verder is er op dit moment een specifieke integrale aanpak2 voor het dorp St.-Annaparochie, aangezien er veel overlast is van een jeugdgroep uit dit dorp. Hieruit voortvloeiend zullen er binnenkort een zestal stopgesprekken door de gemeente en de politie met deze jongeren en ouders worden gevoerd. Georganiseerde criminaliteit/Ondermijning De burgemeester heeft in 2020 maar liefst zeven woningen gesloten en één waarschuwing gegeven op basis van de Opiumwet 13b, omdat de politie een hennepplantage, voorbereidingshandelingen of een te grote hoeveelheid harddrugs in hun eigendom (verhuurde woning) had aangetroffen. Ook op dit moment wordt er nog gewerkt aan de afhandeling van een aantal van de bestuursrapportages uit 2020 en de eerste instappen in woningen zijn er begin dit jaar alweer geweest. Hieruit blijkt dat er in Waadhoeke ook sprake is van een stijgende vorm van georganiseerde criminaliteit. Ook is in 2019 -in samenwerking met het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC)- gestart met het project ondermijning.

Begin 2020 is het integraal ondermijningsbeeld (IOB) opgeleverd. Dit beeld geeft onder andere inzicht op veelvoorkomende onderwerpen (fenomenen) en locaties waar weinig over bekend is (zogenaamde ‘witte vlekken’). In 2020 is gestart met het opstellen van een plan van aanpak voor de structurele aanpak van ondermijning in de gemeente Waadhoeke. In deze aanpak is aandacht voor vier onderdelen, namelijk: bewustwording en preventie, versterken informatiepositie, wijziging in lokale wet- en regelgeving en aanpak concrete signalen. Wat ondermijning nu precies is en onze gemeentelijke aanpak daarop zal tijdens de besloten raadsbijeenkomst op 25 mei 2021 door het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) toegelicht worden. 1 Politie, De Skûle; jeugdwerk en gemeente; gebiedsteam, medewerker afdeling Samenleving, OOV en toezicht-

houders.

2 Politie, De Skûle; jeugdwerk en opbouwwerker en gemeente; dorpencoördinator, gebiedsteam, medewerker

afdeling Samenleving, OOV en toezichthouders.

3