Document · PDF

Bijlage 1 Kadernota 2026-2029

Kernsessie 26 juni 2025, gemeente waadhoekeBij agendapunt: Inhoudelijke behandeling van de Kadernota 2026-2029 en alternatieven14.993 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Subsidie academie van Franeker (95.000 in 2026) De raad heeft op 13 maart 2025 besloten om de gevraagde subsidieverhoging van € 95.000 voor 2026 en 2027 en € 50.000 voor de jaren daarna mee te nemen in de kadernota. De Academie van Franeker ontwikkelt zich als (vraaggestuurde) projectorganisatie, onder meer op het vlak van verziltingsonderzoek en de koppeling tussen onderwijs en de lokale arbeidsmarkt. Een verhoogde subsidie geeft de Academie het gevraagde comfort om de doorontwikkeling van de Academie vorm en inhoud te geven om uit te groeien tot een gedegen projectorganisatie met een stevige positie binnen het netwerk van zowel de academische wereld als het regionale onderwijsveld en de regionale arbeidsmarkt. Verkeerssituatie Berltsum - drie maatregelen (kapitaallasten € 53.900) Naast een vrijliggende fietspad (dat afzonderlijk wordt opgevoerd) worden ook maatregelen voorgesteld om op andere plekken in/rondom Berltsum aanpassingen te doen die de verkeersveiligheid bevorderen. De kosten hiervan worden totaal geraamd op € 701.400 waarvan € 28.000 incidenteel. Het beschikbare budget voor de uitvoering van de Mobiliteitsvisie ziet op kleinere maatregelen (tot € 100.000). Bij de behandeling van de Mobiliteitsvisie is afgesproken dat grotere maatregelen aan de raad worden voorgelegd.

Bij een afschrijvingstermijn van 20 jaar zijn de structurele kapitaallasten per maatregel: - Maatregelen Gernierswei (investering € 301.400) € 24.100 - Aanpassing Bitgumerdyk-Koekoeksleane (investering € 237.000) € 19.000 - It Achtepaed (investering € 135.000) € 10.800 Totaal drie maatregelen (investering 673.400) € 53.900 Parkeren sportvelden Froubuurt (kapitaallasten € 25.740) De gemeente is al langere tijd in gesprek met dorpsbelang Froubuurt over de door dorpsbewoners ervaren parkeeroverlast bij sportwedstrijden en activiteiten in het MFC in Vrouwenparochie. Het resultaat van deze gesprekken is de realisatie van extra parkeergelegenheid op een deel van het sportcomplex. De realisatie brengt met zich mee dat ook investeringen in de velden noodzakelijk zijn. De kosten voor renovatie van de oefenhoek en verbetering van het sportveld moeten ineens gedekt worden (zie incidentele budgetaanvragen programma 6). De aanleg van een parkeerterrein moet geactiveerd worden en resulteert in € 25.740 aan kapitaallasten. Renovatie van de oefenhoek en verbetering van het wedstrijdveld leiden niet tot hogere jaarlijkse onderhoudslasten. Bevaarbaar houden vaarrondjes (kapitaallasten € 130.000) De kosten en obstakels voor realisatie van de twee tracés zijn in beeld gebracht.

De eenmalige kosten voor de kleine variant worden geraamd op € 702.851 voor rondje Het Bildt en € 525.264 voor rondje Lytse Farwegen. Deze kunnen gedekt worden uit het incidentele budget die in de programmabegroting 2024 was opgenomen voor dit project, mogelijk aangevuld met middelen uit de regiodeal. Om de vaarrondjes bevaarbaar te houden moet er jaarlijks en periodiek onderhoud gepleegd worden. Deze structurele lasten worden voor onderhoud en het reserveren voor periodiek groot onderhoud worden geraamd op respectievelijk € 79.737 en € 49.636 (samen afgerond € 130.000).

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

6.6 Toelichting niet gehonoreerde budgetaanvragen Gelet op de criteria en het financieel meerjarenperspectief zijn onderstaande onderwerpen beoordeeld en als niet te honoreren opgenomen. Verkeerssituatie Berltsum - fietspad Eind 2021 (28 december 2021) heeft de gemeenteraad de mobiliteitsvisie van Waadhoeke vastgesteld. Eén van de maatregelen in de mobiliteitsvisie is het uitvoeren van een integraal verkeerskundig onderzoek in/rondom Berltsum (maatregel V4). Een onderdeel hiervan is het onderzoeken van de nut en noodzaak van een vrijliggend fietspad langs de Gernierswei (maatregel F4). Het onderzoek naar de verkeerssituatie in en rond Berltsum is nagenoeg afgerond. Gelet op de bijzondere situatie lijkt een vrijliggend fietspad de meest passende oplossing om de verkeersveiligheid voor de fietsers daadwerkelijk te verbeteren. De investering hiervan wordt geraamd op circa € 4 miljoen. Bij een afschrijvingstermijn van 40 jaar zijn de structurele kapitaallasten € 215.875. Volwassenenfonds De laatste jaren zijn de uitgaven voor het Volwassenenfonds hoger dan begroot. Er is een structureel budget van € 40.000. Het is een positieve ontwikkeling dat meer inwoners gebruik maken van de faciliteit om te kunnen sporten. Het gemiddelde tekort in de afgelopen twee jaar is € 40.000 per jaar.

Subsidie Humanitas (Kind aan Huis) Humanitas vraagt € 20.000 voor verstrekking voor het product Kind aan Huis. Op dit moment is er binnen de lopende subsidie van Humanitas geen verstrekking voor het product Kind aan Huis. De kosten Kind aan Huis zijn per jaar berekend op € 20.000. (max. 10 kinderen). Kind aan Huis is een preventieve voorliggende inzet om op langere termijn duurdere inzet van specialistische jeugdhulp te voorkomen. Budget verzilverlening In de loop van 2025 is de verwachting dat het beschikbare budget voor de verzilverlening volledig zal zijn uitgegeven. Bij de starterslening en duurzaamheidslening vinden er ook tussentijds betalingen plaats (rente en aflossing). Voeding van deze regelingen is op dit moment niet noodzakelijk. Bij de verzilverlening is dat pas bij verkoop van de woning. Om dit product aan te blijven bieden is een extra storting van werkkapitaal aan Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) noodzakelijk. Hier zijn jaarlijkse lasten voor rente en administratie aan verbonden van € 12.500. Adviseur Public Affairs De adviseur Public Affairs versterkt de strategische lobbypositie van Waadhoeke, volgt actualiteiten nauwgezet en speelt hierop in. Vanuit brede beleidsvraagstukken ontwikkelt de adviseur in overleg met interne stakeholders effectieve lobbystrategieën, gebaseerd op de lobby- en netwerkagenda van Waadhoeke.

Betreft uitbreiding formatie met 0,5 fte. Progr 3

Onderwerp Verkeerssituatie Berltsum - fietspad

Subsidie Volwassenenfonds

-40.000

Subsidie Humanitas -Kind aan Huis

-20.300

Budget verzilverlening

-12.000

Adviseur Public Affairs

-60.000

-132.300

-348.175

Totaal

2026

2027

2028 -215.875

2029 -215.875

-72.300

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

7. Budgetaanvragen incidenteel 7.1 Inleiding

In dit hoofdstuk worden per programma alle aangedragen incidentele budgetaanvragen beschreven. Overeenkomstig de uitgangspunten worden de incidentele budgetaanvragen ten laste van incidentele middelen gebracht. In het algemeen is dit de Algemene Reserve. Er zijn enkele incidentele budgetaanvragen waarvan wordt voorgesteld deze ten laste van de Reserve Sociaal Domein te brengen. Deze zijn afzonderlijk in beeld gebracht. Dit hoofdstuk begint met een samenvatting. Daarna volgen de toelichtingen De budgetaanvragen hebben we beoordeeld aan de hand van de volgende vragen:  Is de aanvraag een wettelijk taak?  Levert de aanvraag een directe bijdrage aan het coalitieakkoord?  Levert de aanvraag een directe bijdrage aan het ontwikkelperspectief of de uitvoering van de dienstverleningsvisie?  Heeft deze aanvraag relatie met cofinanciering of anderszins aangegane verplichtingen?  Is er eerder over besloten door de raad (in dit jaar of misschien ook bij de vorige begrotingsvoorbereiding)?  Indien de aanvraag niet doorgaat, heeft dit consequenties voor andere ontwikkelingen en/of projecten?  Moet het nu? Tevens is in de beoordeling meegenomen of het onderwerp al eerder in de raad aan de orde is geweest, en waar is besloten tot integrale afweging bij de kadernota.

7.2 Samenvatting incidentele budgetaanvragen

In onderstaande tabel zijn de incidentele budgetaanvragen samengevat. Pr. I/U Onderwerp Reserveren om te besparen 6 U Reserveren voor dekking kapitaallasten Bloemketerp

3 AD AD AD

U U U U

1 1 AD 9 6 6

U U U U U U

Investeren om te besparen Vervangen schelpenpaden Aflossen leningen - boeterente Onderzoek toekomstbestendige begroting Toekomstbestendige financiële functie

2026

2028

2029 I/S

-1.200.000 -1.200.000 -1.200.000 -1.200.000 -1.200.000 -1.200.000

-804.000 -1.200.000 -75.000 -180.000 -2.259.000

Overige onderwerpen Inwerkprogramma nieuwe raad 2026 Procedure Kroonbenoeming burgemeester Aanpassing centrale hal Uitvoeringskracht woningbouw Subsidie Koornbeurs Parkeren en upgrade sportvelden Froubuurt (relatie structurele budgetaanvraag) Projectleider implementatie ondermijning en BIBOB

2027

-804.000

0 I I I I 0

-20.000 -25.000 -20.000 -300.000 -148.122 -302.000

I I I I I I

-90.000

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Pr. I/U Onderwerp 7 U Subsidie coördinator huisvesting statushouders 3 U Verkeerssituatie Berltsum - snelheidsremmer Wiersterdyk 9 U Voeding Stads- en dorpsvernieuwingsfonds AD U Budget Sels Oars AD U Organisatie ontwikkelprogramma

7 7 7

U U U

Aanvragen t.l.v. reserve sociaal domein Veranderproces sociaal domein Accountmanager huisartsen Vervolgonderzoek lokale infrastructuur kwetsbare werkzoekenden Subsidie NWC De Opstap 2026 en 2027 TOTAAL ten laste van de reserve sociaal domein Totaal incidentele budgetaanvragen

2026 -22.500 -28.000 -800.000 -20.000 -240.000 -2.015.622

2027 -22.500

-20.000 -240.000 -282.500

2028

2029 I/S I I

-20.000 -240.000 -260.000

-250.000 -50.000 -60.000

I I I

-288.600 -648.600

I 0

-6.123.222 -2.286.500 -2.264.000

7.3 Toelichting Reserveren om te besparen Reserveren voor dekking kapitaallasten Bloemketerp Deze budgetaanvraag betreft het instellen van een dekkingsreserve kapitaallasten. Een dekkingsreserve kapitaallasten is gekoppeld aan een specifieke investering en valt gedurende de looptijd van die investering naar rato vrij ten gunste van de exploitatie. Hierdoor wordt de structurele last per saldo lager. Gezien de grote ambitie van Waadhoeke stellen wij voor om een dekkingsreserve kapitaallasten in te stellen voor de toekomstige investeringen op Bloemketerp. Wij hebben de relatie gelegd met het bedrag "dempen ravijnjaar" van € 1,2 miljoen. Door dit bedrag in de jaren 2026, 2027 en 2028 niet structureel vrij te laten vallen maar toe te voegen aan de reserve Bloemketerp wordt een goede basis gecreëerd om de budgettaire last in 2029 te dempen. In 2029 wordt het bedrag wél structureel ingezet als dekking voor de structurele kapitaallast, want dan doet de structurele last zich pas voor. Dit betekent dat wij de raad vragen om een principe-uitspraak om in te stemmen met het toevoegen van € 1,2 miljoen in 2026, 2027 en 2028. Dit is een aanvulling op de gebruikelijke werkwijze om incidentele budgetaanvragen alleen voor het eerstvolgende begrotingsjaar beschikbaar te laten stellen. Gezien het bijzondere karakter van de betreffende investeringen beschouwen wij dit als een passende oplossing.

Dit voorstel is op dit moment nog niet concreet gekoppeld aan een specifieke investering. Dit is afhankelijk van nog te maken keuzes. Het is mogelijk de dekkingsreserve nog verder te voeden tot het daadwerkelijk inzetten van de reserve. Het is dan ook op dit moment nog niet mogelijk het daadwerkelijke budgettaire effect uit te rekenen. Dit is zowel afhankelijk van het bedrag als van de looptijd.

I I I

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

7.4 Toelichting Investeren om te besparen Vervangen schelpenpaden (€ 804.000 in 2026) In 2024 is een begin gemaakt met vervanging van de schelpenpaden door Koersmix. In 2025 zal ongeveer 25 van de 85 km vervangen zijn. Met het vervangen van de resterende schelpenpaden in 2026 tot en met 2028 kan er een structurele besparing op het onderhoud worden behaald. Het voorstel is om alleen € 804.000 voor 2026 beschikbaar te stellen. De daaraan gerelateerde besparing is in hoofdstuk 4 Ruimtebiedende maatregelen opgenomen. Overigens wordt het naar verwachting steeds moeilijker om aan schelpen uit "de regio" te komen en is Koersmix mede daarom een duurzaam alternatief. Aflossen leningen - boeterente (€ 1.200.000) Voor het versneld aflossen van langlopende geldleningen moet altijd een boeterente of afkoopwaarde voor de toekomstige gederfde rente-inkomsten van de bank betaald worden. Uitgaande van aflossing per 31 december 2025 bedraagt deze indicatief zo'n € 1,2 miljoen, maar de werkelijke afkoopwaarde is afhankelijk van de rente op dat moment. Dit bedrag moet ineens gedekt worden. Zie ook hoofdstuk 4 Ruimtebiedende maatregelen. Onderzoek toekomstbestendige begroting (€ 75.000) Het is aan te bevelen externe expertise in te schakelen voor het uitvoeren van een gedetailleerde analyse van de gemeentelijke begroting.

Een externe partij inschakelen hiervoor is nodig vanwege de gespecialiseerde kennis en ervaring, objectieve analyse met een frisse blik op bestaande begrotingsprocessen en participatie. Het levert Waadhoeke een transparante en verantwoorde begroting op passend bij de gestelde beleidsdoelen en maatschappelijke effecten die de gemeente wil realiseren. Toekomstbestendige financiële functie (€ 180.000) De digitalisering bij het team Financiën is essentieel om de efficiëntie en effectiviteit van onze financiële processen te verbeteren. Met dit project passen we ons aan op de eisen van de moderne tijd (operational, financial en business control). Door te investeren in digitalisering kunnen we onze financiële functie toekomstbestendig maken en leveren we een betere basis voor analyses, interne controles en rapportages.

7.5 Toelichting Overige onderwerpen Inwerkprogramma nieuwe raad 2026 (€ 20.000) In aanloop naar en in de maanden direct na de gemeenteraadsverkiezingen worden kosten gemaakt rondom het inwerkprogramma voor de nieuwe raad. Hieronder vallen een extra raadstweedaagse, maar bijvoorbeeld ook de aanschaf van nieuwe tablets. Procedure Kroonbenoeming burgemeester (€ 25.000) Het grootste deel van, zo niet de gehele procedure voor het aantrekken van een kroonbenoemde burgemeester valt in 2026. Ervaring leert dat daar al snel een bedrag als dit voor nodig is. Er is hier geen budget voor beschikbaar. Aanpassing centrale hal (€ 20.000) Naar aanleiding van geconstateerde problemen rondom arbeidsomstandigheden in de centrale hal (waaronder werkplekken, tocht, klimaat en geluid) is het nodig om passende maatregelen te nemen om aan de Arbowetten te voldoen.

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Uitvoeringskracht woningbouw (€ 300.000) Het ‘Woonbehoefte-onderzoek Waadhoeke 2025-2030-2035 laat zien dat er in onze gemeente de nodige potentie zit als het gaat om woningbouw. Ook is bekend dat er veel in de pijplijn zit maar er ook veel moet gebeuren om de ‘zachte’ plancapaciteit om te zetten in ‘harde’ plancapaciteit. Daar komt bij dat processen en procedures onder de Omgevingswet, waaronder participatie, nog complexer en veeleisender zijn dan in het verleden. Daarnaast zien we dat het werken aan het gemeente dekkende Omgevingsplan veel capaciteit vraagt en gaat vragen. Daar komt bij dat we een relatief complexe gemeente hebben door het grote aantal dorpen en wijken en de ambitie om alle dorpen en wijken te bedienen. Anders geformuleerd: de aantallen moeten we behalen door de optelsom van veel relatief kleine ontwikkelingen terwijl in de praktijk de werkzaamheden voor een plan van 6 woningen zijn niet veel minder zijn dan de werkzaamheden voor een plan van 26 woningen. Het onderzoek laat zien dat we veel doen, maar laat ook zien dat veel plannen zich nog in een pril stadium bevinden. Het is daarom van belang om de komende jaren te investeren in voldoende capaciteit. De nadruk ligt daarbij vooral op de procedurele begeleiding van dossiers en omgevingsplannen.

Door deze capaciteit specifiek in te zetten op woningbouwdossiers worden ook vakgebieden als wonen, stedenbouw en grondzaken ontlast. Eerder is een reserve versnelling woningmarkt gevormd. Die is in de loop van 2025 leeg. Het voorstel is om deze te voeden met een bedrag van € 300.000. Hiermee kan tijdelijk extra capaciteit worden ingehuurd. Subsidie Koornbeurs (€ 148.122) In de raad van 17 oktober 2024 is gesproken over de toekomst van Theater de Koornbeurs. Met als uitkomst de vraag aan Theater de Koornbeurs een integraal ondernemingsplan op te stellen gericht op meer bezoekers en gebruikers, waarbij uiteindelijk de afhankelijkheid van gemeenschapsgeld vermindert. Daarbij is aangegeven dat op basis van het ondernemingsplan de raad een definitief besluit neemt over de toekomst van De Koornbeurs en bijhorende financiële consequenties. De financiële uitwerking van het ondernemingsplan is opgenomen. De jaarschijven 2026 (€ 79.561) en 2027 (€ 68.561) zijn samengevoegd vanwege het aangaan van de verplichting voor deze periode. Upgrade sportvelden Froubuurt (€ 302.000) De gemeente is al langere tijd in gesprek met dorpsbelang Froubuurt over de door dorpsbewoners ervaren parkeeroverlast bij sportwedstrijden en activiteiten in het MFC in Vrouwenparochie.

Het resultaat van deze gesprekken is de realisatie van extra parkeergelegenheid op een deel van het sportcomplex (zie structurele budgetaanvragen). De realisatie brengt met zich mee dat ook investeringen in de velden noodzakelijk zijn. De eenmalige kosten van de verbetering velden zijn berekend op € 302.000. Projectleider ondermijning (€ 90.000) Voor het realiseren van de doelstellingen voor ondermijning conform het projectplan is een projectleider nodig voor de gehele organisatie. Subsidie coördinatie huisvesting statushouders (€ 22.500 voor 2026 en 2027) De huisvestingstaakstelling is opgenomen in de subsidie van Connexa voor inburgering. De coördinator huisvesting zorgt ervoor dat statushouders in samenwerking met de woningbouwcorporaties een woning krijgen. Dit is van belang voor de verplichte taakstelling voor te huisvesten statushouders. Doordat de werkzaamheden complexer zijn geworden is extra capaciteit nodig. De inschatting is dat hiermee op jaarbasis afgerond € 22.500 extra subsidie is gemoeid voor de jaren 2026 en 2027.

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Verkeerssituatie Berltsum - snelheidsremmer Wiersterdyk (€ 28.000) Naast een vrijliggend fietspad (dat afzonderlijk wordt opgevoerd) worden ook maatregelen voorgesteld om op andere plekken in/rondom Berltsum aanpassingen doen die de verkeersveiligheid bevorderen. De kosten hiervan worden totaal geraamd op € 701.400 waarvan € 28.000 incidenteel voor snelheidsremmer Wiersterdyk. Voeding reserve Stads- en dorpsvernieuwing (€ 800.000) Veel dorpen en wijken zijn na de vaststelling van de Woonvisie én de maatwerkgesprekken bezig met hun eigen (herstructurerings)opgaven. Ook corporaties investeren continu in de kwaliteit van hun bezit en op diverse locaties zijn ontwikkelaars actief. Dit leidt tot veel ideeën, die mogelijk kunnen leiden tot woningbouwplannen. De actualisatie van de woonbehoefte-onderzoek laat zien dat er op veel plekken ruimte is voor de realisatie van nieuwe woningen. Niet al deze ontwikkelingen zijn financieel rendabel en wordt er gekeken naar de gemeente als het aankomt op de benodigde investeringen in het groen en grijs alsmede een bijdrage in eventuele sloop- en saneringskosten. Net als in 2021 lijkt een incidentele voeding van de reserve Stads- en dorpsvernieuwing van € 3.200.000 reëel om de komende vier jaar uitvoering te kunnen geven aan de plannen.

De noodzaak tot voeding is hoog gelet op de huidige situatie op de woningmarkt en het grote aantal ontwikkelingen waar momenteel aan wordt gewerkt. Voorgesteld wordt alleen de eerste jaarschijf te doteren en het vervolg aan het nieuwe college over te laten. Sels Oars (€ 20.000 in 2026) Er dient opnieuw voor een aantal jaren werkbudget voor Sels Oars aangevraagd te worden zoals opgenomen in de vastgestelde duurzaamheidsagenda. Organisatie ontwikkelprogramma (€ 240.000 in 2026) Voor 2025 is er voor het laatst budget voor het OOP. Als we het programma willen voortzetten dan dient er een incidenteel bedrag voor een aantal jaren opgenomen te worden.

7.6 Toelichting Aanvragen ten laste van de reserve sociaal domein Veranderproces sociaal domein (€ 250.000) Na een periode van intensieve analyse en het aanpakken van diverse uitdagingen is duidelijk geworden dat er een omvangrijke opgave ligt voor de afdeling Gebiedsteam. Er is een veranderproces in gang gezet, waarin meerdere initiatieven en onderzoeken zijn meegenomen. De verschillende plannen kennen overlap en vullen elkaar aan; het gaat dan om het leggen van fundamenten voor kwaliteit en kostenbeheersing, de verdere interne optimalisatie en samenwerking, en een ketenbrede aanpak zorgt voor borging in de jeugdzorgketen. Samen vormen ze een geïntegreerde strategie voor een effectiever functionerend Gebiedsteam en een betere jeugdzorg. Om de gewenste veranderingen en verbeteringen te realiseren, is extra inzet nodig. Om efficiënter te werken en de basis op orde te krijgen, willen we de aanbevelingen snel in praktijk brengen. De extra inzet is nodig om op termijn een besparing op te leveren. Accountmanager huisartsen (€ 50.000) Eén van de concrete aanbevelingen uit de ketengerichte aanpak jeugdwet is het (tijdelijk) instellen van een accountmanager huisartsen. Er vinden nog veel verwijzingen jeugdwet plaats via de huisarts. Door hier met een passende begeleiding te gaan werken worden besparingen op de kosten jeugdwet op korte termijn realiseerbaar.

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Vervolgonderzoek lokale infrastructuur kwetsbare doelgroepen (€ 60.000) In 2025 is een strategische visie rondom de ondersteuning van kwetsbare werkzoekenden op de arbeidsmarkt geformuleerd door vier gemeenten in Fryslân West. Dit onderzoek levert uitvoeringsscenario('s) in de breedte op. Zowel inhoud (doelgroepen, ontschotten van het sociaal domein) als structuur (taken gemeente en werk-leerbedrijf) komen daarin aan de orde. Dit vraagt lokaal verdiepend vervolgonderzoek naar de specifieke uitvoeringsstructuur in Waadhoeke (gemeente, Dienst NWF en werk-leerbedrijf). NWC De Opstap (€ 288.600) Er ligt een aanvraag van Connexa voor de exploitatie van NWC De Opstap voor de periode tot en met 2027. Het voorstel is om NWC De Opstap tot en met 2027 incidenteel te bekostigen. Tegelijkertijd moet onderzocht worden hoe de werkwijze/voorziening NWC De Opstap ingezet zou kunnen worden in andere dorpen en wijken in Waadhoeke. Bij voorkeur in bestaande accommodaties (hier ligt ook een relatie met het accommodatiebeleid). Het bedrag in de tabel bestaat uit de gevraagde subsidie minus het bestaande budget personeel en minus de (nieuwe) huuropbrengst van het pand, waarbij de jaarschijven 2026 en 2027 zijn samengevoegd vanwege het aangaan van de verplichting voor deze periode.

Stand reserve sociaal domein In totaal wordt voorgesteld om € 648.600 ten laste te brengen van de reserve sociaal domein. De stand van de reserve sociaal domein per 1-1-2026 wordt geraamd op afgerond € 3 miljoen. Er staat nog een verplichting voor 2026 voor de pilot groeituin van € 0,3 miljoen, waardoor het beschikbare saldo uitkomt op € 2,7 miljoen. Dit is toereikend voor de nu voorgestelde onttrekking.

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

7.7 Toelichting niet gehonoreerde budgetaanvragen

Gelet op de criteria, de hoge kosten en het financieel meerjarenperspectief zijn onderstaande onderwerpen beoordeeld en als niet te honoreren opgenomen. Toren Martinikerk Op 19 december 2024 heeft de gemeenteraad besloten een vervolg te geven aan het onderzoek toegankelijkheid toren Martinikerk. Het rapport laat een ontwerp zien van een nieuwe trap in de toren van de Martinikerk inclusief de te verwachten investeringskosten van afgerond € 1,2 miljoen. De kosten zijn veel hoger dan verwacht en veel details betreffende de uitvoering zijn nog onbesproken. De raad heeft op 10 juni jongstleden een memo ontvangen met informatie en overwegingen. Het is aan de gemeenteraad om in het kader van de integrale afweging bij de kadernota te overwegen om hier eventueel middelen voor beschikbaar te stellen waarmee de toren van de Martinikerk wel of niet toegankelijk kan worden gemaakt. Voeding Stads- en dorpsvernieuwingsfonds Net als in 2021 lijkt een incidentele voeding van de reserve Stads- en dorpsvernieuwing reëel om de komende vier jaar uitvoering te kunnen geven aan de plannen. De noodzaak tot voeding is hoog gelet op de huidige situatie op de woningmarkt en het grote aantal ontwikkelingen waar momenteel aan wordt gewerkt. Voorgesteld wordt alleen de eerste jaarschijf te doteren en het vervolg aan het nieuwe college over te laten.

Dat betekent dat van de aanvraag van € 3,2 miljoen het eerste deel van € 0,8 miljoen onder de gehonoreerde aanvragen is opgenomen en € 2,4 miljoen als niet gehonoreerd blijft staan. Progr 6 9

Onderwerp Toren Martinikerk

2026 -1.200.000

Voeding Stads- en dorpsvernieuwingsfonds

-2.400.000

Totaal

-3.600.000

2027

2028

2029

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

8. Ruimte versus budgetaanvragen 8.1 Structureel beeld

Het eindsaldo van de ruimteberekening (zie hoofdstuk 4) is het uitgangspunt. De ruimtebiedende maatregelen uit hoofdstuk 5 zijn nodig om de jaarschijf 2026 en verder sluitend te maken. Eveneens beschikbaar als dekking is de jaarlijkse uitzetting van € 250.000 voor nieuw beleid. In dit geval is de jaarschijf 2026 voor nieuw beleid beschikbaar voor de budgetaanvragen 2026. Hierop zijn de structurele budgetaanvragen in mindering gebracht. Na verwerking van deze bedragen toont het bijgewerkte meerjarenperspectief in 2026 en 2027 overschotten, een daling per 2028 en een forse daling in 2029 vanwege de hoge budgetaanvraag. Van het surplus van de jaren 2026, 2027 en 2027 willen wij jaarlijks € 1,2 miljoen inzetten als dotatie aan de bestemmingsreserve Bloemketerp, om zo op termijn de kapitaallasten (deels) te kunnen dekken. Het resterende surplus van 2026 dient ter dekking van de incidentele budgetaanvragen 2026. Bedragen x € 1

2026

2027

2028

2029

Beschikbare ruimte

2.403.085

2.339.465

-39.079

-195.541

Vrijval budget nieuw beleid jaarschijf 2026

250.000

Ruimtebiedende maatregelen miv 2026

2.268.500

2.630.500

2.860.500

3.060.500

Ruimtebiedende maatregelen miv 2027

350.000

510.000

560.000

Structurele budgetaanvragen

-1.359.990 -1.669.990 -1.644.990 -4.651.990

Tussenstand meerjarenperspectief

3.561.595

Reservering dekking kapitaallasten Bloemketerp

-1.200.000 -1.200.000 -1.200.000

Incidenteel in te zetten surplus 2026

-2.361.595 0

Bijgewerkt meerjarenperspectief

3.899.975

2.699.975

1.936.431

736.431

-977.031

8.2 Incidenteel beeld In de vorige paragraaf is de incidentele budgetaanvraag in verband met de reserve Bloemketerp al toegelicht. De voeding van de reserve komt uit de exploitatie. De overige incidentele budgetaanvragen waarvan wij voorstellen die te honoreren zijn:  investeren om te besparen € 2.259.000  overige onderwerpen € 2.015.622 totaal € 4.274.622. Dekking vindt plaats ten laste van het resterende surplus jaarschijf 2026 van € 2.361.595. Voor volledige dekking is een onttrekking nodig ten laste van de AR van € 1.913.027. De laatste incidentele budgetaanvragen worden gedekt ten laste van de reserve sociaal domein, in totaal € 648.600. Met de onttrekking van € 1.913.027 aan de AR komt deze op afgerond € 17,1 miljoen uit waarmee het saldo boven de risiconorm van € 16,4 miljoen blijft.

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Verloop Algemene Reserve (bedragen x € 1)

2026

Stand na 6e begrotingswijziging 2025

18.978.261

Onttrekking voor (restant) incidentele budgetaanvragen Stand Algemene Reserve 31-12

1.913.027 17.065.234

Risiconorm

16.400.000

Overschot

665.234

8.3 Nog niet financieel vertaalde onderwerpen

Er zijn onderwerpen waarvoor geen budgetaanvragen in deze kadernota zijn opgenomen omdat de financiële gevolgen nog niet concreet genoeg zijn. Deze kunnen in een volgende kadernota opgenomen worden. Als daarop niet gewacht kan worden zal er eerder een voorstel aan de raad voorgelegd worden. De onderwerpen zijn in willekeurige volgorde: Gratis Aktyf Waadhoeke Voor de pilot Gratis Aktyf Waadhoeke zijn voor 2025 en 2026 middelen gereserveerd. De pilot loopt tot 1 juli 2026. De raad wordt 2 keer per jaar geïnformeerd over de stand van zaken. De pilot zal in de eerste helft van 2026 worden geëvalueerd. Op basis daarvan komt het college met een advies over het al dan niet voorzetten van Gratis Aktyf Waadhoeke en de financiële consequenties daarvan. Exploitatie De Trije De gemeente beschikt over diverse binnensportaccommodaties, die gemeen hebben dat ze geheel of in belangrijke mate afhankelijk zijn van financiële middelen van de gemeente. Deze accommodaties worden op dit ogenblik door verschillende partijen beheerd en geëxploiteerd. Vanuit de gedachte dat minder versnipperd beheren en exploiteren van accommodaties mogelijk voordelen met zich mee kan brengen onderzoeken we momenteel de mogelijke vormen van de toekomstige exploitatie van De Trije en de andere binnensportaccommodaties. Besluitvorming daarover en de financiële consequenties daarvan verwachten wij begin 2026.

Subsidie Saskia en Rembrand Het initiatief Rembrandt en Saskia is een project van de stichting Rembrandt en Saskia om het verhaal ‘Rembrandt & Saskia’ en de relatie met St.-Annaparochie meer en beter onder de aandacht te brengen. Het is geen project van Waadhoeke zelf. Een subsidieaanvraag van de stichting om deze experience te realiseren, kan eventueel gedekt worden vanuit de bestemmingsreserve ontwikkelfonds. Structurele lasten zijn nu niet aan de orde. Stationsgebied Franeker Samen met de omgeving, Provincie, ProRail en NS-Stations is geruime tijd gewerkt aan een samenhangend ruimtelijk ontwerp voor het Stationsgebied te Franeker. Het ontwerp is mede op basis van de reacties aangepast en gereed voor terugkoppeling aan de omgeving. Het college blijft inzetten op een integrale aanpak voor het totale project Stationsgebied. Vanwege de prijsinflatie en de aanpassingen in het ontwerp, wordt een gezamenlijk bestuurlijk/directie overleg met Provincie en ProRail voorbereid, om ook de financiële haalbaarheid van de deelprojecten te onderzoeken. Met de uitkomsten van dit overleg, kan het college met de verdere voorbereiding en uitvoering van het project Stationsgebied aan de slag. Voorstellen over de deelprojecten kan de raad daarna tegemoet zien.

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Huisvesting Buitendienst In 2025 zal de huisvesting van de buitendienst onderzocht worden De huidige gemeentelijke werkplaatsen van de gemeente Waadhoeke voldoen steeds minder aan de gestelde (wettelijke) eisen; concentratie en ver- of nieuwbouw zijn gewenst. De gemeente wil een nieuwe of bestaande locatie ontwikkelen waar alle functies gehuisvest kunnen worden. Toekomstbestendig, toegankelijk, circulair, duurzaam, energie- en klimaatneutraal zijn belangrijke thema’s voor het verdere proces. De huisvesting van de buitendienst bestaat nu uit een centraal gebouw in Franeker en twee dependances in respectievelijk Menaam en St. Jacobiparochie. Daarnaast beschikt de buitendienst over vijf gehuurde schaftwagens. We constateren dat er behoorlijk veel gebreken aan de huisvesting zijn c.q. beginnen te komen en er zijn wettelijk eisen (ARBO wetgeving en RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie)) waaraan we als werkgever moeten voldoen. Herplantplichten Zowel vanuit de voorgaande gemeenten als bij Waadhoeke is door verschillende initiatieven (bv woningbouw of voedselbossen) een herplantplicht ontstaan. Deze verplichtingen gaan terug tot 2007. Op dit moment wordt in samenspraak met de Provincie gekeken wat de exacte verplichtingen zijn. De Provincie gaat een actueel overzicht maken met alle lopende herplantplichten van Waadhoeke.

Het stappenplan is dan als volgt: - Provincie levert actueel totaaloverzicht aan. - Waadhoeke inventariseert per situatie de mogelijkheden en kosten per herplantplicht. - Waadhoeke stuurt het overzicht terug met aanvragen voor maatwerkvoorschriften. - Bij voldoende budget herplantplicht uitvoeren. Vanwege de hoeveelheid aan herplantplichten schatten wij nog aardig wat tijd kwijt te zijn met het inventariseren van de mogelijkheden en oplossingen in samenspraak met de provincie. Hier is nog geen realistische inschatting van te geven. Beheer en onderhoud nieuwe investeringen openbare ruimte Investeringen in de openbare ruimte kunnen leiden tot extra structurele lasten voor beheer en onderhoud. Bij nieuwe of uitbreidingsinvesteringen bedragen deze circa 10 tot 20% van de realisatiekosten wat niet altijd als areaaluitbreiding kan worden beschouwd. Investeringen die (mee)gefinancierd worden door externe partijen (bij voorbeeld via de Regiodeal) kunnen tot extra structurele lasten voor beheer en onderhoud leiden. In deze kadernota zijn de structurele lasten van de vaarrondjes als budgetaanvraag opgenomen. Mogelijk komen er in de toekomst nog meer projecten die leiden tot extra structurele lasten.

Verkenning herbestemming Oude Smidse Na besluitvorming door de raad over het behoud van de Oude Smidse en het beschikbaar stellen van een bedrag van € 240.000 voor de restauratie van het pand is het proces gestart om een stichting te vinden die het beheer en exploitatie van dit pand op zich wil gaan nemen. Met daarbij als hoofddoelstelling behoud van het cultureel historisch waardevolle pand inclusief de Oude Smidse. Er zijn, naast de noodzakelijke restauratie, forse investeringen nodig om het pand een nieuwe functie te geven en het is bekend dat een sluitende exploitatie binnen een redelijke termijn lastig is. Mogelijke subsidies kunnen er voor zorgen dat de investering lager wordt. Ook kan er naar de opbrengstenkant worden gekeken en iets van het plan van KHN worden afgeweken. In deze fase is nog geen enkel inzicht te geven in de financiële consequenties. Invoering Diftar Momenteel loopt er een onderzoek naar het invoeren van Diftar voor wat betreft afvalverwerking. Bij een positief besluit van de raad om voor de invoering van Diftar te kiezen is het zaak om ook zo snel mogelijk tot invoering over te gaan. In dat geval zal in 2026 sprake zijn van een proefjaar. De kosten gedurende dit proefjaar bedragen naar verwachting € 100.000 en zullen incidenteel gedekt 37

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

moeten worden. Als Diftar ingevoerd wordt zullen de extra structurele lasten € 100.000 bedragen. Daartegenover zal er vanaf dat moment sprake zijn van een op dit moment nog onzekere besparing. De extra kosten en besparingen zullen afhankelijk van de besluitvorming worden doorberekend in de afvalstoffenheffing (dan wel dat deel van het tarief dat wordt doorberekend aan huishoudens). Uitkomsten pilot Groeituin In 2024 zijn wij gestart met de pilot Groeituin. Daarmee hebben Waadhoeke en Empatec gezamenlijk een nieuwe functionaliteit toegevoegd aan de kas te Wier waar tot aan de energiecrisis door mensen met een arbeidsbesparing bedrijfsmatig tomaten werden geteeld. De Groeituin is een plek geworden waar mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt kunnen participeren en re-integreren. Daarmee is in Waadhoeke een voorziening gekomen zoals die ook onder de naam Wurkjouwer- reeds jarenlang bestaat in de gemeenten Súdwest-Fryslan en in De Fryske Marren, eveneens in samenwerking met Empatec. De raad heeft tot en met 2026 middelen beschikbaar gesteld voor de pilot. De evaluatie over de eerste periode wordt het eerste kwartaal van 2026 afgerond. Op basis van die evaluatie zal een besluit volgen over al dan niet structureel maken van deze voorziening met ingang van 2027 en zo ja, welke financieringsopties er zijn.

Toekomst Stadhuis Franeker Het onderzoek hoe het oude stadhuis van Franeker een bredere functie kan krijgen, is in mei 2025 gestart. De resultaten zijn eind 2025 bekend en pas dan zijn de financiële gevolgen in beeld. Voor 2026 zal, indien nodig, een beroep gedaan worden op het budget ontwikkellijnen en de bestemmingsreserve ontwikkelfonds. Bestemming begraafplaatshuis De woning op de begraafplaats te Franeker is in 1938 gebouwd. De woning is altijd in gebruik geweest als beheerderswoning van de begraafplaats. Begin 2021 is de beheerder uit dienst en verhuisd. Sinds die tijd staat de woning leeg. In de afgelopen jaren is onderzocht wat een passende bestemming zou kunnen zijn van deze woning alsook een ‘hokje’ op de begraafplaats. De woning is niet aangewezen als monument, maar kan wel karakteristiek genoemd worden. Dit heeft geresulteerd in een plan om renovatie en inrichting als respectievelijk een afscheidshuis en een stiltekapel. Maar dit brengt dermate hoge kosten met zich mee dat andere opties onderzocht gaan worden zoals: slopen of wel behouden, maar met een sobere invulling (met lagere structurele lasten).

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

9. Bijlagen 9.1 Structurele autonome ontwikkelingen Onderwerp

I/U

2026

2027

2028

2029

Automatisering diversen

-44.000

Raad en raadscommissies

-1.500

Audits Wet Politiegegevens

-20.500

Bedrijfskleding

30.000

OZB eigenaren woningen

22.000

Periodieken

-75.000

Leerlingenprognoses

-6.750

Afbouwregeling bewegingsonderwijs

72.000

114.000

Openbaar groen

-5.000

Harmonisatie sportbeleid

8.000

Wel budget, geen subsidieregeling

9.781

Cultuurcoach

40.219

Subsidie Stjoer

22.000

Toeristenbelasting

35.000

Leerplichtambtenaar

26.000

38.000

162.500

216.500

166.250

Totaal

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

9.2 Beleidskader (wat willen we bereiken) Programma 1 Wat willen we bereiken Nabij besturen - Wat willen we bereiken?

Programma Ontwikkelperspectief - Wat willen we bereiken?

Programma Dienstverlening - Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Programma 2 Wat willen we bereiken

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Programma 3 Wat willen we bereiken

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Programma 4 Wat willen we bereiken

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Programma 5 Wat willen we bereiken

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Programma 6 Wat willen we bereiken Sport - Wat willen we bereiken?

Cultuur - Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Recreatie - Wat willen we bereiken?

Programma 7 Wat willen we bereiken Participatie - Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Wmo - Wat willen we bereiken?

Jeugd - Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Programma 8 Wat willen we bereiken Volksgezondheid - Wat willen we bereiken?

Milieu - Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke

Kadernota 2026 - 2029

Programma 9 Wat willen we bereiken

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=waadhoeke&id=c64050ea-d3d2-461b-bff1-2fadceb3d76a