CConstaterende datwaadhoeke
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Berap II 2026

Gemeenteraad Waadhoeke 26 november 2026, gemeente waadhoekeBij agendapunt: Berap II 202618.969 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Onderzoeken hoe de situatie van inwoners met een laag inkomen kan worden verbeterd, door regelingen en voorzieningen, waar mogelijk, toegankelijker en effectiever te maken. Continueren van het Brede Kindpakket om kinderen mee te laten

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 55 doen aan sport, cultuur en educatie en zorgen voor nog meer bekendheid en gebruik daarvan. Voortzetten van het Participatiefonds voor volwassenen. Subsidiëren van Menstruatie Uitgiftepunten zodat (jonge) vrouwen in de gemeente Waadhoeke voldoende menstruatieproducten tot hun beschikking hebben. Status Berap I Status Berap II Inwoners zijn financieel zelfredzaam Toelichting Het beleidsplan Schuldhulpverlening is op 25 juni vastgesteld. De Dienst zal het uitvoeringsprogramma opstellen, in gezamenlijkheid met de gemeente. Dit plan wordt in 2027 afgerond. De uitvoering daarvan bestaat uit het optimaliseren van de schuldhulpverleningsketen en zal gefaseerd plaatsvinden. Het nieuwe beleidskader voor Schuldhulpverlening en vroegsignalering dat eind 2025 is vastgesteld, uitvoeren. De tegemoetkoming medische kosten in 2026 continueren.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 56 Samenleving Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 57 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Gezondheid en veerkracht van inwoners worden duurzaam vergroot Toelichting Uitvoeren van het vastgestelde mantelzorgbeleid Vanuit het Wmo-kader binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord Waadhoeke (GALA) en het Fries Integraal Zorgakkoord (FrIza) richten op preventie en het versterken van de eigen kracht en regie van onze inwoners. Uitvoeren van het Fries actieplan voor aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. De meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling bij de lokale professionals (medewerkers op scholen, kinderopvang, bij de politie en de gemeente) meer onder de aandacht brengen door middel van voorlichting en/of training. Meer plekken en een betere afstemming van vraag en aanbod voor planbare tijdelijk verblijf (waaronder respijtzorg en kortdurend verblijf). Omdat e.e.a. niet kan worden gerealiseerd binnen bestaande financiële kaders heeft dit nog niet plaatsgevonden. Meer (passende) plekken voor acuut tijdelijk verblijf (waaronder crisisbed). In 2026 wordt het aanbestedingsproces voor Begeleiding en Dagbesteding afgerond. Met de nieuwe contracten die dan per 1 januari 2027 in kunnen gaan, ondersteuning realiseren die aansluit bij de veranderende behoeften van diverse doelgroepen.

Monitoren en evalueren van de pilot waakvlamfunctie/nazorg voor ondersteuning zonder indicatie voor mensen met psychische en/of (licht) verstandelijke beperking. Zorgfraude aanpakken, zorgaanbieders beter controleren, regels duidelijk maken, gegevens goed registreren en actief samenwerken met andere professionals.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 58 De inzet van de indicatie-vrije voorziening Groeituin bevorderen voor inwoners met perspectief op (betaald) werk, i.p.v. inzet van een maatwerkvoorziening dagactiviteit. De beleidsvisie sociale basis wordt uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Status Berap I Status Berap II Kwetsbare mensen kunnen zelfstandig leven en regie behouden Toelichting Uitvoeren van het convenant Weer Thuis (samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders en woningcorporaties voor uitstroom uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang). Vaststellen en uitvoeren van het nieuwe beleidskader en de uitvoeringsagenda voor de aanpak dakloosheid in Friesland 2026- 2032. Er komt geen aparte uitvoeringsagenda woonzorgvisie. De woonzorgvisie wordt onderdeel van het verplichte volkshuisvestingsprogramma. Deze wordt eind 2026 vastgesteld. Uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda woonzorgvisie. Afhankelijk van de invoering van de wet Versterking regie volkshuisvesting, de urgentieverordening vaststellen en uitvoeren. Werken met de nieuwe maatwerkvoorzieningen beschermd wonen die vanaf 1 januari 2026 ingaan. Deze voorzieningen sluiten beter aan op de veranderende hulpvragen van cliënten en spelen in op maatschappelijke ontwikkelingen zoals woningnood.

Status Berap I Status Berap II Alle inwoners kunnen meedoen in de samenleving op een manier die bij hem of haar past Toelichting Vanuit het dorpen- en wijkenfonds initiatieven van onderop faciliteren, die bijdragen aan de participatie en sociale cohesie in onze dorpen en wijken.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 59 Bestaande subsidierelaties voortzetten in het voorliggend veld op het gebied van welzijn en sport. De SROI-regeling toepassen op de inkooptrajecten binnen de Wmo om sociale inclusie te bevorderen. Op die manier dragen opdrachtnemers bij aan werkgelegenheid en participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Status Berap I Status Berap II Er is een effectief discriminatiebeleid Toelichting De maatregelen uit de Uitvoeringsagenda Inclusie en Diversiteit 2023-2025 uitvoeren door inzet van een inclusiecoördinator. Prioritering van die maatregelen vindt plaats op basis van actualiteit en input vanuit ketenpartners. Werken aan (h)erkenning, kennis en bewustwording omtrent discriminatie en racisme met behulp van een publiekscampagne. Er wordt een halfjaarlijks themaoverleg georganiseerd om de voortgang van de uitvoeringsagenda te monitoren. Status Berap I Status Berap II Initiatieven van inwoners ondersteunen we Toelichting Dorpen- en wijkencoördinatoren inzetten. Initiatieven subsidiëren vanuit het dorpen- en wijkenfonds. Het inzetten van dorps- en wijkbudgetten. Initiatieven behandelen volgens het nieuwe initiatievenproces.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 60 Jeugd Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 61 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Een integrale aanpak van de zorg met het onderwijs Toelichting Status Berap I Status Berap II Het inschakelen, herstellen en versterken van het probleemoplossend vermogen van kinderen en jongeren, hun ouders en sociale omgeving Toelichting Het Regionale Uitvoeringsplan Zorg en Onderwijs 2023, opgesteld op basis van de provinciale Regiovisie Jeugd, Waadhoeke-bestendig maken door een goede samenwerking met de ketenpartners. Status Berap I Status Berap II Problemen voorkomen en op tijd signaleren Toelichting Versterken eigen kracht en samenkracht via de samenwerking met informele steun(figuren). Vanuit bestaande relaties wordt het gewone leven van jeugdigen versterkt. Het jeugddomein is onlosmakelijk verbonden met het gemeentelijke sociaal domein en het brede sociaal domein. De “problematiek” wordt benaderd vanuit meerdere invalshoeken en we voorkomen zwaardere zorg. Home Start biedt langdurige gezinscoaching, gericht op het vergroten van competenties van ouders om kinderen te begeleiden in schoolloopbaan en maatschappelijk leven. Met de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 als richtinggevend kader ontstaan er gebiedsteams met voldoende kennis en expertise. Er wordt gewerkt aan een goede verbinding met huisartsen, specialistische zorg en andere lokale voorzieningen.

Gebiedsteams verlenen toegang tot jeugdhulp, verwijzen naar het

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 62 voorveld en voorliggende wetten en bieden waar nodig zelf lichte ondersteuning en hulp. Er is aandacht voor inwoners die 18 worden, met ondersteuning bij de (financiële) gevolgen en keuzes die het volwassen worden met zich meebrengt. Status Berap I Status Berap II Het tijdig bieden van de juiste hulp op maat Toelichting De nieuwe inkoop van specialistische jeugdhulp en wonen per 2028 wordt voorbereid, teneinde een meer beheersbaar, kwalitatief goed en dekkend zorglandschap te realiseren. De bekostigingssystematiek en sturingsfilosofie worden aangepast. De Hervormingsagenda en Uitvoeringsagenda Jeugd zijn leidend. We monitoren de uitvoering van de Jeugdwet en maken duidelijk waar verbetering nodig is. Status Berap I Status Berap II Jongeren zijn psychisch gezond en weerbaar, en hebben een veilige, toegankelijke plek waar ze elkaar kunnen ontmoeten Toelichting Subsidiëren van het jeugdeducatiefonds voor het speciaal onderwijs, waardoor de school de financiële ruimte heeft om snel en gericht te investeren in alles wat nodig is om kinderen gelijke kansen te bieden. Wat zijn de financiële afwijkingen? 18. Doorbetaling WSW Het Wsw deel uit de integratie uitkering Participatie wordt doorbetaald aan de Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West.

Via de meicirculaire 2026 is € 212.341 extra beschikbaar gesteld voor de Wsw (zie ook algemene dekkingsmiddelen/gemeentefonds), voor regulier WSW loon- en prijscompensatie. 19. 2e opvanglocatie KOS 't Bildt

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 63 Voor de 2e opvanglocatie KOS is vorig jaar besloten voor 2 jaar middelen beschikbaar te stellen. 2026 is het tweede jaar. Dekking vindt plaats ten laste van de reserve sociaal domein. 20. Afrekening SISA opvang Oekraïense vluchtelingen 2025 In de jaarrekening 2025 is door de accountant een onzekerheid opgenomen over de compensatie voor hogere kosten bij de transitiekosten dan waarvoor akkoord was ontvangen vanuit het Rijk. De omvang van de onzekerheid bedroeg € 182.845. In de afgelopen maanden is er met terugwerkende kracht alsnog een akkoord ontvangen vanuit het Rijk voor het opvoeren van de hogere kosten in de Sisa. In de jaarrekening 2025 is dit het financiële effect hiervan niet opgenomen, wat betekent dat dit positieve effect in 2026 leid tot een eenmalig voordeel van € 182.845. 21. Burap II Dienst De doorrekening van de tweede rapportage van De Dienst geeft als prognose voor Waadhoeke per saldo een nadeel van € 868.546. Dit bestaat uit verschillende voor- en nadelen, die hieronder worden toegelicht. We verwerken de prognoses in de gemeentelijke begroting. Hiertegenover staat dekking: mutaties als gevolg van compensatie op diverse onderdelen door de rijksoverheid. Ook die wordt hieronder toegelicht.

Per saldo is het nadeel € 151.285 waarvoor als dekking een onttrekking aan de reserve sociaal domein wordt voorgesteld (zie ook algemene dekkingsmiddelen). Programma inkomen: nadeel van afgerond € 179.000, omdat het aantal inwoners met een uitkering is toegenomen. Hiertegenover staan de BUIG-middelen. Deze rijksmiddelen zijn inmiddels voor 2026 vastgesteld op € 18,3 miljoen, dat is afgerond € 620.000 hoger dan geraamd. Dit valt uiteen in € 522.000 hogere bijdragen uitkeringen en € 98.000 hogere bijdrage loonkostensubsidie. Programma Werk en participatie: nadeel van afgerond € 222.000. Een deel hiervan betreft de inburgeringstrajecten voor een bedrag van afgerond € 98.000, waar de specifieke uitkering inburgering tegenover staat, die met hetzelfde bedrag wordt verhoogd. De kosten van de Groeituin vallen € 20.000 hoger uit dan de geraamde € 300.000 vanwege indexering. De resterende kostenstijging wordt verklaard door een hoger aantal inwoners met loonkostensubsidie beschut werk. Dit ligt in de lijn met de taakstelling en de extra beschikbare plekken. NB. De verwachte afwijking op de lasten en baten opvang Oekraïense vluchtelingen wordt niet meegenomen in deze berap vanwege het budgettair neutrale karakter.

Programma armoedebestrijding: nadeel van afgerond € 120.000, vanwege een toename van de bijzondere bijstand en hogere kosten schuldhulpverlening doordat er vaker een beroep op deze regelingen wordt gedaan. Programma WMO: voordeel van afgerond € 618.000, om diverse redenen. De kosten van huishoudelijk hulp vallen lager uit dan begroot. Zo ook de individuele begeleiding en de PGB's WMO. Het grootste voordeel komt door een hogere baten van het SDF van in totaal € 391.000 voor Beschermd Wonen en het Hoofdlijnenakkoord. Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage II 2026 Programma Jeugd: nadeel van afgerond € 617.000. Dit wordt veroorzaakt door een combinatie van een niet volledig passend zorglandschap en een toenemende complexiteit van de zorgaanvraag. Het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van specialistische jeugdhulp neemt niet toe. Met name de kleinschalige woonvoorzieningen zijn zeer specialistische en daarmee kostbare vormen van verblijf. Gedurende 2026 zijn meerdere cliënten in deze voorzieningsvorm ingestroomd. De kosten van deze voorziening bedragen ongeveer € 1.000 per dag. Programma bedrijfsvoering: nadeel van afgerond € 329.000, wat deels wordt veroorzaakt door extra inzet ter vervanging van langdurig ziekteverzuim binnen de primaire processen.

Daarnaast is sprake van een sterke toename van werkzaamheden als gevolg van een stijgend aantal aanvragen voor levensonderhoud en aanvullende bijstand. De verwachte automatiseringskosten zijn hoger dan begroot. Ook wordt een AI-tool in gebruik genomen voor snellere en gerichtere ondersteuning van de medewerkers van De Dienst en de gemeenten. Als laatste noemen we hogere externe kosten door de contractering van een nieuwe accountant naar aanleiding van een Europese aanbesteding. Voorstel begrotingswijziging Nr. | Onderwerp | I/S Lasten | Baten 18 | Doorbetaling Wsw | I | -212.341 19 | 2e opvanglocatie KOS 't Bildt | I | -67.450 20 | Afrekening SISA opvang Oekraïense vluchtelingen 2025 | I | 182.845 21 | Burap II Dienst - Inkomen | I | -178.848 Burap II Dienst - Werk en Participatie | I | -222.127 Burap II Dienst - Armoedebestrijding | I | -119.649 Burap II Dienst - WMO | I | 618.150 Burap II Dienst - Jeugd | I | -617.373 Burap II Dienst - Bedrijfsvoering | I | -328.573 Burap II DIenst - Groeituin | I | -20.126 BUIG - uitkeringen | I | 521.925 BUIG - loonkostensubsidie | I | 97.952 SPUK inburgering | I | 97.384 Voortgang incidentele budgetten 64 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 65 Veranderproces sociaal domein De afgelopen periode hebben we gericht gewerkt aan een kwaliteitsslag binnen onze afdeling.

Met de inzet van een kwaliteitsadviseur en procesregisseur hebben we onze processen, werkwijzen en analyses verder versterkt en kritisch tegen het licht gehouden. Hierdoor hebben we meer inzicht gekregen in onze ontwikkelopgaven, verbeterkansen en de stappen die nodig zijn voor verdere professionalisering. We beschikken nu over een duidelijke koers om onze afdeling toekomstbestendig te maken en goed voorbereid te zijn op de ontwikkelingen en uitdagingen die op ons afkomen. Met deze stevige basis bouwen we verder aan sterke sociale teams die kwalitatief goede ondersteuning kunnen blijven bieden aan inwoners. De verwachting is dat dit budget toereikend is voor dit jaar. Begroting Besteding Restant Veranderproces sociaal domein 303.000 172.832 130.168 Infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijf In 2024 is deze incidentele bijdrage van het rijk ontvangen. Deze bijdrage komt voort uit de Voorjaarsnota 2024 en is bedoeld voor het realiseren en in stand houden van 10.000 extra werkplekken via sociaal ontwikkelbedrijven. De Rijksbijdrage sociale infrastructuur wordt vanaf 2025 verstrekt via de Integratie- uitkering Participatie binnen het gemeentefonds. De gemeenten in de regio Fryslân West koppelen het beleid en uitvoering rondom deze middelen aan het Visietraject Sociale infrastructuur.

Dit visietraject is een veranderopgave: de toekomstbestendige inrichting van alle sociale infrastructuur rondom (potentieel) kwetsbare werkzoekenden. Realisatie van de 10.000 extra werkplekken zien gemeenten als onderdeel van de transformatie waarvoor het zogenaamde Impulsbudget beschikbaar is gesteld. De deelnemende gemeenten in de GR Fryslân-West reserveren de middelen die zij vanaf 2024 ontvangen. Op dit moment wordt de basis gelegd voor de besteding. De raad is op 16 december 2025 geïnformeerd over de planning van de gemeenten, mede in relatie tot de Impulsmiddelen. Het traject verloopt momenteel volgens deze planning. Begroting Besteding Restant Infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijf (reserve jaarovergang) 196.504 196.504 Bijdrage verduurzaming en renovatie dorpshuis Yn' e Mande Wjelsryp en Subsidie De Terp Dorpshuis Yn’e Mande in Wjelsryp heeft in 2025 een subsidieaanvraag ingediend bij het Dorpshuizenfonds die is gehonoreerd. In het voorjaar van 2026 starten de verduurzaming en renovatie, die naar verwachting in november 2026 zullen worden afgerond. Wijkgebouw De Terp heeft in 2025 een subsidieaanvraag ingediend bij het Dorpshuizenfonds die gehonoreerd is. In november 2025 is men begonnen met renoveren en verduurzamen. Het wijkgebouw is in maart 2026 heropend.

Begroting Besteding Restant Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage II 2026 Bijdrage verduurzaming en renovatie dorpshuis Yn' e Mande Wjelsryp (reserve jaarovergang) | 366.643 | 183.322 | 183.322 Subsidie De Terp | 133.216 | 133.216 | - Subsidie NWC De Opstap 2026 Er ligt een aanvraag van Connexa voor de exploitatie van NWC De Opstap voor de periode tot en met 2027. Het voorstel is om NWC De Opstap tot en met 2027 incidenteel te bekostigen. Tegelijkertijd moet onderzocht worden hoe de werkwijze/voorziening NWC De Opstap ingezet zou kunnen worden in andere dorpen en wijken in Waadhoeke. Bij voorkeur in bestaande accommodaties (hier ligt ook een relatie met het accommodatiebeleid). Het bedrag in de tabel bestaat uit de gevraagde subsidie minus het bestaande budget personeel en minus de (nieuwe) huuropbrengst van het pand, waarbij de jaarschijven 2026 en 2027 zijn samengevoegd vanwege het aangaan van de verplichting voor deze periode. Begroting | Besteding | Restant Subsidie NWC De Opstap 2026 | 180.000 | 180.000 | - 66 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 67 Programma 8 Volksgezondheid en Milieu Volksgezondheid Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 68 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Iedereen heeft de kans om zo gezond mogelijk te leven en de best mogelijke gezondheid te ervaren Toelichting Sport, beweging en een gezonde leefstijl stimuleren en faciliteren. Het vergroten van zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden door middel van ondersteuning van programma's op het gebied van lezen, rekenen en digitale vaardigheden, bijvoorbeeld via het Digi-taalhuis. De toegankelijkheid van het sportaanbod vergroten en werken aan een sociaal veilig en inclusief sportklimaat door de inzet van de verenigingsondersteuner en het inclusieve sportaanbod. We zetten in op NIX18. Inzetten op een rookvrije generatie. Hiervoor gaan we het aantal rookvrije locaties uitbreiden met name bij kinderopvanglocaties, scholen en sportaccommodaties. Er is een netwerksamenwerking rondom alcoholproblematiek met daarbij specifieke aandacht voor vroegsignalering. Status Berap I Status Berap II Alle Waadhoekers kunnen vitaal ouder worden en een betekenisvol leven leiden Toelichting Sport en beweegparticipatie van ouderen vergroten door het uitbreiden van het beweegaanbod. Op basis van het wettelijke kader breiden we het aanbod van valpreventie uit.

Onze inwoners kunnen zo lang mogelijk thuis blijven wonen door inzet van interventies gericht op (het vergroten) van vitaliteit, veerkracht en lichamelijke activiteiten, zoals het programma 'Sociaal Vitaal'.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 69 Er is passend en laagdrempelig aanbod om eenzaamheid te voorkomen of te verminderen. 'Dag!enDoen!' is hiervan een voorbeeld. Ook de inzet van 'Welzijn op Recept' kan bijdragen aan het verminderen van eenzaamheid. Participatie van ouderen bevorderen om zingeving en veerkracht te vergroten door inzet van bestaande subsidierelaties in het maatschappelijk veld. Waadhoeke is een dementievriendelijke gemeente. We brengen hiervoor onder andere de training 'Goed omgaan met dementie' zowel intern als extern onder de aandacht. Conform het mantelzorgbeleid 2023-2024 ondersteunen we (jonge) mantelzorgers. Status Berap I Status Berap II In Waadhoeke heeft iedereen de kans om mentaal gezond op te groeien, te wonen en te werken Toelichting Dit is er (deels) al. Met de nieuwe wettelijke taak rondom suïcidepreventie (Wet integrale suïcidepreventie, per 01-01-2026) wordt hier meer en blijvend aandacht voor gevraagd. Er is laagdrempelig (mentaal) zorg- en ondersteuningsaanbod, waarbij ook aandacht is voor het voorkomen van suïcide. Een blijvende inzet voor het vergroten van de weerbaarheid en veerkracht, specifiek voor jongeren door de inzet van rots & water trainingen, KIES-trainingen, het meidenwerk en voorlichting over sexting en grooming.

Status Berap I Status Berap II De leefomgeving van Waadhoeke is zo ingericht dat gezond leven gemakkelijk is, het biedt gelegenheid tot meedoen en ontmoeting. Inwoners voelen zich er prettig en verbonden met elkaar Toelichting Er wordt gewerkt aan een omgeving die uitnodigt tot bewegen, (buiten)spelen en ontmoeten. Er is een dekkend AED-netwerk, conform de 6-minutennorm.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 70 Met de invoering van de Omgevingswet is gezondheid een vast en belangrijk onderdeel geworden bij de belangenafweging in ruimtelijk beleid. Inzet op een rookvrije omgeving. Met de inzet van onder andere 'Voel je Goed! stimuleren gezond voedselaanbod. Er is een lokale aanpak omtrent gezondheidsverschillen. We passen daarvoor gezondheidsbevordering via de leefomgeving met voorrang toe in dorpen en wijken met gezondheidsachterstanden.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 71 Milieu Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 72 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Door het jaar heen verbruiken we niet meer energie dan we zelf duurzaam opwekken (energieneutraal in 2040) Toelichting Inwoners met een woning met een WOZ-waarde tot € 300.000 en een energielabel D, E, F of G of twee slecht geïsoleerde bouwdelen, kunnen een subsidie aanvragen voor verduurzamingsmaatregelen. Loopt nog tot eind december. Eigenaar-bewoners kunnen een subsidie aanvragen waarmee een energieadvies (deels) vergoed kunnen krijgen. Er is een bronnenonderzoek gestart, waarvan de resultaten in oktober 2025 worden verwacht. Er wordt inzichtelijk gemaakt welke strategische warmtebronnen er in de regio Waadhoeke/Harlingen zijn. Voor het gebiedsontwikkelingsproces Klimaatlandschap is de definitiefase afgerond. De raad heeft ingestemd met het voorstel om door te gaan met de ontwerp en realisatiefase van het proces. Met de Duurzaamheidslening en met de Verzilverlening ondersteunen we inwoners met het verduurzamen van hun woning. Door een samenloop van meerdere factoren is er in 2026 geen prioriteit gegeven aan dit projectplan (dat in concept klaarligt). In 2025 was er geen steun in de raad voor het zonnepanelen-kunstproject (voor bewustwording hergebruik zonnepanelen) en is de aandacht voor het thema naar de achtergrond geraakt.

Er moet nog een keuze worden gemaakt om wel/niet door te gaan met dit initiatief en in welke vorm. Er wordt een projectplan geschreven voor de pilot ‘hergebruik zonnepanelen’ om inwoners tegemoet te komen in de energietransitie. Status Berap I Status Berap II De huidige ecologische waarden in stand houden of - daar waar het kansrijk is - herstellen of versterken. Waadhoeke streeft naar groenblauwe structuur binnen en buiten de bebouwde kom, waarbinen belangrijke hotspots met elkaar worden verbonden Toelichting

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 73 In de kernen een gedeelte het traditioneel gazonbeheer omvormen naar extensief gazonbeheer. In 2026 blijven we dit doen op die plekken waar vanuit evaluaties het nut en de noodzaak wordt aangetoond. Maaien en afvoeren in het kader van circulair bermbeheer (gras en hekkelspecie). Het areaal aan gras dat afgevoerd is en voor circulair bermbeheer ingezet kan worden is toegenomen. Doorgaan met het opwaarderen van gemeentelijke groene reststromen (bladeren en takken etc.) tot organische meststof en inzetten bij eigen beheer en onderhoud (rozenperken etc.). Verkennen welke taluds ecologisch beheerd kunnen worden. Ook in 2026 worden er taluds (met name naast sloten en indien met beschikbaar materieel mogelijk) zo min mogelijk geklepeld en blijven delen vegetatie tussen maairondes door staan. Meer aandacht voor kleinschalige wensen van inwoners ten behoeve van biodiversiteit. We blijven, waar mogelijk, werk met werk maken indien inwoners wensen en meldingen indienen. Sinds augustus 2024 is de Natuurherstel verordening in werking getreden. In 2025 en 2026 komt er meer duidelijkheid wat dit voor gemeenten betekent. Met name het stedelijk groen en de achteruitgang van bestuivers zijn van belang voor gemeenten. We geven uitvoering aan de actiepunten uit de duurzaamheidsagenda.

Vanaf 2026 wordt de huidige regeling voor het opvangen van regenwater uitgebreid met 20.000 euro om inwoners te stimuleren om ook voor biodiversiteit maatregelen te treffen in hun woningen en tuin. In 2026 wordt een start gemaakt met oplevering in 2027. Het opstellen van een monitoringsplan voor biodiversiteit. Doorgaan met de subsidie 1001 hectare, voor het verrijken van

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 74 agrarische gronden voor biodiversiteit en het terugdringen van kunstmest gebruik, in samenwerking met boeren en Urgenda. Verschillende acties en campagnes om het bewustzijn op het gebied van natuur en biodiversiteit te vergroten. Het voorzetten van de subsidie voor de vergroening van boerenerven in samenwerking met Landschapsbeheer Friesland. Onderzoek bodemgezondheid bij boeren. Subsidie voortzetten voor het vergroten en versterken van het leefgebied van weidevogels op agrarische percelen in samenwerking met de Vogelwacht. Status Berap I Status Berap II Maximale inzet op verbeteren van afvalscheiding, bewustwording, afvalpreventie, verwerking en hergebruik/circulaire economie Toelichting Uitvoeren zwerfafvalprogramma 'Samen Friesland Schoon'. Monitoren (pluspakket) van de aanwezigheid van zwerfafval op 50 meetlocaties. Meedoen aan de bewustwordingscampagne 'Samen Halen We Alles Eruit' en ‘Van Afvalstof naar Grondstof’. Uitvoeren onderzoek (sorteeranalyses) naar de samenstelling van het restafval uit huishoudens. Deelnemen en uitvoering geven aan de ambities van de Vereniging Circulair Fryslân. Met twee voorbeeldprojecten meedoen aan de opdrachtgeversaanpak voor circulair bouwen.

Dorpen/wijken en verenigingen/instellingen voorlichting en bezoek scheidings- en bewerkingsinstallatie aanbieden over de verwerking van gescheiden afvalstromen. De bestaande samenwerking met de landbouw voor lokaal hoogwaardig (her)gebruik van groene reststromen uitbreiden.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 75 Kennis uitwisselen en samenwerken met ketenpartners over het gebruik van duurzame materialen en circulaire grondstoffen. Inventariseren, vervangen, optimaliseren en opwaarderen van bestaande inzamelfaciliteiten en wijkvoorzieningen. Onderzoek naar de mogelijkheden voor invoering van gedifferentieerde afvalstoffenheffing voor huishoudens gebaseerd op de aangeboden hoeveelheid restafval (diftar). Status Berap I Status Berap II Ons donker buitengebied behouden en versterken Toelichting Vervangen van bestaande verlichting op een aantal kerken in Waadhoeke en zorgen dat deze milieuvriendelijk zijn. Doorgaan met het versterken van de beleving van donkerte en het bewustzijn van deze waarde, bij onze inwoners, bedrijven en de eigen medewerkers. Zo sluiten we ons aan bij de ‘Nacht van de nacht’. In gesprek gaan met lichtbroneigenaren over bestaand licht en sluiten ons aan bij aanvragen om lichthinder te voorkomen met nieuwe verlichting. We vervangen straatverlichting en kijken naar de mogelijkheden bij onze eigen gebouwen. Proces ingegaan van het maken van een zoneringskaart en ondersteuning bij de verdere uitvoering voor het donkertebeleid en het juridisch vastleggen van regels en kaders. Status Berap I Status Berap II Onze bodem en ondergrond beheren, beschermen en benutten.

Toelichting Actualiseren van de Nota Bodembeheer en Bodemkwaliteitskaart. Registeren van nieuwe bodemkwaliteitsinformatie en actualiseren

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 76 van de informatievoorziening in het Bodeminformatiesysteem (shared service). We zijn actief partner van Salta: Kenniscluster Verzilting. Onderzoek doen naar en monitoren van de vitaliteit van de landbouwbodem (incl. Bodemleven). Wat zijn de financiële afwijkingen? 22. Jaarrekening 2025 Veiligheidsregio Fryslân Op 2 juli 2026 heeft het algemeen bestuur van de VRF de jaarrekening 2025 vastgesteld en ingestemd met de voorgestelde resultaatbestemming. Waadhoeke ontvangt hierdoor € 396.550 waarvan € 56.826 betrekking heeft op gezondheid en ten gunste van dit programma komt (als een incidentele verlaging van de lasten). Voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar de raadsvergadering van 2 juni 2026 waarin de jaarstukken 2025 zijn behandeld. Klimaat en energiebeleid Vanaf 2026 krijgt de gemeente een decentralisatie-uitkering in plaats van de specifieke uitkering CDOKE. Veel uitgaven 2026 kunnen nog gedekt worden uit de CDOKE-middelen waardoor er budget overblijft. Er zal eind 2026 een voorstel aan de raad gedaan de niet bestede decentralisatie-uitkering te reserveren voor uitvoering in de toekomst. 23. Definitieve afrekening FUMO 2025 De definitieve afrekening van de FUMO 2025 is ten opzichte van de voorlopige afrekening positief uitgevallen voor de gemeente Waadhoeke.

Het financiële effect bedraagt eenmalig € 32.500 positief.

Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 77 Voorstel begrotingswijziging Nr. Onderwerp I/S Lasten Baten 22 Jaarrekening 2025 Veiligheidsregio Fryslân I 56.826 23 Definitieve afrekening FUMO 2025 I 32.500 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 78 Voortgang incidentele budgetten Warmte- en energietransitie De middelen worden bijv. ingezet voor het uitvoeren van het donkerte-beleid en -uitvoeringsplan. Evenals in 2025 wordt in 2026 ingezet op ondersteuning die de gemeente gaat helpen bij de 3e fase van het beleidsplan Donkerte. Ook worden middelen ingezet voor het ondersteunen van lokale activiteiten op het gebied van de energie- en warmtetransitie zoals bijv. het oprichten en ondersteunen van energiecoöperaties en gebiedscoöperaties of activiteiten die door dorpen, dorpsbelangen en verenigingen worden georganiseerd op dit gebied. Begroting Besteding Restant Warmte- en energietransitie 220.000 16.799 203.201 Saneren bodemverontreiniging Franeker Dit wordt in het najaar 2026 uitgevoerd.

Begroting Besteding Restant Saneren bodemverontreiniging Franeker 279.300 - 279.300 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 79 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Wat willen we bereiken? Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Er is aandacht voor de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad, ruimte voor nieuwbouw, aandacht voor ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid. Er is voldoende aanbod van betaalbare huur- en koopwoningen. Toelichting We gaan en blijven volgens het concept van 'maatwerk' in gesprek met dorpsbelangen, plaatselijke belangen en wijk- en buurtverenigingen. In de lijn van het gemeentelijk woningbouwprogramma wordt gewerkt aan een groot aantal woningbouwlocaties. Variërend van enkele woningen in kleinere dorpen tot meer grootschalige locaties in bijv. Franeker, Dronryp of St. Annaparochie.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 80 In de te maken prestatieafspraken tussen corporaties, huurdersverenigingen en gemeenten komen deze thema's nadrukkelijk aan bod. We bieden de starterslening aan om jongeren te helpen om hun 1e woning aan te kopen. Status Berap I Status Berap II In 2032 is Waadhoeke een gemeentedekkend Omgevingsplan vastgesteld Toelichting We werken verder aan het opstellen voor het Omgevingsplan voor Waadhoeke. Status Berap I Status Berap II Landschap, natuur en landbouw versterken elkaar duurzaam, zodat we kunnen blijven genieten van een gezond en divers landschap Toelichting In de Omgevingsvisie besteden we aandacht aan de uitgangspunten om te komen tot een gezond en divers landschap. Bij planvorming (nieuwe ontwikkelingen) borgen we de landschappelijke inpassing. We hebben overleg met de agrarische ondernemers. De landbouwadviseur is aanspreekpunt voor de sector en gaat in gesprek met de sector. Via diverse acties uit de Duurzaamheidsagenda dragen we bij aan deze ambitie. We subsidiëren het plan van Fûgelwacht Franeker en andere initiatieven en geven ook zelf het goede voorbeeld in onze beheerplannen.

Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage II 2026 Wat zijn de financiële afwijkingen? 24. Invoering omgevingswet De eenmalige kosten worden net als voorgaande jaren onttrokken aan de bestemmingsreserve Omgevingswet. In de begroting is al rekening gehouden met € 102.379 aan invoeringskosten, naar verwachting komt er nog € 100.000 bij uit welk bedrag aan de reserve onttrokken kan worden. Zie hiervoor de algemene dekkingsmiddelen. 25. Stads- en dorpsvernieuwing (S&D) De S&D-projecten zijn meerjarig en op voorhand moeilijk in een begrotingsjaar te vast te pinnen. Reden waarom de uitgaven en inkomsten verrekend worden met de S&D-reserve. Tot en met augustus zijn er afgerond € 150.000 aan uitgaven geweest, naar verwachting komen de uitgaven dit jaar op € 405.000 uit. Voor herstructurering Stationsgebied Franeker worden de kosten naar verwachting € 40.000. Beide bedragen verrekend met bestemmingsreserves. Zie hiervoor de algemene dekkingsmiddelen. De zogenaamde Maatschappelijke Plus-projecten worden naar verwachting dit jaar afgerond. De uitgaven van afgerond € 700.000 worden voor € 488.000 gedekt door provinciale subsidie en voor € 212.000 verrekend met een bestemmingsreserve. 26. Juridische kosten verlenen omgevingsvergunningen Door de toename van het aantal vergunningen in combinatie met de complexiteit is er ook een toename in het aantal bezwaar- en beroepszaken.

Niet al deze zaken kunnen worden uitgevoerd door de juridische medewerkers bij V&VTH. Hierdoor wordt extra juridisch advies ingeschakeld. De extra kosten bedragen € 55.000. Voorstel begrotingswijziging Nr. | Onderwerp | I/S | Lasten | Baten 24 | Invoeringskosten omgevingswet | I | -100.000 25 | Stads- en dorpsvernieuwing : S&D-projecten | I | -405.000 Herstructurering Stationsgebied Franeker | I | -40.000 Stads- en dorpsvernieuwing : Maatschappelijke Plus-projecten | I | -700.000 | 488.000 26 | Juridische kosten verlenen omgevingsvergunningen | I | -55.000 81 Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage II 2026 Voortgang incidentele budgetten Ontwikkeling gebied Bloemketerp De raad heeft op 29 januari € 552.000 beschikbaar gesteld. Er is € 60.000 bestemd voor de inschrijfvergoedingen zwembad. Dit budget is opgenomen in programma 6 (en kleiner dan € 100.000 dus niet vermeld in de Berap). Het resterende budget valt onder programma 9. De uitgaven hebben voornamelijk betrekking op de kosten projectleiding. Begroting | Besteding | Restant Ontwikkeling gebied Bloemketerp | 492.000 | 83.630 | 408.370 Subsidiëring stichting Herstel dorpen en Bildtdijken Het rijk heeft eind 2023 een subsidie van zo'n 3,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het project Bildtdijken en de gemeente op 15 februari 2024 als cofinanciering 1,5 miljoen euro.

Voor de uitvoering is een overeenkomst met de stichting aangegaan en voor het beschikbaar stellen van de middelen is een subsidiebeschikking afgegeven. Daarin is onder meer vastgelegd dat de 5 miljoen euro gefaseerd uitbetaald zal worden, waarvan € 750.000 in mei 2026. Uiterlijk 15 februari 2027 rapporteert de stichting in hoeverre de € 750.000 is besteed. Begroting | Besteding | Restant Subsidiering stichting Herstel dorpen en Bildtdijken | 750.000 | 750.000 | - Budget dorpen en wijkenfonds De raad heeft op 24 april besloten € 100.000 toe te voegen aan de reserve Dorpen&wijken. Het budget in de exploitatie is niet met dit bedrag verhoogd, omdat dit niet in het raadsbesluit was opgenomen. Begroting | Besteding | Restant Budget dorpen en wijkenfonds | 300.000 | 200.542 | 99.458 82 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 83 Algemene Dekkingsmiddelen Uitkering gemeentefonds Meicirculaire 2026 De geraamde uitkering in 2026 wordt naar aanleiding van de meicirculaire 2026 en de actualisatie van de maatstaven afgerond € 1,6 miljoen hoger. In de eerste onderstaande tabel is uitgewerkt hoe de stijging zal worden verwerkt. In de tweede tabel staan de mutaties die hebben geleid tot de hogere vrij besteedbare ruimte. Onder de tabel worden deze mutaties toegelicht.

Effect meicirculaire 2026 Bedrag Vrij besteedbare ruimte -€ 170.497 Te reserveren budget € 854.436 Totaal doorbetaling GR Fryslân-West € 212.341 Nabetaling 2023, 2024 en 2025 € 720.310 Totaal € 1.616.590 Vrij besteedbare ruimte Bedrag Diverse posten Jeugd -€ 211.005 BTW-Compensatiefonds 2025 en 2026 -€ 860.083 Ontwikkeling uitkeringsbasis & bijstelling maatstaven € 1.130.834 Diverse overige ontwikkelingen -€ 230.243 Totaal -€ 170.497 Diverse posten Jeugd In de meicirculaire zijn een aantal taakmutaties verwerkt voor het 'meebetalen aan de grote pot'. Alle gemeenten betalen mee aan een aantal regelingen. Het gaat onder andere om de compensatieregeling niet-beoogde kosten jeugdzorg vanwege verblijf. Dit is een specifieke uitkering die verlengd is voor de zorgkosten van 2024 en 2025. In het derde kwartaal van 2026 zal de beoordeling van de aanvragen plaatsvinden en vloeit een eventueel restant terug naar het gemeentefonds. Hiervoor wordt € 179.225 -/- uit het gemeentefonds gehaald. Bij de decentralisatie van de jeugdzorg is een weeffout gemaakt door het Rijk. Hiervoor € 29.977 -/- uit het gemeentefonds gehaald. Met de uitname van € 1.799 -/- voor de ketenpartners Jeugd, komt de totale uitname voor Jeugd op € 211.005 -/-. Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 84 BTW-Compensatiefonds 2025 en 2026 Gemeenten zijn in 2025 € 215 miljoen onder het BTW-Compensatiefonds gebleven.

In de meicirculaire 2026 vindt de definitieve afrekening plaats over 2025. Dit is een lagere onderuitputting dan waar in de septembercirculaire 2025 rekening mee werd gehouden. Het nadeel bedraagt € 560.009 -/-. Op basis van provinciale afspraken mogen gemeenten in de begroting rekening houden met een mogelijke onderschrijding. Gemeenten mogen maximaal 100% ramen van de laatste definitief vastgestelde ruimte. Voor 2026 is dit een bijstelling van de stelpost van € 825.000 naar € 525.000. Het nadelige effect bedraagt voor 2026 € 300.000. In totaal een nadeel van € 860.009 -/-. Ontwikkeling uitkeringsbasis & bijstellen maatstaven Op verschillende momenten in het jaar worden de maatstaven geactualiseerd. Zodra de aantallen landelijk stijgen wordt er meer verdeeld uit de Algemene Uitkering dan er beschikbaar is. Om dit op te lossen wordt de uitkeringsfactor verlaagd. Als de aantallen landelijk dalen, stijgt de uitkeringsfactor. Dit wordt verwerkt onder de naam 'ontwikkeling uitkeringsbasis'. De meest voorkomende hiervan zijn huishoudens met een laag inkomen, ontwikkeling WOZ en de ontwikkeling van de bijstand- en uitkeringsontvangers. Het voordelig effect is € 160.024. Met de meicirculaire 2025 is een stelpost meegenomen van € 400.000-/- vooruitlopend op de bijstelling belastingcapaciteit van 2025. De nieuwste berekening geeft een nadeel van € 630.197 -/-.

Er resteert een nadeel van € 230.197 -/-. De actualisatie van de maatstaven levert een voordeel op van € 1.200.005. De maatstaf voor huishoudens laag inkomen met drempel is geactualiseerd en levert een voordeel op van € 592.436. De samenstelling van het aantal inwoners is een voordeel van € 534.789. De actualisatie van de lokale, regionale en landelijke centrumfunctie levert een voordeel op van € 126.982. Daarnaast zijn er nog diverse kleinere aanpassingen van in totaal € 53.342 -/-. Het is nog onbekend hoeveel hiervan is meegenomen met de actualisatie van de ontwikkeling uitkeringsbasis in de meicirculaire. In totaal gaat het om een positieve ontwikkeling van in totaal € 1.130.834. Diverse overige ontwikkelingen Dit zijn diverse kleinere financiële mutaties. Het gaat om kleine mutaties in decentralisatie-uitkeringen die niet gereserveerd worden in verband met de omvang, een aantal kleine taakmutaties en kleinere mutaties in de uitkeringsfactor. De 2 grootste posten betreffen de overige ontwikkelingen uitkeringsfactor van € 80.012 -/- en de bijstelling van de stelpost Faciliteitenbesluit opvangcentra. De decentralisatie-uitkering voor het Faciliteitenbesluit wordt jaarlijks achteraf toegekend op het aantal ingeschreven bewoners van het AZC op 1 januari van dat jaar. Op basis van de aantallen op 1 januari wordt de decentralisatie-uitkering € 42.000 -/-.

In de berekening van de decentralisatie-uitkering zit een aftrekpost van 10% van de maximale capaciteit. Doordat er meer bewoners in zijn geschreven slaat deze uitkering om in een negatieve post. In totaal een negatieve ontwikkeling van € 230.243 -/-. Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 85 Te reserveren budgetten Vanuit de meicirculaire 2026 zijn diverse budgetten ontvangen die gereserveerd dienen te worden voor toekomstige uitgaven. De budgetten die beschikbaar zijn gesteld voor 2027 en verder zijn meegenomen in de kadernota 2027-2030. De budgetten voor 2026 zijn: Te reserveren budgetten Bedrag Loon & Prijscompensatie € 475.000 Wet handhaving sociale zekerheid (taakmutatie) € 15.000 Kinderopvang pleegouders (taakmutatie) € 28.000 Overheidsbrede Dienstverlening (IDO) (DU) € 4.663 Aanpak overlast asielzoekers (DU) € 50.000 Alleenverdienersproblematiek (DU) € 106.318 Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (DU) € 58.232 IBO Problematische schulden (DU) € 53.780 Re-integratiedienstverlening gericht op jongeren (DU) € 29.210 Ondersteuning lokale politieke partijen (DU) € 18.386 Participatie (IU) (Beschut werk en Sociale infrastructuur) € 15.847 Totaal € 854.436 Totaal doorbetaling Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West Het Wsw-deel uit de integratie-uitkering Participatie wordt doorbetaald aan de Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West.

Met de meicirculaire 2026 is € 312.341 extra beschikbaar gesteld. Voor een inhoudelijke toelichting zie programma 7. Nabetaling 2024 en 2025 De meicirculaire 2026 heeft ook effect op voorgaande jaren. Voor 2024 ontvangen wij € 41.123 extra als gevolg van een positieve bijstelling van de maatstaf inwoners met een laagopleidingsniveau met drempel. De actualisatie van de maatstaf huishoudens laag inkomen met drempel heeft ook invloed op de uitkering van 2025. Dit resulteert in een nabetaling van € 615.002. Met diverse andere kleine mutaties ontvangen we over 2025 nog € 581.239. De nabetaling over 2024 en 2025 komt hiermee uit op € 720.086. Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 86 Septembercirculaire 2026 Op 15 september 2026 is de septembercirculaire 2026 gepubliceerd. Het verwachte financiële effect van de septembercirculaire 2026 bedraagt < € 25.000 negatief voor het jaar 2026. De financiële effecten van de septembercirculaire 2026 over het jaar 2026 zullen in de laatste begrotingswijziging worden verwerkt. Het structurele effect voor 2027 en verder zal verwerkt worden in de eerste reguliere begrotingswijziging van 2027. Onvoorzien met bestemming Op de post onvoorzien met bestemming staan diverse budgetten geparkeerd. In het algemeen betreft dit ontvangsten Gemeentefonds voor taakmutaties.

Zodra bekend is hoe de taak zal worden uitgevoerd en welke kosten daar mee gemoeid zijn wordt door middel van advisering het benodigde budget overgeheveld naar het juiste taakveld. Na de 7e begrotingswijziging 2026 staat er een budget van € 1.804.351 waarvan € 988.165 structureel en € 816.186 incidenteel ingezet kan worden. Per saldo wordt voorgesteld om € 185.981 structureel over te hevelen naar diverse taakvelden, € 628.470 toe te voegen aan onvoorzien incidenteel en € 180.683 over te hevelen naar de reserve sociaal domein. De resterende middelen blijven gereserveerd en worden bij de reserve jaarovergang opnieuw beoordeeld.

Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage II 2026 Bedrag t/m | Nieuw | Vrijval naar | Naar | Naar | Saldo Onderwerp | S/I | 7e wijz 2026 | AR | taakveld | reserve Reservering voor kapitaallasten investeringen | S | 49.975 | 49.975 | - Reservering civiele kunstwerken | S | 15.452 | 15.452 | - Kinderopvang pleegouders | S | 6.300 | 6.300 | - Participatie: sociale infrastructuur | S | 47.497 | 47.497 Participatie: Beschut werk | S | 14.069 | 14.069 | - Overheidsbrede dienstverlening (IDO) | S | 41.964 | 41.964 Loon- en prijsontwikkeling 2026 / meicirculaire 2026 | S | 812.908 | 475.000 | 475.000 | 185.981 | 626.927 Subtotaal structureel | 988.165 | 475.000 | 546.727 | 185.981 | 14.069 | 716.388 Robuust rechtsbeschermingssysteem | I | 58.000 | 58.000 | - Veilig wonen | I | 7.062 | 7.062 | - WMO hulpmiddelen | I | 26.000 | 26.000 | - Participatie: beschut werk verbetering loonkostensubsidie | I | 72.730 | 72.730 | - Implementatie participatie in balans** | I | 39.000 | 39.000 Vervanging tractie | I | 245.840 | 245.840 IBO problematische schulden | I | 32.300 | 32.300 Alleenverdienersproblematiek | I | 76.474 | 76.474 Sociale infrastructuur | I | 57.305 | 13.081 | 44.224 Participatie verbetering loonkostensubsidie | I | 67.884 | 67.884 | - Participatiewet in balans | I | 92.000 | 92.000 Spreidingswet | I | 41.591 | 41.591 Te reserveren meicirculaire gemeentefonds 2026 | I | 379.436 |

379.436 Subtotaal incidenteel | 816.186 | 379.436 | 78.143 | - | 166.614 | 950.865 Totaal | 1.804.351 | 854.436 | 624.870 | 185.981 | 180.683 | 1.667.253 87 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 88 Voorstel structurele bedragen  Er is met de meicirculaire 2026 € 475.000 toegevoegd aan het budget loon- en prijsontwikkelingen (LPO). Dit is in het meerjarenperspectief al ingezet, zie kadernota 2027-2030. Daarom valt het bedrag in 2026 incidenteel vrij.  Op diverse onderdelen binnen de begroting zijn kostenstijgingen geconstateerd. Dekking vindt plaats via de LPO middelen. Bij de voorbereiding van de begroting 2027 is naar voren gekomen dat de kosten die door de hele begroting heen lopen zijn gestegen als gevolg van nieuw contract, prijsstijgingen en indexering. De structurele budgetaanpassing moet ook nog 2026 plaatsvinden ten laste van de stelpost Loon-en prijsontwikkelingen: - verzekeringen: € 60.000 voordeel - schoonmaakkosten: € 45.000 nadeel - waterverbruik: € 9.207 nadeel - belastingen en heffingen: € 76.433 nadeel - tarieven DVO 2026: € 115.341 nadeel Per saldo: € 185.981 nadeel Voorstel incidentele bedragen  De reservering Sociale infrastructuur van € 57.305 kan verlaagd worden naar € 44.224, na afstemming met de GR Fryslân West. Er valt incidenteel € 13.081 vrij.  Er zijn diverse onderdelen die gekoppeld zijn aan de uitgaven sociaal domein.

In relatie tot de verwerking van Burap II van De Dienst vallen de volgende posten incidenteel vrij ten gunste van de reserve sociaal domein: - Participatie beschut werk € 14.069 - Participatie beschut werk verbetering loonkostensubsidie € 72.730 - Participatie verbetering loonkostensubsidie € 67.884 - WMO hulpmiddelen € 26.000 in totaal € 180.683. De overige incidentele bedragen zullen worden beoordeeld in het kader van de reserve jaarovergang. Nieuwe budgetten: Deze bedragen komen voort uit de meicirculaire gemeentefonds 2026. Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 89 Wat zijn de financiële afwijkingen? 27. Gemeentefonds Zie toelichting bij Uitkering gemeentefonds. 28. Overige gronden en landerijen Er zijn grond en snippergroen verkocht ad € 110.000 waar geen boekwaarde op rust. Zoals gebruikelijk gaat de opbrengst naar de algemene middelen. 29. Onderhoud en verduurzamen Stadhuis Franeker Voor de schilderwerkzaamheden aan het stadhuis in Franeker is een steiger gebouwd. Met deze kosten is geen of onvoldoende rekening gehouden in het beheerplan gebouwen wat leidt tot een overschrijding van € 58.000. 30. Kostenstijgingen (Water, schoonmaak, verzekeringen en belastingen) In deze Berap is een dwarsdoorsnede gemaakt van verschillende kostensoorten, per saldo is het budgettaire effect - € 70.640. Dit komt ten laste van de post onvoorzien met bestemming (LPO 2026). 31.

Mutaties onvoorzien met bestemming Zie de paragraaf hiervoor. Een deel van het budget onvoorzien met bestemming kan vrijvallen naar diverse taakvelden. Het betreft het verhogen van de uitgaven op verschillende taakvelden waar de vrijval LPO tegenover staat (€ 185.981). Onvoorzien met bestemming - vrijval Op onvoorzien met bestemming staan diverse reserveringen waarbij de conclusie is getrokken dat deze incidenteel kunnen vrijvallen. Het financiële effect bedraagt € 624.870 incidenteel en komt ten gunste van de AR (algemene reserve). Onvoorzien met bestemming - naar reserve sociaal domein Op basis van de burap II van de Dienst kunnen enkele posten vrijvallen en overgeheveld worden naar de reserve sociaal domein (€ 180.683). 32. Dividend Omrin De dividenduitkeringen van Afvalsturing en Fryslân Miljeu zijn respectievelijk € 63.025 en € 72.431. Dit is € 135.456 in totaal en ten opzichte van de primitieve begroting 2026 een tegenvaller van € 93.500. Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 90 33. Fiscale advisering Door een inhaalslag in het horizontale toezicht zijn de kosten fiscale advisering in het kalenderjaar hoger. Ook worden de kosten Frauderisico ad € 17.500 (excl. BTW) analyse hier geraamd. 34. Rente kort geld In de begroting 2026 is rekening gehouden met een financieringstekort van € 38.645.

Echter door de ontwikkeling van de rente in relatie met het financieringsoverschot zijn er rente inkomsten. In de Berap I 2026 is er reeds € 400.000 bijgeraamd. Op basis van de huidige boekingen is een bijraming van € 140.000 in 2026 realistisch. 35. Dwanginvordering In het kalenderjaar is er een hogere opbrengst invordering dan geraamd zulks als gevolg van een strakker invorderingsproces in combinatie met het huidige economisch klimaat, een bijraming van € 45.000 is derhalve realistisch. 36. Herwaardering functie Als gevolg van een herwaardering en de daarmee samenhangende verhoging van de functieschaal nemen de structurele personeelslasten toe met € 5.656. Het personeelsbudget wordt hiervoor structureel verhoogd ten laste van onvoorzien structureel. 37. Inbesteden afhandeling monumentenvergunningen In de begroting 2026 staat een bezuinigingstaakstelling van € 35.000 voor het inbesteden van de afhandeling van monumentenvergunningen. Invulling van deze taakstelling is in 2026 niet haalbaar. In 2027 wordt verder gekeken naar hoe deze bezuinigingstaakstelling wel gerealiseerd kan worden. 38. Mutaties reserves De reservemutaties die een budgettair effect hebben op de verschillende programma's worden hier weergegeven. Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage II 2026 Voorstel begrotingswijziging Nr.

| Onderwerp | I/S | Lasten | Baten 27 | Meicirculaire 2026 - hogere uitkering | I | 1.616.590 Meicirculaire 2026 - te reserveren budgetten | I | -854.436 28 | Opbrengst overige gronden | I | 110.000 29 | Onderhoud en verduurzamen Stadhuis Franeker | I | -58.000 30 | Kostenstijgingen (Water, schoonmaak, verzekeringen en belastingen) | S | -70.640 31 | Onvoorzien met bestemming: LPO 2026 - Vrijval diverse taakvelden | S | 185.981 Onvoorzien met bestemming - vrijval naar de AR | I | 624.870 Onvoorzien met bestemming - vrijval naar reserve sociaal domein | I | 180.683 32 | Dividend Omrin | I | -93.500 33 | Fiscale advisering | I | -115.000 34 | Rente kort geld | I | 140.000 35 | Dwanginvordering | I | 45.000 36 | Herwaardering functie | S | -5.656 37 | Inbesteden afhandeling monumentenvergunningen | I | -35.000 38 | Mutatie reserves: Vervanging openbare verlichting (zie programma 3) | I | 40.000 Project Op Paad lâns it Waad (zie programma 4) | I | 128.732 Invoeringskosten Omgevingswet (zie programma 9) | I | 100.000 Stads- en dorpsvernieuwingsprojecten (zie programma 9) | I | 405.000 Herstructurering Stationsgebied Franeker | I | 40.000 Maatschappelijke plus-projecten (zie programma 9) | I | 212.000 2e opvanglocatie KOS 't Bildt (zie programma 7) | I | 67.450 Vrijval naar reserve sociaal domein | I | -180.683 Effect Burap II Dienst tlv reserve sociaal domein | I | 151.285 91

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 92 Voortgang incidentele budgetten Digitaal toegankelijk archief Op 27 februari 2024 heeft de directie de Digitale Bewaarstrategie vastgesteld. Binnen deze strategie werken we onder andere aan onze wettelijke zorgplicht als gemeente om onze archieven, ongeacht hun vorm in een goede, geordende en toegankelijke staat te brengen en te behouden. Voor het digitale archief hebben we nog geen applicatie/voorziening om aan onze wettelijke zorgplicht te voldoen. Gezamenlijk met een aantal gemeenten vanuit de centrumregeling SSC is er door de regionale projectgroep in de afgelopen periode een marktverkenning uitgevoerd en zijn er diverse product presentaties geweest. Mede op basis hiervan is recent aan de directie geadviseerd om gezamenlijk met gemeente Leeuwarden een Europese aanbesteding op te starten. Na afronding van het inkoopproces kan daarna gestart worden met de implementatie. Rekening houdend met een normaal inkoopproces is de verwachting dat we eind 2026 of in 2027 kunnen starten. Begroting Besteding Restant E-depot 135.000 - 135.000 Organisatie ontwikkelprogramma OOP (Organisatie Ontwikkelprogramma) Binnen het afgeslankte OOP richten we ons in de afgelopen periode op drie thema’s. Dit zijn werkdruk, leren en ontwikkelen en digitale vaardigheden.

Met een externe projectleider en een administratieve ondersteuner hebben we een visie op Leren & Ontwikkelen geschreven en deze is recent door de directie vastgesteld. Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 93 Verder zijn we in 2025 als gemeentelijke organisatie, met behulp van een extern bureau, bezig geweest met het maken van een nieuw Koersdocument voor de gemeentelijke bedrijfsvoering. Dit document met daarin een voorstel voor 4 strategische thema's voor de komende jaren is opgeleverd aan de directie. Vanuit de kerngroep en het management is geadviseerd om er een vijfde thema aan toe te voegen. Deze thema's zijn inmiddels door de directie vastgesteld en zijn: 1. Werken aan de hand van duidelijke opdrachten 2. Leren prioriteren 3. Slim digitaliseren 4. Slim samenwerken (in de regio) 5. Integraal werken Uit het eind 2025 uitgevoerde werkbelevingsonderzoek (WBO) blijkt dat er nog een aandachtspunt is voor onze gemeentelijke organisatie. Naast de reguliere aandacht voor de ervaren werkdruk willen we eventueel aanvullende interventies op dit thema laten aansluiten bij het WBO. Het onderwerp digitale vaardigheden komt de komende jaren ook aan bod bij thema 3 (Slim digitaliseren)uit bovenstaande lijst.

PMO (periodiek medisch onderzoek) Dit is als ‘middenrisico-klasse’ gecategoriseerd in de opgestelde RI&E en zal naar alle waarschijnlijkheid in tweede helft 2026 worden opgepakt (waarbij zal moeten worden bepaald in welke vorm). Uiteraard binnen het daarvoor gestelde budget. Begroting Besteding Restant Organisatie Ontwikkel Programma / PMO 317.040 48.945 268.095 Onderzoek toekomstbestendige begroting en financiële functie We hebben in de tweede helft van 2025 en begin 2026 gewerkt aan het eindrapport een Toekomstbestendige begroting Waadhoeke. De begeleiding hiervan was in handen van BDO. De projectleider van BDO heeft via twee informatiesessies de raad meegenomen in het proces en het rapport gepresenteerd. In het door de raad goedgekeurde raadsvoorstel van 16-10-2025 is ter dekking van de kosten € 56.000 van onvoorzien eenmalig in 2025 beschikbaar gesteld. Hiervan is in 2025 voor € 42.000 aan facturen betaald. De derde en laatste factuur van € 14.000 valt in het boekjaar 2026. De intentie is om het restantbudget te gebruiken voor een strategisch personeelsplan, dit plan ligt in het verlengde van het BDO-rapport. De digitalisering en automatisering bij het team Financiën is essentieel om de efficiëntie en effectiviteit van onze financiële processen te verbeteren. Met dit project passen we ons aan op de eisen van de moderne tijd (operational, financial en business control).

Door te investeren in digitalisering kunnen we onze financiële functie toekomstbestendig maken en leveren we een betere basis voor analyses, interne controles en rapportages. Het opstarten hiervan zal pas Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage II 2026 plaatsvinden aan het eind van 2026. Vanuit Financiën is er nu eerst primair aandacht (geweest) voor ondersteuning en begeleiding van het coalitieproces, het opstellen van een "lichte" kadernota met aansluitend een nieuwe programmabegroting 2027. Begroting | Besteding | Restant Onderzoek toekomstbestendige begroting | 75.000 | 14.000 | 61.000 Toekomstbestendige financiële functie | 180.000 | - | 180.000 Sloopkosten zwembad Bloemketerp De sloopwerkzaamheden zijn afgerond. Per saldo zijn er wel meer kosten gemaakt dan voorzien, maar de hieronder getoonde overschrijding is voor bijna € 46.000 veroorzaakt door BTW als kostenpost te beschouwen. Dit is waarschijnlijk onterecht en zal alsnog ten laste van het BTW-compensatiefonds gebracht worden. Begroting | Besteding | Restant Resultaatbestemming 2025: Sloopkosten zwembad Bloemketerp | 213.000 | 269.533 | -56.533 94 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage II 2026 95 5 Investeringen Met de vaststelling van de programmabegroting 2026 heeft de raad nieuwe investeringskredieten beschikbaar gesteld. Daarnaast staan er nog investeringskredieten uit voorgaande jaren open.

Hieronder is een overzicht opgenomen van de investeringen van voorgaande jaren die in 2026 doorlopen en de bij begroting 2026 beschikbaar gestelde investeringskredieten. In de financiële verordening is opgenomen dat er moet worden gerapporteerd of toegelicht als de afwijking ten opzichte van het beschikbaar gestelde krediet > € 100.000 is of gaat worden. Om te kunnen voldoen aan het begrotingscriterium voor de rechtmatigheid wordt voortaan voor elke overschrijding van de lasten en/of onderschrijding van de baten een aanvullend krediet aan de raad gevraagd en een voorstel tot dekking van de extra kapitaallasten gedaan. Dus ook als de afwijking < € 100.000 is. Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage II 2026 Beschikbaar | U/I | Cumulatief | Besteding | Nog gesteld krediet | besteed t/m | t/m augustus | beschikbaar 2025 | 2026 Aankoop grond St.-Annaparochie Zuidwest | 125.000 | U | 126.456 | -1.456 " | -65.000 | I | -65.000 | 0 Uitbreiding St.

Radbodusschool Dronrijp | 397.000 | U | 397.000 Renovatie De Polle Marsum | 148.331 | U | 127.000 | 21.331 Voorbereidingskosten nieuw zwembad Bloemketerp | 244.000 | U | 16.529 | 227.471 Verduurzamen De Trije | 271.000 | U | 271.000 Verduurzamen gemeentehuis | 1.721.500 | U | 1.721.500 Verduurzamen stadhuis Franeker | 0 BBS de Flambou Oosterbierum (bouw 1987) | -4.220 | I | -4.220 | 0 BBS de Flambou Oosterbierum diverse aanpassingen | -39.940 | I | -39.940 | 0 Onderwijskundige vernieuwing Flambou | -34.650 | I | -34.650 | 0 Franeker Verwent - 1e fase | 400.000 | U | 138.139 | 9.208 | 252.653 Parkeerterrein Julianastraat Franeker | 365.000 | U | 70.084 | 282.566 | 12.350 " | 0 | I | -18.000 | 18.000 Brug Herbaijum | 925.000 | U | 14.516 | 910.484 Fietspad Hatzum - Winsum | 2.529.832 | U | 1.192.039 | 1.551.333 | -213.540 Fietspad Hatzum - Winsum | -501.492 | I | -160.000 | -390.757 | 49.265 Brug Salverdervaart - V.

Harinxmakanaal | 219.780 | U | 219.780 Herinrichting parkeerterrein Ockingahiem | 307.627 | U | 299.318 | 10.377 | -2.068 Franeker Verwent - 2e fase | 400.000 | U | 400.000 Renovatie brug Dongjumerweg Ried | 925.000 | U | 75.065 | 15.740 | 834.195 Fietspad Winsum - Sideriushoek | 418.622 | U | 103.687 | 196.951 | 117.984 Fietspad Winsum - Sideriushoek | -88.533 | I | -140.849 | 52.316 96 Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage II 2026 Brug Gernierswei Meneamerfeart | 174.000 | U | 174.000 Damwand Oostelijke Industrieweg Franeker | 3.200.000 | U | 11.380 | 3.188.620 Damwand NO zijde vaart Tichelersdyk Berltsum | 207.000 | U | 207.000 Brug Bloemketerp 6 / Schalsumervaart Franeker | 178.000 | U | 178.000 Burg Dyksterhuzen 8 / Sylsleat bij Bitgummole | 414.422 | U | 414.422 Damwand Salverdaweg Franeker | 283.000 | U | 283.000 Brug Franjumbuorren Marsum | 550.000 | U | 79.719 | 40.909 | 429.372 Parkeren sportvelden Froubuurt | 238.000 | U | 202.527 | 35.473 Verkeerssituatie Berltsum - 3 maatregelen | 673.400 | U | 673.400 Toegangsvaart Dronryp | 585.622 | U | 585.622 Damwand Bolswardervaart Weakens 10 Winsum | 227.943 | U | 227.943 Vervanging kolkenzuiger | 500.000 | U | 500.000 Tractie totaal vervangen | 1.273.390 | U | 1.243.432 | 29.958 Tractie nog te vervangen | 160.000 | U | 160.000 Aanschaf bedrijfsauto rioolbeheer | 75.000 | U | 75.000 Aanschaf tractor beheer sportvelden | U

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://waadhoeke.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/8605a5b7-8871-49d3-a1fd-9c7f37853e10?agendaItemId=efe9032c-ac6d-4cc5-a419-597f396f1a40