CConstaterende datwaadhoeke
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Berap I 2026

Gemeenteraad Waadhoeke 25 juni 2026, gemeente waadhoekeBij agendapunt: Berap I 202614.776 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Berap I 2026 Raad: 25 juni 2026 Dossiernr.: 115189

Inhoudsopgave 1 Inleiding .....................................................................................................................................................................................................................................4 2 Samenvatting .............................................................................................................................................................................................................................6 Verzameltabel begrotingswijzigingen ......................................................................................................................................................................................6 3 Ontwikkelingen ..........................................................................................................................................................................................................................8 4 Programma's .............................................................................................................................................................................................................................

9 Programma 1 Bestuur en Ondersteuning .................................................................................................................................................................................9 Programma 2 Veiligheid .........................................................................................................................................................................................................16 Programma 3 Verkeer, Vervoer en Waterstaat ......................................................................................................................................................................21 Programma 4 Economie .........................................................................................................................................................................................................26 Programma 5 Onderwijs .........................................................................................................................................................................................................29 Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie .............................................................................................................................................................................35 Programma 7 Sociaal Domein

................................................................................................................................................................................................45 Programma 8 Volksgezondheid en Milieu ..............................................................................................................................................................................59 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing ................................................................................................................69 Algemene Dekkingsmiddelen .................................................................................................................................................................................................73 5 Investeringen ...........................................................................................................................................................................................................................82 6 Rechtmatigheid .......................................................................................................................................................................................................................87 7 Reserves

..................................................................................................................................................................................................................................88 Algemene Reserve ..................................................................................................................................................................................................................88 Overige reserves .....................................................................................................................................................................................................................89 8 Ruimte in de begroting ............................................................................................................................................................................................................91 Wijziging op programmaniveau ..............................................................................................................................................................................................92 Ruimte in de begroting ...........................................................................................................................................................................................................94 1 Inleiding Met deze

bestuursrapportage (Berap I) informeren wij u over de realisatie van de programmabegroting 2026 over nagenoeg de eerste vier maanden van dit jaar. Conform artikel 6 van de Financiële verordening gaan wij in de Berap in op de afwijkingen ten opzichte van de begroting voor wat betreft: A. de realisatie van de beleidsvoornemens en; B. de lasten en baten per programma en investeringen als deze groter zijn dan € 100.000. De drie w-vragen komen terug: wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen, wat mag het kosten? In de lijn met de jaarstukken (het betreft verantwoording) zijn de vragen als volgt: wat wilden we bereiken, wat hebben we daarvoor gedaan, wat zijn de financiële afwijkingen? Er wordt gerapporteerd over alle voorgenomen acties uit de programmabegroting onder "wat hebben we daarvoor gedaan". "Geen afwijkingen" betekent dat de actie volgens planning verloopt. Stoplichtmethode In deze Berap is de beleidsverantwoording gevisualiseerd met "stoplichten". Er zijn 4 opties: een groen bolletje met een vinkje: gereed een groen bolletje: volgens planning dan wel is in uitvoering een geel bolletje met een uitroepteken: gering buiten de planning (maar nog niet zorgwekkend) een rood bolletje met een kruis erin: buiten planning (significante afwijkingen). Bij de gele en rode stoplichten is de afwijking toegelicht.

Om de weergave van de beleidsverantwoording zo bondig mogelijk te kunnen presenteren is een liggend afdrukstand gekozen.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 5 Financiële afwijkingen Onder "Financiële afwijkingen" zijn de voorgestelde wijzigingen van de geautoriseerde budgetten opgenomen en toegelicht. Bij "Voortgang incidentele budgetten" worden de incidentele budgetten groter dan € 100.000 gevolgd. Het laatste hoofdstuk van deze Berap gaat in op de ruimte in de begroting. Begrotingswijziging Voor de afwijkingen groter dan € 100.000 per programma doen wij conform de Financiële verordening voorstellen om de begroting aan te passen. Indien nodig en/of wenselijk nemen we ook kleinere afwijkingen mee in deze begrotingswijziging. In verband met de aanscherping van het begrip begrotingsrechtmatigheid door de wetgever stellen wij vaker dan voorheen bijstelling van budgetten voor. In het verleden waren lasten die gecompenseerd worden door direct gerelateerde baten niet onrechtmatig. Met ingang van de rechtmatigheids- verantwoording zijn deze overschrijdingen nog steeds acceptabel, maar dienen ze expliciet gerapporteerd te worden in de jaarrekening. Om dit zoveel mogelijk te voorkomen worden deze lasten en baten alsnog in de begroting opgenomen hoewel het geen effect op het resultaat heeft. Deze zijn voor zover mogelijk in deze Berap I opgenomen, maar zullen vooral in de Berap II tot uitdrukking komen. In hoofdstuk 2 Samenvatting staan de voorgestelde aanpassingen van de begroting.

Per onderwerp is een toelichting opgenomen in hoofdstuk 4 Programma's. Daarbij wordt verwezen naar de nummers uit de verzameltabellen. Waar geen specifieke dekking is aangegeven worden de budgettaire effecten ten laste of ten gunste van de incidentele middelen gebracht. De reguliere begrotingswijziging eindigt met een positief saldo van € 596.475. Het incidentele saldo ad € 600.790 komt ten gunste van de post onvoorzien eenmalig, het structurele saldo ad - € 4.315 komt ten laste van de post onvoorzien structureel. Leeswijzer In de gepresenteerde tabellen betekent een negatief getal een nadeel en een positief getal een voordeel op de exploitatie:  lagere baten is een nadeel dus een -.  hogere baten is een voordeel dus een +.  hogere lasten is een nadeel is een -.  lagere lasten is een voordeel is een +. Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage I 2026 2 Samenvatting Hierna volgt de verzameltabel van de begrotingswijzigingen. De reguliere begrotingswijziging eindigt met een positief saldo van € 596.475. Het incidentele saldo ad € 600.790 komt ten gunste van de post onvoorzien eenmalig, het structurele saldo ad - € 4.315 komt ten laste van de post onvoorzien structureel. Verzameltabel begrotingswijzigingen Bedragen x € 1 Programma | Nr.

| I/S | Lasten | Baten 1- Bestuur en Ondersteuning | 1 | CCD apparaat burgerzaken | I | -12.000 2 | Inhuur griffie | I | -70.125 2- Veiligheid | 3 | Externe en interne WPG audit | I | -20.000 3- Verkeer, Vervoer en Waterstaat | 4 | Gladheidsbestrijding | I | -100.000 5 | Onkruidbestrijding op verharding | I | -30.000 6 | Winterschade wegen | I | -150.000 5- Onderwijs | 7 | Gereserveerde middelen overhevelen naar bestemmingsreserve IHP | I | 696.799 6- Sport, Cultuur en Recreatie | 8 | Vergoeding frictiekosten voormalig zwembad Bloemketerp | I | -67.665 7- Sociaal Domein | 9 | Veranderproces sociaal domein | I | -115.000 9- Volkshuisvesting, Ruimtelijke | 10 | Woonrijp maken woningbouwlocatie Winsemiusstrjitte Minnertsga | -100.000 ordening en stedelijke vernieuwing | I 11 | Woonrijp maken woningbouwlocatie Fugellân Dronryp | I | -160.000 Algemene Dekkingsmiddelen | 12 | Dividend BNG | I | -44.500 13 | Rente kort geld | I | 400.000 14 | Toevoeging bestemmingsreserve IHP | I | -696.799 15 | Vrijval deel reserve Noodfonds energiemaatregelen en impuls cultuurveld naar AR | I | -221.113 | 221.113 16 | Functiewaardering organisatie - ten laste van onvoorzien structureel | S | -4.315 Mutaties onvoorzien met bestemming: - naar taakveld (structureel) | S | -47.532 | 47.532 - naar taakveld (incidenteel) | I | -1.990.314 | 1.990.314 - vrijval tgv onvoorzien eenmalig | I | 12.158 6

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 7 Investeringen (onderuitputting) i 1.057.922 Financieel effect Berap I 596.475 Ten gunste van onvoorzien incidenteel 600.790 Ten laste van onvoorzien structureel 4.315 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 8 3 Ontwikkelingen Niet van toepassing. Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 9 4 Programma's Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Programma Ontwikkelperspectief Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 10 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Een goede sociaal-economische structuur Toelichting Kennismakelaars aanstellen voor ondernemers en onderwijs om projectpartners te vinden. Innovatietafels starten voor ondernemers met creatieve ideeën. Een ondernemers- en mentorprogramma voor het faciliteren van ondernemers met kennis. Een platform agrifoodhub voor samenwerking en innovatie, waaronder het versterken van de korte keten in de regio voor lokale producten. Een platform maritieme hub voor samenwerking en innovatie. Bedrijventerreinen aantrekkelijker en toekomstbestendig te maken. Regiomarketing en behoefteonderzoek. Het project leren en werken in eigen regio. Project afbouw arbeidsmarkt om kennis van oudere werknemers te benutten voor jongeren. Werkcarrousel per sector waarbij we potentiële werknemers koppelen aan bedrijven. Een verbeterplan arbeidsmigranten als intermediair voor shortstay huisvesting. Inzetten op behoud talenten door instroom in hoger onderwijs te vergroten. Het professionaliseren van de toeristische regiomarketing en het vergroten van de samenwerking in de toeristische sector.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 11 Status Berap I Status Berap II Een hoogwaardig aanbod voor toerist en recreant; de lokale cultuur en landschappen koesteren Toelichting Samen met andere betrokken stakeholders een bijdrage te leveren aan het promoten van de Wereld Erfgoederen Planetarium en Waddenzee en daarbij de verbinding met andere culturele hotspots op te zoeken Het realiseren van voorzieningen die de beleefbaarheid van de Waddenzee vergroten. Samenwerken in de verdere professionalisering van de Academie van Franeker. Het uitwerken van het onderzoek over een bredere functie van het oude stadhuis van Franeker. Onderzoeken of Franeker een ‘tuinenstad’ als cultureel en toeristische trekpleister kan worden. Deelnemen aan Sense of Place (o.a. Dijk van een Wijf). Status Berap I Status Berap II Vitale en veerkrachtige dorpen Toelichting Uitvoering geven aan Dorpsontwikkelingsmaatschappijen (DOM’s) in vijf dorpen. De leefbaarheid in dorpen en wijken versterken door middel van het Vitaliseringsfonds (vanuit de Regio Deal). Het uitwerken van een regionaal overkoepelende mobiliteitsagenda met als doel het verbeteren van het mobiliteitsaanbod in Noardwest-Fryslân (vanuit de Regio Deal). Het borgen van het belang van de buurt als gezonde en sociale leefomgeving (ontmoeten) en dit onderwerp op bovenregionale en strategische agenda’s krijgen.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 12 Het onderzoeken of en hoe we bijdragen aan het initiatief Bloeidorpen. Status Berap I Status Berap II 'Landschap, natuur en landbouw versterken elkaar duurzaam Toelichting Deelnemen aan Greidhoeke plus met focus op een natuurinclusief platteland. Deelnemen aan een initiatief waarbij gemeentelijke groene reststromen beschikbaar worden gesteld voor toepassing in de agrarische sector. Deelname aan een Friese samenwerking van overheden op het gebied van landbouw en landelijk gebied.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 13 Dienstverlening Wat willen we bereiken? Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Wij werken klantgericht en inclusief Toelichting Verbeteringen doorvoeren vanuit het onderzoek telefonische bereikbaarheid om de bereikbaarheid voor inwoners en ondernemers te verbeteren. Brieven en andere teksten aan of voor inwoners en ondernemers toetsen op helder en makkelijk taalgebruik, en waar nodig herschrijven (het zogeheten B1 niveau). Continue aandacht voor taal/toegankelijkheid organiseren, bijv. interne training, informatiedeling of bijeenkomsten.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 14 Status Berap I Status Berap II Onze dienstverlening is begrijpelijk en transparant Toelichting Er is nog geen nieuw participatiebeleid vastgesteld. Het onderzoek naar een nieuwe participatietool is in afwachting van het nieuwe participatiebeleid. De uitkomsten van de verschillende klantreizen geven richting aan de verbeteringen van onze dienstverleningsprocessen, waarbij de ervaring van de inwoner leidend is. We zetten het instrument klantreizen structureel in. Status Berap I Status Berap II Onze dienstverlening verloopt vooral digitaal en is persoonlijk Toelichting Doorontwikkeling van de digitale dienstverlening waarbij we toewerken naar een MijnWaadhoeke-pagina.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 15 Wat zijn de financiële afwijkingen? 1 CCD apparaat burgerzaken De CCD (counter check digital) scanner die gebruikt wordt bij burgerzaken voor het scannen en controleren van ID en paspoort documenten moet vervangen worden in verband met het einde van de levensduur. De eenmalige kosten hiervoor bedragen € 12.000. 2 Inhuur griffie In verband met langdurige afwezigheid bij de griffie is vervanging / inhuur noodzakelijk. Vooralsnog zijn de verwachte incidentele meerkosten voor 2026 € 70.125. Voorstel begrotingswijziging Nr. Onderwerp I/S Lasten Baten 1 CCD apparaat burgerzaken I -12.000 2 Inhuur griffie I -70.125 Voortgang incidentele budgetten Niet van toepassing. Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 16 Programma 2 Veiligheid Wat willen we bereiken? Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Verminderen slachtofferschap van digitale criminaliteit Toelichting Inwoners weerbaarder maken en barrières opwerpen voor daders en dadergroepen.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 17 Vervolg geven aan het project Cybersûn, waarbij onder andere de kwetsbare doelgroep ‘ouderen’ meer informatie krijgt over veiligheidsrisico’s die specifiek voor hen gepaard kunnen gaan met digitalisering. In plaats van een start te maken met de uitrol van Hackshield wordt momenteel onderzocht met welke digitale risico’s jongeren binnen Waadhoeke worden geconfronteerd. Als dit voldoende inzichtelijk is wordt een start gemaakt met een project om de weerbaarheid van jongeren tegen deze digitale risico’s te vergroten. Op deze manier wordt gewaarborgd dat dit project ook daadwerkelijk bij de behoeften van jongeren aansluit. Een start maken met een tweede project betreffende de uitrol van Hackshield in Waadhoeke. Hackshield is een cybersecuritygame voor kinderen tussen de 8 en 12 jaar. De samenwerking op het gebied van digitale veiligheid met politie en andere partners optimaliseren door voorafgaand aan de start van de projecten brainstormsessies te organiseren. Status Berap I Status Berap II Beperken van georganiseerde/ondermijnende criminaliteit Toelichting De weerbaarheid vergroten, zowel ambtelijk, bestuurlijk als van inwoners en ondernemers. Voorlichtingsmomenten voor ondernemers, inwoners en collega’s rondom verschillende thema’s van ondermijning organiseren. Deelnemen aan de voorlichtingscampagne van Meld Misdaad Anoniem (MMA).

Actief deelnemen aan lijn B van de Regiodeal Kwaliteit van leven: Vitale kernen. Met behulp van de informatietafel signalen van ondermijning verder onderzoeken en deze verrijken met interne informatie. Bij concrete signalen van ondermijning de mogelijkheid van samenwerking met ketenpartners onderzoeken en bestuursrechtelijke instrumenten inzetten.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 18 Status Berap I Status Berap II Voorkomen van jeugdoverlast en van het afglijden naar criminaliteit Toelichting Zeswekelijks het Gemeentelijk Overleg Jeugd organiseren om signalen van jeugdoverlast te bespreken met interne collega’s van verschillende afdelingen en externe partners zoals de politie en jongerenwerk. In samenwerking met collega’s en partners handelingskaders opstellen voor specifieke vormen van jeugdoverlast en de uitvoering en actualisatie hiervan bewaken. Samen met partners als politie en jongerenwerk specifieke activiteiten organiseren om het contact tussen de jeugd en de gemeente op een leuke, actieve manier te verbeteren. Samen met de deelnemende partners uit het Gemeentelijk Overleg Jeugd onderzoeken of het begeleidingstraject #KansRIJK vanuit het Regiecentrum Bescherming en Veiligheid en William Schrikker Jeugdbescherming en Jeugdreclassering ingezet kan worden. Actief deelnemen aan de Ketensamenwerking Jeugd, waar de Regietafel Jeugd en het Overleg Ketenaanpak Jeugd onderdeel van uitmaken. Status Berap I Status Berap II Bewaken van de democratische rechtstaat Toelichting Basis- en verdiepingstrainingen van het Rijksopleidingsinstituut Radicalisering (ROR) organiseren voor onze (eerstelijns) professionals.

Elke melding die bij ons binnenkomt die over extremisme, radicalisering en verdergaande polarisatie gaat, wordt zorgvuldig door ons onderzocht.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 19 Deelnemen aan de casustafel radicalisering (OM, politie en gemeenten) om zaken die bij ons binnengekomen zijn te bespreken en indien nodig daarop een integrale en persoonsgerichte aanpak te ontwikkelen. Regionaal wordt aan een aanpak voor de omgang met het fenomeen ‘soevereinen’ gewerkt. Onze gemeente zal aansluiten bij deze aanpak. Status Berap I Status Berap II Preventie en aanpak van fysieke veiligheid Toelichting Handhavend optreden volgens de beleidskaders. Besmettingsbrieven sturen bij inbraken (brief die na een woninginbraak aan omwonenden wordt rondgestuurd). Horeca-controles uitvoeren en sanctiebeleid toepassen. Periodiek deelnemen aan een crisisoefening, zodat de gemeentelijke organisatie voorbereid is op eventuele crisissituaties. Wat zijn de financiële afwijkingen? 3 Externe en interne WPG audit De Wet politiegegevens (Wpg) vereist dat organisaties elk jaar een interne privacy-audit uitvoeren en eens per vier jaar een externe Wpg- audit laten uitvoeren door een onafhankelijke auditor. In 2025 is een start gemaakt voor het aanleveren van gevraagde stukken en is een eerste scan gemaakt. In 2026 is de audit uitgevoerd. Hierin is 2022, 2023 en 2024 intern en 2024 extern uitgevoerd. Het budget voor de audit was echter beschikbaar gesteld in 2025 en niet in 2026.

Hierdoor is het noodzakelijk om het budget voor 2026 alsnog op te voeren. De incidentele kosten voor 2026 bedragen € 20.000. Voorstel begrotingswijziging Nr. Onderwerp I/S Lasten Baten 3 Externe en interne WPG audit I -20.000

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 20 Voortgang incidentele budgetten Niet van toepassing. Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 21 Programma 3 Verkeer, Vervoer en Waterstaat Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 22 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Verbeteren van verkeersveiligheid Toelichting Werken aan een uniforme en herkenbare wegencategorisering. Wegvakken van 80 km/uur en 50km/uur met fietsers op de rijbaan worden afgewaardeerd of de fietsroute wordt aangepast. Wegen die nog niet voldoen aan de ontwerpprincipes passen we aan conform de ontwerpprincipes. Met scholen in gesprek hoe de schoolzones veiliger kunnen worden. Status Berap I Status Berap II Verbeteren van de bereikbaarheid voor fietsverkeer Toelichting Werken aan veilige fietsverbindingen binnen en buiten de bebouwde kom en aan éénduidige fietsoversteken. Veelgebruikte fietsverbindingen worden opgewaardeerd voor meer doorstroming. Status Berap I Status Berap II Optimaliseren van het openbaar vervoer Toelichting Samen met de provincie Fryslân zetten we in op het optimaliseren van het openbaar vervoernetwerk. Status Berap I Status Berap II Verbeteren van bereikbaarheid voor landbouwverkeer Toelichting

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 23 Met belangenorganisaties in gesprek over wenselijke routes voor landbouwverkeer. Bij herinrichtingen van wegen rekening houden met de afmetingen van landbouwverkeer. Status Berap I Status Berap II Verbeteren van leefbaarheid, en de toegankelijkheid van wegen Toelichting In de openbare ruimte zorgen we voor een balans tussen parkeren, lopen, rijden en groen. Bij herinrichtingen wordt de toegankelijkheid verbeterd voor iedereen. Status Berap I Status Berap II Bevorderen van duurzaamheid Toelichting Stimuleren van alternatieve en gezonde vervoerswijzen. Faciliteren van innovatieve deelmobiliteitsconcepten vanuit de markt. Door de overgang van de concessie ontstaat er nu een wachtlijst van aangevraagde laadpalen. Momenteel loopt de aanbesteding voor de nieuwe installateur die de laadpalen kan plaatsen. Faciliteren van benodigde laadinfrastructuur in de openbare ruimte. Status Berap I Status Berap II Verbeteren van de wandelstructuur Toelichting Inzetten op betere wandelrondjes. Bij trottoirs houden we ons aan de richtlijnen voor de maatvoeringen.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 24 Status Berap I Status Berap II Educatie, handhaving en gedragsbeïnvloeding Toelichting We organiseren voorlichtings- en gedragsbeïnvloedingscampagnes zoals de ‘Moddercampagne’ en ‘Wij gaan weer naar school’. Actieve deelname aan het project ‘Doortrappen’. Actiedagen zoals ‘Lucht voor klimaat’. Wat zijn de financiële afwijkingen? 4 Gladheidsbestrijding In de winter van 2025-2026 zijn vele extra rondes uitgevoerd. En (op verzoek) of omdat het technisch niet anders kan routes aangepast. Dit betreft gladheidmeldsysteem, te rijden routes, aanpassen bestrating St Jacobiparochie (fietspad is daar te smal voor de machines). 5 Onkruidbestrijding op verharding De effecten van het niet meer gebruiken van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen op de verharding wordt per jaar steeds duidelijker. Om toch aan het beeld te kunnen blijven voldoen worden er extra mechanische borstel/veegrondes uitgevoerd. Kosten van een extra ronde onkruidbestrijding ca 30.000 jaarlijks. 6 Winterschade wegen Door de wisselende winter is er veel (extra) schade aan met name de asfaltwegen ontstaan. Voorstel begrotingswijziging Nr. Onderwerp I/S Lasten Baten 4 Gladheidsbestrijding i -100.000 5 Onkruidbestrijding op verharding i -30.000 6 Winterschade wegen i -150.000

Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage I 2026 Voortgang incidentele budgetten Omvorming schelpenpaden naar duurzamere / onderhoudsarme paden Het beschikbaar gestelde budget is leidend voor de werkzaamheden ofwel het aantal km schelpenpaden dat wordt omgevormd. De uitvoering loopt Begroting | Besteding | Restant Omvorming schelpenpaden naar duurzamere/ onderhoudsarme paden (reserve jaarovergang) | 166.000 | 47.986 | 118.014 Omvorming schelpenpaden naar duurzamere/ onderhoudsarme paden | 804.000 | 804.000 Mobiliteitsvisie maatregelen De raad wordt jaarlijks rond de zomer via een memo over de voortgang van de uitvoering van de mobiliteitsvisie geïnformeerd. Begroting | Besteding | Restant Mobiliteitsvisie maatregelen (reserve jaarovergang) | 470.000 | 36.164 | 433.836 25 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 26 Programma 4 Economie Wat willen we bereiken? Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Behouden en aantrekken werknemers, bedrijven en bezoekers Toelichting In het Sociaal Economisch Actieprogramma (SEAP) uitvoering geven aan deze ambitie via de 15 businesscases. Met de middelen die we via de Regiodeel hebben ontvangen, gaan we verdiepen en versnellen. Meer expertise en loopvermogen wordt aangewend.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 27 Status Berap I Status Berap II Stimuleren van waardevol toerisme Toelichting De informatievoorziening verbeteren door te werken aan het productaanbod, de zicht- en vindbaarheid, de naamsbekendheid en de doorontwikkeling van toeristische informatiepunten. Franeker versterken als toeristische trekker door realisatie van een Toeristisch Overstap Punt (TOP). Actief meedenken met initiatiefnemers voor verblijfsaccommodaties in Franeker nu het Planetarium de Unesco Wereld erfgoedstatus heeft. Status Berap I Status Berap II Zorgen voor vitale en aantrekkelijke winkelcentra Franeker en St. Annaparochie Toelichting Met de ondernemers in de beide winkelgebieden in nauw contact blijven o.a. door periodiek overleg, het beschikbaar stellen van subsidies en het innen (en uitkeren) van reclamebelasting. Investeren in de openbare ruimte. We gaan aan de slag met fase 2 van vervanging van de verlichting en de opwaardering van de Dijkstraat. Inzet op kwantitatief en kwalitatief meer aanbod van activiteiten en evenementen en meer bekendheid door inzet van diverse promotiekanalen. Aan de slag met de acties die voortkomen uit de geactualiseerde binnenstadsvisie voor Franeker waaronder het vergroenen van de inrichting van de stad en een verdere upgrade van de Dijkstraat. Voortzetting van de samenwerking via het binnenstadsmanagement Franeker.

Samen met de dorpsmanager en ondernemers uit St. Annaparochie werken aan een Vitaal St. Annaparochie.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 28 Status Berap I Status Berap II Verbeteren van het ondernemersklimaat Toelichting De dienstverlening naar ondernemers verbeteren o.a. door het bezoeken en in gesprek gaan met ondernemers met plannen. De nieuwe opzet met de intake- en initiatieventafel helpt hierbij. Het digitaal Ondernemersloket up-to-date houden en verbeteren vanuit de signalen die wij van ondernemers krijgen. Ondernemers ondersteuning bieden bij het zoeken naar subsidies en mogelijkheden om te verduurzamen en te innoveren. Actief communiceren via diverse mediakanalen waaronder het verzenden van digitale nieuwsbrieven. Werken aan de relatie gemeente-ondernemer door bedrijfsbezoeken, bijwonen en/of organiseren netwerkbijeenkomsten en periodiek overleg met ondernemersverenigingen. Aansluiten bij de businesscases van het Goud van Noordwest. Wat zijn de financiële afwijkingen? Geen wijzigingen Voortgang incidentele budgetten Herstructurering Dijkstraat Oost Franeker De werkzaamheden zijn eind september 2025 gestart. De uitvoering loopt. Begroting Besteding Restant Herstructurering Dijkstraat Oost Franeker (reserve jaarovergang) 208.000 15.000 193.000

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 29 Programma 5 Onderwijs Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 30 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Kwalitatief goede, duurzame en toekomstbestendige scholen en schoolgebouwen Toelichting De initiatieffase voor de bouw van De Kabas en AMS is nu afgerond. De locatie voor beide gebouwen is bepaald. Er wordt gewerkt aan een programma van eisen. De initiatieffase voor nieuwbouw voor de samenwerkingsschool 'Sin en Wille' in Menaam is opgestart. De initiatieffase voor nieuwbouw voor de school 'It Bynt' in Winsum is opgestart. We starten het traject om te komen tot een nieuw Integraal Huisvestingsplan voor alle scholen. We starten een onderzoek naar de toekomst van de onderwijsgebouwen in Dronrijp. We geven vervolg aan het onderzoek naar toekomstbestendig onderwijs in de regio St. Annaparochie. Status Berap I Status Berap II Koppeling tussen onderwijs en opvang Toelichting Bij nieuwbouw zetten we in op integrale kindcentra. We evalueren de inzet die gedaan is in het kader van Nationaal Programma Onderwijs (NPO) om de samenwerking tussen onderwijs, opvang, sport, cultuur en zorg te versterken en uit te breiden.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 31 Status Berap I Status Berap II Leren in je eigen regio Toelichting Een structurele subsidie geven aan het programma Leren en werken in je eigen regio, waarmee ingezet wordt op de verbinding tussen basis- en voortgezet onderwijs en de lokale arbeidsmarkt. Het Friesland College verzorgt in opdracht van de gemeente opleidingen op het gebied van alfabetisering, NT2 onderwijs en voor de training van vrijwilligers en taal-coördinatoren van de beide DigiTaalHuizen in Franeker en St. Annaparochie. Status Berap I Status Berap II Minder schooluitval Toelichting It Twaluk en De Bolder continueren het bieden van passend en inclusief onderwijs. Daarbij onderzoeken we de mogelijkheden van het breder uitzetten van deze methode binnen onze gemeente. De inzet van 'Gebiedsteam op School', waarbij gebiedsteammedewerkers vanuit de gemeente op de school werken wordt voorgezet. Per 1 augustus 2026 nemen we eigen leerplichtambtenaren in dienst. Momenteel is er een Dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Leeuwarden. Status Berap I Status Berap II Voor-, en vroegschoolse educatie Toelichting De resultaatafspraken voor de voor- en vroegschoolse educatie met het primair onderwijs zijn opnieuw vastgesteld. Er wordt onderzocht hoe deze gemonitord kunnen worden.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 32 De peuters op het AZC krijgen een educatief aanbod met een erkend VVE-programma en we versterken de ouderbetrokkenheid, mede door de inzet van de bibliotheek. Binnen het onderwijsachterstandenbeleid bekostigen we extra NT2-deskundigheid bij het basisonderwijs, ter aanvulling op de bekostiging van de schakelklassen op het AZC. Inzet op lokaal niveau extra middelen voor de toeleiding en het bereik van de doelgroep en op de taalontwikkeling en ouderbetrokkenheid. Dit in samenwerking met de kinderopvang, scholen, JGZ, bibliotheek, gebiedsteams en andere betrokkenen. Status Berap I Status Berap II Cultuureducatie, natuur- en milieueducatie, bewegingsonderwijs en meertalig onderwijs stimuleren Toelichting Het stimuleren van het gebruik van het Frysk, Bildts en Franekers in het basisonderwijs door het subsidiëren van taalactiviteiten binnen het cultuureducatieprogramma Waadzinnig. Het onderzoeken van de mogelijke uitbreiding van het cultuureducatieprogramma Waadzinnig naar het voortgezet onderwijs en het creëren van een doorlopende leerlijn. Meertaligheid stimuleren en komen tot nieuwe taalinitiatieven en - activiteiten in overleg met onderwijs- en taalpartners. Basisscholen subsidiëren die gebruik willen maken van het programma de Bibliotheek op school (dBos).

Meertalig aanbod stimuleren door het leesbevorderingsprogramma Boekstart in de kinderopvang te subsidiëren. Samen met Instituut voor Natuurbeschermingseducatie (IVN) en het basisonderwijs wordt gewerkt aan een structureel programma voor Natuur- en milieu-educatie.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 33 Status Berap I Status Berap II Samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers om vraag en aanbod bij elkaar te brengen Toelichting Verdere inzet op het O3-concept op het voortgezet onderwijs door het programma 'Leren en werken in je eigen regio' op het VMBO te financieren. Onderzoeken in hoeverre het onderwijsprogramma 'Leren en werken in je eigen regio' met middelen uit de Regiodeal kan worden uitgebreid voor andere scholieren, herintreders, zij- instromers en nieuwkomers op de arbeidsmarkt.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 34 Wat zijn de financiële afwijkingen? 7 Gereserveerde middelen overhevelen naar bestemmingsreserve IHP In de begroting worden jaarlijks bedragen gereserveerd ter dekking van de kapitaallasten onderwijs-huisvesting. De raming voor het integraal huisvestingsplan is € 696.799. Voor 2026 worden geen nieuwe investeringen meer verwacht. Het bedrag wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve IHP, overeenkomstig de werkwijze van voorgaande jaren. Deze bestemmingsreserve is met de kadernota 2021-2024 ingesteld ter dekking van de incidentele kosten omtrent nieuwbouw AMS. De toevoeging aan de reserve staat financieel opgenomen onder de Algemene dekkingsmiddelen. Voorstel begrotingswijziging Nr. Onderwerp I/S Lasten Baten 7 Gereserveerde middelen overhevelen naar bestemmingsreserve IHP I 696.799 Voortgang incidentele budgetten Niet van toepassing. Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 35 Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie Sport Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 36 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Door sport en bewegen staan nog meer inwoners gezonder, prettiger en actiever in het leven Toelichting De inzet van Team FRL Waadhoeke voor het bewegingsonderwijs en de schoolsportdagen worden afgebouwd. Samen met het onderwijs en Sport Fryslân zetten we het kennismakingsprogramma sport en cultuur "De Rijke Schooldag' voort voor het voortgezet onderwijs. We zetten de pilot 'Gratis Aktyf Waadhoeke' voort voor jongeren in het voortgezet onderwijs. Een aanbod voor kwetsbare doelgroepen verzorgen door de inzet van de 'buurtsportcoach inclusief sporten'. Status Berap I Status Berap II Sportverenigingen omarmen hun maatschappelijke rol en spelen in op flexibiliteit, modernisering en vernieuwing van hun aanbod Toelichting De inzet van een verenigingsondersteuner in Team FRL Waadhoeke. Sportverenigingen helpen innoveren, door de inzet van een verenigingsondersteuner en de buurtsportcoaches. Samenwerking tussen sportverenigingen stimuleren, door de inzet van een verenigingsondersteuner en de buurtsportcoaches.

Status Berap I Status Berap II Sportvoorzieningen zijn betaalbaar, kwalitatief van hoog niveau, duurzaam en optimaal bezet Toelichting Sportverenigingen ondersteunen bij het verduurzamen van hun sportaccommodatie, door middel van het geven van advies en informatie, waarbij wij voornemens zijn een financiële regeling verduurzaming maatschappelijk vastgoed in te stellen.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 37 Samenwerking stimuleren, vooral bij renovatie of nieuwbouw van de accommodatie, door advisering op multifunctioneel gebruik. Start realisatie duurzaam zwembad. We voeren het vastgestelde accommodatiebeleid uit door middel van uitvoeringsprogramma's. Status Berap I Status Berap II Elke kern heeft een omgeving die uitnodigt om te sporten, te spelen of te bewegen Toelichting Initiatieven voor spelen en sporten in openbare ruimte ondersteunen, door uitvoering van het nieuwe speeltuinenbeleid, de inzet van financiële middelen vanuit het dorpen- en wijkenfonds.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 38 Cultuur Wat willen we bereiken? Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Het vergroten van een samenhangend aanbod van musea en voorzieningen, amateur- en professionele cultuurbeoefening Toelichting Een cultuurcoach inzetten om cultuuraanbieders met elkaar in contact te brengen voor informatie-uitwisseling, afstemming en meer samenwerking tussen cultuur, sport en welzijn. Periodiek overleg vanuit een thematische opzet met onze partners uit het cultuurveld (Cultuurplatform Waadhoeke) om ons beleid te toetsen op doelmatigheid, nieuwe ontwikkelingen tijdig te signaleren.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 39 Status Berap I Status Berap II Het bevorderen van de deelname aan cultuur door jong en oud, en cultuur inzetten als instrument voor het kunnen (blijven) meedoen in de samenleving Toelichting Het muziekonderwijs, het cultuureducatieprogramma ‘Waadzinnig’ en de amateurkunst subsidiëren, zodat kinderen en volwassenen in Waadhoeke de mogelijkheid hebben om hun talenten te ontdekken, in te zetten en verder te ontwikkelen. Samen met het onderwijs de mogelijkheden onderzoeken om te komen tot een doorlopende leerlijn cultuureducatie (van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs). Een jaarlijkse bijdrage aan zowel het volwassenen- als het jeugdfonds sport & cultuur zodat ook personen met een smalle beurs aan cultuur kunnen deelnemen. Uitvoering van de Pilot drempelloos sporten en cultuurdeelname voor jongeren in het voortgezet onderwijs. Samen met het onderwijs en Sport Fryslân is er een kennismakingsprogramma sport en cultuur voor het voortgezet onderwijs 'De Rijke Schooldag'. Status Berap I Status Berap II Het behouden en stimuleren van meertaligheid als belangrijk onderdeel van onze identiteit Toelichting Utfiering fan it gemeentlik taalbelied troch it jaan fan subsydzjes foar de útfiering fan taalaksjes en taalaktiviteiten. Mear gearwurking organisearje tusken (taal)organisaasjes.

It fergrutsjen fan de sichtberens en posysje fan it Frysk, Biltsk en Frjentsjerters yn ús regio troch de ynset fan in meartaligenskoördinator. Oerlis mei ús taalpartners fia it Taalplatfoarm Waadhoeke om meartaligens te stimulearjen en nije aktiviteiten te ûntwikkeljen.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 40 Recreatie Wat willen we bereiken? Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Versterken van het dagrecreatief aanbod Toelichting Productontwikkeling op basis van beleving/verhalen zowel voor Franeker als het landschap (o.a. Rembrandt & Saskia, vaarrondje Het Bildt en Lytse Farwegen en It Spoarpaad). Productontwikkeling aan de Waddenkust met passende activiteiten die de beleving van rust en ruimte versterken (o.a. Dijk van een Wijf en It Spoarpaad). Verkennen van een bredere openstelling van bezienswaardigheden en attracties met eigenaren/beheerders (o.a. Bunker Koehool en stadhuis Franeker).

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 41 Status Berap I Status Berap II Verbetering van de dagrecreatieve organisatie Toelichting Ontwikkelen van optimale routevoorzieningen. Ontwikkelen van clusters van voorzieningen (Toeristische Overstap Punten op strategische plekken langs bekende routes. Concreet realiseren we een TOP in Franeker. Status Berap I Status Berap II Ontwikkelen van een aantrekkelijke en beleefbare omgeving Toelichting Versterken van het centrum van Franeker door o.a. mogelijkheden Stadhuis en ontwikkelen van nieuwe fiets- en wandelroutes. Het landschap en de cultuurhistorie van de streken/dorpen beleefbaar en zichtbaar maken. Vervolgonderzoek naar wat er nodig is voor het bevaarbaar maken van de recreatieve vaarrondjes: rondje St. Annaparochie en rondje Lytse Farwegen. Ondersteuning van stichting Bunker Koehool bij de renovatie en het verbreden van de openstelling van de bunker en Stichting Rembrandt & Saskia en ROM Barradeel (o.a. It Spoarpaad) bij het verder brengen van hun plannen.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 42 Wat zijn de financiële afwijkingen? 8 Vergoeding personele frictiekosten voormalig zwembad Bloemketerp Na de sluiting van het zwembad in 2024 dient nog het een en andere financieel afgewikkeld te worden met de voormalige exploitant. Het betreft kort samengevat de verrekening energie en personele frictiekosten. Enkele posten landen niet in de exploitatie van 2026. De daadwerkelijke last in 2026 die gedekt moet worden komt uit op € 67.665. Voorstel begrotingswijziging Nr. Onderwerp I/S Lasten Baten 8 Vergoeding frictiekosten voormalig zwembad Bloemketerp I -67.665 Voortgang incidentele budgetten Budget pilot sport & cultuur Tot en met maart 2026 hebben 1.666 jongeren van de totale populatie (6.292) in de leeftijdscategorie van 12 tot en met 23 jaar hun tegoed grotendeels ad 300 euro verzilverd. Dit is een deelnemingspercentage van 26,6% die hun tegoed hebben verzilverd bij de circa 120 sport- en cultuuraanbieders. Begroting Besteding Restant Pilot sport en cultuur/sportpas 334.000 82.570 251.430 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 43 Upgrade sportvelden Froubuurt De gemeente is al langere tijd in gesprek met dorpsbelang Froubuurt over de door dorpsbewoners ervaren parkeeroverlast bij sportwedstrijden en activiteiten in het MFC in Vrouwenparochie.

Het resultaat van deze gesprekken is de realisatie van extra parkeergelegenheid op een deel van het sportcomplex (zie structurele budgetaanvragen). De realisatie brengt met zich mee dat ook investeringen in de velden noodzakelijk zijn. De aanbesteding is op 16 april 2026 geweest. Door de stijgende prijzen afgelopen periode is de laagste inschrijving hoger dan het toegekende budget. Startdatum van de werkzaamheden stond gepland op 11 mei 2026. Verwachting was dat de werkzaamheden dit jaar zullen worden afgerond. Met het oog op de hogere inschrijfprijs is dit laatste onzeker. . In de raadsvergadering van 2 juni zal een extra krediet worden aangevraagd. Vooruitlopend hierop heeft het college (onder voorbehoud van beschikbaar stellen van het extra krediet door de raad) de werkzaamheden gegund. Begroting Besteding Restant Upgrade sportvelden Froubuurt 302.000 302.000 Bijdrage sportcomplex Oudebildtzijl Men is bezig met tweede fase. In 2024 is het ontwerp afgerond en is door de gemeente een vergunning verleend. Aangezien de vereniging een deel zelf financiert wordt door hen nu gewerkt aan fondsenwerving. De uitvoering is afhankelijk van de geworven financiële middelen en zal naar verwachting in de loop van 2026 starten.

Begroting Besteding Restant Bijdrage sportpark Ouwesyl (reserve jaarovergang) 213.241 213.241 Vervangen sportvelden De uitvoering van de werkzaamheden is afhankelijk van de uitkomsten van het accommodatiebeleid en de uitkomsten van de KIWA van de kunstgrasvelden. De kosten die tot op heden zijn gemaakt betreffen onderzoek- en keuringskosten. De kunstgrasvelden van Minnertsga en Berlikum zijn inmiddels gekeurd en goedgekeurd voor twee jaar. Volgende keuring zal plaatsvinden in 2027. De raad heeft 23 april 2026 ingestemd met het voorliggende beheerplan 2026-2029. In het oude beheerplan 2022-2026 is voor de renovatie van veld D een bedrag van € 200.000 opgenomen. Dit bedrag is onvoldoende om het volledige project uit te voeren. In het nieuwe beheerplan 2026-2029 is de vervanging van de mat en de inrichtingsmaterialen geraamd op € 530.500. Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage I 2026 Begroting | Besteding | Restant Vervangen sportvelden | 1.200.000 | - | 1.200.000 Oude Smidse Het bedrag is bedoeld voor renovatie en ontvangt de stichting zodra zij een subsidieaanvraag doen. De subsidieaanvraag zal vergezeld gaan van een totaalplan hoe zij het pand willen renoveren en willen exploiteren.

Begroting | Besteding | Restant Restauratie Oude Smidse Franeker (reserve jaarovergang) | 240.000 | - | 240.000 Overige monumenten (reserve jaarovergang) | 113.000 | - | 113.000 Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen De Stichting openbare Bibliotheken Noord Fryslân heeft extra middelen aangevraagd voor de komende wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. De gemeente heeft hiervoor met de septembercirculaire 2024 een decentralisatieuitkering ontvangen. De subsidie is in 2026 volledig uitbetaald. Begroting | Besteding | Restant Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen | 138.229 | 138.229 | - 44 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 45 Programma 7 Sociaal Domein Participatie Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 46 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Een betere afstemming tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, door te investeren in mensen Toelichting Uitvoeren van het beleidsplan Re-integratie samen met De Dienst, Empatec en Pastiel. Invoeren van de Participatiewet in balans, voor zover het kabinet besluitvorming hierover heeft afgerond. Meer inwoners succesvol en duurzaam uitkeringsonafhankelijk maken via de samenwerking tussen het Werkleerbedrijf en De Dienst in de lijn van de Businesscase Werkleerbedrijf (2022). In samenwerking met de gemeenten in de regio Fryslân-West en ketenpartners Empatec en De Dienst een actuele visie op de ondersteunende infrastructuur ontwikkelen voor kwetsbare werkzoekenden. Met centrumgemeente Leeuwarden en de andere Friese gemeenten, onderwijs, UWV en werkgeversbranches samenwerken aan een voor de inwoners duidelijke implementatie van het merk 'Werkcentrum Fryslân'. In het kader van de wet ‘van school naar duurzaam werk’, met ketenpartners (Pastiel, Dienst NWF, Doorstroompunt) afspraken maken over hoe Waadhoekse jongeren bij de overgangsfase van school naar werk passende begeleiding krijgen.

Status Berap I Status Berap II Inwoners participeren naar vermogen in de samenleving Toelichting Subsidiëren van welzijnsorganisaties met als doel een passend, laagdrempelig aanbod voor inwoners die niet kunnen participeren via werk.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 47 De pilot ‘Schakeltraject' uitvoeren, waarin inwoners worden gestimuleerd een traject naar (gesubsidieerd) betaald werk te volgen, als alternatief voor dagbesteding vanuit WMO (simpel switchen / van zorg naar werk). In samenwerking met ketenpartners toewerken naar de deelname van minimaal 60 inwoners van Waadhoeke, die in de Groeituin in Wier werken aan hun participatie en re-integratie. Op basis van de evaluatie van de Pilot Groeituin (streven gereed: Q1 2026) besluitvorming voorbereiden over eventuele structurele facilitering van de Groeituin. De Participatiewet in balans biedt naast begeleiding naar betaald werk ook ruimte voor maatschappelijke participatie. Status Berap I Status Berap II Inwoners zijn sociaal zelfredzaam Toelichting Subsidiëren van bereikbare collectieve voorzieningen voor het vergroten van (basis)vaardigheden van kwetsbare inwoners, zoals taalvaardigheid en digitale vaardigheid. Status Berap I Status Berap II Armoede voorkomen, bestrijden en verzachten, zowel in enge zin (tekort aan financiële middelen) als in brede zin (sociale uitsluiting) Toelichting Het beleidskader Bestaanszekerheid (2024) implementeren en uitvoeren op basis van een Uitvoeringsprogramma. De tegemoetkoming medische kosten in 2026 continueren.

Onderzoeken hoe de situatie van inwoners met een laag inkomen kan worden verbeterd, door regelingen en voorzieningen, waar mogelijk, toegankelijker en effectiever te maken.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 48 Continueren van het Brede Kindpakket om kinderen mee te laten doen aan sport, cultuur en educatie en zorgen voor nog meer bekendheid en gebruik daarvan. Voortzetten van het Participatiefonds voor volwassenen. Subsidiëren van Menstruatie Uitgiftepunten zodat (jonge) vrouwen in de gemeente Waadhoeke voldoende menstruatieproducten tot hun beschikking hebben. Status Berap I Status Berap II Inwoners zijn financieel zelfredzaam Toelichting Het beleidsplan Schuldhulpverlening wordt 25 juni 2026 ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Na vaststelling zal De Dienst een uitvoeringsprogramma opstellen. Het nieuwe beleidskader voor Schuldhulpverlening en vroegsignalering dat eind 2025 is vastgesteld, uitvoeren. De tegemoetkoming medische kosten in 2026 continueren.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 49 Samenleving Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 50 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Gezondheid en veerkracht van inwoners worden duurzaam vergroot Toelichting Uitvoeren van het vastgestelde mantelzorgbeleid Vanuit het Wmo-kader binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord Waadhoeke (GALA) en het Fries Integraal Zorgakkoord (FrIza) richten op preventie en het versterken van de eigen kracht en regie van onze inwoners. Uitvoeren van het Fries actieplan voor aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. De meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling bij de lokale professionals (medewerkers op scholen, kinderopvang, bij de politie en de gemeente) meer onder de aandacht brengen door middel van voorlichting en/of training. Meer plekken en een betere afstemming van vraag en aanbod voor planbare tijdelijk verblijf (waaronder respijtzorg en kortdurend verblijf). Omdat e.e.a. niet kan worden gerealiseerd binnen bestaande financiële kaders heeft dit nog niet plaatsgevonden. Meer (passende) plekken voor acuut tijdelijk verblijf (waaronder crisisbed). In 2026 wordt het aanbestedingsproces voor Begeleiding en Dagbesteding afgerond. Met de nieuwe contracten die dan per 1 januari 2027 in kunnen gaan, ondersteuning realiseren die aansluit bij de veranderende behoeften van diverse doelgroepen.

Monitoren en evalueren van de pilot waakvlamfunctie/nazorg voor ondersteuning zonder indicatie voor mensen met psychische en/of (licht) verstandelijke beperking. Zorgfraude aanpakken, zorgaanbieders beter controleren, regels duidelijk maken, gegevens goed registreren en actief samenwerken met andere professionals.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 51 De inzet van de indicatie-vrije voorziening Groeituin bevorderen voor inwoners met perspectief op (betaald) werk, i.p.v. inzet van een maatwerkvoorziening dagactiviteit. De beleidsvisie sociale basis wordt uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Status Berap I Status Berap II Kwetsbare mensen kunnen zelfstandig leven en regie behouden Toelichting Uitvoeren van het convenant Weer Thuis (samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders en woningcorporaties voor uitstroom uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang). Vaststellen en uitvoeren van het nieuwe beleidskader en de uitvoeringsagenda voor de aanpak dakloosheid in Friesland 2026- 2032. Er komt geen aparte uitvoeringsagenda woonzorgvisie. De woonzorgvisie wordt onderdeel van het verplichte volkshuisvestingsprogramma. Deze wordt eind 2026 vastgesteld. Uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda woonzorgvisie. Afhankelijk van de invoering van de wet Versterking regie volkshuisvesting, de urgentieverordening vaststellen en uitvoeren. Werken met de nieuwe maatwerkvoorzieningen beschermd wonen die vanaf 1 januari 2026 ingaan. Deze voorzieningen sluiten beter aan op de veranderende hulpvragen van cliënten en spelen in op maatschappelijke ontwikkelingen zoals woningnood.

Status Berap I Status Berap II Alle inwoners kunnen meedoen in de samenleving op een manier die bij hem of haar past Toelichting Vanuit het dorpen- en wijkenfonds initiatieven van onderop faciliteren, die bijdragen aan de participatie en sociale cohesie in onze dorpen en wijken.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 52 Bestaande subsidierelaties voortzetten in het voorliggend veld op het gebied van welzijn en sport. De SROI-regeling toepassen op de inkooptrajecten binnen de Wmo om sociale inclusie te bevorderen. Op die manier dragen opdrachtnemers bij aan werkgelegenheid en participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Status Berap I Status Berap II Er is een effectief discriminatiebeleid Toelichting De maatregelen uit de Uitvoeringsagenda Inclusie en Diversiteit 2023-2025 uitvoeren door inzet van een inclusiecoördinator. Prioritering van die maatregelen vindt plaats op basis van actualiteit en input vanuit ketenpartners. Werken aan (h)erkenning, kennis en bewustwording omtrent discriminatie en racisme met behulp van een publiekscampagne. Er wordt een halfjaarlijks themaoverleg georganiseerd om de voortgang van de uitvoeringsagenda te monitoren. Status Berap I Status Berap II Initiatieven van inwoners ondersteunen we Toelichting Dorpen- en wijkencoördinatoren inzetten. Initiatieven subsidiëren vanuit het dorpen- en wijkenfonds. Het inzetten van dorps- en wijkbudgetten. Initiatieven behandelen volgens het nieuwe initiatievenproces.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 53 Jeugd Wat willen we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 54 Wat gaan wij daarvoor doen? Status Berap I Status Berap II Een integrale aanpak van de zorg met het onderwijs Toelichting Status Berap I Status Berap II Het inschakelen, herstellen en versterken van het probleemoplossend vermogen van kinderen en jongeren, hun ouders en sociale omgeving Toelichting Het Regionale Uitvoeringsplan Zorg en Onderwijs 2023, opgesteld op basis van de provinciale Regiovisie Jeugd, Waadhoeke-bestendig maken door een goede samenwerking met de ketenpartners. Status Berap I Status Berap II Problemen voorkomen en op tijd signaleren Toelichting Versterken eigen kracht en samenkracht via de samenwerking met informele steun(figuren). Vanuit bestaande relaties wordt het gewone leven van jeugdigen versterkt. Het jeugddomein is onlosmakelijk verbonden met het gemeentelijke sociaal domein en het brede sociaal domein. De “problematiek” wordt benaderd vanuit meerdere invalshoeken en we voorkomen zwaardere zorg. Home Start biedt langdurige gezinscoaching, gericht op het vergroten van competenties van ouders om kinderen te begeleiden in schoolloopbaan en maatschappelijk leven. Met de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 als richtinggevend kader ontstaan er gebiedsteams met voldoende kennis en expertise. Er wordt gewerkt aan een goede verbinding met huisartsen, specialistische zorg en andere lokale voorzieningen.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 55 Gebiedsteams verlenen toegang tot jeugdhulp, verwijzen naar het voorveld en voorliggende wetten en bieden waar nodig zelf lichte ondersteuning en hulp. Er is aandacht voor inwoners die 18 worden, met ondersteuning bij de (financiële) gevolgen en keuzes die het volwassen worden met zich meebrengt. Status Berap I Status Berap II Het tijdig bieden van de juiste hulp op maat Toelichting De nieuwe inkoop van specialistische jeugdhulp en wonen per 2028 wordt voorbereid, teneinde een meer beheersbaar, kwalitatief goed en dekkend zorglandschap te realiseren. De bekostigingssystematiek en sturingsfilosofie worden aangepast. De Hervormingsagenda en Uitvoeringsagenda Jeugd zijn leidend. We monitoren de uitvoering van de Jeugdwet en maken duidelijk waar verbetering nodig is. Status Berap I Status Berap II Jongeren zijn psychisch gezond en weerbaar, en hebben een veilige, toegankelijke plek waar ze elkaar kunnen ontmoeten Toelichting Subsidiëren van het jeugdeducatiefonds voor het speciaal onderwijs, waardoor de school de financiële ruimte heeft om snel en gericht te investeren in alles wat nodig is om kinderen gelijke kansen te bieden.

Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 56 Wat zijn de financiële afwijkingen? De bestuursrapportage van De Dienst is te laat binnen gekomen om nog te kunnen verwerken in deze Berap I. 9 Veranderproces sociaal domein Het proces duurt langer dan verwacht. Er zijn extra middelen nodig. De uitgebreide toelichting staat onder de Incidentele budgetten. Voorstel begrotingswijziging Nr. Omschrijving I/S Lasten Baten 9 Veranderproces sociaal domein I -115.000 Voortgang incidentele budgetten Veranderproces sociaal domein Er is een veranderproces in gang gezet, waarin meerdere initiatieven en onderzoeken zijn meegenomen. De verschillende plannen kennen overlap en vullen elkaar aan; het gaat dan om het leggen van fundamenten voor kwaliteit en kostenbeheersing, de verdere interne optimalisatie en samenwerking, en een ketenbrede aanpak zorgt voor borging in de jeugdzorgketen. Samen vormen ze een geïntegreerde strategie voor een effectiever functionerend Gebiedsteam en een betere jeugdzorg. Hiervoor is € 250.000 incidenteel beschikbaar gesteld bij de programmabegroting 2026 voor de veranderprocessen voor een half jaar inzet voor de procesadviseur en kwaliteitsadviseur. Er is € 62.000 overgeheveld naar de personeelsbegroting GT vanwege tijdelijke extra inzet kwaliteitsmedewerker, zodat er nog € 188.000 resteert voor de inzet van de procesregisseur en kwaliteitsadviseur.

Helaas is vertraging in de uitvoering opgetreden o.a. door de volgende zaken:  Door vacatures en ziekte hebben we in het tweede halfjaar 2025 anders moeten sturen  De hoeveelheid werk is groter en intensiever dan gedacht  De procesadviseur en kwaliteitsadviseur hebben veel tijd besteed aan de inzet binnen de Ketenbrede aanpak waardoor de processen en werkinstructies zijn vertraagd  Door ziekte en het uitvallen van kwaliteitsinzet bij het gebiedsteam. Gemeente Waadhoeke | Bestuursrapportage I 2026 Als we nu niet door zouden pakken dan betekent dit, dat we de veranderingen die in gang hebben gezet niet kunnen afmaken en borgen. We verwachten een financiële afwijking van afgerond € 115.000 in meerkosten. Begroting | Besteding | Restant Veranderproces sociaal domein | 188.000 | 82.984 | 105.016 Infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijf In 2024 is deze incidentele bijdrage van het rijk ontvangen. Dit betreft eenmalige middelen infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijf die zijn ontvangen met de meicirculaire gemeentefonds 2024. De deelnemende gemeenten in de GR Fryslân-West bepalen samen met de GR Fryslân-West de komende tijd het proces rondom de besteding van deze middelen. Het plan is nog niet gereed.

Begroting | Besteding | Restant Infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijf (reserve jaarovergang) | 196.504 | 196.504 Bijdrage verduurzaming en renovatie dorpshuis Yn' e Mande Wjelsryp en Subsidie De Terp Dorpshuis Yn’e Mande in Wjelsryp heeft in 2025 een subsidieaanvraag ingediend bij het Dorpshuizenfonds die is gehonoreerd. In het voorjaar van 2026 starten de verduurzaming en renovatie, die naar verwachting in november 2026 zullen worden afgerond. Wijkgebouw De Terp heeft in 2025 een subsidieaanvraag ingediend bij het Dorpshuizenfonds die gehonoreerd is. In november 2025 is men begonnen met renoveren en verduurzamen. Het wijkgebouw is in maart 2026 heropend. Begroting | Besteding | Restant Bijdrage verduurzaming en renovatie dorpshuis Yn' e Mande Wjelsryp (reserve jaarovergang) | 366.643 | 366.643 Subsidie De Terp | 133.216 | 133.216 | - Subsidie NWC De Opstap 2026 Er ligt een aanvraag van Connexa voor de exploitatie van NWC De Opstap voor de periode tot en met 2027. Het voorstel is om NWC De Opstap tot en met 2027 incidenteel te bekostigen. Tegelijkertijd moet onderzocht worden hoe de werkwijze/voorziening NWC De Opstap ingezet zou kunnen worden in andere dorpen en wijken in Waadhoeke. Bij voorkeur in bestaande accommodaties (hier ligt ook een relatie met het accommodatiebeleid).

Het bedrag in de tabel bestaat uit de gevraagde subsidie minus het bestaande budget personeel en minus de (nieuwe) huuropbrengst van het pand, waarbij de jaarschijven 2026 en 2027 zijn samengevoegd vanwege het aangaan van de verplichting voor deze periode. 57 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 58 Begroting Besteding Restant Subsidie NWC De Opstap 2026 180.000 180.000 - Gebiedsteam op school De dekking tijdens de Pilot in 2025 is, deels uit de NPO gelden en de resterende kosten uit de reserves sociaal domein bekostigd. Na de evaluatie van de Pilot GTS en het besluit om de inzet te continueren is er voor 2026 incidentele dekking gevonden. Deze incidentele dekking wordt ingezet. Structurele voortzetting GTS moet meegenomen worden bij de integrale afweging in de kadernota 2026-2029. Begroting Besteding Restant Gebiedsteam op school 230.000 230.000 Gemeente Waadhoeke Bestuursrapportage I 2026 59 Programma 8 Volksgezondheid en Milieu Volksgezondheid Wat willen we bereiken?

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://waadhoeke.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/5b7146eb-54d0-4215-a656-b451cd0f85c0?agendaItemId=726805a8-0ab6-41df-a6cc-567657871bef