Bijlage 1: Beheerplan Speeltoestellen 2024-2027
Tekst van het document
RAPPORT
Beheerplan Speeltoestellen 2024-2027 Januari 2024
Auteur: Jilmer Dykstra & René Kamstra Afdeling: Beheer Openbare Ruimte
Inhoudsopgave Inleiding
3
1. Waar staan we nu?
6
1.1 Terugblik
6
1.2 Onderdelen van een speeltoestel
7
1.3 Kwaliteitsbeoordelingen
7
2. Wat willen we bereiken
9
2.1 Kwaliteitsniveaus
9
2.2 Verschillende soorten onderhoud
9
3. Wat gaan we ervoor doen?
11
3.1 Planning
11
3.2 Duurzaamheid
11
4. Wat mag dat kosten?
12
4.1 Financiën onderhoudsbudgetten
12
4.2 Financiën vervangingsbudgetten
13
5. Bijlagen
14
5.1 Lijst met tabellen
14
5.2 Lijst met afbeeldingen
14
5.3 Vervangen speeltoestellen 2024-2027
14
Inleiding In de Sportnota, die door u als raad is aangenomen in november 2019, is als speerpunt vastgesteld dat de gemeente Waadhoeke een beweegvriendelijke omgeving en een nieuw speeltuinbeleid realiseert. In de Sportnota is ook vastgesteld dat er per jaar zes plekken worden omgevormd. De speel- en sporttoestellen die op de desbetreffende speelplekken staan worden niet meer vervangen, maar er wordt samen met inwoners een nieuw plan gemaakt. Ook worden enkele grotere centrale plekken uitgebreid met speel- en sporttoestellen. Dit streefbeeld is leidend in dit beheerplan. Het beheer en onderhoud van de speeltoestellen heeft een driedelig doel. Ten eerste moet ervoor gezorgd worden dat de speeltoestellen veilig zijn voor gebruik door de doelgroepen. Als tweede moeten de toestellen functioneel zijn. Als laatste is het van belang om een voorzieningsniveau in stand te houden dat blijft aansluiten op (de ontwikkeling van) de doelgroep. Functionaliteit en veiligheid zijn de speerpunten in dit beheerplan. Doel van dit beheerplan is om inzichtelijk te krijgen hoe de beheerinspanningen en -budgetten in balans zijn te brengen met de beheerbehoefte. De middelen moeten doelmatig worden besteed. Wettelijke kaders De wettelijke verplichting voor de veiligheid van speeltoestellen is geregeld in het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS).
Hierin zijn de wettelijke bepalingen voor speeltoestellen vastgelegd. De kern van het WAS is dat er van een speeltoestel verwacht mag worden dat het geen gevaar is voor de veiligheid of gezondheid van iemand. Volgens de WAS heeft de gemeente verschillende verantwoordelijkheden met betrekking tot de speeltoestellen. Zo moeten alle speeltoestellen die in gebruik zijn gekeurd en gecertificeerd zijn door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De gemeente moet er ook voor zorgen dat het speeltoestel zodanig geïnspecteerd en onderhouden is, dat er bij gebruik van het speeltoestel geen gevaar ontstaat voor de veiligheid en gezondheid van degene die het gebruikt. Wanneer uit de inspecties naar voren komt dat de veiligheid in het geding komt en de originele staat van het speeltoestel niet door middel van ‘snelle’ reparaties kan worden gerepareerd, dan zet de gemeente het toestel af door middel van bouwhekken. Het WAS is niet de enige wet waar de gemeente rekening mee moet houden als het gaat om speeltoestellen. De gemeente heeft ook een algehele zorgplicht als het gaat om gemeentelijke eigendommen. Dit betekent dat, ook al is het geen speeltoestel volgens het WAS, de voorziening alsnog veilig moet zijn. Dit heeft voornamelijk betrekking tot toestellen die worden geplaatst door inwoners in de openbare ruimte.
Deze kunnen niet zomaar worden geplaatst zonder overleg en/of inschatting van veiligheidsrisico’s. Dat is de reden dat dan de desbetreffende voorziening ’s avonds weer moet worden opgeruimd.
3
Waar baseren wij het op De uitgangspunten binnen het beheerplan speeltoestellen zijn onder andere gebaseerd op het Uitvoeringsplan Spelen en de Sportnota. De Sportnota stelt dat er een nieuw speeltuinbeleid ontwikkeld wordt, waarbij bewegingsspel om de motoriek te verbeteren een belangrijk doel is. Ook staan de volgende punten er in: -Het beheer en onderhoud en periodieke veiligheidsinspectie van speeltuinen wordt een gemeentelijke taak. -Er wordt uitvoering gegeven van de in beeld gebrachte behoefte aan multifunctionele sportveldjes in kleine kernen. -Inwoners worden gestimuleerd om initiatieven te nemen voor het realiseren van een nieuwe (speel)voorziening in samenwerking met de gemeente. -Alle speelplaatsen zijn vanaf 2021 rookvrij. Areaal Het areaal van de speeltoestellen in de gemeente Waadhoeke wordt aan de hand van beheersystemen bijgehouden. Voor speeltoestellen wordt gebruik gemaakt van Playmapping. In de gemeente staan 526 speelobjecten op 146 speelplekken. Dit aantal is exclusief de scholen in de gemeente. Vanaf 2024 ligt, naast het beheer, ook de inspectie bij de scholen. In tabel 1 staat een overzicht van de kernen in de gemeente, samen met het aantal speeltoestellen. In tabel 2 staan het aantal speeltoestellen en in welk jaar ze zijn geïnstalleerd. Tenslotte staat in tabel 3 welke toestellen aan vervanging toe zijn in welke periode.
Dit zijn periodes van vier jaar. Tabel 1: Aantal speeltoestellen op speelplekken in de gemeente Waadhoeke
Plaats Achlum Baaium Berltsum Bitgum Bitgummole Blessum Boksum Deinum Dongjum Dronryp Franeker Herbaijum Hitzum Ingelum Marsum Menaam Minnertsga Nieuwebildtzijl
Aantal speeltoestellen 7 4 7 14 15 7 6 11 6 19 153 7 7 10 16 17 15 3
Plaats Nij Altoenae Oosterbierum Oudebildtzijl Peins Ried Schalsum Sexbierum Sint Annaparochie Sint Jacobiparochie Spannum Tzum Tzummarum Vrouwenparochie Wier Winsum Wjelsryp Zweins TOTAAL:
4
Aantal speeltoestellen 11 13 5 8 4 4 14 30 16 8 16 15 8 14 13 16 7 526
Tabel 2: Installatiejaar speeltoestellen in de gemeente Waadhoeke
Installatiejaar 1992 1993 1994 1995 1998 1999 2000 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
Aantal speeltoestellen 1 1 2 5 3 22 12 8 11 16 19 14 12 25
2009
9
Installatiejaar
Aantal speeltoestellen 29 19 13 20 13 24 41 19 12 12 16 28 29 91
2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Installatiejaar ontbreekt in beheersysteem TOTAAL:
526
Tabel 3: Aantal te vervangen speeltoestellen per 4 jaar
Aantal te vervangen speeltoestellen 9
2022-2023
37
2024-2027
106
2028-2031
150
2032-2035 73
2036-2039
110
2040-2043 23
2044-2047 13
2048-2051 5
2052-2055 0
20
40
60
80
100
Aantal te vervangen speeltoestellen
5
120
140
160
1. Waar staan we nu? 1.1 Terugblik Binnen de gemeente Waadhoeke zijn in totaal 137 nieuwe speeltoestellen geïnstalleerd tussen 2019 en 2022. In onderstaand schema staat overzichtelijk hoeveel speeltoestellen de gemeente Waadhoeke heeft geïnstalleerd de afgelopen vier jaar. In tabel 4 is er onderscheid gemaakt tussen speeltoestellen geïnstalleerd bij scholen of bij speelplekken. Tabel 4: Overzicht geïnstalleerde speeltoestellen 2019-2022
Jaar 2019 2020 2021 2022
Aantal speeltoestellen
Waarvan bij scholen
27 34 35 41
15 18 7 12
Waarvan bij speelplekken 12 16 28 29
1.2 Onderdelen van een speeltoestel Speeltoestellen Zoals ook al in de inleiding stond, heeft de gemeente Waadhoeke in totaal 526 speeltoestellen. Deze zijn verdeeld over 146 speelplekken in 35 verschillende kernen. Per speelplek wordt er gekeken naar welke speeltoestellen behoefte is, binnen de gemeente zijn er verschillende soorten speeltoestellen. Deze worden bijgehouden in het beheersysteem Playmapping. In dit beheersysteem worden alle bevindingen die naar voren komen tijdens de inspectie ingezet. Ook staan er data in zoals het installatiejaar en het vervangingsjaar van het desbetreffende speeltoestel. Ondergronden Waar dit uit oogpunt van veiligheid nodig is, zijn onder bepaalde speeltoestellen valdempende veiligheidsondergronden aangebracht. Hiervan is sprake wanneer de speeltoestellen een potentiële valhoogte hebben van 0,60 meter en de verharding verhard is. Wanneer de potentiële valhoogte 1,50 meter of hoger is en de ondergrond gras is, wordt er ook een valdempende ondergrond geplaatst. Speeltoestellen die voor het maaiveld gevoelig zijn voor slijtage, zoals schommels, draaitoestellen en intensief bespeelde plekken waar goed beheer van een grasmat niet mogelijk is, zijn hierop een uitzondering. In de gemeente Waadhoeke wordt voornamelijk als ondergrond rubber tegels en schors toegepast. 6
Naast ondergronden voor veiligheid en valdemping zijn er ook ondergronden met een functie voor sport en spel. Voorbeelden hiervan zijn ondergronden voor een skatebaan en in de sportkooien. In totaal ligt er circa 6400 m² aan functionele speelverhardingen. Typeplaatjes Naast het speeltoestel zelf en de ondergrond, hoort ook elk speeltoestel een typeplaatje te hebben. Het WAS stelt dat de attractie- en speeltoestellen van zodanige opschriften zijn voorzien, dat zij bij het gebruiken geen gevaar opleveren voor de veiligheid of de gezondheid van de mens. Volgens het WAS hoort een typeplaatje te zijn voorzien van de volgende onderdelen: -De naam en het aders van de fabrikant of importeur -Het bouwjaar -De serie- of typeaanduiding -Het serienummer, voor zover van toepassing.
1.3 Kwaliteitsbeoordelingen Als gemeente hebben we de (wettelijke) verplichting om te zorgen voor veilige en functionele speeltoestellen en speelplekken. Speeltoestellen en ondergronden worden tijdig onderhouden en vervangen. Er wordt dus gekeken naar functionaliteit en naar veiligheid. Een schommel zonder zitje is veilig, maar immers niet functioneel. Als gemeente hebben wij twee manieren om erachter te komen wanneer er iets aan de hand is met speeltoestellen. Dit gaat via het meldingssysteem Signalen of via inspecties. Signalen/telefoon Één van de opties voor de gemeente om erachter te komen is via het meldingssysteem Signalen of via de telefoon. Via de website kan iemand een melding doen over de openbare ruimte in de gemeente Waadhoeke, waaronder over speeltoestellen. Hierin kan men een melding maken aan de beheerder over bijvoorbeeld defecte speeltoestellen of vandalisme. De meldingen die via Signalen of telefonisch binnenkomen worden z.s.m. opgepakt en beantwoord door de beheerder. Inspecties Een andere optie voor de gemeente is door middel van inspectie. Eens per jaar wordt er een functionele inspectie uitgevoerd. Geregeld vinden visuele inspecties plaats door de afdeling Beheer Openbare Ruimte (BOR). Aanvullend op deze inspecties, wordt eens per jaar een uitgebreide veiligheidsinspectie en globale inspectie uitgevoerd.
Er zijn drie verschillende inspectiemethodieken, deze worden hieronder toegelicht. -Veiligheidsinspectie. Hier wordt gekeken of het speeltoestel en de speelondergrond veilig is. Op basis van deze inspectie wordt ook het vervangingsplan gerealiseerd. -Functionele inspectie. Hier wordt gekeken naar de functionaliteit en heelheid van het toestel en de ondergrond. -Visuele inspectie. Hiermee worden duidelijk zichtbare gebreken, zoals vernielingen, gemeld. 7
Op basis van deze inspecties wordt bepaald wanneer welke speeltoestellen op welke manier worden onderhouden. De onderhoudsbehoefte van een speeltoestel wordt bepaald door locatie, leeftijd, type toestel, type ondergrond, materiaal van het toestel, gebruiksintensiteit, weersinvloeden en vandalisme. Kwaliteitsbeoordeling aan de hand van Playmapping Via Playmapping worden ook de inspecties bijgehouden. Aan de hand van de bevindingen tijdens de inspecties wordt de kwaliteit van het speeltoestel beoordeeld. Er staat welke prioriteit van vervanging bij welk speeltoestel hoort. Er worden onderscheid gemaakt in vijf verschillende prioriteiten, deze zijn: 1 - Zeer hoog 2 - Hoog 3 - Onacceptabel 4 - Ongewenst 5 - Acceptabel
Afbeelding 1: Voorbeeld van een bevinding met prioriteit 4 - Ongewenst
Afbeelding 2: Voorbeeld van een bevinding met prioriteit 3 - Onacceptabel
8
2. Wat willen we bereiken 2.1 Kwaliteitsniveaus Het CROW heeft verschillende beheerniveaus. Het beeldkwaliteitsniveau voor speeltoestellen is conform de vastgestelde beeldkwaliteit in Waadhoeke bepaald op niveau B. In de onderstaande afbeelding staan de verschillende beeldkwaliteitsniveau afgebeeld.
Afbeelding 3: Verschillende beeldkwaliteitsniveaus
2.2 Verschillende soorten onderhoud Zoals ook al benoemd is in de inleiding, wordt er onderhoud uitgevoerd op de speeltoestellen aan de hand van meldingen via signalen/telefonisch en via inspecties. Er wordt in dit beheerplan onderscheid gemaakt tussen 3 verschillende manieren van onderhoud. • Klein onderhoud • Groot onderhoud
9
Klein onderhoud Bij klein onderhoud worden er relatief kleine ingrepen gedaan om de bespeelbaarheid van de speeltoestellen te bevorderen. Deze werkzaamheden worden gedaan door de buitendienst. Voorbeelden van klein onderhoud zijn het vervangen van een plankje of het vervangen van een harpsluiting bij een schommel. Groot onderhoud Onder groot onderhoud worden grotere en meer ingrijpende maatregelen op een groot deel van het object verstaan. Groot onderhoud verlengt de levensduur van de openbare ruimte en heeft een lage frequentie. Groot onderhoud wordt binnen de gemeente Waadhoeke uitgevoerd door aannemers. Voorbeelden van groot onderhoud zijn het vervangen van een glijbaan of een schommel. Ook komt het voor dat speeltoestellen één op één worden vervangen. Dit doet de gemeente wanneer het toestel zijn levensduur heeft gehaald en er geen initiatieven uit de dorpen/wijken zijn om de speelplek in te richten door andere speeltoestellen. Hierbij wordt dus een glijbaan die onveilig is verklaard door de inspectie, vervangen door een nieuwe glijbaan. Voor de vervangingsbudgetten, als een speeltoestel één op één vervangen wordt, wordt er gekeken naar Playmapping. Hierin staan de waardes van de speeltoestellen. Zo kan worden bepaald wat het budget is voor de vervanging.
10
3. Wat gaan we ervoor doen? 3.1 Planning De planning wanneer de gemeente welk speeltoestel gaat vervangen wordt gebaseerd op het beheersysteem Playmapping. In dit systeem staan alle speeltoestellen en wanneer deze aan vervanging toe zijn. Wanneer er in het systeem naar voren komt dat een bepaald speeltoestel aan vervanging toe is, wordt er eerst gekeken naar de eventuele mankementen die er zijn. Mocht het mogelijk zijn om door middel van kleine reparaties de vervangingsdatum uit te stellen, dan worden die kleine reparaties ook uitgevoerd. Als het voorkomt dat de veiligheid van het speeltoestel in het geding komt en de reparatie in originele staat kan niet snel door de gemeente worden gerepareerd, dan worden er bouwhekken omheen gezet en wordt het toestel afgezet. In de onderstaande tabel staat overzichtelijk hoeveel speeltoestellen er moeten worden vervangen in de komende planperiode. In paragraaf 5.3 staan alle speeltoestellen die in de planperiode 2024-2027 moeten worden vervangen, uitgewerkt. Tabel 5: Aantal speeltoestellen te vervangen 2024-2027
Jaar 2024 2025 2026 2027 TOTAAL:
Aantal speeltoestellen 7 8 4 18 37
Zoals staat weergegeven in tabel 5 moet er volgens Playmapping in totaal 37 speeltoestellen worden vervangen. Zoals in de bovenstaande alinea’s ook staat, betekent dat niet gelijk dat alle 37 speeltoestellen ook daadwerkelijk worden vervangen. Wanneer aan de hand van kleine reparaties de vervanging kan worden uitgesteld, dan wordt dat gedaan. De vervanging over de jaren 2024, 2025, 2026 en 2027 is 37 toestellen. Vanaf 2027 (herijking beleid) loopt volgens het huidige beleid het aantal te vervangen toestellen op. Echter het nieuwe beleid moet ook gaan zorgen voor afbouw van areaal zodat vanaf 2027 er mogelijk ook een andere situatie is ontstaan voor de daarop volgende jaren.
3.2 Duurzaamheid Ook in het beheer voor speeltoestellen speelt duurzaamheid een rol. De speeltoestellen krijgen een langere levensduur en worden ook vaker van duurzamere materialen gemaakt. Voorbeelden van deze duurzame materialen zijn ijzer, gerecycled kunststof en hout. Ook qua ondergronden is er sprake van een inhaalslag op het gebied van duurzaamheid. Alle ondergronden van de speeltoestellen die van boomschors zijn, worden omgebouwd tot een ondergrond naar rubber met gras. Dit kan alleen als het wettelijk gezien veilig is. Zoals eerder in dit beheerplan is benoemd, horen bij sommige speeltoestellen van een bepaalde hoogte een specifieke soort ondergrond. 11
Met betrekking tot nieuwe ontwikkelingen omtrent materialen en speeltoestellen worden deze gevolgd door de gemeente. Hierbij kan worden gedacht aan het vinden van een oplossing voor bijvoorbeeld wateroverlast of hittestress.
4. Wat mag dat kosten? 4.1 Financiën onderhoudsbudgetten Voor de financiën voor speeltoestellen kunnen de budgetten worden opgesplitst in twee categorieën: Onderhoudsbudgetten en vervangingsbudgetten. De onderhoudsbudgetten worden gefinancierd vanuit het speeltuinbeleid Waadhoeke 2024-2027. Deze budgetten zijn op basis van het speeltuinbeleid Waadhoeke 2024-2027 en de kadernota 2024-2027 in de begroting opgenomen. Zoals ook is aangegeven in het Speeltuinbeleid Waadhoeke 2024-2027 bedragen de onderhoudskosten €125.000 per jaar. De budgetten die nodig zijn voor het vervangen van speeltoestellen in de periode 2024-2032 bedraagt €788.000. Per jaar is dit structureel €87.500. Tabel 6: Onderhoudskosten per jaar
Preventief onderhoud Bij populaire locaties of toestellen die snel slijtage vertonen (bijvoorbeeld schommels), wordt preventief onderhoud uitgevoerd om op deze manier onveilige situaties te voorkomen. Daarnaast is het preventieve onderhoud gericht op het vergroten van de levensduur van toestellen.
25.000
Operationeel onderhoud Gedurende het jaar is operationeel onderhoud nodig, zodat toestellen goed blijven functioneren. Te denken valt aan het aandraaien van bouten/moeren, verwijderen van splinters, vervangen van afsluitdoppen en versleten toesteldelen. Daarnaast kan operationeel onderhoud nodig zijn als gevolg van constateringen tijdens operationele- en/of veiligheidsinspecties.
60.000
Onderhoud ondergronden Goed beheer en onderhoud van (valdempende) ondergronden is daarom noodzakelijk om de veiligheid en functionaliteit van een speelplek te waarborgen. Kosten inspectie Tweejaarlijks worden alle speeltoestellen in de gemeente geïnspecteerd door een externe partij. De bevindingen en herstelwerkzaamheden worden digitaal opgeslagen in Playmapping. Totale investering per jaar
20.000
12
20.000
125.000
4.2 Financiën vervangingsbudgetten Tabel 7: Vervangingskosten per jaar
Mjop vervangen speeltoestellen
2024
7 speeltoestellen 8 speeltoestellen 4 speeltoestellen 18 speeltoestellen
€35.000
2025
2026
2027
Totaal 20242027
Gemiddeld per jaar
€185.000
€46.250
€40.000 €20.000 €90.000
Voor deze tabellen is gemakshalve van het gemiddelde bedrag uitgegaan van €5.000 per toestel en €87.500 per jaar, zoals staat genoemd in het speeltuinbeleid. Zoals staat aangegeven in tabel 3, staat er in de planning dat er in de periode 2024-2027 37 speeltoestellen worden vervangen. Dit aantal kan nog veranderen, bijvoorbeeld doordat het speeltoestellen extra levensduur kan krijgen aan de hand van kleine reparaties. Tabel 8: Vervangingskosten + eventueel overschot/tekort per jaar
Benodigd Beschikbaar
2024 €35.000 €87.500
2025 €40.000 €87.500
2026 €20.000 €87.500
2027 €90.000 €87.500
Totaal €185.000 €350.000
Gemiddeld €46.250 €87.500
Tekort / over
€52.500
€47.500
€67.500
-€2500
€165.000
€41.250
13
5. Bijlagen 5.1 Lijst met tabellen en figuren Tabel Tabel 1 Tabel 2 Tabel 3 Tabel 4 Tabel 5 Tabel 6 Tabel 7 Tabel 8
Naam tabel Aantal speeltoestellen op speelplekken in de gemeente Waadhoeke Installatiejaar speeltoestellen in de gemeente Waadhoeke Aantal te vervangen speeltoestellen per 4 jaar Overzicht geïnstalleerde speeltoestellen 2019-2022 Overzicht geïnstalleerde speeltoestellen 2019-2022 Onderhoudskosten per jaar Vervangingskosten per jaar Vervangingskosten + eventueel overschot/tekort per jaar
5.2 Lijst met afbeeldingen Afbeelding Afbeelding 1 Afbeelding 2 Afbeelding 3
Naam afbeelding Voorbeeld van een bevinding met prioriteit 4 Ongewenst Voorbeeld van een bevinding met prioriteit 3 Onacceptabel Verschillende beeldkwaliteitsniveaus
5.3 Vervangen speeltoestellen 2024-2027 2024 • • • • • •
Ds Dijkstraweg 10 Hitzum: slingerschommel Fonteinstraat 18 Franeker: glij-klim-combinatie S. Lohmanstraat 40 Franeker: basketbalpaal Cammingastraat 18 Franeker: glijbaan prinsessenhuis Fikarusleane Winsum: driedelig duikelrek S. Lohmanstraat 40 Franeker: wip 14
• 2025 • • • • • • • • 2026 • • • • 2027 • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Terhornestrjitte 20 Bitgummole: vogelnestschommel Mulseleane Berltsum: glij-klim-combinatie Sterrenpad/Maanbaan Franeker: tweepersoons schommel De Horsa Franeker: palenlabyrinth (16 palen) Terhornestrjitte 20 Bitgummole: wip Harnedijk 22 Ingelum: speelhuis winkel Matthijs Smitstraat Nij Altoenae: tweepersoons schommel Frisia 9 Franeker: glijbaan prinsessenhuis Achterbosk Menaam: tweedelig duikelrek Galemawei Wjelsryp: vogelnestschommel Mied’igge 18 Winsum: combinatietoestel Oosteinde 77a Sint Jacobiparochie: driedelig duikelrek Severander Franeker: doel De Kamp Bitgum: Wip De Kamp Bitgum: Klimboog Ds. Dijkstraweg 10 Hitzum: Glijhuis D.U. Stikkerstraat 12 Franeker: Wip Fikaruslane Winsum: Klimtoestel Vikarijbuorren Minnertsga: Tweedelig duikelrek Fonteinstraat 18 Franeker: Klimpiramide Schaepmanplein 1 Franeker: Tweepersoons schommel Pastorijleane 51 Tzum: Glijbaan ridderhuis De Kamp Bitgum: Evenwichtsbalk De Kamp Bitgum: Glij-klimcombinatie S. Lohmanstraat 40 Franeker: Tweepersoons schommel Taede Zijlstrastraat 8 Franeker: Driedelig duikelrek Evert Sijbesmastraat Tzummarum: Veerelement dino dop Klipper 60 Franeker: Tweepersoons schommel Netaris Brungerstraat 16 Vrouwenparochie: Veerwip Oosteinde 77a Sint Jacobiparochie: Veerelement hond Fonteinstraat 18 Franeker: Draaitoestel kleutersatelliet
15
16