Bijlage 1: Begeleidende brief subsidieaanvraag

College van B&W gemeente Waadhoeke Email: bestuur@waadhoeke.nl

Betreft: Subsidieaanvraag aan B&W gemeente Waadhoeke voor project Herinrichting Stateterrein Groot ter Horne tussen Bitgum en Bitgummole

Bitgum, 22 oktober 2023

Geachte leden van het college van B&W,

Met dit schrijven doen wij een subsidieaanvraag voor bovengenoemd project.

Inleiding In 2020 is een werkgroep vanuit Bitgum en Bitgummole gestart met de planvorming voor de herinrichting van het stateterrein Groot ter Horne ter plaatse (zie verdere beschrijving hieronder). Voor financiering van de 1e fase van het project hebben wij onder andere een beroep gedaan op de Dorpen- en wijkenregeling van de gemeente Waadhoeke. Voor de uitvoering van deze fase zijn de werkzaamheden inmiddels gestart. Voor het rondkrijgen van de financiering voor de 2e fase is er onlangs overleg geweest met dorpencoördinator Els Hiemstra over wat de mogelijkheden bij de gemeente Waadhoeke hiervoor zijn en hoe aan te vragen. Zij heeft dit vervolgens met wethouder Jan Dijkstra besproken. Uitkomst hiervan was dat wij het advies via Els Hiemstra hebben gekregen om een

bedrag van € 50.000,- ineens aan te vragen en niet opgeknipt bij verschillende “potjes”. Het project wordt gezien als een uniek en groot project binnen de gemeentegrenzen. Dit bleek ook uit de reacties van de aanwezige raadsleden bij de jaarvergadering van Doarpsbelang Bitgum, waar kernteamlid Ilse van Zuilen een presentatie hield van de plannen voor het terrein. Sinds een jaar of 3 heeft de lokale Van Aismastichting alle percelen in het gebied in eigendom en na bedrijfsbeëindiging van de toenmalige pachter heeft de stichting de deuren opengezet voor een nieuwe invulling van het gebied. Hier is een werkgroep vanuit beide dorpen mee aan de slag gegaan en dit heeft geresulteerd in een plan om het gebied weer de allure te geven die het eeuwenlang had en weer in te richten op basis van de Engelse landschapstijl van Roodbaard. Dit behelst onder andere het herstellen van de vijver, aanleg van laan, aanleg van boomsingels en bijbehorende padenstructuur. Het terrein moet zo een groene verbindingszone vormen tussen Bitgum en Bitgummole waar in de toekomst een duurzame maatschappelijke meerwaarde aan wordt gegeven. Daarnaast zal op de tussenliggende percelen natuur inclusieve landbouw worden bedreven.

De nieuw opgerichte Stichting Landgoed Groot ter Horne heeft op 30 juni 2023 een erfpachtovereenkomst voor 45 jaar gesloten met de Van Aismastichting gekregen en beschikt daarmee nu over het zakelijk recht van de grond. De Stichting Landgoed Groot ter Horne is verantwoordelijk voor herinrichting en exploitatie van het landgoed en is derhalve de aanvrager voor deze subsidie. Projectbeschrijving “Een landgoed dat terugkijkt naar het verleden en ons biedt wat wij in de toekomst nodig hebben”. Tot 1879 stond er in het gebied tussen Bitgum en Bitgummole de state Groot Terhorne met bijhorende tuin. Dit geheel stond bekend als één van de schoonste buitengoederen van het gewest Friesland. De tuin was sinds ongeveer 1825 ingericht naar ontwerp van Roodbaard en deze prachtige tuin is ook bezocht door koning Willem III. De state is in 1879 gesloopt en de tuin is hierna redelijk snel omgevormd naar landbouwgrond. Van de tuin zijn nu nog enkele elementen zichtbaar in het landschap, zoals de vijver en het slotenpatroon. Hoofddoel van het project is het creëren van een prettige en gezonde leefomgeving voor de dorpsbewoners en hiermee het (zelf)bewustzijn te vergroten. Dit door realisatie van landgoed dat terugkijkt naar het verleden en ons biedt wij in de toekomst nodig hebben.

Hieruit vloeien de onderliggende doelen zoals: herstel cultuurhistorisch landschap, lokale voedselvoorziening (Doarpstún en duurzame en natuur inclusieve tuinbouw/landbouw (akkerbouw en veeteelt)), educatie (basisscholen), versterken sociale cohesie, beleving (recreatie/ toerisme) en organiseren culturele activiteiten. Het project is geslaagd als de kapstok voor de duurzame en maatschappelijke invulling staat met een daarbij behorende duurzame exploitatie Een uitgebreidere beschrijving van het project kunt u lezen in de meegestuurde ontwikkelingsvisie (zie bijlage).

Financiering van de realisatie Het project is in 3 fases opgeknipt: •

Fase 1: Realisatie Kûm (oude vijver) met bijbehorende beplanting en paden

•

Fase 2: Realisatie Laan, padenstructuur, beplanting en watergangen

•

Fase 3: Realisatie inrichtingselementen zoals bruggen, hekken, e.d.

Fase 1: Realisatie Kûm (oude vijver) met bijbehorende beplanting en paden De financiering voor deze fase is zo goed als rond. Hiervoor hebben bijdragen gekregen uit Iepen Mienskipsfûns (€ 49.900,-), Wijk- en dorpenfonds gemeente Waadhoeke ( € 20.000,-), Prins Bernard Cultuurfonds (€ 15.000,-), Rabobank (€ 5.000,-) en bomenactie dorpsbewoners (€ 5.000,-). Ook zijn er door vrijwilligers een groot aantal uren in geïnvesteerd. Fase 1 is voor een deel al gerealiseerd. Fase 2: Realisatie Laan, padenstructuur, beplanting en watergangen Voor een nadere specificatie van de activiteiten/werkzaamheden binnen deze fase verwijzen naar de meegestuurde begroting met dekkingsplan. Hierin is een raming opgenomen met de uit te voeren werkzaamheden binnen deze fase. De doelen zijn bovenstaand beschreven onder de kop Projectbeschrijving. Voor financiering van de 2e fase is er een toekenning vanuit het Leader-programma (€ 113.950,-). Verder loopt er voor deze fase nog een aanvraag bij het Old Burger Weeshuis. Om de financiering van deze fase rond te krijgen willen wij graag een beroep doen op de gemeente om een bijdrage van € 50.000,- beschikbaar te stellen. Wij zijn van mening dat realisatie van dit unieke project ook van grote betekenis is voor de gemeente Waadhoeke.

Bepaalde doelen van het project sluiten perfect aan bij de doelen van gemeente op gebied van biodiversiteit en landbouw (lokale voedselvoorziening en nieuwe landbouwvormen). De uitvoering van het project past ook perfect binnen de door de gemeente vastgestelde Beleidsregel Gardenierslandschap Marsum–Wier. Ook op recreatief en toeristisch gebied is het project van meerwaarde voor de gemeente en kan het fungeren als visitekaartje en een soort van entree naar het Waddengebied en de gemeente Waadhoeke. Fase 3: Indeze fase willen wij de basisstructuur extra verstevigen en uitbreiden, zoals door het terugbrengen van de beeldbepalende brug bij de vijver en enkele aanvullende brugjes. Ook wordt het padenstelsel voor wandelaars verder aangevuld en gaat bebording aangeven wat er te zien is. Deels gaat het om invulling van die basisstructuur, zodat het beoogde aan de historie verbonden gebruik kan gaan plaatsvinden en het landgoed echt tot leven kan komen. Dat gaat dan om realisatie van kleine akkers, een moestuin, een kas, een boomgaard. Er zijn vergevorderde plannen om een dorpstuinderij (Community Supported Agriculture) te realiseren met ook een educatieve functie voor de basisscholen. Contacten hiervoor zijn reeds

gelegd. Verder zullen de percelen ingevuld worden met kleinschalige landbouw met daarnaast ook ruimte voor natuur en cultuur plus ruimte voor sport/beweging. Voor deze fase lopen er nog geen aanvragen voor financiering. Wel wordt er nagedacht over hoe wij een aanvraag bij het Waddenfonds kunnen vormgeven. Project ligt op de grens van het werkingsgebied Waddenfonds, maar sluit wel perfect aan bij het thema Cultuurhistorie, Landschapsontwikkeling, duurzame landbouw en recreatie. Hierover is al contact geweest met gedeputeerde Poepjes en het Waddenfonds. Subsidie is mogelijk als wij de positieve effecten die het project kan hebben voor het werkingsgebied kunnen aantonen. Hiervoor wordt o.a. aansluiting gezocht met andere stinsterreinen binnen het werkingsgebied van het Waddenfonds. Wij zijn graag bereid dit plan toe te lichten en vragen hierover te beantwoorden. Hiervoor kunt u contact opnemen met Peter Groothoff (06 – 27 59 11 63) of Barthold van Hasselt (06 – 53 16 42 46).

Mei freonlike groetnis, namens Stichting Landgoed Groot ter Horne

Drs. J.F.B. (Barthold) van Hasselt (voorzitter) P. (Peter) Groothoff (bestuurslid)