Adviesnota Raad Vaststellen verordening nadeelcompensatie

AAN DE RAAD

Datum behandeld in college Datum agendering Onderwerp Portefeuillehouder

28 november 2023 21 december 2023 Vaststellen verordening nadeelcompensatie J. Dijkstra

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

H. Mulder h.mulder@waadhoeke.nl

Samenvatting Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet (hierna: Ow) in werking. Met de inwerkingtreding van de Ow komt er een algemene nieuwe regeling voor nadeelcompensatie waarin ook de uit de Wet ruimtelijke ordening (Wro) afkomstige regeling voor vergoeding van planschade wordt geregeld. De grondslag vervalt daarmee van de huidige “Procedureverordening advisering planschade gemeente Waadhoeke”. Uw raad wordt voorgesteld ter vervanging van die procedureverordening de verordening nadeelcompensatie Waadhoeke 2023 vast te stellen. Voorstel 1. De verordening nadeelcompensatie gemeente Waadhoeke 2023 vast te stellen. 2. Te bepalen dat de verordening genoemd onder 1 in werking treedt op 1 januari 2024 (het moment dat de Omgevingswet in werking treedt.)

Aanleiding Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet (hierna: Ow) in werking. Deze wet bundelt 26 wetten en voegt deze samen tot één wet. Met de inwerkingtreding verdwijnen die 26 wetten geheel of gedeeltelijk. Zo zal de Wet op de ruimtelijke ordening (Wro) geheel verdwijnen. Met de inwerkingtreding van de Ow komt er een algemene nieuwe regeling voor nadeelcompensatie waarin ook de uit de Wro afkomstige regeling voor vergoeding van planschade wordt geregeld. De grondslag vervalt daarmee van de huidige “Procedureverordening advisering planschade gemeente Waadhoeke”. Uw raad wordt voorgesteld ter vervanging van die procedureverordening de verordening nadeelcompensatie Waadhoeke 2023 vast te stellen. Beoogd (meetbaar) effect De vast te stellen verordening zorgt voor een duidelijke procedure bij de afhandeling van verzoeken om nadeelcompensatie na de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Motivering Argumenten 1.1. Er is een nieuwe verordening nodig. Met de inwerkingtreding van de Ow en de verdwijning van de Wro komt de grondslag te vervallen van de geldende Procedureverordening advisering planschade. Een nieuwe verordening is daarom nodig. De verordening nadeelcompensatie gemeente Waadhoeke 2023 voorziet daar in. In plaats van de citeertitel van de Verordening zelf elke keer te gebruiken, wordt deze ook geduid als ‘de verordening’ dan wel ‘de verordening nadeelcompensatie’.

Nadeelcompensatie is een gedeeltelijke schadevergoeding voor onevenredig nadeel door rechtmatig overheidshandelen in het kader van de uitoefening van een publiekrechtelijke taak. Een voorbeeld is het langdurig afsluiten van een weg, waardoor een bedrijf moeilijker bereikbaar is. Planschade is een bijzondere vorm van nadeelcompensatie. Het gaat bij planschade om schade als gevolg van handelen in het ruimtelijk domein. Een voorbeeld is het wijzigen van een bestemmingsplan (straks: omgevingsplan), waardoor de gebruiksmogelijkheden op een perceel worden ingeperkt en er financiële schade ontstaat doordat een pand minder waard wordt. Met de komst van de Omgevingswet verandert een aantal zaken. Zo komt planschade voortaan onder de noemer nadeelcompensatie te vallen. De term ‘planschade’ vervalt dus. Daarnaast wijzigt de manier waarop eventuele schade bepaald wordt. Voorheen was dat op het moment dat het bestemmingsplan initiatieven mogelijk maakte. Hierdoor moest worden uitgegaan van de maximale schade die vanwege het bestemmingsplan zou kunnen worden veroorzaakt. Onder de Omgevingswet wordt uitgegaan van het moment dat voor een initiatief een omgevingsvergunning wordt aangevraagd. Hierdoor wordt de berekening van de schade realistischer. 1.2 Met deze nieuwe verordening kunnen aanvragen om nadeelcompensatie onder de Omgevingswet worden afgehandeld volgens de huidige werkwijze.

Met het vaststellen van de verordening wordt de bestaande regeling over planschade in overeenstemming met de nieuwe bepalingen gebracht uit de Omgevingswet en de Algemene wet 2

| Vaststellen verordening nadeelcompensatie

bestuursrecht (Awb). Als dit niet gebeurt, gelden er voor nieuwe situaties na inwerkingtreding van de Omgevingswet geen procedureregels en kunnen aanvragen niet volgens de voorgestelde procedure worden behandeld omdat niet wordt voldaan aan de wettelijke eisen die dan gelden. Zonder verordening kan er ook geen drempelbedrag worden geheven. De procedureregels bieden een verzoeker vooraf duidelijkheid over de afhandeling van het verzoek om schade. Onderdeel van de procedureregels zijn de indieningsvereisten, het verschuldigde recht (drempelbedrag), de te volgen procedure, de behandeltermijnen en het al dan niet inschakelen van een adviescommissie. 1.3. De VNG-modelverordening wordt gevolgd. De verordening is gebaseerd op het model van de VNG. Het is landelijk gangbaar om zoveel mogelijk de VNG modelverordeningen te volgen uit oogpunt van uniformiteit van regelgeving. De voorgestelde verordening wijkt op 1 punt af van de modelverordening. In artikel 1 (Toepassingsbereik) is lid 2 van de modelverordening niet opgenomen. Dit lid uit de modelverordening regelt dat de verordening nadeelcompensatie geen betrekking heeft op aanvragen om schadevergoeding waarop een bijzondere regeling van toepassing is. Die bijzondere regeling heeft Waadhoeke niet. De modelverordening biedt een aantal keuzes. In artikel 2 (Heffen recht) is het bedrag van € 300,-opgenomen.

Dat bedrag is hetzelfde als in de bestaande regeling. Er is hier geen sprake van een belastingheffing, maar van een financiële drempel om al te lichtvaardige aanvragen om vergoeding van schade tegen te gaan. Een te heffen recht voor het in behandeling nemen van een aanvraag om schade mag wettelijk maximaal € 500,- bedragen. Kanttekeningen 1. Een deel van de schade blijft voor rekening van de aanvrager. De overheid is niet verplicht om iedere schade die zij bij de rechtmatige uitoefening van haar publieke taken veroorzaakt, altijd en in zijn geheel te vergoeden. Dat overheidsingrijpen voor sommige burgers en ondernemingen nadelige gevolgen kan hebben, is namelijk tot op zekere hoogte onvermijdelijk. Zodoende moeten deze gevolgen dus ook tot op zekere hoogte worden geaccepteerd: dit noemen we “normaal maatschappelijk risico”. Burgers en ondernemingen die door rechtmatig overheidsoptreden echter schade lijden die uitgaat boven het normaal maatschappelijk risico en in vergelijking tot anderen onevenredig zwaar worden getroffen, kunnen desgevraagd schadevergoeding ontvangen (artikel 4:126 van de Awb). De hoogte daarvan moet in zo’n geval redelijk zijn. De schadevergoeding dekt dus niet vanzelfsprekend alle schade en ook niet altijd volledig. Sommige schade zal altijd (deels) voor eigen rekening blijven. 2.

Geen vaste adviescommissie In de verordening is de mogelijkheid opgenomen een adviescommissie in te stellen die over een verzoek om vergoeding van schade adviseert. In het geval van verzoeken om vergoeding van planschade bestaat die commissie in de huidige situatie uit een deskundige op het gebied van planschade, van een Planschade advies bureau. Er is geen vaste commissie (plan)schade. Dat is gelet op de frequentie van verzoeken om (plan)schade ook niet nodig. Dat geldt ook voor de overige verzoeken om nadeelcompensatie. 3. Nieuwe verordening is breder dan alleen planschade 3

| Vaststellen verordening nadeelcompensatie

De verordening nadeelcompensatie gaat over meer dan alleen vergoeding van planschade. Dit laatste begrip komt niet meer in de wet voor, alles heet nu voortaan ‘nadeelcompensatie’. Het kan ook gaan om verkeersbesluiten of feitelijke handelingen zoals zeer langdurige wegafsluitingen waardoor iemand schade lijdt of inkomsten derft. Die schade kan voor vergoeding in aanmerking komen. Om die eventuele schade goed te kunnen beoordelen is daarvoor in artikel 3 van de nieuwe verordening aanvullend een bepaling opgenomen. In dat artikel worden aanvullende indieningsvereisten voorgeschreven voor aanvragen om nadeelcompensatie voor winst- of inkomstenderving, gederfde huurinkomsten, of de lagere opbrengst bij de verkoop van een bedrijf of een onroerende zaak. Ter informatie delen wij u mee dat aanvragen om planschade wel enkele malen per jaar voorkomen, doch dat aanvragen om nadeelcompensatie totnogtoe eigenlijk niet of nauwelijks worden ingediend. 4. Er is overgangsrecht van toepassing. Alleen schade door schadeoorzaken die volledig onder het nieuwe recht tot stand zijn gekomen, vallen onder het nieuwe nadeelcompensatierecht. Het overgangsrecht in de Algemene wet bestuursrecht (Awb) houdt in dat als een schadeveroorzakend besluit is bekendgemaakt of een schadeveroorzakende handeling is verricht vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet, het oude recht van toepassing blijft.

In andere gevallen is het nieuwe recht van toepassing. Hoofdregel van het overgangsrecht in de Omgevingswet is dat het oude recht nog maximaal 5 jaar zal gelden na inwerkingtreding van de Omgevingswet. Die termijn is wat langer, als de procedure voor het schadeveroorzakend besluit al vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet is gestart maar het besluit nog niet onherroepelijk is of van kracht is geworden op het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet. Denk bijvoorbeeld aan een ontwerp van het bestemmingsplan dat ter inzage is gelegd vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet maar pas na de inwerkingtreding van kracht is geworden. In dergelijke gevallen blijft het oude recht van toepassing tot 5 jaar na het vaststellen, van kracht worden of onherroepelijk worden van het schadeveroorzakend besluit. Alternatieven n.v.t. Vervolg De verordening nadeelcompensatie gemeente Waadhoeke 2023 treedt in werking op 1 januari 2024, het moment dat de Ow in werking treedt. Op dat moment vervalt de Procedureverordening advisering planschade. Dit wordt elektronisch bekend gemaakt in het gemeenteblad. Er wordt jaarlijks per triviaal gerapporteerd over het item planschade, straks nadeelcompensatie geheten. Voor initiatieven van derden wordt in de regel een verhaalsovereenkomst gesloten. Participatie N.v.t.

Het betreft hier het vaststellen van algemeen verbindende voorschriften die de procedure stroomlijnen voor ingediende aanvragen om nadeelcompensatie. Financiën Het vaststellen van de verordening nadeelcompensatie gemeente Waadhoeke 2023 heeft geen financiële gevolgen. Het gaat primair om vervanging van een bestaande verordening.

4

| Vaststellen verordening nadeelcompensatie

Bijlagen 1. Verordening nadeelcompensatie gemeente Waadhoeke 2023 2. VNG Ledenbrief Lbr._ 21_041 met Modelverordening en toelichting Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

, secretaris

5

| Vaststellen verordening nadeelcompensatie

NR.: 2023-262041 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 28 november 2023;

BESLUIT 1. vast te stellen de volgende verordening: Verordening nadeelcompensatie gemeente Waadhoeke 2023; 2.

te bepalen dat de verordening genoemd onder punt 1 in werking treedt op 1 januari 2024.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 21 december 2023 ,

{{Signer2}}

, voorzitter

Signed By: Waanders, M.C.M. <m.waanders@waadhoeke.nl> 04/01/2024 16:40:02 CET ID: d02c28e7-e78a-4919-93a9-5ca98a76fa5a Auth: Scribble

{{Signer1}}

, griffier

Signed By: Koster, R. <r.koster@waadhoeke.nl> 22/12/2023 16:31:11 CET ID: d02c28e7-e78a-4919-93a9-5ca98a76fa5a Auth: Scribble

6

| Vaststellen verordening nadeelcompensatie

Dit document is digitaal ondertekend.

7

| Vaststellen verordening nadeelcompensatie