4a Jaarrekening 2020 GR Fryslân-West.PDF

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 1

Inhoudsopgave Inleiding Ontwikkelingen GR Fryslân-West en NV Empatec

4

Jaarverslag 2020 GR Fryslân-West I Verslag algemeen en dagelijks bestuur

13

II Paragraaf Financiering

18

III Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

19

IV Paragraaf Verbonden partijen

20

V Paragraaf Bedrijfsvoering

20

Jaarrekening 2020 GR Fryslân-West IV Balans per 31 december 2020

22

V Overzicht van baten en lasten 2020

23

VI Grondslagen

25

VII Toelichting balans per 31 december 2020

28

VIII Toelichting overzicht van baten en lasten

30

IX Overige informatie

33

Bijlage: Overzicht incidentele baten en lasten

34

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 2

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 3

Financiële ontwikkeling Ontwikkeling geconsolideerd resultaat GR en NV De grafiek hiernaast laat de resultaatontwikkeling van NV, GR en gezamenlijk zien. De blauwe lijn laat de ontwikkeling zien van het resultaat van de NV (exclusief bijdrage van de NV aan de GR), de oranje lijn laat de ontwikkeling zien van de GR (exclusief bijdrage aan de GR van de NV) en de middelste lijn laat de gezamenlijke situatie zien. Uit de grafiek wordt duidelijk dat er vanaf 2015 sprake is van een gezamenlijk verlies. In 2020 is sprake van een bijna break even situatie, dit wordt veroorzaakt door de structureel hogere gemeentelijke bijdrage en de van het Rijk ontvangen incidentele corona bijdrage ad € 1,9 mln. Toelichting bij de grafiek: a. De grafiek is gebaseerd op de cijfers uit de diverse jaarrekeningen van de afgelopen jaren. Wij hebben in de bovenstaande grafiek het resultaat van 2018 genormaliseerd met een eenmalige vrijval en dotatie in dat jaar (reservering verlof/vakantiedagen). b. Sinds 2018 zijn GR en NV financieel ontvlecht. Dit heeft gevolgen gehad voor een aantal posten zoals beschut werk (in NV), loonkostensubsidie begeleid werken (in GR), loonkosten ambtenaren (in GR) en LIV (lager inkomens voordeel, in GR): c. Het resultaat van de NV werd zowel in 2018 als in 2019 negatief beïnvloed door noodzakelijke transformatiekosten (transformatie naar meer bedrijfsmatig werken). d.

Ingaande boekjaar 2020 is er een heldere kosten- en opbrengstenverdeling tussen de GR Fryslân-West en NV Empatec doorgevoerd. e. De groene lijn laat het gezamenlijk resultaat zien; zij toont de resultaatontwikkeling van het geheel waarin ook alle verschuivingen tussen GR en NV zijn geëlimineerd. De verdeling is globaal als volgt:

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 4

Resultaatontwikkeling NV Empatec Om de teruglopende Rijksbijdrage en stijgende loonkosten het hoofd te bieden is NV Empatec sinds 2017 bedrijfsmatiger en marktgerichter gaan werken. Door een bedrijfsmatige en marktgerichtere inrichting sluit onze organisatie beter aan bij het reguliere bedrijfsleven. Dit komt de uitstroom ten goede. Om deze nieuwe manier van werken mogelijk te maken waren er in 2018 en 2019 significante transformatiekosten noodzakelijk, deze zijn in 2020 afgebouwd. Zoals ook uit vorige paragraaf blijkt, is de vergelijkbaarheid over de jaren lastig door de combinatie van ontvlechting (2018), transformatiekosten in 2018 en 2019 en de corona epidemie in 2020. Toch worden hieronder een aantal trends toegelicht. De belangrijkste doorgevoerde veranderingen: 1. Meer externe en klantgerichtheid 2. Marktconforme prijsstelling: ter voorkoming van oneigenlijke concurrentie en vanuit de overtuiging dat onze mensen waarde toevoegen waar de klant een reële prijs voor dient te betalen en mede ingegeven door de Wet Markt en Overheid hanteert Empatec zoveel mogelijk marktconforme verkoopprijzen waarin de integrale kosten zijn verwerkt. 3. Decentralisatie van de organisatie 4. Investeringsprogramma voor leiderschapsontwikkeling Om de bijdrage voor gemeenten betaalbaar te houden zijn bovenstaande veranderingen sinds 2017 in gang gezet.

Zij hebben een grote interne impact: zij gaan niet vanzelf, kosten geld en leiden in sommige gevallen ook tot vertrek van medewerkers. Over de resultaten zijn we tevreden: ondanks een daling van 17% van het aantal ingezette gesubsidieerde fte’s, zijn omzet en NTW* per fte in 2020 ten opzichte van 2015 respectievelijk met 16% en 19% gestegen. Waren bovenstaande veranderingen in de NV niet gerealiseerd, dan was de NV ondertussen verlieslijdend geweest.** * Netto Toegevoegde Waarde (NTW): het verschil tussen de opbrengsten en de bij derden ingekochte goederen en diensten. ** Ervan uitgaande dat bij een daling van 17% van het gesubsidieerde personeelsbestand ook de NTW ten opzichte van 2015 met 17% zou zijn gedaald. Uiteraard heeft corona in 2020 (en naar verwachting ook in 2021) een groot effect op de omzet gehad waardoor de positieve trend van de afgelopen jaren in 2020 niet doorgetrokken kon worden. De NTW is wel op niveau gebleven door de incidentele corona bijdrage. Het ontvangen bedrag ligt in lijn met de misgelopen NTW in 2020 door corona. In 2020 is de omzet gedaald door de corona epidemie zoals bij vele andere (sw-)bedrijven in Nederland. Alle bedrijven van Empatec zijn hierdoor geraakt. Uiteraard is vol ingezet op kostenbeheersing en het werven nieuwe opdrachten maar de corona epidemie heeft wel een fors effect gehad op het operationeel resultaat zoals hieronder blijkt.

Door de ontvangen corona bijdrage van het Rijk ad € 1,9 mln. is uiteindelijk een positief resultaat behaald. Hier inbegrepen zit de nieuwe kostenverdeling tussen de GR Fryslân-West en NV Empatec.

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 5

In de grafiek worden de ontwikkeling van omzet, NTW, totale kosten en operationeel resultaat getoond. De bovenste lijn laat de ontwikkeling van de omzet zien en de paarse lijn toont de ontwikkeling van de NTW. De rode lijn toont de ontwikkeling van de totale kosten. Tot en met 2017 zaten in de kosten van de NV extra subsidies (aangemerkt als negatieve kosten) voor LIV (Lager Inkomens Voordeel) en terug te ontvangen transitiekosten voor SWmedewerkers die uitstromen als gevolg van ziekte. Om Empatec bedrijfsmatiger te laten werken en om de NTW te laten stijgen zijn in 2018 en 2019 extra transformatiekosten gemaakt. Daarnaast werd tot en met 2018 een deel van de kosten voor ingehuurde uitzendkrachten geboekt onder de ‘Kostprijs omzet’ en deze zijn sinds 2019 geboekt naar de ‘Overige bedrijfskosten’ waardoor de lijn van de totale kosten in de NV een stijging laat zien. In 2020 zijn de kosten in lijn met 2019.

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 6

Liquiditeit NV Empatec en GR Fryslân-West bankieren met verschillende bankrekeningenonder één overeenkomst bij de BNG. In het kader van de kredietfaciliteit saldeert de BNG de tegoeden en tekorten van GR en NV. Om deze reden heeft de liquiditeitsplanning in de afgelopen jaren altijd vanuit de gezamenlijke situatie plaatsgevonden. Als gevolg van het feit dat in de afgelopen jaren GR en NV gezamenlijke verliezen leden (zoals reeds eerder aangegeven het gevolg van een lagere Rijksbijdrage en stijgende loonkosten SW-medewerkers) is de liquiditeit de afgelopen jaren verslechterd (zie oranje lijn). De liquiditeit is sinds 2017 regelmatig onderwerp van gesprek geweest tussen directie NV, RvC en GR. In 2020 is door een incidentele kapitaalsinjectie van de gemeenten van € 5 mln. en een aflossing van € 5,3 mln. van de NV de liquiditeit van de GR sterk verbeterd. Mede doordat eveneens de gemeentelijke bijdrage structureel is verhoogd lijkt, op basis van de concept meerjarenbegroting van de GR, de liquiditeit structureel verbeterd.

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 7

De ontwikkeling van het aantal medewerkers SW-populatie GR Fryslân-West en NV Empatec zijn van origine opgezet voor haar SW-medewerkers. De huidige samenstelling van de SWgroep ziet er als volgt uit: In het streven om zoveel mogelijk SW-medewerkers bij reguliere werkgevers onder te brengen onderscheidt Empatec de volgende vormen:

•

•

•

Begeleid Werken: bij deze vorm treedt een medewerker met een SW-indicatie in dienst van een reguliere werkgever. De betreffende SWmedewerker heeft een terugkeergarantie en de werkgever ontvangt vanuit Empatec een Loonkostensubsidie die in verhouding staat met de productiewaarde van de medewerker. Detachering: bij deze vorm wordt een medewerker vanuit Empatec uitgeleend aan een werkgever en die werkgever draagt zorg voor de aansturing van de betreffende medewerker. De werkgever betaalt Empatec, afhankelijk van de productiewaarde van die medewerker, een uur-, dag-, week-, maand- of jaartarief. Wanneer het werk is afgerond en er geen ander werk meer is, dan valt de betreffende medewerker terug op Empatec. Binnen deze categorie onderscheiden we individuele en groepsdetacheringen. Werken Op Locatie (WOL): in dit geval verstrekt een werkgever een opdracht aan een groep medewerkers van Empatec die onder leiding staat van een leidinggevende van Empatec. Twee voorbeelden hiervan zijn: Lankhorst (Sneek) en Rentex (Bolsward). Lankhorst maakt hiervan gebruik omdat zij deze medewerkers graag willen inzetten, maar daar zelf geen geschikte leidinggevenden voor hebben. De werkgevers (c.q. opdrachtgevers) rekenen af op basis van uren dan wel geproduceerde eenheden.

Voor medewerkers die we niet via bovenstaande vormen kunnen inzetten hebben we een beschutte omgeving met een aantal werkbedrijven: Meubelbedrijf, Metaalbedrijf, Verpakkingsbedrijf, Kwekerij en Dienstverlening (met hierin oa hoveniers, natuur beheer en facilitaire services). In het organigram staan naast de diverse bedrijven die onder de Empatec-paraplu vallen weergegeven ook de ondersteunende diensten. Tevens zijn per bedrijfsonderdeel de fte’s aangegeven. Onder de gesubsidieerde fte’s (g) worden zowel de SW-medewerkers verstaan als de medewerkers Beschut Werk. Onder de ongesubsidieerde fte’s (og) worden niet alleen de vaste medewerkers verstaan, maar ook de externe inhuur (zoals bijvoorbeeld uitzendkrachten en kandidaten Pastiel die in het kader van werkervaring tijdelijk ingezet worden bij Grienskip).

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 8

Bijna de helft van de SW-medewerkers werkt sinds 2019 bij een regulier bedrijf!

Vanuit ons streven naar een inclusieve arbeidsmarkt, streeft Empatec er naar om zoveel mogelijk van haar SWmedewerkers te plaatsen in de reguliere arbeidsmarkt. In 2019 is het voor het eerst gelukt om meer dan de helft van alle SW-medewerkers in de reguliere arbeidsmarkt te plaatsen. Wel zien wij dat door de corona epidemie het aantal detacheringen terugliep in 2020 omdat het (om logische redenen) zeer lastig was om medewerkers extern te plaatsen. In veel gevallen is daarom ook (tijdelijk) extra werk gezocht en gevonden binnen de muren van Empatec. Desalniettemin zijn we tevreden dat in deze moeilijke omstandigheden in 2020 47% van onze Sw-medewerkers bij een regulier bedrijf werkt. Nieuwe doelgroepen Sinds 2015 is de instroom van nieuwe SW-medewerkers gestopt. Sinds die tijd is er instroom van nieuwe medewerkers die de indicatie ‘Beschut werk’ hebben gekregen bij het UWV en worden medewerkers aangetrokken met Loonkostensubsidie (LKS). De ontwikkeling van deze nieuwe instroom staat in het staafdiagram met titel 'Aantallen FTE nieuwe doelgroepen' weergegeven.

Ontwikkeling totale populatie Na een aantal jaren dat het aantal fte’s onder staf en kader is gedaald, zien we sinds 2018 dat er sprake is van een lichte stijging. Deze stijging kent de volgende oorzaken:

•

•

• •

Substitutie: - Er zijn 9 fte Pastiel-medewerkers vanuit de gemeente in dienst getreden bij NV Empatec/Empaselect BV (substitutie van ‘subsidie in natura’ naar ‘in loondienst’) - Vanuit kostenoverwegingen is een aantal uitzendkrachten in dienst getreden bij de Dienstverlenende bedrijven (7 fte) Uitbreiding activiteiten: - aantal vestigingen van de Wurkjouwer (Sneek en Joure) (4 fte) - 4 fte opstart van Natuurbeheer en een pilot Duurzaam (deze laatste is ondertussen weer beëindigd) Als gevolg van de nieuwe strategie (3 fte) Tijdelijk: per 31 december 2019 waren er 2 fte ambtenaren die in 2020 met pensioen gaan en eind 2019 niet meer actief waren en reeds waren vervangen in de NV.

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 9

De ontwikkeling van de omzet Wij onderscheiden een tweetal soorten klanten: 1. Afnemers van producten en diensten van de Empatec werkbedrijven 2. Afnemers van Pastiel, hierbij onderscheiden wij: • Gemeenten die ons een jaarlijks vooraf vast te stellen bedrag storten voor de reintegratiediensten die wij verrichten • Gemeenten die ons betalen voor extra dienstverlening in bijvoorbeeld projecten waaraan wij meewerken • Gemeenten die ons medewerkers in natura beschikbaar stellen voor uitvoering van reintegratiediensten (omzet in euro’s is in dat geval 0) • Gemeenten die ons een jaarlijks vooraf vast te stellen bedrag betalen voor extra dienstverlening in de vorm van vestiging van een Wurkjouwer. Bij de Wurkjouwer worden mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt begeleid. In de grafiek staat de omzet ontwikkeling van werkbedrijven van Empatec en van Pastiel/Wurkjouwer (exclusief de medewerkers die ons door gemeenten in natura beschikbaar worden gesteld).

Omzet Empatec per SW-Medewerker In de jaren 2015 tot en met 2017 schommelt de omzet van Empatec-bedrijven rond de 18 miljoen euro. Om de lagere Rijksbijdrage op te vangen investeert Empatec om haar resultaat te verbeteren. Dit moet onder andere lukken door extra omzet en door een productiviteitsverbetering te realiseren. Deze omzetstijging willen wij op de volgende manieren realiseren:

•

• • •

Vanuit ons nieuwe waardemodel en een aangepast prijsbeleid (leidt gemiddeld tot prijsverhogingen) Reguliere prijs-indexatie Nieuwe producten en diensten: bijvoorbeeld exotenbestrijding, vervanging met LEDverlichting in kantoorgebouwen en residuvrij kweken van tomaten Saneren van niet rendabele omzet: wij zijn bijvoorbeeld gestopt met de exploitatie van het Groenbedrijf op Terschelling.

Sinds 2016 is het aantal gesubsidieerde arbeidsplaatsen met 13% gedaald. Ondanks deze daling en dankzij onze aangescherpte strategie is het gelukt om de omzet sinds 2016 met 10% te laten stijgen. Per fte betekent dit een omzetstijging van maar liefst 27%. Tevens kunnen we vaststellen dat de gerealiseerde omzet in 2019 hoger was dan was begroot en ook hoger was dan in 2018. Om de gewenste omzetgroei te realiseren vielen in 2019 de transformatiekosten echter hoger uit dan oorspronkelijk begroot.

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 10

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 11

Pastiel Het doel van Pastiel is om tegen aanvaardbare gemeentelijke kosten zoveel mogelijk mensen vanuit de bijstand te begeleiden naar betaald werk. Naast het maatschappelijke voordeel draagt een succesvol re-integratiebeleid ook bij aan een daling van de bijstandsgelden (BUIG-budget) bij onze gemeenten. Het doel van Pastiel is om tegen aanvaardbare gemeentelijke kosten zoveel mogelijk mensen vanuit de bijstand te begeleiden naar betaald werk. Naast het maatschappelijke voordeel draagt een succesvol re-integratiebeleid ook bij aan een daling van de bijstandsgelden (BUIG-budget) bij onze gemeenten. Pastiel wordt door onze gemeenten op verschillende manieren ingezet:

• • •

DFM zet Pastiel in voor iedereen die zich meldt voor een bijstandsuitkering (o.a. in het kader van Scherp aan de Poort). Pastiel is in DFM de enige aanbieder van re- integratie. SWF zet Pastiel in voor mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, ook wel de doelgroep met een loonwaarde van 40% - 80%. Naast Pastiel maakt SWF ook nog gebruik van tal van andere aanbieders op het gebied van re-integratie. NWF (Harlingen, Terschelling en Waadhoeke) zet Pastiel in voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zowel de doelgroep met een loonwaarde van 80% tot 100% als 40% - 80% wordt bij Pastiel aangemeld. In NWF is het uitgangspunt dat Pastiel wordt ingezet maar wanneer dit niet passend is kan er gebruik worden gemaakt van andere aanbieders.

In onderstaande grafiek staat per gemeente(n) de ontwikkeling van de plaatsingen. Ook hier is de impact van het corona virus zichtbaar, door de uitbrak van het coronavirus zijn de plaatsing vanaf maart flink teruggelopen. Er zijn veel plaatsingen niet doorgegaan omdat werkgevers uiterst terughoudend waren in het geven van arbeidscontracten. Pastiel heeft er alles aan gedaan om kandidaten zo goed mogelijk te begeleiden en ervoor te zorgen dat ze ook in tijd van crisis alsnog de baan vinden waar ze naar op zoek zijn. En met succes, in totaal zijn er in 2020 ruim 300 plaatsingen gerealiseerd.

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 12

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 13

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 14

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 15

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 16

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 17

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 18

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 19

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 20

JAARREKENING 2020 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING FRYSLÂN-WEST

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 21

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 22

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 23

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 24

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 25

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 26

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 27

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 28

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 29

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 30

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 31

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 32

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 33

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 34

Jaarstukken GR Fryslân-West 2020 - 35