2022 02 10 Raadsvoorstel onderzoek rekenkamer Kwaliteit raadsvoorstellen D2021-12-007139
Tekst van het document
AAN DE RAAD
Datum opgesteld 25 januari 2022 Datum agendering 10 februari 2022 Onderwerp Raadsvoorstel onderzoek Rekenkamer Portefeuillehouder Presidium
Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer
B. Bonnema b.bonnema@waadhoeke.n l
Voorstel Het college op te dragen om de volgende aanbevelingen uit het onderzoek van de rekenkamer “Kwaliteit raadsvoorstellen” over te nemen en verder te effectueren: 1. Bij raadsvoorstellen een beter beeld geven van de politieke keuzeruimte waarin er ook reële alternatieven kunnen worden aandragen. 2. Bij raadsvoorstellen sterker ingaan op de manier waarop de raad evalueert en controleert 3. Raadsvoorstellen voorzien van een risicoparagraaf. 4. Raadsvoorstellen voorzien van een termijn waarbinnen voorstellen uitgevoerd moeten zijn, mede om evaluatie en controle door de raad mogelijk te maken. 5. Bij raadsvoorstellen (meer) aandacht gevolgen voor externen in beeld brengen.
6. Raadsvoorstellen zo concreet mogelijk formuleren met éénduidige begrippen en weinig verwijzingen voor een eenduidige perceptie en voorzien van een bondige en neutrale samenvatting. 7. Ook in collegeverband vooraf de raadsvoorstellen toetsen op (eenduidige) perceptie. 8. Raadsbesluiten die los van elkaar genomen kunnen worden, dienen te worden gepresenteerd als aparte besluiten. Raadsbesluiten die met elkaar samenhangen dienen echter juist weer als één besluit gepresenteerd te worden.
Inleiding Ieder jaar worden door de gemeenteraad zeer veel raadsbesluiten genomen. Deze besluiten variëren in omvang van het object waar de besluitvorming betrekking op heeft, in de gemoeide middelen, in de impact van het besluit op de inwoners of andere externe partijen etc. etc. Besluiten blijken echter niet altijd even duidelijk en consistent. Ook eerder rekenkameronderzoek wijst uit, dat op gemeentelijk niveau de kwaliteit van besluitvorming soms verbetering behoeft. Het leek de rekenkamer dan ook goed dat de kwaliteit van raadsbesluiten in Waadhoeke werd onderzocht om op die manier deze kwaliteit mogelijkerwijs te verbeteren. Besluiten en voorstellen die verschillend kunnen worden geïnterpreteerd kunnen leiden tot een implementatie die vooraf niet was beoogd. Het onderzoek heeft dan ook tot doel om de kwaliteit van raadsbesluiten van reflectie te voorzien en aanbevelingen te doen om deze kwaliteit mogelijkerwijs te verbeteren. Beoogd (meetbaar) effect De raad wordt voorgesteld de aanbevelingen uit het onderzoek over te nemen. Vervolgens zou na een periode van twee jaar via een follow up onderzoek bezien of de kwaliteit van raadsbesluiten en voorstellen daadwerkelijk verbeterd is. Motivering De aanbevelingen zijn gebaseerd op de conclusies van het onderzoek. De conclusies sluiten aan op de bevindingen van het onderzoek.
Analyse De analyse laat zich als volgt samenvatten: Norm
Beoordeling rekenkamer
Beoordeling raads-leden
Kwaliteit van het raadsvoorstel (inhoud) 1. Het raadsvoorstel geeft aan wat het probleem precies is.
3
3,87
2.
4
4,00
3.
Het raadsvoorstel gaat over bestuurlijke aangelegenheden en nodigt de raad niet uit te discussiëren over uitvoeringszaken. Het raadsvoorstel stimuleert een politieke afweging door de raad.
4
|
a.
Het biedt een helder beeld van reële politieke keuzeruimte. Hier gaat het om de mogelijkheid politiek nog andere keuzen te maken. b. Het bevat reële alternatieve beleidskeuzes met argumenten pro en contra. Hier gaat het om de uitwerking van alternatieven. 4. Het raadsvoorstel maakt duidelijk wanneer en op grond van welke criteria de raad het beleid evalueert en de uitvoering van het college controleert. 5. Het voorstel schetst de context van het beleid met inbegrip van de aanleiding/voorgeschiedenis van het voorstel (waarom is een besluit nodig?), de relatie tot het huidige beleid en een verwijzing naar eerder genomen besluiten en relevante beleidsstukken. 6. Het voorstel bevat een risicoparagraaf waarin wordt gewezen op de mogelijke risico’s van het voorstel en waarin eventuele beheersmaatregelen beschreven staan. Overzichtelijkheid
2
3,60
2
3,27
1
3,27
3
3,87
1
3,60
1.
Het voorstel maakt onderscheid tussen hoofd- en bijzaak (hoofdzaak prominent in beeld, aanvullende informatie in bijlagen). De focus van het voorstel ligt niet op uitwerking van details, maar op hoofdlijnen. 2. Het voorstel geeft een overzicht van de benodigde middelen en geeft een overzicht van de verwachte (onder meer financiële, personele, juridische) consequenties (intern). 3. Het voorstel maakt een inschatting van de termijn/tijdspad waarbinnen het plan uitgevoerd wordt. Leesbaarheid
3
3,67
3
4,13
2
3,60
1.
Het voorstel is geschreven in een korte en bondige stijl en heeft een overzichtelijke (logische) alinea-indeling. 2. Laagdrempelige taal (eenvoudige zinnen en begrijpelijke woorden) en consistent taalgebruik. 3. Zo weinig mogelijk jargon, vaktaal wordt uitgelegd in een verklarende woordenlijst. 4. Het voorstel bevat een bondige en zelfstandig leesbare samenvatting die de kernpunten van het voorstel helder en overzichtelijk formuleert. Volledigheid
3
3,47
4
3,73
1.
Het voorstel besteedt aandacht aan de verdere procedure van besluitvorming. Het voorstel gaat in op de gevolgen en/of de effecten van het voorstel (extern). Het voorstel benoemt de van toepassing zijnde wet.
4
Het voorstel gaat in op de wijze waarop en wanneer burgers en belanghebbenden door de gemeente geïnformeerd of betrokken worden.
3
2. 3. 4.
4
|
3 2
2 6 3,73
Norm Raadsbesluiten Object Duidelijk moet zijn waar het besluit betrekking op heeft. Gevolgen in beeld Duidelijk moet zijn welke concrete consequenties het besluit heeft. De consequenties moeten volledig in beeld zijn gebracht. Samenhang subbesluiten Verbonden subbesluiten zullen in één besluit moeten worden gepresenteerd. Een voorgestelde volgorde zal duidelijk en consistent moeten zijn. Besluiten die in één besluit zijn samengevoegd moeten onlosmakelijk verbonden zijn met elkaar. Leesbaarheid Het besluit is zelfstandig leesbaar en begrijpelijk, ook zonder raadsvoorstel. Het besluit is amendeerbaar.
RK
Raad
4
4,13
4 4
3,87 3,47
3 3 4
2,87 3,60 3,27
3 4
3,53 4,07
Opvallend is, dat de respondenten positiever zijn over de keuzeruimte en de alternatieven die in de raadsvoorstellen beschreven staan, dan de rekenkamer. Dit geldt evenzeer voor de manier waarop de implementatie van het voorstel gecontroleerd kan worden door de raad. Ook hier zijn de respondenten redelijk positief (3,27), terwijl de rekenkamer dit juist in het geheel mist (1). Verder mist de rekenkamer in de bestudeerde voorstellen een risico-paragraaf, terwijl de respondenten ook hier positiever zijn gestemd. Daarnaast valt op, dat de rekenkamer over het voorgelegde besluit doorgaans weer positiever is dan de respondenten. Deze verschillen kunnen verklaard worden door het gegeven dat de rekenkamer zijn oordeel baseert op een selectie van vijf raadsvoorstellen en -besluiten, terwijl de respondenten hun oordeel baseerden op alle voorstellen die in hun zittingstijd zijn voorgelegd. Daarnaast kan geconcludeerd worden, dat raadsvoorstellen op een zeer verschillende manier worden gepercipieerd. Nu is het welhaast onvermijdelijk dat voorstellen verschillend worden gelezen door verschillende lezers, maar het verschil in perceptie wordt in de hand gewerkt door te abstracte formuleringen, het niet definiëren van begrippen, het verwijzen naar regels die moeilijk te traceren of te lezen zijn, etc.
4
|
Vervolg Om tot afspraken en de borging hiervan te komen m.b.t. de verbeteringen in raadsvoorstellen, wordt dit ondergebracht bij de Audit Commissie. Indien de raad besluit de aanbevelingen over te nemen wordt na twee jaar door de rekenkamer een follow up onderzoek uitgevoerd om te bezien in hoeverre de kwaliteit van raadsvoorstellen en -besluiten verbeterd is. Inwonersparticipatie N.v.t. Communicatie Op 14 december 2021 is het rekenkameronderzoek gepresenteerd en toegelicht door de rekenkamer. Financiën Geen additionele kosten (ook geen additionele baten). Juridisch kader Gemeentewet. Bijlage(n): Rapport Rekenkamer onderzoek naar kwaliteit raadsvoorstellen
Presidium
, voorzitter
, secretaris
4
|
NR.: D2021-12-007139 De raad van de gemeente Waadhoeke Gezien het voorstel van de griffier van Waadhoeke van ; BESLUIT De volgende aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek Kwaliteit Raadsvoorstellen over te nemen en het college op te dragen deze aanbevelingen verder te effectueren: Het college op te dragen om de volgende aanbevelingen uit het onderzoek van de rekenkamer “Kwaliteit raadsvoorstellen” over te nemen en verder te effectueren: 1.Bij raadsvoorstellen een beter beeld geven van de politieke keuzeruimte waarin er ook reële alternatieven kunnen worden aandragen. 2.Bij raadsvoorstellen sterker ingaan op de manier waarop de raad evalueert en controleert. 3.Raadsvoorstellen voorzien van een risicoparagraaf. 4.Raadsvoorstellen voorzien van een termijn waarbinnen voorstellen uitgevoerd moeten zijn, mede om evaluatie en controle door de raad mogelijk te maken. 5.Bij raadsvoorstellen (meer) aandacht gevolgen voor externen in beeld brengen. 6.Raadsvoorstellen zo concreet mogelijk formuleren met éénduidige begrippen en weinig verwijzingen voor een eenduidige perceptie en voorzien van een bondige en neutrale samenvatting.
4
|
7.Ook in collegeverband vooraf de raadsvoorstellen toetsen op (eenduidige) perceptie. 8. Raadsbesluiten die los van elkaar genomen kunnen worden, dienen te worden gepresenteerd als aparte besluiten. Raadsbesluiten die met elkaar samenhangen dienen echter juist weer als één besluit gepresenteerd te worden. 9.De rekenkamer na twee jaar verzoeken een soortgelijke enquête uit te zetten onder raadsleden.
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 10 februari 2022 ,
{{Signer2}}
, voorzitter
Signed By: Waanders, M.C.M. <m.waanders@waadhoeke.nl> 14/02/2022 18:49:26 CET ID: 5f1a63a9-d35b-4e3d-aacb-10ea99ce7a6b Auth: Scribble
{{Signer1}}
, griffier
Signed By: Bruinsma, W. <w.bruinsma@waadhoeke.nl> 15/02/2022 11:10:19 CET ID: 5f1a63a9-d35b-4e3d-aacb-10ea99ce7a6b Auth: Scribble
Dit document is digitaal ondertekend.
4
|