17-11-2025 aanvraag tot het ontwikkelen van een visie voor het Bildtse landschap en zijn historische boerderijen_Zwartgemaakt

Aan het College van Burgemeester en Wethouders, en de Gemeenteraad Gemeente Waadhoeke Harlingerweg 18 8801 PA Franeker Onderwerp : Verzoek/aanvraag tot het ontwikkelen van een visie voor het Bildtse landschap en zijn historische boerderijen binnen het Erfgoedbeleid gemeente Waadhoeke. 17 november 2025

Geacht college, De gemeente Waadhoeke werkt aan de vaststelling van het erfgoedbeleid (“Ljocht op it ferline, beakens foar de takomst”), waarin onder meer onroerend erfgoed, archeologie en landschap worden behandeld. Met deze brief wil ik graag aandacht vragen voor het open en karakteristieke Bildtse landschap binnen de gemeente Waadhoeke, in het bijzonder voor de historische boerderijen en villa’s die dit gebied zijn unieke identiteit geven. Dit landschap vormt niet alleen een belangrijk cultuurhistorisch onderdeel van onze regio, maar draagt ook bij aan het toeristische, recreatieve en ruimtelijke karakter van de gemeente. De cultuurhistorische waarde van dit gebied is beschreven in de Landschapsbiografie Waadhoeke (2019). In dit document wordt het Bildtse landschap, inclusief de historische boerderijen en villa’s in zowel het buitengebied als de dorpen, benoemd als onderdeel van de 19de-eeuwse villacultuur van Noordwest-Friesland (p. 89). Bijzonder is dat aan deze ontwikkeling een parallelle tuinhistorie verbonden is, met kenmerkende parktuinen bij zowel de villa’s als de boerderijen, maar ook bij losstaande villa’s in de dorpskernen. Deze samenhang van bebouwing en tuinarchitectuur vormt een waardevol en herkenbaar ruimtelijk patroon dat extra aandacht verdient. Juist voor het Bildt is het bovendien van belang om een specifieke visie te ontwikkelen.

In de 19de eeuw was de concentratie van rijke boeren hier namelijk het grootst van heel Noordwest-Friesland, wat heeft geleid tot een uitzonderlijke dichtheid aan monumentale boerderijen, representatieve woonhuizen en bijbehorende tuinhistorische elementen. Deze bijzondere geschiedenis maakt dat het open Bildtse landschap – meer dan andere delen van de gemeente – behoefte heeft aan een gerichte en goed onderbouwde toekomstvisie. Door actuele ontwikkelingen in landbouw, ruimtelijke ordening, schaalvergroting, duurzaamheid en erfgoedzorg ontstaat er behoefte aan een integrale visie die richting geeft aan de toekomstige ontwikkeling en bescherming van dit waardevolle landschap. Een dergelijke visie kan helpen om: 1. het open, kenmerkende Bildtse landschap te behouden en te versterken; 2. de cultuurhistorische waarde van historische boerderijen en villa’s, inclusief hun bijbehorende tuinhistorische structuren, te beschermen; 3. kansen en uitdagingen rond functieverandering, agrarische modernisering en erfgoedbeheer in kaart te brengen; 4. een duurzame en zorgvuldig afgewogen ruimtelijke koers vast te stellen.

Ik verzoek uw college daarom om het initiatief te nemen tot het opstellen van een integrale visie voor dit gebied, in samenwerking met bewoners, grondeigenaren, erfgoedorganisaties en andere betrokken partijen. Graag word ik op de hoogte gehouden van de stappen die uw college hierin kan en wil zetten. Mocht u behoefte hebben aan aanvullende informatie en toelichting, dan ben ik vanzelfsprekend beschikbaar.

Artikel 15 lid 4 AVG

Bildt-en dorphistoricus Sint Annaparochie Bildtsehistory@gmail.com - Artikel 15 lid 4 AVG