RV Programmabegroting 2023

ven l Raadsvoorstel Onderwerp Afdeling Datum behandeling in B&W: Datum raadsvergadering Nummer Documentnummer Zaaknummer Afdelingshoofd

Programmabegroting 2023 Staf Business control en Organisatieondersteuning 4 oktober 2022 3 november 2022 INT /22- 509628 Z22 - 251284 mr. P.M.J.C.C. van Lindt

Voorstel De Programmabegroting 2023 vast te stellen.

Eerdere besluitvorming De Programmabegroting is opgesteld binnen de uitgangspunten zoals deze in de Kadernota 2023-2026 zijn opgenomen. Deze is op 14 juli 2022 vastgesteld in de Raad.

Inleiding In deze begroting staan de doelen uit het coalitieakkoord voorop. De accenten liggen op woningbouw, een ambitieus klimaat- en energiebeleid, verkeersveiligheid, integraliteit in het sociaal domein én structureel gezonde financiën. Ook de aangenomen motie 'versnellen uitvoeringsprogramma' hebben we integraal in deze begroting opgenomen. Hieronder gaan we beknopt in op de hoofdzaken voor 2023. De uitgebreidere toelichting op de diverse programma's en activiteiten, vindt u in het vervolg van deze programmabegroting. Op het gebied van wonen zetten we in op de realisatie van tijdelijke huisvesting. Samen met ontwikkelaars en corporaties kijken we naar mogelijkheden en kansen voor betaalbare woningen en het bevorderen van de doorstroming. Voor wat betreft klimaat en milieu pakken we de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen aan. De investeringslasten bekostigen we uit een te vormen bestemmingsreserve. Met behulp van de nota Energie en klimaat gaan we aan de slag met concrete activiteiten, met actieve betrokkenheid van onze inwoners. We maken extra middelen en capaciteit vrij voor de aanplant van bomen. De nieuwe paragraaf Energie- en Klimaatbeleid is toegevoegd. Ten aanzien van de leefbaarheid en veiligheid schalen we de BOA-capaciteit op.

Verder nemen we de Mobiliteitsvisie als basis voor concrete uitvoeringsmaatregelen en werken we aan verbetering van de verkeersveiligheid. We zetten extra in op de capaciteit van de wijk GGD'er, praktijkondersteuner GGZ en een jongerenwerker bij JC Elzenburg. Tevens is een bestemmingsreserve Huisvestingsplan onderwijs gevormd waarmee we ons financieel voorbereiden op de uitdagingen in de onderwijshuisvesting.

1/5

ven g In het sociaal domein gaan we versneld aan de slag met een aantal activiteiten (wijkpunten, Lokale inclusie agenda en vrijwilligerswerk). Daarnaast zetten we in op gezondheid via een jeugdbuurtsportcoach en met campagnes voor een gezonde levensstijl. De onzekerheid van deze tijd raakt natuurlijk, naast de gemeente, eerst en vooral onze inwoners. Burgers, die door de stijgende energieprijzen en inflatie in de problemen komen, bieden we daarom een vangnet in de vorm van het Fonds Lokale Solidariteit. Met de middelen uit dit nieuw gevormde fonds bekostigen we maatregelen waardoor we niemand in de kou laten staan. Voor de ontwikkeling van het buitengebied willen we samen met inwoners en (andere) belanghebbenden het toekomstbeeld bepalen. Voor de verdere strategievorming maken we structureel capaciteit vrij. Deze programmabegroting is kader stellend en geeft een zo goed mogelijk toekomstbeeld. Ze laat zien hoe we er als gemeente op de korte en lange termijn financieel voorstaan. Dat beeld is in deze tijd erg afhankelijk van nationale en internationale ontwikkelingen. Dat zorgt voor de geschetste onzekerheid. Verder is de uitwerking van omvangrijke en complexe dossiers van invloed op het inhoudelijk en financieel toekomstbeeld.

Denkt u hierbij aan inflatie- en loonkostenontwikkeling, jeugdzorg, onderwijshuisvesting, Energie, klimaat en milieu, Rijksinfra en de verhitte arbeidsmarkt. Tot slot blijven er schommelingen voorkomen in de Uitkering gemeentefonds onder andere doordat, vanaf 2026,de opschalingskorting nog niet van tafel is. Ondanks de onvermijdelijke onzekerheden, bieden de programmabegroting 2023 en meerjarenbegroting een goede en gezonde financiële basis: • De meicirculaire heeft het financieel beeld aanmerkelijk verbeterd. •

De meerjarenbegroting hebben we positief kunnen bijstellen.

•

De solvabiliteit en schuldpositie zijn veel beter geworden.

•

De reserveposities zijn ruim voldoende.

•

We maken structureel ruimte vrij voor verbetering van onze algemene reserve.

In de Programmabegroting 2023 treft u een overzicht aan van de mutaties sinds de Kadernota 2023-2026. De septembercirculaire maakt geen onderdeel uit van deze begroting en wordt als aparte raadsinformatiebrief nagezonden. De door de raad vastgestelde begroting dient binnen 2 weken na vaststelling, maar in ieder geval voor 15 november van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, aan Gedeputeerde Staten te worden verzonden. Om hieraan te voldoen is de behandeling van de begroting 2023 door de raad gepland op 3 november 2022.

Beoogd effect Voor 15 november moet de door de raad goedgekeurde begroting aangeboden worden aan Gedeputeerde Staten.

2/5

ven g Argumenten De vaststelling van de programmabegroting is een bevoegdheid van de raad. Deze bevoegdheid is wettelijk vastgelegd. De begroting vormt de basis voor de kader stellende, toezichthoudende en controlerende rol van de raad. 1.2.

Na vaststelling door de raad vormt de Programmabegroting de bestuurlijke opdracht van de raad aan het college. In de programmabegroting zijn de planning van de activiteiten en de daarbij behorende middelen opgenomen. Hiermee worden de afspraken op bestuurlijk niveau vastgelegd.

1.3.

De door de raad vastgestelde Programmabegroting 2023 moet voor 15 november 2022 worden aangeboden aan gedeputeerde staten. Dit is wettelijk voorgeschreven.

Kanttekeningen 1.1.

De septembercirculaire is nog niet verwerkt. De derde dinsdag in september valt dit jaar laat. In de financiële verordening is afgesproken om de begroting uiterlijk 6 weken voor de raadsbehandeling aan te leveren. Zelfs met een kortere aanleverperiode is dat dit jaar niet haalbaar. Over de effecten van de septembercirculaire wordt u met een aparte raadsinformatiebrief geïnformeerd.

1.2.

Blijvende aandacht is gevraagd voor de financiële positie Diverse dossiers bepalen mede het inhoudelijk en financieel toekomstbeeld. Denk hierbij aan de jeugdzorg, inflatie- en loonkostenontwikkeling, IHP en de verhitte arbeidsmarkt. Ook het taakveld energie, klimaat en milieu geeft grote uitdagingen. De huidige oorlog in Oekraïne zorgt er mede voor dat prijzen en energielasten verder onder druk komen staan. Hoewel het financieel beeld door de meicirculaire flink verbeterd is, vraagt het bovenstaande ook om voorzichtigheid.

Financiën Bij de financiële positie gaat het om de juiste balans tussen vermogen en exploitatie, rekening houdend met financiële risico's. Het is niet voldoende dat in een jaar de lasten worden gedekt door de baten. Dit moet structureel het geval zijn, in een reeks van jaren. We moeten immers ook in de toekomst in staat zijn om onze publieke taken in te vullen. De meerjarenbegroting ziet er als volgt uit:

Structureel be rotin ssaldo

(€1.000)

2023

Saldo baten en lasten

-7.542

664

2.312

2.394

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

7.966

2.046

1.140

-830

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

err

636

530

206

36

Structureel begrotingssaldo

1.060

3.240

3.658

1.599

Structurele kapitaallasten (her)investering 50%

-103

33

33

-32

Saldo

957

3.273

3.691

1.567

3/5

wc Meetjarenbe rotin °

@

@

a

'l,

'{

(€1.000)

l.

A ER

Z

i

Bijstellingen programma's: Wonen

-965

-601

-136

232

Leven

-782

-770

-741

-704

Meedoen

-509

-73

-228

181

Besturen

-411

-392

-399

-404

Overhead

-425

-298

-230

-221

Overigen / Algemene dekkingsmiddelen

3.384

4.100

4.331

3.623

304

1.996

2.635

2.630

Totaal bijstellingen programma's

rrrPI

In de meerjarenbegroting 2023 beïnvloedt een aantal ontwikkelingen onze financiële positie: • De grote bijdragen van Vught aan de projecten Rijksinfra, Zuiderbos en de Lichtstraat blijven, maar verschuiven in tijd. Voor Rijksinfra betekent dit extra lasten door indexatie en financieringsrente. Hiervoor doteren we extra in de bestemmingsreserve Rijksinfra. • We reserveren voor toekomstige investeringen voor het Huisvestingsplan onderwijs en opvang. Dit is jaarlijks € 500.000. • Voor de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen is een aparte bestemmingsreserve gevormd waaruit de afschrijvingslasten van toekomstige investeringen worden gedekt. Ook is een noodfonds Lokale solidariteit gevormd voor inwoners om de effecten van stijgende inflatie en energieprijzen uit te bekostigen. Beiden zijn gevormd vanuit de ruimte in de Algemene reserve. In 2025 vullen we de Algemene reserve voor hetz elfde bedrag weer aan. • De ontwikkelingen in de uitkering van het gemeentefonds zorgen vooralsnog voor een positieve invloed door de forse accresontwikkeling. Tegelijkertijd betekent het vastzetten van het accres voor 2026 en het toepassen van de opschalingskorting een nadeel vanaf dat jaar. De herverdeling van het gemeentefonds is verwerkt in deze meerjarenbegroting. • De inflatie stijgt substantieel en is toegepast conform de uitgangspunten in de Kadernota 2023-2026.

Voor de energielasten is een uitzondering gemaakt. Deze stijgen fors en zijn gebaseerd op de gezamenlijke inkoop met de regio gemeenten. • De rente stijgt, maar dit blijft beperkt. Ook hier baseren we ons op de uitgangspunten in de kadernota. • Ten laste van de begrotingsruimte is structureel€ 1.000.000 gereserveerd voor de verbetering van onze financiële kengetallen.

Communicatie De gemeentelijke begroting is een belangrijk document, waarover we vragen kunnen verwachten van de pers en inwoners.

4/5

ven Eg Voor inwoners is het belangrijk te weten wat de gemeente doet met het belastinggeld van de burger. Vanaf de aanbieding van de stukken aan de raad zijn deze openbaar en voor iedereen toegankelijk.

Burgemeester en wethouders van Vught, De secretaris

de burgemeester

R.J. van de Mortel

Openbare bijlage(n):

Programmabegroting 2023

5/5