Naslag 20.07.2021 - Raadsinformatiebrief Rapportage businesscase sociaal cultureel centrum De Speeldoos

Vught ~j Datum

20 juli 2021

Onderwerp

Rapportage businesscase sociaal cultureel centrum De Speeldoos Z20 - 231831

Zaaknummer Documentnr.

UIT/21 - 439496

Inleiding Op 3 december 2020 heeft uw raad ingestemd met de samenwerkingsovereenkomst businesscase nieuwbouw sociaal cultureel centrum De Speeldoos. Met de samenwerkingsovereenkomst zijn de gezamenlijk geformuleerde kaders en uitgangspunten om te komen tot een businesscase voor nieuwbouw van een sociaal cultureel centrum geformaliseerd. De businesscase geeft inzicht in de haalbaarheid van de beoogde ontwikkeling tot nieuwbouw van een sociaal cultureel centrum in het centrum van Vught. Voor het opstellen van de businesscase is een externe partij ingezet: Synarchis. De bevindingen en adviezen van Synarchis zijn vertaald in een rapportage.

Voorgeschiedenis Uw raad is nauw betrokken bij de ontwikkelingen rondom De Speeldoos. We vinden het van belang u tijdig te informeren over de bevindingen en adviezen van Synarchis, zodat u hierop kunt reflecteren en eventueel gericht nadere technische toelichting kunt vragen tijdens de raadsinformatieavond van 9 september 2021. Daarom is uw raad tijdens de raadsinformatieavond van 20 mei jl. toegezegd de rapportage over de businesscase aan u te versturen zodra deze gereed 1S.

De rapportage is ook in bezit van Stichting Theater de Speeldoos. Bij de totstandkoming van de rapportage is Stichting Theater de Speeldoos op gelijke wijze betrokken als de gemeente.

Inhoudelijk Op 12 juli jl. hebben het college en het bestuur van Stichting Theater de Speeldoos met elkaar gesproken over het rapport van Synarchis. Zoals afgesproken, zullen zowel het college als de stichting nog geen inhoudelijk standpunt kenbaar maken over het rapport. Beide partijen onderzoeken in gezamenlijkheid of tot overeenstemming kan worden gekomen over de koers voor de toekomst. In het gesprek van 12 juli jl. zijn daarvoor onderwerpen benoemd die nader onderzocht moeten worden om te komen tot een (financieel) haalbare businesscase. Daarbij moet onder andere worden gedacht aan de opbrengstpotentie van eventuele woningen om de investeringslasten te drukken en aan mogelijkheden om de exploitatie te beïnvloeden met extra inkomsten d:in wel hgere vi tg~ven_ Afgesproken is dat het gesprek hierover direct na het zomerreces wordt gecontinueerd. In de analysefase zijn door Synarchis bijna zestig partijen geconsulteerd. Deze raadsinformatiebrief met de rapportage over de businesscase wordt hen actief toegestuurd.

1/2

Vught ~j Financieel N.v.t.

Tijdsplanning Op 9 september 2021 vindt een raadsinformatieavond plaats over het doorlopen proces en de opgeleverde businesscase met gedetailleerd uitgewerkte scenario's. Besluitvorming over de businesscase, renteloze lening en eventuele subsidieverlening is voorzien in de raadsvergadering van 16 december 2021.

Burgemeester en wethouders van Vught, de secretaris d=e- --...

-

R.J. van de Mortel

Bijlage: • Rapportage Synarchis businesscase sociaal cultureel centrum De Speeldoos

2/2

Business Case

Sociaal Cultureel Centrum Vught

7 juli 2021

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

5.7.3

Indicatie investeringskosten spiegelscenario’s

22

6.

Gebruik en jaarlast

23

3

6.1

Inleiding

23

Gebruik, tarifering en exploitatie

23

1.1

Wat vooraf ging

3

6.2

1.2

Het onderzoek

3

6.3

Jaarlast

25

Indicatie jaarlast spiegelscenario’s

28

1.3

Opzet van de rapportage

4

6.4

2.

Uitgangssituatie

5

7.

Beheermodellen

29

De huidige situatie in Vught

29

2.1

Uitgangspunten nieuwe functie/beleid

5

7.1

2.2

Huidige exploitatie Theater De Speeldoos

5

7.2

De mogelijke vormen van governance

29

De toekomstige situatie in Vught

30

Conclusies en vervolgtraject

32

2.3

Gesprekken en consultatie

6

7.3

2.4

Trends en ontwikkelingen

8

8.

2.4.1

Demografische ontwikkelingen en lokale situatie

8

2.4.2

Ontwikkelingen podia en sociaal-culturele voorzieningen

9

Bijlage 1 Geconsulteerde organisaties

35 36

2.4.3

Aanbod andere voorzieningen in de gemeente Vught

9

Bijlage 2 Ruimtestaten scenario 1 en 2

3.

Analyse en diagnose

11

Bijlage 3 Woningbouwontwikkeling

37 41 42

3.1

Scenario 1

11

Bijlage 4 Roosters andere voorzieningen

3.2

Scenario 2a en 2b

12

Bijlage 5 Indicatieve planning vervolgtraject

3.3

De scenario’s op onderdelen vergeleken

13

3.4

Spiegelscenario’s

13

3.5

Resumerend: verdere verdiepingsslag noodzakelijk

14

4.

Verdiepingsslag mogelijkheden elders

15

4.1

Verdere verdieping mogelijkheden Elzenburg en Novalis

15

4.2

Verdieping spiegelscenario’s

16

5.

Ruimtelijke uitwerking en investeringskosten

18

5.1

De uit te werken scenario’s

18

5.2

Scenario 1: Integraal SCC

18

5.3

Scenario 2: SCC zonder muziekschool

19

5.4

Tijdelijke voorzieningen (en scenario 2)

19

5.5

Spiegelscenario’s

20

5.6

Woningbouw

20

5.7

Investeringskosten

20

5.7.1

Raming investeringskosten SCC

20

5.7.2

Raming investeringskosten Elzenburg

21

1. Inleiding

Streven is om in 2024 een nieuw bruisend SCC tot stand te hebben gebracht, dat wordt gekarakteriseerd als centrum voor ontmoeting, cultuurbeleving, ontspanning en cultuuredu-

1.1 Wat vooraf ging In de gemeente Vught bevindt zich Theater De Speeldoos. De Speeldoos is van oudsher een theater met een aantrekkelijke programmering van professionele voorstellingen, film-

catie, dat midden in de Vughtse samenleving staat. Het SCC is hiermee hét platform voor Vughtse amateurkunstverenigingen en buitenschoolse cultuureducatie, waarbij ook ruimte is voor podiumvoorstellingen van deze partijen, films, lezingen en culturele en bredere maatschappelijke evenementen.

vertoningen en uitvoeringen van amateurgezelschappen maar ook een voorziening voor amateurkunstbeoefening en buitenschoolse kunsteducatie. Een aantal ontwikkelingen, waaronder financiële problemen, heeft ertoe geleid dat met name de programmering van professionele voorstellingen onder druk is komen te staan en er inmiddels geen sprake

De beoogde ontwikkeling vraagt een forse investering. Om dit investeringsbesluit te rechtvaardigen dient objectief en zorgvuldig onderzoek te worden gedaan naar de haalbaarheid hiervan. Om deze reden is de volgende opdrachtformulering opgesteld:

meer is van een professionele programmering. Het belang van de accommodatie voor allerlei partijen uit Vught en directe omgeving is echter onverminderd groot. De gemeenteraad van Vught heeft zich inmiddels uitgesproken over de omvorming van Theater De Speeldoos tot een Sociaal Cultureel Centrum (verder te noemen: SCC). Ook in de Cultuurnota Vught 2020-2023 wordt Theater De Speeldoos inmiddels aangewezen als SCC van de gemeente Vught en wordt de behoefte aan een kwalitatieve en betaalbare accommodatie in het centrum van Vught ter ondersteuning van het culturele leven beves-

Er dient een Business Case te worden opgesteld voor een nieuw SCC. De Business Case is grofweg in twee onderdelen te splitsen: een analyse (inhoudelijk deel) en een uitwerking (bouwkundig/economisch deel). De onderdelen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De resultaten van de analyse worden vertaald naar een bouwkundig en economisch kosten/baten overzicht. Daarbij dient sprake te zijn van verschillende scenario’s en dient geadviseerd te worden over de optimale variant.

tigd. Met de realisatie van een SCC wordt afscheid genomen van de programmering van

1.2 Het onderzoek

professionele voorstellingen en ligt de focus vooral op het faciliteren van amateurkunstbeoefening en buitenschoolse cultuureducatie. In de Cultuurnota is aangegeven dat verder

Aan Synarchis is opdracht verstrekt om de Business Case te ontwikkelen voor een nieuw

kan worden onderzocht of met regionale afstemming en samenwerking ook een aanvullend

Sociaal Cultureel Centrum (verder te noemen: SCC) in de gemeente Vught. De opdracht

aanbod met try-outs, (kinder-)voorstellingen en startende artiesten geprogrammeerd kan

bestaat uit twee fasen. Fase 1 betreft de inventarisatie- en analysefase, inclusief de defini-

worden,. Dit ter verbreding van het culturele aanbod en het gebruik van het gebouw.

ering van een aantal scenario’s voor het nieuwe SCC. In fase 2 worden deze scenario’s bouwkundig en economisch uitgewerkt.

In het hiervoor genoemde raadsbesluit is ook de verouderde staat van de huidige accommodatie van De Speeldoos aan de orde gesteld. Er is een noodzaak tot grootschalige re-

Fase 1 betreft een behoefteonderzoek dat voor een belangrijk deel bestaat uit de consul-

novatie of nieuwbouw maar daarvoor zijn noch bij de stichting noch bij de gemeente

tatie van de verschillende stakeholders. Naast Stichting Theater De Speeldoos en de Ge-

middelen gereserveerd. Stichting Theater De Speeldoos en de gemeente hebben een sa-

meente Vught betreft het vooral:

menwerkingsovereenkomst gesloten om te komen tot een Business Case (verder te noe-

•

De huidige gebruikers van theater De Speeldoos.

men: BC) voor nieuwbouw van een toekomstbestendig SCC in Vught.

•

Andere organisaties die mogelijk belangstelling hebben voor een nieuw SCC.

•

Aanbieders van ruimten bestemd voor activiteiten op het gebied van cultuur en welzijn in de gemeente Vught.

3

Verder is de beschikbaar gestelde informatie bestudeerd en een eerste analyse uitgevoerd van de bestaande situatie in Vught en de relevante ontwikkelingen. Ook is een eerste vertaling gemaakt naar mogelijke verder uit te werken scenario’s. Nadat deze scenario’s zijn gepresenteerd aan de raad zijn de scenario’s verder uitgewerkt in fase 2. Het betreft een bouwkundige, inhoudelijke en financiële uitwerking. Daarbij is ook aandacht besteed aan de mogelijkheid om ook woningen op de locatie te realiseren en aan de tijdelijke huisvesting van de gebruikers van De Speeldoos in de periode van sluiting van het bestaande theater tot in gebruik name van het nieuwe SCC. Tenslotte bevat de opdracht een beschouwing van de mogelijke toekomstige exploitatievormen.

1.3 Opzet van de rapportage Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 de uitgangssituatie omschreven. In hoofdstuk 3 worden scenario’s voor het nieuwe SCC ontwikkeld die vervolgens in hoofdstuk 4 verder verdiept. Hoofdstuk 5 geeft inzicht in de ruimtelijke consequenties en in dit hoofdstuk worden de investeringskosten in beeld gebracht voor zowel de nieuwbouw scenario’s als van de tijdelijke voorzieningen die getroffen moeten worden om de huidige gebruikers tijdens de bouw onder te brengen. In hoofdstuk 6 wordt inhoudelijk ingegaan op de exploitatie en worden de investeringen en de nieuwe exploitatie vertaald naar een jaarlast. In hoofdstuk 7 wordt een aantal mogelijke beheermodellen beschreven voor het nieuwe SCC. Vervolgens sluit hoofdstuk 8 de rapportage af met de samenvattende conclusies, de advisering en een weergave van het vervolgtraject.

4

2. Uitgangssituatie

2.2 Huidige exploitatie Theater De Speeldoos De exploitatie van het huidige Theater De Speeldoos wordt verzorgd door Stichting Theater

2.1 Uitgangspunten nieuwe functie/beleid De toekomst van Theater De Speeldoos vormt al langere tijd onderwerp van gesprek en politieke discussie. De gemeenteraad heeft op 18 april 2019 kaderstellend besloten over een SCC in Vught. Daarnaast heeft de raad op 12 december 2019 de cultuurnota 20202023 vastgesteld met kaders voor het culturele leven binnen de gemeente. Met inachtneming van het raadsbesluit over het SCC en de cultuurnota is tussen Stichting Theater De Speeldoos en de Gemeente Vught een samenwerkingsovereenkomst (verder te noemen: SOK) gesloten voor de nieuwbouw van een SCC in Vught. Laatste relevante document is uiteraard het Coalitieakkoord 2021-2026 getiteld “Een Nieuwe Start”. De uitvoering van de aan Synarchis verstrekte opdracht om een BC voor een nieuw SCC op te stellen dient binnen de uitgangspunten en kaders zoals genoemd in de hiervoor genoemde besluiten en documenten plaats te vinden. Deze zijn als volgt samen te vatten: •

Er is behoefte aan een kwalitatieve en betaalbare accommodatie ter ondersteuning van het culturele leven.

•

De focus ligt hierbij vooral op amateurkunst en buitenschoolse cultuureducatie maar ook op amateurvoorstellingen, films, lezingen, ontmoeting en evenementen.

•

Er is geen sprake van een programmering van professionele voorstellingen door de exploitant van het SCC.

•

Er kan worden onderzocht of er ook een aanvullend aanbod met try-outs, kindervoorstellingen en startende artiesten mogelijk is.

•

Er komt een multifunctionele, flexibele en duurzame accommodatie met podiumfunctie (vlakke vloer, 250 zitplaatsen en podiumvoorzieningen maar geen toneeltoren).

•

Alle opbrengsten van het nieuwbouwplan worden ingebracht in het project. De waarde van de grond wordt door de Stichting ingebracht in de BC.

•

Nader dient te worden onderzocht wat de mogelijkheden zijn van het toevoegen van woningen.

•

De nieuwbouw van het SCC zal plaatsvinden in het centrum van het dorp Vught waarbij wordt uitgegaan van de huidige locatie.

•

Er dient sprake te zijn van een sluitend exploitatiemodel voor een periode van 40 jaar.

De Speeldoos. Deze stichting is ook eigenaar van zowel de accommodatie als de grond waarop deze is gesitueerd. Het gebruik van De Speeldoos bestaat met name uit theater. muziekeducatie, dans, koren, orkesten, fanfares, cursussen en vergaderingen. Zoals alle andere (sociaal) culturele voorzieningen in Nederland wordt Theater De Speeldoos op dit moment zwaar geraakt door de maatregelen ter voorkoming van de verspreiding van Covid-19. Het afgelopen jaar is nauwelijks sprake geweest van gebruik van de voorziening. De Speeldoos was met het Theater aan de Parade overeengekomen dat zij in het seizoen 2020-2021 een theaterprogrammering in Vught zouden verzorgen. Ook waren veel organisaties gecontracteerd om hun activiteiten in De Speeldoos te laten plaatsvinden. Het heeft helaas niet zo mogen zijn. Indien wel sprake zou zijn geweest van een reguliere situatie dan zou, naast de programmering van Theater aan de Parade, sprake zijn geweest van een divers gebruik. Naast de “grootgebruiker” MDM (onderwijs op het gebied van muziek, dans en musical) zou in ieder geval ook door Move Fit, Stichting Anders Bezig Zijn (verder te noemen: ABZ), Theatergroep Spring, VZV Cantare, Switch2move, Capella Brabant, Orkest Toermalijn, Harmonie Kunst & Vriendschap, Dekker Senioren Dans, Vught Vocaal, Ouderen Samen, CV De Knolrapen en CV Net Zat op reguliere basis gebruik zijn gemaakt van De Speeldoos.

Sommige gebruikers hebben vanwege de Corona-situaties (tijdelijk) elders onderdak gevonden (Toermalijn, Vughts Mannenkoor) maar het omgekeerde is ook het geval (ABZ verzorgt momenteel cursussen in De Speeldoos) . Op het moment van schrijven van deze rapportage is een overeenkomst met MusiCare afgesloten voor het gebruik van diverse ruimten in De Speeldoos voor het komende seizoen. Dit betreft een belangrijke nieuwe huurder. Er is sprake van een drietal organisaties die permanent ruimten huren waaronder de lokale omroep Avulo. Tenslotte zouden diverse evenementen waaronder de voorstellingen van de Bossche Komeedie en de carnavalsviering in De Speeldoos plaats hebben gevonden. Zoals bij veel accommodaties met een multifunctioneel karakter die vergelijkbaar zijn met het “zalengedeelte” van De Speeldoos is de bezetting van de verschillende ruimten, met uitzondering van de muzieklokalen, niet altijd hoog. Dit heeft te maken met het bestaan van 5

courante en niet-courante uren. Omdat veel activiteiten in zekere mate aan bepaalde tijd-

Wekelijks maken deze “andere partijen” derhalve circa 60 uur per week op reguliere basis

stippen zijn gebonden is er in de regel overcapaciteit nodig om het gewenste gebruik te

gebruik van een ruimte in De Speeldoos waarvan de 8 uur in de vergaderkamer door ABZ

kunnen faciliteren. In onderstaande tabel zijn de verhuurbare ruimten (exclusief opslag-

mogelijk een tijdelijk karakter heeft. Het gaat dan om ongeveer 12 uur per werkdag, vrijwel

ruimten) van De Speeldoos weergegeven met het oppervlakte en het huidige gebruik vol-

allemaal in de avonduren. Naast deze structurele/reguliere verhuur is ook sprake van meer-

gens het activiteitenrooster. Bij dit overzicht is er al van uit gegaan dat MusiCare ruimten

dere uren per week incidentele verhuur van ruimten. Jaarlijks vinden naar schatting 20 tot

gaat huren

30 amateurvoorstellingen plaat in de theaterzaal. Voor een aantal van deze voorstelling vinden ook de laatste repetities op het podium in het decor plaats.

Huidige ruimten De Speeldoos Ruimte Muzieklokaal 1 Muzieklokaal 2 Muzieklokaal 3 Muzieklokaal 4 Muzieklokaal 5 Muzieklokaal 6 Muzieklokaal 7 Muzieklokaal 8 Muzieklokaal 9 Muzieklokaal 04 Danszaal 01 Danszaal 02 Musicalstudio 03 Balletstudio 107 Kleine zaal 110

Opp 16,9 23,6 16,9 29,6 16,9 11,84 11,84 16,9 38,3 35,89 138,2 138,2 87,14 75,59 98,29

Theaterzaal Vergaderkamer 1 Vergaderkamer 2

181,14 27,9 26,17

Wekelijks gebruik Permanent MusiCare Permanent MusiCare Permanent MDM Permanent MDM Permanent MDM Permanent MusiCare Permanent MDM Permanent MDM Permanent MusiCare Permanent MusiCare 21,25 uur MDM; 2 uur ABZ; 2,75 uur Senioren Dans 17,25 uur MDM, 2 uur ABZ 10,5 uur MDM 4 uur Musicare; 12,25 uur Move Fit 2 uur ABZ; 1,5 uur MDM; 1,5 uur Spring, 2,5 uur Cantare 1.75 uur Switch2Move; 2,5 uur Capella, 3 uur Toermalijn 2,5 uur Vught Vocaal; 1 uur Move Fit; 2 uur Knolrapen 2,5 uur Net Zat 2,5 uur Spring; 4,5 uur Harmonie Kunst en Vriendschap 8 uur ABZ; 2,5 uur Ouderen Samen

Tabel 1: Huidige structurele/reguliere verhuur ruimten De Speeldoos

Er is sprake van een zeer gedifferentieerde tarievenstructuur voor de verhuur van ruimten. Met veel organisatie zijn individuele prijsafspraken gemaakt waarbij in de meeste gevallen sprake is van historisch tot stand gekomen tarieven. Tot en met het seizoen 2018/2019 is sprake geweest van een professionele theaterprogrammering. Met het beëindigen van de professionele programmering na het seizoen 2018/2019 is ook de personele formatie aanzienlijk teruggebracht. Inmiddels is sprake van een situatie die een sterke gelijkenis vertoont met het karakter van een SCC. De nadruk ligt momenteel op amateurkunst en buitenschoolse kunsteducatie en de verhuur van ruimten aan verschillende organisaties.

2.3 Gesprekken en consultatie In eerste instantie is gesproken met enkele medewerkers en de interim-directeur van Theater De Speeldoos, een vertegenwoordiging van het bestuur van Stichting Theater De Speeldoos, het college van de gemeente Vught en enkele vertegenwoordigers uit de ambtelijke organisatie van de gemeente. Voor alle partijen is duidelijk dat de hiervoor genoemde

Uit de tabel is duidelijk op te maken dat MDM grootgebruiker is en MusiCare grootverbruiker

kaders en uitgangspunten, en met name de bepalingen zoals die zijn opgenomen in de

wordt. Het reguliere gebruik van ruimten per week door andere partijen is als volgt:

SOK, leidend zijn bij het opstellen van de BC voor het nieuwe SCC. Toch kan ook worden

•

Danszaal 01: 4,75 uur

geconstateerd dat er ruimte is voor interpretatie van de kaders en uitgangspunten. Waar

•

Danszaal 02: 2 uur

de gemeente duidelijk is in haar stelling dat er in de nieuwe situatie geen sprake meer zal

•

Balletstudio: 12,25 uur

zijn van professionele voorstellingen en het SCC op de huidige locatie van De Speeldoos

•

Kleine zaal: 21,25 uur

zal worden gerealiseerd, zoekt de stichting nog naar ruimte voor verbreding van de pro-

•

Theaterzaal: 7 uur

grammering en de mogelijkheid om een andere locatie voor het nieuwe SCC bespreekbaar

•

Vergaderzaal 01: 10,5 uur

te maken. Voor dit onderzoek wordt de huidige locatie als uitgangspunt genomen zoals vastgelegd in de SOK hetgeen ook betekent dat er een periode van circa twee jaar ligt 6

tussen de sluiting van het bestaande theater en de opening van het nieuwe SCC. Met be-

aanleiding van COVID-19. Tenslotte wordt door vrijwel alle partijen de toegankelijkheid van

trekking tot een verbreding van de programmering (ten opzichte van de situatie dat uitslui-

de accommodatie en hiermee van de verhuurbare ruimten als aandachtspunt genoemd.

tend sprake is van amateurvoorstellingen) wordt de ruimte verkend die het hiervoor weergegeven uitgangspunt op dit onderwerp biedt.

Opvallend is dat geen van de huidige gebruikers heeft aangegeven dat er op dit moment niet aan hun wensen voor wat betreft gebruiksmomenten kan worden voldaan. Ook geven

Met alle bestaande vaste huurders van De Speeldoos is gesproken. Verder hebben ook

bestaande gebruikers zonder uitzondering aan dat zij niet verwachten dat hun ruimtebe-

diverse gesprekken plaats gevonden met niet-gebruikers. Alle stakeholders die aan ons

hoefte in de toekomst zal toenemen. Vanuit de geconsulteerde stakeholders die momenteel

zijn doorgegeven hebben gereageerd door middel van een ingevulde enquête of een kor-

geen gebruik maken van De Speeldoos is eigenlijk geen sprake van heel concrete belang-

tere reactie per mail. Uitzondering zijn de scholen en kinderopvangorganisaties die niet

stelling voor ruimte in het nieuwe SCC. Uitzondering vormt MusiCare. Die gaan al op korte

allemaal hebben gereageerd, ook niet nadat een reminder is verzonden. Tenslotte is een

termijn over van Fort Isabella naar De Speeldoos.

bezoek gebracht aan de Vughtse accommodaties De Petrus, Elzenburg en Novalis en is gesproken met de stichting die in Helvoirt het HelvoirThuis exploiteert. Ondanks verschil-

Veel gebruikers zien in de toekomst graag een meer open en transparanter gebouw. De

lende pogingen is het niet gelukt contact te leggen met de Battle Axe in Cromvoirt. Toch is

aanwezigheid van de foyer is een absolute meerwaarde. Er wordt veel waarde gehecht aan

door input andere interviews en bestudering van de website een goed beeld verkregen van

de ‘derde helft’ zoals deze in sporttermen wordt genoemd. Dat versterkt het sociale aspect

deze voorziening.

van de activiteit. De foyer mag in de nieuwe Speeldoos nog iets meer als ontmoetingscentrum voor gebruikers van het gebouw gepositioneerd worden.

In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de stakeholders waarmee een interview is afgenomen en de stakeholders die middels een enquête of per mail schriftelijke informatie

Podium- en filmfunctie

hebben verstrekt.

De podiumfunctie van De Speeldoos is voor wat betreft de aanwezige faciliteiten en ambiance onderscheidend ten opzicht van andere locaties in de gemeente Vught. Veel ama-

Allereerst is het goed om te melden dat er vooral bij de direct betrokkenen veel interesse is

teurverenigingen zien jaarlijks uit naar een uitvoering op het podium van de Theaterzaal.

voor de plannen voor een nieuw SCC. Van veel partijen is snel een reactie ontvangen,

Ook is er een organisatie die met veel plezier voor repetities gebruik maakt van het podium.

waarvan van velen het verzoek om een afspraak in te plannen. De gesprekken waren zon-

Met de gebruikers van de theaterzaal is ook gesproken over het voornemen om in het

der uitzondering positief en informatief. Hieronder worden de belangrijkste bevindingen be-

nieuwe SCC de huidige zaal met vaste tribune en hoog podium te vervangen door een

schreven.

vlakke vloer zaal met inschuifbare tribune. De diverse betrokken zien hier geen bezwaar in, mits sprake is van voldoende faciliteiten zoals lampen, geluid, coulissen en trekkenwand

Wensen met betrekking tot de ruimten

(of vergelijkbare voorzieningen). Wel wordt aandacht gevraagd voor de ambiance in de

Vrijwel alle huidige huurders zijn tevreden over de ruimten die zij in De Speeldoos huren

nieuwe multifunctionele podiumzaal. Alle betrokkenen achten het van belang dat tijdens de

en de mogelijkheden en service die geboden worden. Zij willen in het nieuwe SCC het liefst

voorstellingen de “echte theatersfeer” aanwezig is.

kunnen beschikken over vergelijkbare faciliteiten en mogelijkheden als waarover ze nu kunnen beschikken. Er werd wel een aantal verbeterpunten genoemd. Voorbeelden zijn een

Verschillende partijen geven ook aan belang te hechten aan continuering van de filmfunctie

efficiëntere indeling van ruimte, goed licht en geluid en goede akoestiek (van de repetitie-

in het SCC. Met name het huidige aanbod van kinderfilms in De Speeldoos wordt op prijs

ruimten) en geluidsisolatie. Verder is ventilatie een belangrijk onderwerp, dit ook naar 7

gesteld. Verder wordt nagedacht over een aanbod van lezingen, presentaties en andere

verbinding met culturele activiteiten die plaats vinden in het SCC kan een belangrijke meer-

activiteiten in de nieuwe theaterzaal van het SCC

waarde zijn voor alle partijen.

(Bredere) Ontmoetingsfunctie

Vaste huurders

Over de ontmoetingsfunctie wordt verschillend gedacht. Enerzijds is er de hiervoor ge-

Momenteel is binnen De Speeldoos sprake van drie vaste huurders. Twee kleine organisa-

noemde ontmoetingsruimte in de vorm van de foyer waar deelnemers aan activiteiten of

tie (VET en van Bijnen) huren ruimten op de benedenverdieping en de lokale omroep Avulo

bezoekers aan voorstellingen elkaar ontmoeten. Het belang daarvan wordt door alle par-

huurt een aantal ruimten met een eigen ingang (waarbij geen sprake is van een verbinding

tijen benadrukt. Juist daar zou ook nog meer dan in de huidige situatie het geval is kruis-

met de overige ruimten van De Speeldoos). Wij gaan er niet van uit dat in het nieuwe SCC

bestuiving tussen diverse gebruikers van het SCC plaats moeten vinden. Door veel partijen

in ruimten dient te worden voorzien voor VET en van Bijnen vanwege de beperkte inhou-

wordt aangegeven dat een ontmoetingsfunctie voor volwassenen en met name senioren in

delijke meerwaarde voor de integrale configuratie. Het huisvesten van een lokale radio- en

het dorp Vught ontbreekt. Waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten in Elzenburg zou het

televisieomroep kan wel meerwaarde hebben voor het SCC. De omroep kan opnamen ma-

nieuwe SCC deze functie kunnen vervullen. Er is echter ook een aantal partijen dat vraag-

ken van amateurgezelschappen en in gesprek gaan met gebruikers van het SCC. Vanuit

tekens zet bij de mate waarin deze ontmoetingsfunctie daadwerkelijk zal ontstaan. Derge-

Avulo wordt aangegeven dat het prima mogelijk is om kantoorruimte en spreekruimten te

lijke functies lijken in Vught niet altijd “als vanzelf” tot stand te komen.

delen met andere gebruikers. Een studio is uiteraard wel noodzakelijk. Over het al dan niet huisvesten van de lokale omroep dient ook door de gemeente een separate afweging te

Veel respondenten denken ook al mee over de wijze waarop invulling zou kunnen worden

worden gemaakt.

gegeven aan de ontmoetingsfunctie. Zij geven aan dat de verhuurbare ruimten van het SCC met name in de latere middag en in de avonduren gebruikt worden. Om ook in de

2.4 Trends en ontwikkelingen

ochtend en de vroege middag ontmoeting mogelijk te maken zou dan gewerkt moeten worden met vrijwilligers, anders zal het bemensen van deze uren een te zware druk leggen op de exploitatie van het nieuwe SCC. Er zijn bijvoorbeeld partijen als Ouderen Samen die ook overdag activiteiten willen organiseren en ook andere welzijnsorganisaties zouden kunnen worden gecommitteerd. Kinderopvang / BSO Door enkele kinderopvangorganisaties is aangegeven dat zij op zoek zijn naar of nadenken over een nieuwe locatie. Het nieuwe SCC zou daarvoor een goede optie kunnen zijn, voor zowel kinderopvang als een (culturele) buitenschoolse opvang (verder te noemen: BSO). Voor kinderopvang gelden specifieke eisen, in feite zijn dit monofunctionele ruimtes. Deze wens wordt op deze plek gemeld maar in de scenario’s wordt geen rekening gehouden met kinderopvang. Huisvesting van BSO is een meer voor de hand liggende optie. Hieraan zijn minder specifieke eisen verbonden waardoor geen sprake is van dure aanpassingen en de

2.4.1 Demografische ontwikkelingen en lokale situatie Hoewel de beschikbaar gestelde informatie summier is lijkt er geen sprake te zijn van ontwikkelingen in het aantal inwoners die sterke invloed zullen hebben op de behoefte aan (ruimten binnen) een SCC in het centrum van Vught. Met de toevoeging van Helvoirt aan de gemeente Vught is het aantal inwoners met een kleine 5.000 gestegen. Na de gemeentelijke herindeling heeft de gemeente Vught per 1 januari 2021 ongeveer 32.000 inwoners waarvan er ongeveer 26.000 woonachtig zijn in de kern Vught, een kleine 5.000 in Helvoirt en ongeveer 800 in Cromvoirt. De verwachting is dat het inwonersaantal de komende jaren zeer licht zal groeien. De leerlingenprognose laat zien dat er geen ontgroening (een daling van het aantal kinderen) wordt verwacht. Vergelijking met gemeenten met soortgelijke karakteristieken maakt het aannemelijk dat in de gemeente Vught de komende decennia wel sprake zal zijn van vergrijzing. Vanuit demografisch perspectief is dit laatste aspect de ontwikkeling waar het SCC het meest op kan inspelen.

8

Tijdens de interviews is naar voren gekomen dat binnen Vught slechts tot op zekere hoogte

en deelnemersbestand. Veel verenigingen en gezelschappen worden geconfronteerd met

het echte dorpsgevoel aanwezig is. Vught bestaat voor een belangrijk deel uit forenzen.

het wegvallen van oudere leden en het levert in veel gevallen problemen op om deze va-

Naar verluidt zijn er slechts ongeveer 8.000 tot 9.000 oorspronkelijke “Vughtenaren”. Dit

cante plekken weer op te vullen met “jonge aanwas”.

betekent dat lang niet alle evenementen, zoals de kermis, een vanzelfsprekend succes zijn. Hier staat tegenover dat de constatering wel kan worden gedaan dat er veel verenigingen

2.4.3 Aanbod andere voorzieningen in de gemeente Vught

en organisaties op het gebied van welzijn en sociaal-culturele activiteiten actief zijn binnen

Gedurende de inventarisatie bleek dat de gemeente Vught beschikt over een rijk aanbod

de gemeente. Het betreft dan met name orkesten, fanfares, koren, musicalgezelschappen,

van (sociaal-) culturele voorzieningen en accommodaties waar zaalruimte gehuurd kan

carnavalsverenigingen en dans- en beweegactiviteiten. Daarnaast zijn met MDM en Musi-

worden. Hieronder wordt een korte weergave gegeven van de belangrijkste voorzieningen

Care twee organisaties actief die zich voor een belangrijk deel richten op muziekonderwijs.

en de belangrijkste raakvlakken met een nieuw SCC.

Een deel van het dorp Vught bevindt zich ten noorden van de N65. In diverse interviews is aangegeven dat inwoners van Vught-Noord zich meer op Den Bosch oriënteren dan op het centrum van het eigen dorp. Verder zijn Helvoirt en Cromvoirt dorpen met een geheel eigen karakter. Een groot deel van de maatschappelijke participatie en vrijetijdsbesteding van de inwoners speelt zich binnen het eigen dorp af.

De Petrus De Petrus is een zeer aansprekende voorziening in een kerkgebouw met als hoofdgebruikers de bibliotheek, het museum, de wereldwinkel en enkele welzijnsorganisaties. De multifunctionele ruimten zijn over het algemeen beperkt van omvang en niet geschikt voor muziekonderwijs, als repetitieruimte voor koren en orkesten of voor dans- en beweegactiviteiten. De Petrus beschikt over een podium dat, gegeven de grote omvang en de speci-

2.4.2 Ontwikkelingen podia en sociaal-culturele voorzieningen

fieke akoestiek van de kerk, uitsluitend geschikt is voor een bepaalde categorie

Het kleine zaalsegment in Nederland heeft de afgelopen jaren een transitie doorgemaakt

uitvoeringen (zoals lezingen, koren en kleine muziekensembles e.d.). De Petrus heeft een

richting vlakke vloerzalen. Vanuit de exploitatie heeft dit grote voordelen door het multifunc-

inloopfunctie maar de ervaring leert dat men de voorziening vooral bezoekt voor het inzien

tionele karakter van de zaal. Ook veel artiesten en gezelschappen in het kleine zaalseg-

van boeken, het lezen van kranten en het gebruik van digitale voorzieningen. Ook landen

ment prefereren de vlakke vloer vanwege het directere contact met het publiek.

mensen aan in De Petrus om even te kunnen werken achter de laptop. De ontmoetingsfunctie is dan ook slechts beperkt gericht op samenkomst. Hoewel het geen stiltevoorzie-

Zeker in de kleinere gemeenten wordt een uitvoeringszaal vaak gecombineerd met andere

ning betreft nodigen de functies niet uit tot intensieve communicatie en veel (oudere)

voorzieningen. In veel gevallen wordt de combinatie gelegd met de bibliotheek zodat ook

bezoekers hebben tijdens een gesprek ook problemen met de akoestiek.

lezingen en voordrachten mogelijk zijn. In Vught bevindt de bibliotheek zich al in De Petrus. Ook de combinatie met de muziekschool en/of met een uitgebreidere zalenfunctie (meestal

Elzenburg

ten behoeve van sociaal-culturele of welzijnsactiviteiten) wordt vaak gevonden. Er is in Ne-

Elzenburg is een jeugd- en jongerencentrum dat ook gebruikt wordt als kantoorruimte door

derland nog steeds een ontwikkeling waarneembaar van monofunctionele podiumvoorzie-

organisaties als Move Vught en Plaza Cultura. De accommodatie beschikt onder meer over

ningen naar multifunctionele (sociaal-) culturele voorzieningen.

een grote zaal met een mogelijke inrichting als podium-voorziening met tribune, een multifunctionele foyer/sportkantine, een grote huiskamer voor inloop, een houtbewerkings-

Landelijk kan worden geconstateerd dat sociaal-culturele activiteiten, amateurkunst en mu-

ruimte, een ruimte voor de jeugd carnavalsvereniging, oefenruimten voor bandjes en

ziekeducatie onder druk staan. Steeds minder kinderen volgen muziekonderwijs en het so-

kantoor- en vergaderruimten. De huidige bezetting is (ook in de situatie waar nog geen

ciaal-culturele leven wordt geconfronteerd met een aanzienlijke vergrijzing van het leden9

sprake was van Corona-maatregelen) niet hoog. Gezocht wordt naar mogelijkheden om het gebruik te intensiveren. Novalis Novalis is een particuliere accommodatie met onder meer een podiumzaal, een horecavoorziening, een theaterwerkplaats en diverse verhuurbare ruimten. De theaterwerkplaats voorziet in een arbeidsmatige dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking. De eerste constatering is dat zich in Novalis veel faciliteiten bevinden die enkel overdag echt benut worden. In de piektijden van de Speeldoos staat de accommodatie van Novalis juist leeg. Veel stakeholders die zijn gesproken geven aan geen gebruik te maken van de accommodatie omdat de tarieven hoog zijn. De accommodatie biedt in onze optiek diverse mogelijkheden. Het feit dat sprake is van een private exploitatie en een decentrale ligging zijn hierbij aandachtspunten. HelvoirThuis en The Battle Axe Helvoirt en Cromvoirt beschikken ieder over een dorpshuis. Het HelvoirThuis is een relatief nieuwe voorziening in Helvoirt met onder meer diverse verhuurbare ruimten, een horeca en een sportzaal. Zij geven aan te willen voorkomen dat hun gebruikers mogelijk zouden verkassen naar een nieuw SCC in Vught. Hetzelfde geldt naar verwachting voor de Battle Axe. Andersom oefenen beide voorzieningen geen substantiële aantrekkingskracht uit op organisaties uit het dorp Vught.

Andere voorzieningen Binnen de gemeentegrenzen bevinden zich ook nog andere voorzieningen waar ruimte gehuurd kunnen worden voor sociaal-culturele activiteiten en bijvoorbeeld vergaderingen of uitvoeringen plaats kunnen vinden. Zonder volledigheid na te streven worden hier het Van der Valkhotel, De Rode Rik, het Lambertuspodium en Fort Isabella genoemd.

10

3. Analyse en diagnose

wenselijkheid van een ontmoetingsplek voor met name (maar niet uitsluitend) de wat oudere doelgroep naar voren. Daarnaast waardeert men de aangeboden filmprogrammering.

In hoofdstuk 2 is een uitgebreide inventarisatie uitgevoerd naar de bestaande situatie in Theater De Speeldoos alsmede het krachtenveld waarbinnen De Speeldoos is gepositio-

Indien geen rekening wordt gehouden met andere voorzieningen die binnen de gemeente-

neerd en functioneert. De informatie is geanalyseerd en vertaald naar een drietal mogelijke

grenzen aanwezig zijn zou het nieuwe SCC het karakter hebben van een centrum voor

scenario’s voor een nieuw SCC voor de gemeente Vught. In de paragrafen 3.1 en 3.2 wordt

muziek, dans, musical, bewegen en evenementen. Vanuit demografische en andere ont-

beschreven op welke wijze deze scenario’s vanuit de uitgevoerde inventarisatie en analyse

wikkelingen is de verwachting gerechtvaardigd dat geen sprake zal zijn een substantiële

tot stand zijn gekomen en in paragraaf 3.3 worden de scenario’s vergeleken.

verandering van de behoefte aan zaalruimte in Vught ten opzichte van de huidige situatie. Het SCC dient te beschikken over een multifunctionele theaterzaal en een inloopcafé, met

Naast deze drie scenario’s zijn op verzoek van de gemeente en de stichting ook twee spie-

name voor specifieke doelgroepen. Er worden films gedraaid, er vinden lezingen en pre-

gelscenario’s geformuleerd die in paragraaf 3.4 worden benoemd en globaal worden uitge-

sentaties plaats en er is een programmering van amateurvoorstellingen en mogelijk een

werkt. Indien deze globale uitwerking leidt tot een kansrijk perspectief dient verdere

aanvullend aanbod van voorstellingen in de categorieën/genres zoals in paragraaf 2.1 ge-

uitwerking in een later stadium plaats te vinden.

noemd. Overwogen kan worden hier functies aan toe te voegen zoals de lokale omroep en buitenschoolse opvang (plusopties). Andere functies zijn in voldoende mate aanwezig in

3.1 Scenario 1 Indien de focus wordt gelegd op het huidige Theater De Speeldoos en haar gebruikers kan worden geconstateerd dat de huidige ruimten en mogelijkheden voor een zeer belangrijk deel aansluiten bij de wensen van de verschillende gebruikers. Zij zouden eigenlijk niets liever hebben dan een nieuwe situatie waarin dezelfde mogelijkheden worden geboden qua ruimten, faciliteiten maar ook voor wat betreft gebruikstijden en het aantal gebruiksuren. Als belangrijkste verbeterpunten worden genoemd de klimaatbeheersing en ventilatie, de toegankelijkheid en de positionering van de foyer als kloppend hart van de accommodatie. Dit laatste zou het mogelijk moeten maken dat vaker ontmoetingen plaats vinden met mensen buiten de eigen activiteit. Als met organisaties wordt gesproken die geen gebruik maken van De Speeldoos blijkt dat zij in de meeste gevallen van een alternatieve locatie gebruik maken die voldoet aan hun wensen of geen ruimtebehoefte hebben in een voorziening zoals De Speeldoos. Zoals ook in hoofdstuk 2 is geconstateerd zijn er diverse alternatieve voorzieningen waar sociaalculturele of welzijnsorganisaties een plek kunnen vinden. Indien met stakeholders in meer algemene zin over De Speeldoos, alsmede over een nieuw SCC dat ter vervanging van De Speeldoos dient, wordt gesproken komt vaak de

Vught. Het ontwikkelen van een nieuw SCC biedt verder alle mogelijkheden om de meest actuele wensen en inzichten met betrekking tot de toegankelijkheid van en samenhang binnen de accommodatie in de praktijk te brengen. Hierdoor ontstaat een veel transparantere voorziening en kan een impuls worden gegeven aan de ontmoetingsfunctie waardoor door het SCC ook een grotere bijdrage wordt geleverd aan de versterking van de centrumfunctie van de gemeente Vught. De wensen van de organisaties zijn basaal. In veel gevallen hebben deze, zoals eerder aangegeven, te maken met zaken als toegankelijkheid, akoestiek, klimaatbeheersing en ambiance. Deze aspecten zijn feitelijk onlosmakelijk verbonden aan de realisatie van een nieuwe multifunctionele accommodatie. Er kan derhalve niet goed worden gesproken van zogenaamde must haves en nice to haves. De nice to haves zouden met name gevonden kunnen worden in de faciliteiten in de theaterzaal en de uitstraling en mogelijkheden van de horecafunctie, ook voor grotere evenementen. Indien bij de scenarioformulering uitsluitend wordt gefocust op de huidige Speeldoos, en niet op andere voorzieningen in Vught waar in paragraaf 3.2 verder op wordt ingegaan, kan eigenlijk maar één scenario als passend worden beschouwd. Samengevat kan scenario 1 als volgt worden gekarakteriseerd:

11

Scenario 1: Integraal SCC vergelijkbaar met huidige Speeldoos

Uitplaatsen muziekonderwijs

Op basis van het in paragraaf 2.2. beschreven gebruik, de geïnventariseerde (ontwikkeling

MDM en MusiCare gaan gebruik maken van een andere accommodatie voor het verzorgen

van) de behoefte en de door de gemeenteraad geformuleerde uitgangspunten dient het

van muziekeducatie c.q. muziekcoaching. MDM blijft in dit geval gebruik maken van het

SCC in ieder geval te bestaan uit de volgende elementen:

nieuwe SCC voor dans en musical. Het SCC huisvest de functies van podiumvoorziening,

•

Een multifunctionele vlakke vloer theaterzaal met diverse podiumfaciliteiten en een in-

centrum voor amateurkunst, ontmoetingsplek en evenementenlocatie. Dit is overigens te-

schuifbare tribune met een capaciteit van 250 stoelen. De zaal beschikt over de mo-

gen de wens van MDM dat er een sterke voorkeur voor heeft om op één locatie al hun

gelijkheid om films te vertonen.

activiteiten aan te bieden.

•

Foyer met flexibele werkplekken en vergaderzalen die kunnen worden bijgeschakeld of afgescheiden.

Uitplaatsen amateurkunst

•

Een bar en een keuken met magazijn.

Er kan ook voor worden gekozen om juist de amateurkunst (met name dans, koren, orkes-

•

Kantoorruimten met flexibele werkplekken.

ten, fanfares) elders te laten plaats vinden en MDM/MusiCare wel een plek te geven in het

•

Drie dans- en beweegzalen die ook voldoen aan de wensen van koren en orkesten.

nieuwe SCC. Het SCC huisvest dan de functies van podiumvoorziening en centrum voor

•

Dertien repetitieruimte voor muziekonderwijs waarvan er drie door de grotere maat-

buitenschoolse kunsteducatie. Bij deze configuratie past in mindere mate de ontmoetings-

voering geschikt zijn voor bandjes en bijvoorbeeld slagwerkrepetities.

functie en de functie als evenementenlocatie.

•

Alle noodzakelijke ondersteunende ruimten zoals opslagruimte, kleedkamers, etc. Nader dient derhalve te worden bepaald of activiteiten die momenteel in De Speeldoos

Ten opzichte van de bestaande situatie is sprake van een accommodatie met een veel

plaats vinden ook elders kunnen worden gehuisvest. Het verdient ons inziens in ieder geval

toegankelijker karakter en een betere situering van de foyer in relatie tot de gebruiksruim-

aanbeveling om te voorkomen dat met de realisatie van het SCC een situatie ontstaat (of

ten. De indeling en inrichting van de foyer dient een multifunctioneler gebruik mogelijk te

in stand wordt gehouden) waarbij sprake is van een overcapaciteit van ruimten voor soci-

maken dan in de huidige situatie in De Speeldoos het geval is. Met name met betrekking

aal-culturele activiteiten. Dit resulteert namelijk in leegstand (zoals in de huidige situatie

tot de podiumfaciliteiten en het horecaconcept kan worden gekozen voor een hoog of min-

ook het geval is) en onwenselijke concurrentie tussen verschillende voorzieningen die zich

der hoog ambitieniveau. Een aparte afweging dient te worden gemaakt over het al dan niet

richten op het faciliteren en huisvesten van activiteiten op het gebied van welzijn, cultuur

huisvesten van de lokale radio-en televisieomroep en het door middel van een aantal aan-

en ontmoeting. De realisatie van een nieuw SCC biedt wellicht mogelijkheden om de vraag

passingen geschikt maken van de accommodatie voor BSO.

en het aanbod naar ruimte met elkaar in balans te brengen en de positionering van de nieuw te realiseren voorziening maar ook de bestaande voorzieningen te versterken.

3.2 Scenario 2a en 2b Zoals eerder aangegeven heeft de uitgevoerde inventarisatie het inzicht opgeleverd dat in de gemeente Vught binnen andere accommodaties veel ruimte beschikbaar is voor maatschappelijke en sociaal culturele activiteiten en dat de bezetting van deze voorzieningen te wensen over laat. Indien het momentum van een nieuw SCC wordt aangegrepen om te onderzoeken in hoeverre functies die momenteel een plek hebben binnen De Speeldoos elders zouden kunnen plaats vinden, waarmee de exploitatie van andere voorzieningen in Vught kan worden versterkt, zijn er feitelijk twee logische denkrichtingen.

Het is goed om hier expliciet aan te geven dat deze twee scenario’s afwijken van de kaders die door de gemeenteraad zijn geformuleerd en die ook uitgangspunt zijn geweest voor de SOK tussen de stichting en de gemeente. Vanuit de door gemeente en stichting gewenste brede inventarisatie is echter het inzicht ontstaan dat er diverse gerelateerde voorzieningen in Vught aanwezig die niet allemaal optimaal worden gebruikt. Omdat het realiseren van een nieuw SCC de mogelijkheid biedt integrale afwegingen te maken om te komen tot een optimale vraag-aanbodverhouding met betrekking tot sociaal-culturele voorzieningen

12

binnen de gemeente kon dit in onze optiek niet onvermeld blijven. Gegeven het feit dat er

3.3 De scenario’s op onderdelen vergeleken

eigenlijk maar één scenario “binnen de kaders” kan worden geformuleerd is in een tussen-

In paragraaf 3.1. en 3.2 worden de verschillende scenario’s beschreven. In onderstaande

tijdse informatiesessie met de gemeenteraad en de stichting voorgesteld om ook de moge-

tabel worden deze scenario’s op een aantal onderdelen en op overzichtelijke wijze met

lijkheden van de in deze paragraaf beschreven scenario’s verder te onderzoeken.

elkaar vergeleken.

Samengevat kunnen scenario 2a en 2b als volgt worden gekarakteriseerd: SCENARIO 1

Scenario 2a: Als scenario 1 maar dan zonder muziekeducatie

Korte beschrijving

Ten opzichte van scenario 1 wordt het muziekonderwijs van MDM en MusiCare elders gehuisvest. Dit betekent vanzelfsprekend dat de dertien repetitieruimten waar bij scenario 1

Gebruik (niet uitputtend)

in wordt voorzien niet worden gerealiseerd. Mogelijk kan het muziekonderwijs worden geconcentreerd in Elzenburg. Uiteraard volgen niet alleen kinderen en jongeren muziekon-

Soorten gebruiksruimten

derwijs maar dit is wel de belangrijkste doelgroep. Dit sluit goed aan op de positionering

Andere voorzieningen

Locatie

De mogelijke andere ontwikkelingen op De mogelijke andere ontwikkelingen op De mogelijke andere ontwikkelingen op de locatie bij de keuze voor dit scenario de locatie bij de keuze voor dit scenario de locatie bij de keuze voor dit scenario en de financiele consequenties ervan en de financiele consequenties ervan en de financiele consequenties ervan worden in het vervolg van het worden in het vervolg van het onderzoek worden in het vervolg van het onderzoek onderzoek verder uitgewerkt. Dit geldt verder uitgewerkt. Dit geldt ook voor de verder uitgewerkt. Dit geldt ook voor de ook voor de invloed van de keuze op invloed van de keuze op invloed van de keuze op parkeerbehoefte en parkeerbehoefte en parkeerbehoefte en verkeersbewegingen verkeersbewegingen verkeersbewegingen

heeft en of deze ruimten geschikt kunnen worden gemaakt voor de nieuwe bestemming. burg. In dit scenario zou aan Move Vught ruimte elders moeten worden aangeboden. Met uitzondering van het muziekonderwijs blijft het karakter van het nieuwe SCC in belangrijke mate gelijk aan hetgeen beschreven onder scenario 1. Scenario 2b: Als scenario 1 maar dan zonder repetities amateurkunst Het nieuwe SCC is de plek in Vught waar uitvoeringen gegeven worden en muziekeducatie

SCENARIO 2B

In de verdere uitwerking is In de verdere uitwerking dient te In de verdere uitwerking dient te worden uitgangspunt dat het nieuwe SCC worden bepaald waar de muziekeducatie bepaald waar de amateurkunst die complementair is aan de bestaande die momenteel in De Speeldoos plaats momenteel in De Speeldoos plaats vindt maatschappelijke voorzieningen. vindt een plek gaat krijgen. Dit zal een plek gaat krijgen. Dit zal mogelijk Voorkomen dient te worden dat er een resulteren in kosten voor aanpassing van resulteren in kosten voor aanpassing van verschuiving plaats vindt van het de betreffende voorziening maar ook in de betreffende voorziening maar ook in gebruik van bestaande voorzieningen inkomsten in de exploitatie van deze inkomsten in de exploitatie van deze naar het SCC voorziening voorziening

van Elzenburg. Uiteraard dient nader te worden onderzocht of Elzenburg voldoende ruimte Hiermee zou mogelijk een impuls kunnen worden gegeven aan de exploitatie van Elzen-

SCENARIO 2A

Integraal SCC met podiumfunctie, SCC met podiumfunctie en SCC met podiumfunctie en amateurkunst amateurkunst en muziekeducatie muziekeducatie Voorstellingen en uitvoeringen, Voorstellingen en uitvoeringen, dans en Voorstellingen en uitvoeringen, muziekeducatie, dans en bewegen, bewegen, koren en orkesten, muziekeducatie, kleinere evenementen, koren en orkesten, evenementen, evenementen, ontmoeting, beperkte ontmoetingsfunctie, ontmoeting, vergaderingen en vergaderingen en cursussen en vergaderingen en cursussen en optioneel cursussen en optioneel lokale omroep optioneel lokale omroep en BSO lokale omroep en BSO Podiumzaal (vlakke vloer), Podiumzaal (vlakke vloer), Podiumzaal (vlakke vloer), repetitielokalen muziek, multifunctionele (dans)zalen, vergaderrepetitielokalen muziek, vergadermultifunctionele (dans)zalen, vergader/cursusruimten, foyer /cursusruimten, beperkte foyer /cursusruimten, foyer

gevolgd kan worden. Dit betekent dat ten opzichte van scenario 1 de dans- en beweegruimten vervallen. Voor deze gebruikers wordt een alternatieve locatie gezocht. Hierbij kan in eerste instantie worden gedacht aan Elzenburg of bijvoorbeeld Novalis waarbij nader dient te worden bepaald of de ruimte hiervoor beschikbaar is en deze ruimten ook geschikt kunnen worden gemaakt voor (met name) dans, beweegactiviteiten, orkesten/harmonies en koren. Ook is voorzien in enkele vergaderruimten. Het betreft feitelijk een variant van de “klassieke muziekschool” maar dan met een goede podiumvoorziening. In onze optiek past

3.4 Spiegelscenario’s Hoewel dit buiten het bereik valt van de aan Synarchis verstrekte opdracht kan de redenering die heeft geleid tot de scenario’s 2a en 2b ook verder worden doorgezet. Dit zou kunnen leiden tot nog twee aanvullende denkrichtingen. Deze kunnen worden gebruikt als spiegel voor de scenario’s 1, 2a en 2b.

hier een veelzijdige ontmoetingsfunctie minder bij. Doordat naast de theaterzaal geen multifunctionele verhuurbare ruimten worden gerealiseerd en hierdoor de foyer een beperktere omvang heeft is de accommodatie uitsluitend geschikt voor de kleinere evenementen.

13

Geen nieuw Sociaal Cultureel Centrum (nul-scenario)

wijze te kijken naar het voorzieningenaanbod binnen de gemeente Vught. Een verdieping

Onderzocht zou kunnen worden of het mogelijk is het volledige bestaande gebruik van De

van het inzicht in de mogelijkheden op alternatieve locaties maakte echter in eerste instan-

Speeldoos binnen andere voorzieningen onder te brengen. Als alternatieve voorzieningen

tie geen onderdeel uit van de opdracht. Er is een verdiepingsslag uitgevoerd om het reali-

wordt met name gedacht aan Elzenburg en Novalis maar ook andere voorzieningen zouden

teitsgehalte van de scenario 2a en 2b, en hiermee voor een belangrijk deel ook de

in aanmerking kunnen komen. De alternatieve voorzieningen worden geschikt gemaakt

spiegelscenario’s, te bepalen. Deze verdiepingsslag is beschreven in hoofdstuk 4.

voor het nieuwe gebruik. Hier zullen kosten voor moeten worden gemaakt maar hier staat tegenover dat de exploitatie van deze voorzieningen wordt versterkt en er geen nieuw SCC hoeft te worden gerealiseerd en geëxploiteerd. Feitelijk zou derhalve de tijdelijke oplossing voor de gebruikers van De Speeldoos die van toepassing zou zijn gedurende de periode tussen sluiting van de bestaande en in gebruik name van de nieuwe voorzieningen kunnen worden gecontinueerd. Huisvesting van gebruikers/activiteiten andere accommodaties in nieuw Sociaal Cultureel Centrum (plus-scenario) Waar in scenario 2a en 2b wordt ingezet op uitplaatsing van bestaand gebruik van De Speeldoos naar andere voorzieningen binnen de Vughtse gemeentegrenzen kan ook de omgekeerde redenering worden gevolgd. Gebruik van bestaande voorzieningen kan ook worden overgeheveld naar het nieuwe SCC in het centrum van Vught waardoor één of meerdere voorzieningen ophouden te bestaan. Op basis van de uitgevoerde analyse kan de inschatting worden gemaakt dat met name het gebruik van Elzenburg en Novalis zou kunnen worden overgeplaatst naar het nieuw te realiseren SCC. Dit zou met name betekenen dat de functionaliteit van Scenario 1 wordt uitgebreid met voorzieningen voor jongeren op het gebied van ontmoeting, activiteiten en optredens en mogelijk de toevoeging van een theaterwerkplaats.

3.5 Resumerend: verdere verdiepingsslag noodzakelijk Zoals eerder aangegeven wijken scenario 2a en 2b af van de oorspronkelijke uitvraag waarbij de gedachte was dat er verschillende scenario’s zouden zijn voor een nieuw SCC zonder dat andere voorzieningen binnen Vught bij de beschouwingen zouden worden betrokken. Uit de uitgevoerde inventarisatie en analyse bleek echter dat er brede overeenstemming bestond over de aard en omvang van een nieuw SCC ter vervanging van De Speeldoos. De maximumvariant werd hiermee ook de minimumvariant. Vanuit onze verantwoordelijkheid als onafhankelijk adviseur is aangeven dat het aanbeveling verdient op meer integrale 14

4. Verdiepingsslag mogelijkheden elders

worden omgebouwd tot repetitieruimten voor muziekeducatie maar ook dit ligt niet in de rede. De kantoren zouden dan elders moeten worden gehuisvest waardoor geen verster-

4.1 Verdere verdieping mogelijkheden Elzenburg en Novalis

king optreedt van de exploitatie van Novalis en een probleem wordt gecreëerd voor de bedrijven die in de kantoorruimten gevestigd zijn.

Door middel van een verdere verdiepingsslag is onderzocht in hoeverre functies die momenteel een plek hebben binnen De Speeldoos in Elzenburg en/of Novalis plaats zouden kunnen vinden. Hiertoe is een tweede bezoek aan Elzenburg en Novalis gebracht en zijn gesprekken gevoerd met de directies. Vervolgens zijn aard en omvang van de beschikbare ruimten bestudeerd en heeft een analyse plaats gevonden van de bezettingsroosters (zie ook bijlage 4).

Elzenburg Uit het bezettingsrooster van Elzenburg blijkt dat de grote zaal alleen op dinsdagavond is bezet. De overige avonden zijn nog beschikbaar. Daar komt bij dat de foyer elke avond wordt benut als sportcafé, maar deze functie is ook elders in het gebouw te realiseren (zie verder hoofdstuk 5). Toch ontstaat er met deze twee zalen onvoldoende ruimte om alle activiteiten op het gebied van enerzijds dans en beweging en anderzijds repetities van or-

Novalis Uit het bezettingsrooster van Novalis blijkt dat in de avond de grote zaal van Novalis op dinsdag, woensdag en donderdag is bezet, maar dat er ruimte is op de overige avonden. De serre is wel beschikbaar. Deze kan mogelijk gebruikt worden voor activiteiten gedu-

kesten, fanfares en koren die momenteel in de huidige Speeldoos plaatsvinden (zie paragraaf 2.2) permanent over te brengen naar Elzenburg. Zoals in het vorige hoofdstuk is weergegeven zijn in de nieuwe situatie vier zalen (inclusief de multifunctionele theaterzaal) nodig om deze activiteiten te huisvesten.

rende de tijdelijke situatie tussen sluiting van De Speeldoos en opening van het nieuwe SCC. Door het gebrek aan akoestische voorzieningen en de klimatologische omstandigheden in de winter kan dit echter niet als een permanente oplossing worden beschouwd.

Duidelijk is wel dat Elzenburg een belangrijke rol kan spelen bij de tijdelijke huisvesting van een deel van de activiteiten op het gebied van amateurkunst die momenteel in De Speeldoos plaats vinden. Ook kan Elzenburg deze activiteiten in een permanente situatie huis-

De overige ruimten die zijn weergegeven in het rooster kunnen worden ingezet als dansruimte of repetitieruimte voor koren en orkesten. Deze zijn echter met ongeveer 50 vierkante meter te klein. De huidige gebruikers van De Speeldoos hebben behoefte aan ruimten met een oppervlakte van 80 m² tot 120 m². Binnen de contouren van de accommodatie van Novalis is het niet goed mogelijk ruimten te combineren of uit te breiden om aan deze wens te kunnen voldoen. Ook hiervoor geldt dat deze concessie wel kan worden gevraagd in de tijdelijke situatie, maar zeker geen bevredigende oplossing is voor de permanente situatie.

vesten op momenten dat er in het nieuwe SCC geen ruimte voor mocht zijn. Een te intensief gebruik van Elzenburg in de permanente situatie ten behoeve van deze activiteiten staat ons inziens ook op gespannen voet met de positionering van Elzenburg als jeugd- en jongerencentrum. De doelgroep voor de hiervoor genoemde activiteiten die in De Speeldoos plaats vinden betreft vrijwel uitsluitend volwassen en daarbinnen vooral de senioren. Er is echter niets op tegen dat deze op momenten gebruik maken van Elzenburg waarmee ook de exploitatie versterkt wordt, zolang dit gebruik niet de overhand krijgt. Mede om deze reden wordt het uitbreiden van Elzenburg met ruimten voor deze activiteiten ook als onwenselijk beoordeeld.

Ook is beoordeeld of er binnen Novalis ruimten zouden kunnen worden gecreëerd voor muziekeducatie. Omdat dit feitelijk monofunctionele ruimten betreft is dit binnen Novalis niet realistisch. De multifunctionele ruimten van Novalis dienen multifunctioneel te blijven en andere ruimten zijn permanent in gebruik als theaterwerkplaats (decors en kleding) of als opslagruimte. De kantoorruimten in de voorste plint van Novalis zouden wel kunnen

Wel is het mogelijk om in de kelder van Elzenburg het muziekonderwijs onder te brengen. Deze ruimte zal aangepast moeten worden om met name het interne geluid tussen de diverse oefenruimten te voorkomen (zie verder paragraaf 5.4). Deze ingreep zou ook na de tijdelijke situatie gehandhaafd kunnen blijven. 15

Tenslotte is onderzocht of er ook zalen voor dans, orkesten, koren en fanfares in de kelder

4.2 Verdieping spiegelscenario’s

van Elzenburg gerealiseerd kunnen worden. Het oppervlak laat dit mogelijk wel toe maar

Zoals eerder aangegeven is het mogelijk om in de tijdelijke situatie in ieder geval een sub-

de ruimten beschikken over onvoldoende hoogte. Het is evident waarom dit voor dansles-

stantieel deel van de gebruikers van De Speeldoos onder te brengen in Novalis en Elzen-

sen onwenselijk. De onwenselijkheid bij koren en orkesten is gelegen in het feit dat de

burg. Er zal van die gebruikers wel enige flexibiliteit worden gevraagd omdat de ruimten

beperkte hoogte resulteert in een slechte akoestiek. Huisvesting van deze activiteiten in de

wellicht niet altijd volledig aan de wensen voldoen en dat het gebruik niet altijd op hetzelfde

kelder van Elzenburg is derhalve zowel in de tijdelijke als de permanente situatie niet mo-

tijdstip mogelijk zal zijn als men op dit moment gewend is. Ook zal door gebruikers van De

gelijk.

Speeldoos op momenten gedurende deze periode gebruik moeten worden gemaakt van andere voorzieningen binnen of buiten de gemeentegrenzen van Vught. Dit leidt dan tot

Resumé verdere verdieping

een gefragmenteerde en suboptimale situatie die voor een tijdelijke periode als acceptabel

Samengevat kan een aantal conclusies worden getrokken uit de in dit hoofdstuk gepresen-

kan worden beschouwd maar onwenselijk is als permanente oplossing. Om die reden wordt

teerde verdiepingsslag:

het nul-scenario, waarbij geen nieuw SCC wordt gerealiseerd, dan ook niet als een vol-

•

Voor de permante situatie kan binnen Novalis en Elzenburg geen toekomstbestendige

waardige permanente oplossing beoordeeld. Daar komt bij dat Vught dan haar sociaal-

oplossing worden gevonden voor het huisvesten van de dans en beweegactiviteiten

culturele voorziening uit het centrum ziet verdwijnen.

alsmede de repetities van koren, orkesten en fanfares die momenteel in De Speeldoos

•

•

plaats vinden. Hiermee kan worden geconcludeerd dat het geen meerwaarde heeft om

Het plus-scenario biedt meer aanknopingspunten. Met Novalis is van gedachten gewisseld

het in paragraaf 3.2 beschreven scenario 2b verder uit te werken.

over het feit dat het gebruik van hun voorziening vrijwel uitsluitend tijdens kantooruren

Voor zowel de tijdelijke als de permante situatie kan binnen Novalis geen oplossing

plaats vindt. Rond half 4 vertrekken hun cliënten weer waarna het avondgebruik beperkt is.

worden gevonden voor het huisvesten van het muziekonderwijs. Binnen Elzenburg is

Gedurende kantooruren is het gebruik van De Speeldoos juist heel beperkt. Het combine-

dit voor zowel de tijdelijke als permanente situatie wel mogelijk. De kelder van de voor-

ren van beide voorzieningen zou een interessante combinatie op kunnen leveren. Hier ver-

ziening kan worden omgebouwd tot een ruimte die voorziet in diverse lokalen waar

der over denkend zou de doelgroep van Novalis (mensen met een verstandelijke

MDM en MusicCare gebruik van kunnen maken. Dit heeft wel consequenties voor de

beperking) tijdens de kantooruren mogelijk ook een rol kunnen spelen binnen de exploitatie

huidige gebruikers van deze ruimten (zie verdere paragraaf 5.4). Aandacht dient te

van het SCC, bijvoorbeeld bij het faciliteren van de in intensiteit toenemende ontmoetings-