Inspraakbijdrage dhr. Peters namens HOT en Energie School Helvoirt

Jan Peters. Nu voorzitter van energie coöperatie HOT, Huis en Omgeving in Transitie. Ik ben gepensioneerd en besteed als vrijwilliger veel tijd aan de energietransitie van Vught. Mijn achtergrond: technische natuurkunde in Eindhoven. In mijn werkzame leven heb ik zowel in Afrika als in Nederland mogen werken aan de energie voorziening. Mijn eerste werk in de energie was de bouw van een waterkrachtcentrale in Rwanda, daarna werkte ik bij KEMA aan projecten in kern- en kolencentrales. Bij het allereerste begin van de energietransitie in 1987 ben ik overgestapt naar de PNEM, heb toen gewerkt aan aardgas gedreven warmtekracht koppeling voor de Brabantse industrie, aan de afvalverwerking zoals die nu op Moerdijk staat en mocht ik als één van de eersten werken aan de ontwikkeling van windparken en in 2008 besteedde ik mijn innovatiebudget aan de ontwikkeling van de eerste elektrische auto op het Europese continent (de Lotus Elise). Dat was niet meer voor de PNEM, maar voor Essent, en weer later was ik 15 jaren directeur Asset Management bij netbeheerder Enexis. Weet veel over gas- en elektriciteitsnetten. Ook over netcongestie. Dat is een serieuze bottleneck. Mijn kennis over de gehele energieketen stel ik beschikbaar voor de Vughtse gemeenschap.

Als HOT werken wij intensief samen met burgers en bedrijven in Helvoirt en met de gemeente Vught: voorbeeld werkgroep Energie Schoon Helvoirt. Het accent ligt vooral op het verduurzamen van woningen in Helvoirt. Dit komt voort uit het Burgerberaad uit 2023. Steeds meer inwoners doen een beroep op een maatwerkadvies van HOT. Op 31 mei vindt Festival Nova in Helvoirt plaats, dit vormt de start van een campagne om nog niet bereikte inwoners aan gte zetten tot het verduurzamen van de eigen woning. In het uitvoeringsplan (naar een aardgasvrij Helvoirt) , vastgesteld door de gemeenteraad medio 2024, staat onze ambitie in Helvoirt om 60% aardgas te besparen in 2030. Dat wordt bereikt door isolatie van het woningskelet, het installeren van hybride warmtepompen, het leggen van zonnepanelen op daken en het promoten van elektrische auto’s. Warmtepompen en elektrisch rijden vergen meer elektriciteit, een zwaarder net en/of meer lokale opwekking. Gelukkig is in het Burgerakkoord ook een doelstelling geformuleerd van één dorpswindturbine en een dorpsbuurtbatterij. De plannen van de gemeente om ook grootschalig wind en zonne-opwek in Vught te realiseren, passen hierbij helemaal. Vooral de eis van 100% lokaal eigendom vinden wij uiterst belangrijk.

Samen met de gemeente, VET , ECV en MKB-Vught werkt HOT aan de oprichting van de Vughtse Energie Gemeenschap (VEG). Samen zetten we de weg uit naar een 100% fossielvrije collectieve eigen energievoorziening in 2050, waarmee we de afhankelijkheid van externe energiemarkten met 50% verkleinen. In 2035 willen wij al een groot deel van deze ambitie bereiken: • 50% van de Vughtse huishoudens en bedrijven zijn lid van VEG • 50% van de Vughtse huishoudens verbruiken minder dan 20% aardgas • 50% van de vrachtwagens van deelnemende bedrijven is elektrisch • 50% van alle gebruikte elektriciteit wordt lokaal opgewekt • VEG beschikt hiervoor over drie windturbines • Elektriciteit uit windturbines vullen we aan met elektriciteit uit zon op daken van bedrijven, we bouwen energiehubs met batterijen, laden deze bij teveel eigen opwek, ’s-nachts laden we hieruit de vrachtwagens • We werken intensief samen met Enexis om de netcongestie op een slimme manier op te lossen (netcapaciteit samen delen, overdag elektriciteit opslaan in grote batterijen, ’s-nachts extra transporteren) • Alle benefits zijn voor de Vughtse gemeenschap, voor bedrijven en inwoners en extra voor omwonenden van de windturbines. Tot slot wil ik als energiedeskundige één inhoudelijk statement maken.

Zonder enkele grote windturbines zal er geen levensvatbaarheid voor de Vughtse Energie Gemeenschap zijn, niet technisch, niet qua duurzaamheid, en vooral niet financieel. Met slechts enkele grote windturbines kunnen we naar verwachting een financieel aantrekkelijk propositie bieden voor alle burgers en alle bedrijven in Vught. Aan het einde van 2025 weten we hierover meer.