Definitief accountantsverslag BDO 2023 w.g.
Tekst van het document
3 juli 2024
ACCOUNTANTSVERSLAG 2023
Gemeente Vught
Aanbiedingsbrief
Aan:
Geachte leden van de raad,
de raad van de gemeente Vught T.a.v. de heer J.C. Deneer, raadsgriffier Secr. van Rooijstraat 1 5261 EP VUGHT
Wij hebben de jaarrekening 2023 van de gemeente Vught (hierna te noemen ‘de gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging de dato 13 september 2023, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2023. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen.
Eindhoven, 3 juli 2024
De jaarrekening van de gemeente geeft een getrouw beeld. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2023 van de gemeente Vught.
Kenmerk: 1049974/DMo/IBi/240425
Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke functionarissen. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders. Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Een bijzonder element daarin was dit jaar de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente Vught bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Hoogachtend, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,
Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA
VOLGENDE PAGINA
INHOUDSOPGAVE
DASHBOARD
w.g. drs. D.O. Meeuwissen RA Partner en extern accountant
Inhoudsopgave
1. DASHBOARD ACCOUNTANTSCONTROLE
2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE
4. OVERIGE BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE
4
1. Dashboard
1.1 Dashboard accountantscontrole
1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING
5
RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING
Wij verstrekken bij de jaarrekening, inclusief rechtmatigheidsverantwoording, een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid.
U heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en hiermee op € 1.156.570 bepaald.
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1.040.000 respectievelijk € 3.120.000.
De door de gemeente geconstateerde afwijkingen overschrijden de verantwoordingsgrens.
De rapportagegrens voor de toelichting van de geconstateerde afwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering is door de raad bepaald op € 100.000.
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden.
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.
De WNT is nageleefd.
Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage vastgesteld.
BEVINDINGEN EN ONTWIKKELINGEN
In boekjaar 2023 blijkt uit de spend-analyse een afwijking van in totaal € 215.000. Dit betreft een nieuwe geconstateerde afwijking met ingang van boekjaar 2023. De europese aanbestedingsregels zijn ten onrechte niet nageleefd.
AANDACHTSPUNTEN VOOR 2024
Begroting (na wijziging)
Saldo van baten en lasten
- 1.155
- 7.431
Mutatie reserves
3.106
8.475
Resultaat
1.950
1.045
UW FINANCIËLE POSITIE
Naar aanleiding van onze controle brengen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, graag de volgende punten voor het komende jaar onder uw aandacht:
JAARREKENING
2023
(x €1.000)
Het gerealiseerde resultaat 2023 wijkt af van de begroting na wijziging. Voor een nader gedetailleerd inzicht verwijzen wij u naar de toelichtingen op de programma’s welke zijn opgenomen in de programmaverantwoordingen in het jaarverslag.
Wij hebben geen onzekerheden geconstateerd met betrekking tot de lasten sociaal domein.
DASHBOARD
RESULTAAT 2023
De commissie BBV heeft een nieuwe notitie Rente, Overhead en Grondexploitatie gepubliceerd. Deze zijn van toepassing in begrotingsjaar 2025 en mogen ook in begrotingsjaar 2024 worden toegepast. In 2022 heeft de Europese Unie de Corporate Sustainability Reporting Directive aangenomen om duurzaamheidsrapportages te verbeteren. Alhoewel deze richtlijn niet op uw organisatie van toepassing is, is duurzaamheid ook een belangrijk thema voor gemeenten. Wij raden u aan met het college in gesprek te gaan over uw ambities met betrekking tot een duurzaamheidsverantwoording. FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
WEERSTANDSVERMOGEN 3,50
3,30
3,00 2,50 2,00 1,50
1,56
1,54 1,67
1,00 2020
2021
2022
2023
Uw weerstandsvermogen is 3,3. Het weerstandsvermogen van de gemeente Vught is volgens het GTK 2020 ruim voldoende te noemen.
BIJLAGEN
6
2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole
2.1 Strekking van de controleverklaring 2023 2.2 Rechtmatigheidsverantwoording 2023
2.1 Strekking van de controleverklaring (1/2) De jaarrekening 2023 is getrouw
Goedkeurende controleverklaring met betrekking tot de getrouwheid
Geen aanwijzingen voor materiële fraude of non-compliance
7
Wij hebben bij de jaarrekening 2023, inclusief SiSa-bijlage, van de gemeente Vught een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Dit betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2023 als van de activa en passiva per 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld en de met de raad gemaakte afspraken hierover zijn nageleefd Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd van beperkte omvang die door de gemeente zijn gecorrigeerd. Daarnaast hebben wij onderstaande verschillen geconstateerd welke niet zijn verwerkt in de jaarrekening. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 100.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Fraude en non-compliance Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de organisatie.
Daarnaast nemen wij kennis van de door u opgenomen toelichtingen in de jaarstukken. Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en –situaties aan de hand van de door u opgestelde frauderisicoanalyse besproken. Het voorkomen en mitigeren van frauderisico’s is primair de verantwoordelijkheid van het college van burgemeesters en wethouders. Daarom hebben wij op diverse momenten met u en uw bestuur over dit onderwerp van gedachten gewisseld. Tijdens deze besprekingen hebben wij gesproken over de mogelijke fraude- en non-compliancerisico’s en mogelijke situaties van onregelmatigheden. Dit deden wij aan de hand van de door u opgestelde frauderisicoanalyse en de door u ingevulde compliance vragenlijst. Onze observaties hierbij zijn als volgt: • uw frauderisicoanalyse is geformaliseerd; • de organisatie beschikt over een gedragscode, klokkenluidersregeling en incidentenregistratie; • u bent voorbereid op een fraude-incident of bijvoorbeeld een cyber-aanval, omdat u beschikt over een incident-responsplan. Wij hebben in onze controleverklaring melding gemaakt van de belangrijkste frauderisico’s en hoe wij deze hebben geadresseerd. Tijdens de controle van boekjaar 2023 betrof dat het volgende risico : • Ongebruikelijke memoriaalboekingen in de laatste maand van een tussentijdse rapportageperiode resp. het boekjaar dan wel bij het opstellen van de tussentijdse rapportage resp.
de jaarstukken. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de frauderisico’s en de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2023. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor materiële fraude(risico’s) of vermoedens van materiële fraude(risico’s).
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.1 Strekking van de controleverklaring (2/2)
Geen aanwijzingen voor discontinuïteit
DASHBOARD
8
Continuïteit Op basis van artikel 12 van de Gemeentewet kunnen gemeente bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds. Omdat de omvang van het gemeentefonds hierdoor niet wijzigt, betalen andere gemeenten daar dus aan mee. Om die reden moeten gemeenten aan allerlei voorwaarden voldoen om deze aanvullende uitkering te kunnen ontvangen. Maar in principe kunnen gemeenten hierdoor niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college van burgemeester en wethouders inzicht geven in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie.
Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.2 Rechtmatigheidsverantwoording (1/3)
De rechtmatigheidsverantwoording van gemeente Vught geeft een getrouw beeld
9
Status van de rechtmatigheidsverantwoording De wetgever heeft beoogd dat in de jaarrekening 2023 van de decentrale overheden op grond van aangepaste wet- en regelgeving een rechtmatigheidsverantwoording wordt opgenomen. De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening (BBV) en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2023 en oordeelsvorming in de controleverklaring (BADO) is hierop echter nog niet aangepast. Totdat deze aanpassingen rond zijn dient de uitwerking uit NBA Alert 48 gevolgd te worden. Aan de hand van te onderkennen scenario's / omstandigheden zijn in NBA Alert 48 aanwijzingen opgenomen voor de uitvoering van de accountantscontrole van de jaarrekening en de oordeelsvorming in de controleverklaring. Indien de netto begrotingsoverschrijdingen en andere rechtmatigheidsfouten en/of onduidelijkheden de verantwoordingsgrens overschrijden dient de accountant een ‘Paragraaf ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden – rechtmatigheidsverantwoording’ in de controleverklaring op te nemen. Bij de evaluatie of deze paragraaf opgenomen dient te worden, betrekt de accountant op basis van NBA Alert 48 dus de toelichting in de rechtmatigheidsverantwoording omtrent de in afstemming met de raad geaccepteerde begrotingsoverschrijdingen.
In de jaarrekening 2023 is voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen van het college, gericht op de rechtmatigheid van de baten en lasten alsmede de balansmutaties in de jaarrekening 2023. Het is onze rol om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening te controleren. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft. Onze controle richt zich op het bepalen of het oordeel van het college in de rechtmatigheidsverantwoording door het college toereikend is onderbouwd. Hierbij stellen wij vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld in overeenstemming met de afspraken die gemaakt zijn tussen de gemeenteraad en het college. Deze afspraken zijn vastgelegd in het normenkader van de gemeente dat d.d. 3 november 2022 door de gemeenteraad is vastgesteld. Het rechtmatigheidsoordeel van het college richt zich op een drietal criteria die wij hieronder nader hebben toegelicht. Bij de uitvoering van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de organisatie toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om het oordeel hieromtrent dat in de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen te onderbouwen. Voorwaardencriterium Het college toetst bij de uitvoering van haar controlewerkzaamheden of bij de uitvoering van financiële beheershandelingen binnen de geldende wet- en regelgeving is gehandeld.
De relevante wet- en regelgeving is tussen het college en de raad afgestemd door middel van het normenkader. Het voorwaardencriterium is met name relevant bij de processen gemeentelijke belastingen, uitkeringen in geld en natura, subsidieverstrekkingen, salarissen en sociale lasten, inkopen van goederen en diensten, (bestedingen van) specifieke uitkeringen en (Europese) aanbestedingen. Indien is vast komen te staan dat de gemeente niet aan het voorwaardencriterium heeft voldaan is sprake van een onrechtmatigheid. Met uitzondering van een niet-naleving van de Europese aanbestedingsregels ad € 215.000 heeft het college in 2023 geen andere niet-naleving van de relevante wet- en regelgeving geconstateerd.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.2 Rechtmatigheidsverantwoording (2/3)
10
Begrotingscriterium Het begrotingscriterium richt zich op het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen van de lasten en overschrijdingen van investeringsbudgetten (kredieten) zijn op basis van de Gemeentewet onrechtmatig. Het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden van gemeente Vught heeft de verantwoordingsgrens overschreden en het college heeft het totaal van de bruto begrotingsonrechtmatigheden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De begrotingsonrechtmatigheden zijn op basis van de afspraken tussen college en raad in de financiële verordening acceptabel en deze zijn door het college in de toelichting (paragraaf 3.6 - Bedrijfsvoering) nader uitgewerkt. Overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) zijn op zichzelf niet onrechtmatig. Deze zijn echter wel onrechtmatig als deze niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld. Het college en de raad hebben door middel van de financiële verordening afspraken gemaakt over wanneer overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) in een begrotingswijziging aan de raad voorgelegd moeten worden.
Het college van gemeente Vught heeft de overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) tijdig voorgelegd aan de raad en er is in dit kader geen sprake van netto begrotingsonrechtmatigheden. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Als laatste dient het college een uitspraak te doen over de naleving van bepalingen die in wet- en regelgeving zijn opgenomen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik. Hiervoor stelt het college vast welke verplichte handhaving noodzakelijk is en welke maatregelen binnen de gemeente genomen zijn om dit te kunnen uitvoeren. Tevens stelt het college vast of de getroffen maatregelen werken. Indien geconstateerd wordt dat beleid niet bestaat of niet wordt nageleefd dan wordt dit toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Alleen daadwerkelijke afwijkingen als gevolg van misbruik worden betrokken in het proces tot het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. Momenteel bezit de gemeente een notitie M&O beleid, wat nog in 2024 vastgesteld dient te worden door de directie en het college. Voorgaande staat op de planning voor kwartaal drie in 2024.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
2.2 Rechtmatigheidsverantwoording (3/3)
De raad van gemeente Vught heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 1.156.570 De rapportagegrens voor de toelichting van de geconstateerde afwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering is door de raad bepaald op € 100.000
11
Strekking van de rechtmatigheidsverantwoording De raad van gemeente Vught heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 1.156.570. Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording (in de jaarrekening) is het college van mening dat de verantwoordingsgrens wordt overschreden in de jaarrekening 2023. De verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties zijn niet rechtmatig tot stand gekomen. De rapportagegrens voor de toelichting van de geconstateerde afwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering (in het jaarverslag) is door de raad bepaald op € 100.000. Wij hebben deze paragraaf gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of deze paragraaf materiële afwijkingen bevat. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Op grond van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de paragraaf bedrijfsvoering verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat. Europese aanbestedingen In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording heeft het college de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van een zogenaamde spend-analyse.
In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over de interne beheersing ten aanzien van de EU-aanbestedingsregels. In het proces wordt de naleving van de inkoop- en aanbestedingsregels niet afgedwongen, hierdoor kan niet worden gesteund op interne beheersmaatregelen. Over 2023 is daarom door de gemeente een spendanalyse uitgevoerd (toets op naleving EU-aanbestedingsregels achteraf op basis van de crediteurenadministratie). InONDERDEEL 2023 blijkt uit de spend-analyse een afwijking van totaal € 215.000. Deze afwijking is BEDRAG als volgt opgebouwd: Niet naleving Europese aanbestedingsregels met ingang van boekjaar 2023
Europese aanbestedingen
DASHBOARD
€ 215.000
Totaal
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
12
3. Resultaat & financiële positie
3.1 Resultaat 2023 per programma 3.2 Uw financiële positie vergeleken 3.3 Ons beeld van uw financiële positie
3.1 Resultaat 2023 per programma Resultaat 2023 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 0,9 miljoen
Het resultaat van gemeente Vught over het jaar 2023 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 0,9 miljoen voordelig. In onderstaand overzicht is het resultaat per programma in het kort weergegeven:
2023
BEGROTING NA WIJZIGINGEN
VERSCHIL
Programma 1 – Wonen
-15.573
-18.130
2.558
Programma 2 – Leven
-7.406
-7.663
256
Programma 3 – Meedoen
-29.889
-29.929
39
Programma 4 – Besturen
-4.695
-6.659
1.964
Programma 5 - Overhead
-11.312
-12.512
1.200
Algemene dekkingsmiddelen
67.721
67.463
259
Saldo van baten en lasten
-1.155
-7.431
6.276
Onttrekkingen reserves
-8.016
-5.520
-2.496
Dotatie aan reserves
11.122
13.995
-2.874
Resultaat
1.950
1.045
905
OVERZICHT REALISATIE PROGRAMMA’S (x 1.000)
Diverse programma’s kennen belangrijke afwijkingen in het resultaat 2023
DASHBOARD
13
Op diverse programma’s zien wij belangrijke afwijkingen van de begroting na wijzigingen terug. Voor een nader gedetailleerd inzicht verwijzen wij u naar de analyse van de begrotingsafwijkingen in de programmaverantwoording en toelichting van de begrotingsonrechtmatigheden in de paragraaf bedrijfsvoering als onderdeel van het jaarverslag.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3.3 Uw financiële positie vergeleken
RATIO WEERSTANDSVERMOGEN
SOLVABILITEITSRATIO
3,50
3,30
46%
1,56
35,1%
39%
43%
38%
40,3%
Gemeente Vught
37,2%
20%
1,54
1,50
34%
33,8%
30%
2,50
Gemid. NL*
10%
1,67
0%
1,00 2020
2021
2022
2023
NETTO SCHULDQUOTE
90,0% 80,0% 70,0% 60,0% 50,0% 40,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0%
50% 40%
3,00
2,00
14
76,0%
15,0%
75,0%
67,0%
39,0%
Gemeente Vught
29,1%
2020
2021
2022
9,2%
Gemid. NL*
2023
7,4% 6,0%
5,0%
2022
2023
5,2% 3,0%
0,0% 0,0% -5,0%
2019
2021
12,0%
10,0%
53,0% 48,0%
2020
RATIO GRONDEXPLOITATIE
63,0% 41,1%
2019
2019 -5,0%
2020
Gemeente Vught -1,0%
2021
2022
2023
-10,0%
* De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten op basis van: BDO Benchmark rapport januari 2024 [25.000 – 50.000 inwoners].
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
Gemid. NL*
3.4 Ons beeld van uw financiële positie
Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien
Uw weerstandsVermogen is uitstekend
De gemeente kan aan haar langetermijnverplichtingen voldoen
15
Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden geschetst van de financiële positie van de gemeente Vught. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Weerstandsvermogen In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 34,9 miljoen. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente Vught heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op €10,6 miljoen. Het weerstandsvermogen van de gemeente Vught is hiermee 3,3 is volgens het GTK 2020 uitstekend te noemen.
Solvabiliteit en netto schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2023 38% (2022 43%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. Op basis van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020) valt deze ratio in de categorie neutraal (20% - 50%). De netto schuldquote bedraagt 67% (2022 63%). De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. Op basis van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020) valt deze ratio in de categorie minst risicovol (< 90%).
Ratio grondexploitatie is verbeterd
DASHBOARD
Ratio grondexploitatie Ratio grondexploitatie is -1% (2022 3%). Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020. De boekwaarde van de grondexploitatie ‘Den Hoek’ is ultimo 2023 € 968.000 negatief (meer opbrengsten dan kosten). Het geraamde eindresultaat is positief derhalve is een verliesvoorziening niet van toepassing.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
3.4 Ons beeld van uw financiële positie
Ratio structurele exploitatieruimte is verslechterd
Ratio belastingcapaciteit is verbeterd
DASHBOARD
16
Structurele exploitatieruimte De ratio structurele exploitatieruimte is in 2023 2,5% (2022: 11,2%). Inzicht in de structurele exploitatieruimte helpt mee om te beoordelen welke ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Of welke stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Uw ratio is in 2023 gedaald hetgeen betekent dat de financiële ruimte van de gemeente kleiner is geworden en er minder ruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige meerjarenbegroting op te vangen. Op basis van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020) valt deze ratio in de categorie minst risicovol (> 0%). Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit is in 2023 109% (2022: 123%). De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller deze in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of er ruimte is voor nieuw beleid. Voor de ratio belastingcapaciteit geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. Op basis van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020) valt deze ratio in de categorie meest risicovol (> 105%).
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
17
4. Overige bevindingen
4.1 Programma ‘Meedoen’ 4.2 BBV, WNT en SiSa 4.3 Relevante wijzigingen in het BBV
4.1 Programma ‘Meedoen’
Sociaal domein 2023 bedragen circa € 19,0 miljoen
18
Programma ‘Meedoen’ De lasten van uw gemeente met betrekking tot het sociaal domein, in het bijzonder Wmo en Jeugdzorg, bedragen over 2023 circa € 19,0 miljoen. In hoofdlijnen zijn deze lasten als volgt opgebouwd: ONDERDEEL
2023
Jeugdzorg ZIN
€ 7,4 miljoen
Wmo ZIN
€ 5,4 miljoen
Participatiewet; Uitkeringen in geld
€ 5,9 miljoen
PGB
€ 0,3 miljoen
Totaal
€ 19,0 miljoen
Prestatielevering zorg in natura (ZIN) De productieomvang van Wmo ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2023 circa € 5,4 miljoen en de Jeugdzorg ZIN bedraagt in 2023 circa € 7,4 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo ZIN vindt plaats vanuit de gemeente waardoor uw organisatie zelf inzicht heeft in de cliënten en de gemaakte afspraken. Met betrekking tot de lasten Wmo ZIN en Jeugdzorg ZIN vraagt uw organisatie per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol. Wij hebben geen onzekerheden geconstateerd met betrekking tot de lasten sociaal domein.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.2 BBV, WNT en SiSa
BBV wordt nageleefd
19
Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat gemeente Vught de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. Wet Open overheid In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet Open overheid (Woo) is voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De openbaarheidsparagraaf Woo moet in de begroting en jaarstukken worden opgenomen via een afzonderlijke paragraaf, zoals de in artikelen 9 en 26 van het BBV genoemde paragrafen. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Vught deze paragraaf opgenomen heeft in de jaarstukken 2023 (paragraaf 3.7 openbaarheidsparagraaf).
WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten
DASHBOARD
Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2023 niet meer bedragen dan € 223.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2023 van uw gemeente niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2023 van de uw gemeente voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij wijzen u op de verplichting om de WNT-verantwoording tijdig openbaar te maken.
De jaarrekeningen van 2018 tot en met 2021 zijn niet eenduidig terug te vinden op de website. De WNT-verantwoording van 2018 tot en met 2021 van de gemeente zijn niet terug te vinden op de website van de instelling. Dit betekent dat de gemeente voor de jaren 2018 tot en met 2021 niet voldoet aan de openbaarmakingsverplichting. Wij adviseren u zo snel mogelijk zorg te dragen voor publicatie van de WNT-verantwoording 2018 tot en met 2021 op de website.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.2 BBV, WNT en SiSa
20
SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening 2023 genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2023. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens bijlage B.
M&O-beleid in het kader van de Wet Inburgering 2021
Exponentiele toename aantal SiSa-regelingen
DASHBOARD
In bijlage 1 van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2023 wordt ingegaan op de aandachtspunten voor de accountant bij de Tozo in de SiSa 2023. Uit onze werkzaamheden ten aanzien van de bestedingen 2023 en opvolging IB signalen uit eerdere jaren volgen geen controleverschillen en/of onzekerheden. In opzet zijn voldoende maatregelen opgenomen om het M&O-risico te mitigeren. Er is geen geformaliseerd M&O-beleid aanwezig conform de rechtmatigheidsvoorschriften van VNG, Divosa en het Ministerie van SZW. Daarnaast wordt in bijlage 1 van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2023 ingegaan op de Wet Inburgering 2021. Vanaf 1 januari 2022 is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarin de Wet Inburgering 2021 wordt uitgevoerd door gemeenten en verantwoord in de SiSa-bijlage 2023. Uit onze werkzaamheden ten aanzien van de bestedingen 2023 en opvolging IB signalen uit eerdere jaren volgen geen controleverschillen en/of onzekerheden. In opzet zijn voldoende maatregelen opgenomen om het M&O-risico te mitigeren. Er is geen geformaliseerd M&O-beleid aanwezig conform de rechtmatigheidsvoorschriften van VNG, Divosa en het Ministerie van SZW. Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Het aantal SiSa-regelingen is daardoor exponentieel toegenomen.
Dit geeft een hoge druk op de organisatie binnen gemeente Vught, andere gemeenten en decentrale overheden en de accountantskantoren. Voor uw gemeente is sprake van 28 SiSa-regelingen in 2023 tegenover 19 SiSa-regelingen in 2022.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
4.3 Relevante wijzigingen in het BBV
21
Relevante wijzigingen in het BBV met ingang van begrotingsjaar 2025 (toepassing in 2024 toegestaan) In december 2023 heeft de commissie BBV een aantal notities geactualiseerd. Het betreft de notities Rente, Overhead en Grondexploitatie. Hieronder hebben wij per onderwerp de belangrijkste wijzigingen opgenomen en gekoppeld aan de impact voor uw gemeente. Alle notities zijn van toepassing met ingang van begrotingsjaar 2025, en mogen worden toegepast voor begrotingsjaar 2024. Notitie rente De belangrijkste wijziging uit de notitie rente betreft een aanpassing in de toerekening van de rentelasten aan de grondexploitatie. Tot en met 2023 is het alleen toegestaan om de werkelijke rente over het vreemd vermogen (naar rato) toe te rekenen aan de grondexploitatie. Dit geldt tevens voor de toekomstige rentelasten. Met ingang van boekjaar 2025 (en eventueel 2024) wordt voor grondexploitaties geen onderscheid meer gemaakt in het BBV, waardoor de rentetoerekening plaatsvindt op basis van de reguliere omslagrente. Wij adviseren u de notitie Rente 2023 reeds vanaf boekjaar 2024 toe te passen, zodat de rente-effecten kunnen worden verwerkt in de waardering van uw grondexploitatie. Notitie Overhead De commissie BBV heeft in de notitie Overhead 2023 de regelgeving met betrekking tot de toerekening van Overhead geactualiseerd, verduidelijkt en samengevoegd in één notitie.
De belangrijkste uitspraken en aanbevelingen zijn als volgt: • Stellige uitspraak: Voor de berekening van de tarieven voor de lokale heffingen moet de methodiek voor toerekening van overhead worden gebruikt zoals deze is opgenomen in de financiële verordening. Deze methodiek mag niet afwijken van de overige methodieken voor het toerekenen van overhead. • Aanbevelingen: De commissie adviseert om overhead niet bij de begroting vorm te geven maar door middel van de financiële verordening of door een note overhead aan de raad voor te leggen en deze periodiek te herzien. In deze nota neemt de gemeente keuzes op ten aanzien van: kaderstelling, methodiek en onderscheiding primaire processen en overhead. Wij constateren dat uw gemeente nog niet voldoet aan de Notitie Overhead 2023 en de belangrijkste aanbevelingen vanuit deze notitie nog niet heeft verwerkt in de financiële verordening of een nota overhead. Volledigheidshalve melden we dat de organisatie dit wel op de agenda heeft staan. Notitie Grondexploitatie De belangrijkste wijzigingen in de notitie grondexploitatie zien toe op de wijzigingen ten aanzien van de omgevingswet, die onder andere hebben geleid tot een aanpassing van de lijst met verhaalbare kostensoorten. Deze wijzigingen gaan, in verband met de invoering van de Omgevingswet in per 1 januari 2024.
Deze wijzigingen hebben met name invloed op verslaggevingsaspecten bij faciliterend grondbeleid. De overige wijzigingen zien met name toe op de voorwaarden voor warme gronden, de voorbereidingskosten en gemengde projecten. Ook is de rentetoerekening gewijzigd, zoals reeds eerder is toegelicht bij de notitie Rente.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
22
Bijlagen
A
Onze controle
B
Bevindingen SiSa-bijlage
D
Duurzaamheid
23
A. Onze controle
A. Onze controle
Doel en object van de controle Opdracht
Strekking van de controleverklaring
Materialiteit
24
Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Vught, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 13 september 2023. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2023 van de gemeente Vught aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij hierbij een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle zijn afdoende behandeld en onze controle is dan ook afgerond.
Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 1.040.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 100.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.
Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
A. Onze controle
Onafhankelijkheid
Controleaanpak
25
Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Vught zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 13 september 2023 opgenomen. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins.
Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening.
Vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen
DASHBOARD
Vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen De waarderingen in de jaarrekening van de gemeente Vught zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de gemeente als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
A. Onze controle Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen
De grondslagen van de jaarrekening 2023 zijn aanvaardbaar
Geautomatiseerde gegevensverwerking
DASHBOARD
26
De jaarstukken 2023 van uw gemeente bestaan uit: het jaarverslag 2023 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen); de jaarrekening 2023 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden).
In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2023. In 2023 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening.
Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter 2023. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Onze conclusie is dat de algemene IT-beheersmaatregelen (logische toegangsbeveiliging, change management en continuïteit) in opzet en bestaan deels niet voldoende scoren. Voor onze accountantscontrole 2023 kunnen wij derhalve nog geen systeemgerichte controle verrichten maar verkrijgen wij gegevensgerichte zekerheid.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
27
B. Bevindingen SiSa-bijlage
B. Bevindingen SiSa-bijlage
28
Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De Gemeente Vught heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen. Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2023 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Let op: de tabel moet altijd worden opgenomen, ook als geen fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Indien dit het geval is worden de kolommen ‘FINANCIËLE OMVANG IN €’ en ‘TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID’ leeg gelaten.
Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)
GOEDKEUREND
Strekking controleverklaring rechtmatigheid (SiSa-bijlage)
GOEDKEUREND
NR. A16 A16 B2 B2
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
FOUT OF ONZEKERHEID
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Onzekerheid
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerde toeslagenproblematiek
Fout
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerde toeslagenproblematiek
Onzekerheid
C41B
Regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw
Fout
Regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw
Onzekerheid
C55
Aanpak energiearmoede
Fout
C55
Aanpak energiearmoede
Onzekerheid
C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
Fout
C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
Onzekerheid
C75B
Regiodeals 3e tranche
Fout
Regiodeals 3e tranche
Onzekerheid
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
Fout
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
Onzekerheid
DASHBOARD
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
Fout
C41B
C75B
FINANCIËLE OMVANG IN €
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
B. Bevindingen SiSa-bijlage
29
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
FOUT OF ONZEKERHEID
C94
Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming […] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties
Fout
C94
Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming […] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties
Onzekerheid
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
Fout
C209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
Onzekerheid
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
Fout
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
Onzekerheid
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
Fout
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
Onzekerheid
D19
Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden
Fout
D19
Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden
Onzekerheid
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)
Fout
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)
Onzekerheid
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
Fout
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
Onzekerheid
F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
Fout
F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
Onzekerheid
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2023
Fout
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2023
Fout
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) gemeentedeel 2023
Fout
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) gemeentedeel 2023
Onzekerheid
C209
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
FINANCIËLE OMVANG IN €
BEVINDINGEN
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
BIJLAGEN
B. Bevindingen SiSa-bijlage
30
NR.
SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG
FOUT OF ONZEKERHEID
G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2023
Fout
G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2023
Fout
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2023
Onzekerheid
G13
Onderwijsroute_ deel gemeente 2023
Fout
G13
Onderwijsroute_ deel gemeente 2023
Onzekerheid
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
Fout
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
Onzekerheid
H21
Specifieke uitkering cliëntondersteuning
Fout
H21
Specifieke uitkering cliëntondersteuning
Onzekerheid
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
Fout
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
Onzekerheid
H31
Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen
Fout
H31
Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen
Onzekerheid
H32
Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
Fout
H32
Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
Onzekerheid
H35B
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
Fout
H35B
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
Onzekerheid
L16B
Eenmalige specifieke uitkering provinciaal Uitvoeringsprogramma Natuur
Fout
L16B
Eenmalige specifieke uitkering provinciaal Uitvoeringsprogramma Natuur
Onzekerheid
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
FINANCIËLE OMVANG IN €
BEVINDINGEN
TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
BIJLAGEN
31
C. Duurzaamheid
C. Duurzaamheid Met ingang van 2024 zullen bedrijven op basis van de CSRD meer gaan rapporteren over duurzaamheid
32
Ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheidsverslaggeving De Corporate Social Responsibility Disclosure (CSRD) is een Europese richtlijn die verplicht is voor grote ondernemingen. De richtlijn heeft als doel om bedrijven te verplichten transparanter te zijn over hun impact op duurzaamheid en maatschappij. De CSRD is aangenomen door het Europees Parlement en is sinds januari 2023 in werking. De Nederlandse implementatiewet volgt uiterlijk in het najaar van 2024. De CSRD verplicht ondernemingen om informatie openbaar te maken over hun beleid en prestaties op het gebied van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Deze informatie moet opgenomen worden in het jaarverslag van het bedrijf en moet voldoen aan bepaalde standaarden en richtlijnen. De richtlijn zal naar verwachting bijdragen aan een meer duurzame economie en aan het bereiken van de doelstellingen van de Europese Green Deal en de VN Duurzame Ontwikkelingsdoelen. De uniforme wijze waarop deze verantwoording plaats moet vinden is vastgelegd in de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Deze set aan standaarden bevat algemene bepalingen voor alle organisaties, sectorspecifieke standaarden en biedt de ruimte voor bedrijfsspecifieke standaarden. Bedrijven zijn druk bezig met de voorbereiding voor deze nieuwe verantwoording.
Grote bedrijven moeten als eerst gaan rapporteren, kleinere organisaties volgen in de jaren daarna. Voor alle organisaties is een ingroeimodel van toepassing. De omvang, diepgang en controle (door de accountant) van de verantwoording zal stapsgewijs toenemen. Middels CSRD en de ESRS kunnen bedrijven hun prestaties op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen inzichtelijk maken, waardoor ze beter in staat zijn om duurzaamheidsdoelen te stellen en te bereiken. Decentrale overheden kunnen deze informatie gebruiken om te bepalen welke bedrijven het beste passen bij hun eigen duurzaamheidsdoelen en beoordelen welke bedrijven voldoen aan de eisen voor aanbestedingen en subsidies. Daarnaast kunnen deze richtlijnen gebruikt worden om ook zelf transparant en uniform te rapporteren over duurzaamheid.
Op dit moment geen verplichte duurzaamheidsverantwoording voor gemeenten
Stand van zaken duurzaamheidsverantwoording door gemeenten Gemeenten hebben een grote impact op mens en maatschappij en zijn daarom bij uitstek geschikt om duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren. Een groeiend aantal gemeenten is zich hiervan bewust en heeft zich aangesloten bij het VNG-initiatief om een zogenoemde SDG-gemeente te worden. Daarnaast hebben gemeenten zich via diverse initiatieven gecommitteerd aan diverse duurzaamheidsdoelstellingen. Gemeenten zijn vooralsnog niet verplicht om een duurzaamheidsrapportage volgens de CSRD-richtlijn op te stellen. Op basis van het BBV bestaat geen verplichting voor gemeenten om te rapporteren over bijvoorbeeld de invloed die bedrijven binnen de gemeente hebben op het milieu en op het welzijn van de burgers, en over de duurzaamheid van de eigen bedrijfsvoering. Op dit moment zijn gemeenten bijvoorbeeld niet verplicht om te rapporteren over de eisen die ze stellen aan leveranciers op het gebied van social return en duurzaamheid, en in welke mate deze tot resultaten leiden. Daarnaast hoeven gemeenten geen verslag te doen over de eigen CO2-uitstoot of over het aantal burgers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Doordat vanuit het BBV geen verplichting of handreiking bestaat voor duurzaamheidsverslaggeving zien we in de praktijk allerlei verschillen in verantwoording.
In onze rapportage “Naar een verantwoord verslag: geen keuze” van oktober 2023 hebben we een inventarisatie opgenomen van de huidige stand van zaken. Het beeld wat hieruit naar voor komt is dat er grote kloof bestaat tussen de duurzaamheidsambities en de verantwoording over duurzaamheid. Grote gemeenten bieden wel meer transparantie over duurzaamheid dan kleine gemeenten. Een andere belangrijke conclusie is dat iedere gemeente op zijn eigen manier verantwoord en daarmee gemeenten onderling lastig te vergelijken zijn. Op het gebied van transparantie, uniformiteit en vergelijkbaarheid kan nog veel verbetering gerealiseerd worden.
Via de keten en stakeholders wel kansen en gevolgen van de CSRD/ESRS voor gemeenten
Indirecte betrokkenheid bij duurzaamheidsverantwoording Gemeenten krijgen desondanks links- of rechtsom te maken met duurzaamheidverslaggeving op basis van de CSRD/ESRS. Stakeholders van de gemeenten vragen hier namelijk steeds vaker om. Je kunt je dan ook afvragen in hoeverre een gemeente, die toch een brede maatschappelijke rol vervult, het zich kan permitteren om niet volgens de gangbare standaard te rapporteren over niet financiële, meer maatschappelijke zaken.
DASHBOARD
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
C. Duurzaamheid
33
Gemeenten krijgen via de waardeketen van andere organisaties te maken met de CSRD/ESRS. Ze zijn tenslotte onderdeel van de waardeketen van bedrijven die onder de CSRD-richtlijn vallen. Zo worden gemeenten genoemd in de CSRD-verslagen van grote bedrijven, omdat ze bijvoorbeeld verantwoordelijk zijn voor het afgeven van vergunningen aan deze bedrijven. Gemeenten behoren dus ook tot de waardeketen van de CSRD-plichtige bedrijven en moeten deze partijen ook geregeld van informatie voorzien. De situatie kan zich ook voordoen dat leveranciers van de gemeente informatie opvragen die zij vervolgens opnemen in hun verantwoording. Dat kan betrekking hebben op reguliere inkopen, maar bijvoorbeeld bij het aantrekken van financieringen of het afsluiten van verzekeringen. Duurzaamheidsverantwoording wordt op deze wijze doorgelegd naar de gemeenten, net zoals de gemeente zelf ook eisen doorlegt aan anderen.
Aanbeveling: Bespreek de ambities op het gebied van duurzaamheidsverantwoording. Aanbeveling: kies algemeen aanvaardbare standaarden voor duurzaamheidsverantwoording
DASHBOARD
Kansen bij gestandaardiseerde (vrijwillige) duurzaamheidsverantwoording - Transparantie en Uniformiteit Gemeenten kunnen op het gebied van verantwoording richting stakeholders veel winst behalen wanneer gerapporteerd wordt volgens gestandaardiseerde richtlijnen. Het samenstellen van een duurzaamheidsverantwoording vraagt om heldere, niet-financiële taal op het gebied van duurzaamheid. En niet alleen wat de eigen organisatie betreft, ook de omgeving speelt een rol. Dat is een groot verschil met de huidige gemeentelijke jaarverslagen die vaak omvangrijk, ontoegankelijk en op de wettelijke taken gericht zijn. Gemeenten kunnen de introductie van de CSRD dan ook als kans zien om in heldere taal en transparant - intern en aan de buitenwereld - uit te leggen wat hun concrete, meetbare acties, standpunten en resultaten waren en worden op het gebied van milieu, sociale en menselijke factoren, en (corporate) governance. Wij raden u aan als Raad met college in gesprek te gaan over de ambities met betrekking tot duurzaamheidsverantwoording. Verantwoording zorgt ervoor dat gebruikers van de jaarrekening inzicht krijgen in de realisatie van gestelde ambities. Het grootste inzicht ontstaat wanneer de verantwoording uniform, vergelijkbaar en transparant tot stand komt. Een gestandaardiseerde verantwoording maakt ook controle door een onafhankelijke accountant mogelijk.
In plaats van verslaggeving volgens de CSRD/ESRS-richtlijn te beschouwen als een grote, noodgedwongen compliance exercitie, kunnen gemeenten deze richtlijn zien als een manier om dat inzicht te geven. Door gezamenlijk één taal te spreken en dezelfde richtlijn te hanteren op het gebied van duurzaamheid, wordt het een stuk eenvoudiger om onderling bedrijven en gemeenten - informatie uit te wisselen en samen aan de realisatie van doelstellingen te werken. Binnen de ESRS is naast algemene voorschriften ook rekening gehouden met sectorspecifieke en organisatie-specifieke standaarden. De CSRD/ESRS-richtlijn is een manier waarmee alle organisaties op dezelfde wijze hun verantwoording op kunnen stellen. Net zoals voor bedrijven die verplicht moeten rapporteren zal het ook voor een gemeente de nodige voorbereiding vragen voordat de eerste verantwoording plaats kan vinden. De weg naar een duurzaamheidsverantwoording hebben wij visueel als volgt weergegeven. In de fase van strategie ontwerp zien wij ook een duidelijke rol voor de gemeenteraad. Allereerst bij het bepalen van de visie & ambitie. Dat gaat over de duurzaamheidsdoelstellingen, maar in het geval van een vrijwillige ESGverantwoording ook over het ambitieniveau en de vorm waarin dit plaats zal vinden.
Ook bij de interactie met stakeholders en het bepalen van belangrijke thema’s en doelen is betrokkenheid van de gemeenteraad belangrijk.
JAARREKENING
FINANCIËLE POSITIE
BEVINDINGEN
BIJLAGEN
34
bdo.nl