Conceptadvieslijst Gezamenlijke commissie 10-02-2022

ADVIESLIJST GEZAMENLIJKE COMMISSIE 10 februari 2022 Presentielijst Aanwezig: Mortel, R.J. (Voorzitter) Deneer, J.A. (Griffier) Baudoin, M. (Gemeentebelangen) Beijens-Swalen, J.E.M.M. (CDA) Doorn, E.P.A. van (Gemeentebelangen) Dorna, K. (PvdA-GroenLinks) Freund, M. (VVD) Graaff, W.J. de (D66) Iersel, J.C.M. van (CDA) Jans, R.J.E.J. (CDA) Lange, N.C. (PvdA-GroenLinks) Meerakker, P.J. (D66) Mees, S.G.M. (VVD) Meuwissen, D.H. (D66) Otter, J.H.L. den (Gemeentebelangen) Pijnenburg, J. (CDA) Pullens-Robeerst, N.W.G. (VVD) Schellekens, E.F.M. (D66) Smith, D.J.M. (SP) Ven, F. van de (PvdA-GroenLinks) Venrooij, M. (Gemeentebelangen) Verlijsdonk, J.A.B. (D66) Verlinde, A.C.M. (VVD) Vossen, A.F.J. van der (PvdA-GroenLinks) Vrensen, J.C.S.M. (Progressief Liberaal Vught) Vromans, M.W.P. (Gemeentebelangen) Wildschut-Gorissen, J.J.S. (Gemeentebelangen) Woesik, A.L. van (Gemeentebelangen) Yacoub, A.M.S. (SP) Maine, M.F.H. du (Wethouder) Potters, A.J.F. (Wethouder) Ven, T.O.S. van de (Wethouder) Vos, Y.T. (Wethouder) 1. Opening De voorzitter opent de vergadering. Het stemcijfer wordt getrokken: Progressief Liberaal Vught mag met de beraadslagingen beginnen. 2. Ter opiniëring 2.1 Startnotitie gezondheidsbeleid Progressief Liberaal Vught: de essentie van positieve gezondheid zijn de 6 pijlers, die nog onvoldoende herkenbaar zijn in de notitie.

Daarnaast wordt regelmatig de Lokale Inclusie Agenda genoemd. Maar in deze agenda wordt niet gesproken over positieve gezondheid. Dient dit niet beter 1

op elkaar afgestemd te worden? Het college wordt uitgedaagd om een relatiediagram te maken tussen de beleidsstukken die gaan over positieve gezondheid en gezondheidsbeleid, zodat herkenbaarder wordt waar je rekening mee moet houden. GB is enigszins teleurgesteld over de startnotitie: 8 pagina’s die weinig concreet zijn. Oplossingen, methoden en doelstellingen worden gemist. Er wordt toch niet gewacht op de Omgevingswet die wederom is uitgesteld? Hoe wordt de aandacht voor eenzaamheid, sociale cohesie en het organiseren van leuke activiteiten voor jongeren in de nieuwe notitie geborgd? Wat is meer of anders nodig om stappen vooruit te zetten als het gaat om leefstijlinterventies en -campagnes, waarbij het concept positieve gezondheid leidend is in de keuze. Waarom is hier nog niet mee gestart? Als het aan GB ligt moet het sneller, concreter en moeten er doelen gesteld worden. GB denkt dat er vaker mensen uit het veld ingeschakeld moeten worden om te helpen met de visie en het gehele gezondheidsbeleid. Er ligt een document positieve gezondheid van oud-raadslid Wiegant, gebruik dit. Maak gebruik van de website en knowhow van bijvoorbeeld Limburg positieve gezond. Als Nederlanders gezonder gaan leven en stoppen met roken kunnen jaarlijks veel doden voorkomen worden. Armoede en gezondheid zijn niet van elkaar los te koppelen. D66 sluit zich aan bij de voorgaande inbreng.

Gezondheid is een belangrijk onderwerp, waarbij de gemeente een grote rol heeft. Voorliggende startnotitie is onvoldoende concreet. D66 is blij dat positieve gezondheid het uitgangspunt wordt van het gezondheidsbeleid. Bij beleid wat je maakt moet je eigenlijk kijken naar de 6 pijlers van positieve gezondheid. In de landelijke notitie gezondheidsbeleid 2020-2024, opgesteld door het ministerie van Volkshuisvesting Welzijn en Sport, worden vier gezondheidsvraagstukken benoemd. Inclusief een afvinklijst voor gemeenten om te kijken of hier aan gewerkt wordt en of bijsturing nodig is. De vier thema’s zijn: gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving, gezondheidsachterstanden verkleinen, druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen en vitaal ouder worden. Als D66 de landelijke notitie naast de startnotitie van Vught legt worden jeugd en jongvolwassenen en vitaal ouder worden niet genoemd. Kunnen deze groepen nog meegenomen worden? Daarnaast vindt D66 het belangrijk dat gemeentelijk beleid op drie niveaus wordt ingestoken, zoals is opgenomen in de landelijke nota: 1. achterliggende problematiek zoals schulden, armoede, werkeloosheid of een beperking; 2. positieve gezondheid en 3. samenwerking. In de startnotitie ontbreekt de urgentie en dat is niet streven om eind 2022 een concreet voorstel aan de raad voor te leggen. De problematiek en het beleid zijn niet nieuw.

Waarom zo lang wachten? Dit is onwenselijk. D66 wil aan de slag gaan met positieve gezondheid en verwacht bij de Kadernota hier een voorstel voor. Hoe zien andere partijen dit? En het college? Tot slot: hoe ziet het college participatie in het kader van gezondheid? Worden sportclubs betrokken? Hoe ziet de samenwerking met de GGD, zorgverzekeraars en zorgkantoren er uit? VVD vindt dat mensen gestimuleerd moeten worden om kansen te pakken, maar die kansen moeten zij dan ook krijgen. Dus van zorgen voor, naar zorgen dat mensen mee kunnen doen en te stimuleren om aan gezondheid te werken, maar ze hiervoor ook de kans te geven. Ook een zinvolle invulling van de dag draagt bij aan gezondheid. Als trottoirs, fietspaden en wegen niet goed toegankelijk zijn voor mensen met een beperking, kunnen we niet vooruit. Ook VVD wil de rol van zorgverzekeraars onder de aandacht brengen, zij zijn er ook bij gebaat als mensen gezonder worden. We dienen te waken voor versnippering en benut kennis en kansen. PvdA-GL kan zich vinden in voorliggende startnotitie. In de notitie wordt benoemd dat het onderwerp gezondheid integraal meegenomen wordt in de Omgevingswet. PvdA-GL is benieuwd hoe dit vorm gaat krijgen. Verder wordt extra aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid in lijn 1 ‘de omgeving fysiek en sociaal’.

Het percentage van 40% voor mensen die in eenzaamheid leven vindt PvdA-GL erg hoog een vraagt hier ook extra aandacht voor. Ook wordt gevraagd naar de 2

effecten van Corona op de mentale gezondheid van jongeren? PvdA-GL is blij dat de sociaal economische gezondheidsverschillen één van de drie hoofdlijnen is. Het blijft een schokkend gegeven dat mensen met een lage sociaal economische status circa 5 tot 7 jaar korter leven. Goed om hierbij in te zetten op de thema’s chronische stress en psychische klachten. Er kan deels een koppeling gemaakt worden tussen lijn 1 ‘de omgeving, fysiek en sociaal’ en lijn 3 ‘leefstijlinterventies en -campagnes’. Doordat mensen meer stress en psychische klachten ervaren, is het mogelijk dat zij dit proberen te onderdrukken met roken, alcoholgebruik en ongezond eten, hetgeen gepaard kan gaan met een depressie of angststoornis. Deze doelgroep dient op een andere manier te worden benaderd dan in lijn 3 beschreven wordt. Tot slot is PvdA-GL geschrokken van de percentages die in lijn 3 genoemd worden. Kan extra ingezet worden op het drugsgebruik onder jongeren? Kan de succesvolle pilot met medewerkers van WSD op de Blizo-locatie verder uitgerold worden? CDA vindt deze startnotitie erg belangrijk. We moeten gezond leven als een maatschappelijke opgave zien. En breder naar gezondheid moeten kijken, dan alleen de zorg. CDA is voorstander om hetgeen eerder aangepakt kan worden dan het vierde kwartaal 2022, ook eerder op te pakken. De link naar Wegwijs+ ontbreekt in deze notitie.

Ook wil CDA meer actuele cijfers van de GGD. Zij zijn erg geschrokken van de sociaal economische gezondheidsverschillen tussen Vught Noord en Vught Zuid. Deze patronen moeten doorbroken worden. CDA is voorstander van herinvoering van de maatschappelijke stage van het Maurick College. Als preventie kan voorlichting op scholen gegeven worden. Kan er een enquête voor inwoners opgesteld worden, zodat verbeterpunten inzichtelijk worden? Kunnen er trainingen of handvaten gegeven worden aan de leiding van verenigingen, om signalen van jeugdigen (pestgedrag, armoede, verslaving, eenzaamheid) op te pakken? Maar gelukkig gaat er heel veel goed zoals minder roken en meer bewegen. Maar CDA gaat voor beter. De aandachtspunten die vanavond aangereikt worden, kunnen als voorstel bij de Kadernota meegenomen worden. SP: de starnotitie is nog weinig concreet. Er is een tekort op de huishoudelijke hulp, waardoor een preventieve voorziening ontbreekt. SP stelt voor om de eigen database op kritische thema’s te vergroten om beleid te kunnen creëren. Armoede eist rente. Voorgesteld wordt om een laagdrempelige, goedkope of gratis stimulans voor een gezondere leefstijl. Wat is de stip op de horizon voor de Vughtse inwoners die steun hard nodig hebben? Wethouder Van de Ven neemt de aandachtspunten mee. Het is een startnotitie. Nu gaat het participatietraject starten.

Als de raad wil data er met allerlei partijen gepraat wordt, kan het college niet bij de behandeling van de Kadernota al met voorstellen komen. Dit betekent niet dat er in de tussentijd niets gebeurd. Om tot een beleidsstuk te komen is tijd nodig en wordt gebruik gemaakt van data van de GGD, die eens per vier jaar een grote enquête houdt. 2e termijn Progressief Liberaal Vught: mensen die zich niet fijn voelen gaan vaak ongezonder eten. Vught heeft jarenlang ingezet op preventie. Het is belangrijk deze punten er uit te lichten en aandacht voor te hebben. Fijn te horen dat het college de aandachtspunten meeneemt, inclusief jongeren en ouderen. Progressief Liberaal Vught vindt het belangrijk dat er een relatie te zien is tussen alle domeinen. GB: in het document positieve gezondheid van oud-raadslid Wiegant staat zoveel informatie die het college kan gebruiken. Heb aandacht voor armoede. Het is een goed idee om de landelijke notitie te vergelijken met het Vughtse document, om de goede dingen eruit te halen.

3

D66 stelt voor om de landelijke notitie als uitgangspunt te hanteren, omdat deze een afvinklijst met acties voor gemeenten heeft. Kunnen we dit overzicht van hetgeen er loopt, waarop we extra moeten inzetten en waarop we willen versnellen binnen twee maanden ontvangen? Lijn 2 en lijn 3 vallen in de landelijke notitie samen in de categorie ‘gezondheidsachterstanden verkleinen’. Jongeren en vitaal ouder worden verdienen ook aandacht. VVD stelt voor om jongeren en ouderen mee te nemen in het thema ‘angststoornis, depressie en psychisch welzijn’ en door te gaan op de voorgestelde lijn van het college. VVD wil iedereen stimuleren en kansen geven om aan zichzelf te werken. Zij zijn benieuwd hoe de landelijke notitie voor Vught uitpakt. PvdA-GL vraagt zich af of de bezorgdheid van gevaarlijke stoffen, kijkend naar het aantal incidenten, nodig is. Om dit gevoel en zorgen in perspectief te plaatsen kan overwogen worden om inwoners structureel inzicht te geven in de tellingen en metingen. PvdA-GL ziet graag extra aandacht voor jongeren en het effect van Corona op de mentale gezondheid op hen. Andere aandachtspunten zijn een rookvrije generatie, drugsgebruik onder jongeren en vitaal ouder worden. Daarnaast sluit PvdA-GL zich aan bij het ‘zorgen dat’. Ook het volgen van de landelijke notitie kan op steun rekenen. CDA vraagt volledig in te zetten op preventie.

Zij zitten niet te wachten op de grote landelijke notitie. Het afvinklijstje kan wel interessant zijn. SP is voorstander voor het inzetten op preventie, met name op armoede. Het is goed om de landelijke notitie erbij te pakken. Wat is de stip op de horizon voor de Vughtse inwoners die steun op dit moment het hardst nodig hebben? Wethouder Van de Ven neemt alle suggesties mee. Het participatietraject wordt binnenkort gestart. Toegezegd wordt de raad hierover tussentijds te informeren, waarbij de vraag van D66 een overzicht van stand van zaken meegenomen zal worden [toezegging]. 3. Rondvraag en sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 19.45 uur. Vastgesteld in de vergadering van de commissie Bestuur & Samenleving van 10 maart 2022. de commissievoorzitter, M. Penders

de commissievoorzitter, J.H.L. den Otter

4