Document · PDF

Bijlage - RV Kadernota 2023-2026

Commissievergadering 30 juni 2022, gemeente VughtBij agendapunt: Kadernota 2023-202610.078 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Inhoudsopgave Inleiding.................................................................................... 2 Algemeen financieel beeld ................................................... 3 Programma's ........................................................................... 4 Wonen ................................................................................................................................................. 5 Leven ................................................................................................................................................... 9 Meedoen............................................................................................................................................ 13 Besturen ............................................................................................................................................ 18 Overhead........................................................................................................................................... 20 Algemene dekkingsmiddelen ......................................................................................................... 23

Overig .................................................................................... 24 Grondexploitatie .............................................................................................................................. 24 Rijksinfra ........................................................................................................................................... 25 Uitkering gemeentefonds................................................................................................................ 25 Energie- en klimaatbeleid ............................................................................................................... 27

Bijlagen ................................................................................... 29 A. Ramingsgrondslagen .................................................................................................................. 29 B. Aanpassing meerjarenbegroting................................................................................................ 31 C. Investeringsprogramma 2023-2026.......................................................................................... 34

Inleiding De Kadernota 2023-2026 is bedoeld om vooruit te kijken. Het geeft het bestuur en de organisatie beleidsmatig en financieel richting voor de uitwerking van de Programmabegroting 2023 in meerjarenperspectief. Deze kadernota geeft een duidelijker toekomstbeeld dan de vorige maar kent ook nog onzekerheden. De gemeentelijke herindeling is inmiddels ruim een jaar geleden en de hiervoor benodigde budgetten zijn duidelijker geworden en verwerkt. De coronacrisis zijn we tot nu financieel goed doorgekomen. Het herverdelingseffect, met een ingroeitraject van uiteindelijk € 37,50 per inwoner in 2025, is verwerkt in deze kadernota. De ontwikkelingen in de Uitkering gemeentefonds blijven schommelingen veroorzaken doordat, vanaf 2026, de opschalingskorting nog niet van tafel is en het accres is vastgezet. VNG en de Provincies zijn hierover in gesprek. Wij verwachten hierover een handreiking te ontvangen bij het opstellen van de programmabegroting. Diverse dossiers bepalen mede het inhoudelijk en financieel toekomstbeeld. Denk hierbij aan de jeugdzorg, inflatie- en loonkostenontwikkeling, IHP en de verhitte arbeidsmarkt. Ook het taakveld energie, klimaat en milieu geeft grote uitdagingen. De huidige oorlog in Oekraïne zorgt er mede voor dat prijzen en energielasten verder onder druk komen staan.

Hoewel het financieel beeld verbeterd is, vraagt het bovenstaande ook om voorzichtigheid. Binnen de kaders van het coalitieakkoord verwerken wij dit in onze P&C-documenten. Deze kadernota is daar een volgende stap in en vindt zijn verdere uitwerking in de Programmabegroting 2023. Een nieuwe paragraaf Energie- en klimaatbeleid is toegevoegd. In deze kadernota actualiseren we de meerjarencijfers. Deze Kadernota geeft richting aan de ontwikkeling van ons meerjarensaldo maar omvat nog niet alles. Diverse onderwerpen worden nog nader uitgewerkt in de Programmabegroting 2023. Dit geldt bijvoorbeeld voor de rentelasten als gevolg van het aangepaste investeringsprogramma, de Omgevingswet, de gewijzigde inkoop en bekostiging van de jeugdhulp en de doorvertaling van het Programma Water en Riolering. Helvoirt is als onderdeel van de herindeling van Haaren bij Vught gekomen. De hiervoor ontvangen middelen voor frictiekosten en de stelpost Herindeling maken nog onderdeel uit van de meerjarige budgetten. Het uitgangspunt blijft een goede balans tussen de aanwezige risico's, onze publieke taken, een goed voorzieningenniveau en een financieel gezonde en zelfstandige gemeente Vught. De kaders die hierbij passen zijn: een meerjarenbegroting die structureel in evenwicht is en aandacht voor onze schuldquote en solvabiliteit.

Algemeen financieel beeld 2023 Meerjarenbegroting (incl. wijz.)

2024

-13

Nieuw beleid

2023

2025

206 2024

2026

333 2025

561 2026

Wonen

-150

-154

-159

-162

Leven

Meedoen

-73

-76

-80

-83

Besturen

Overhead

-171

-176

-180

-185

-394

-407

-418

-430

Totaal Autonome ontwikkelingen

2023

2024

2025

2026

Wonen

Leven Meedoen Besturen

-43 -338 -72

17 -344 -74

-9 -353 -76

-12 -358 -78

Overhead

-1.425

-1.758

-1.884

-2.536

-1.835

-2.117

-2.279

-2.941

2023

2024

2025

2026

Totaal Exploitatie aanpassingen Wonen Leven Meedoen Besturen

-264 -21 82 -18

-124 -9 -114 -19

-120 3 -202 -19

-95 26 -258 -20

Overhead

-230

-182

-169

-170

-452

-447

-508

-517

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

2023

Autonome ontwikkelingen Exploitatie aanpassingen Mutaties reserves Totaal Bijgestelde verwachting

2024

2025

2026

2.871 -56 0

3.414 64 0

3.498 192 0

1.988 272 0

2.814

3.478

3.690

2.260

120

714

817

-1.067

Programma's

Wonen Mutaties programma Wonen Wonen (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Nieuw beleid Groenonderhoud Buitengebied

-150 pm

-154 pm

-159 pm

-162 pm

Autonome ontwikkelingen Compensatie uitstel woningbouw Isabellaveld

Exploitatie aanpassingen Verzekeringspremie onderwijshuisvesting Beheerskosten De Gouden Zonne HelvoirThuis Pacht Aan- en verkoopkosten onroerend goed Advisering wegen en weginspectie Eikenprocessierups Omgevingsvisie Exploitatielasten woonwagenlocaties Energielasten

-12 6 -6 -46 15 -7 46 -58 -5 -198

-12 6 -6 -48 16 7 48 0 -5 -130

-12 6 -7 -49 16 -7 49 0 -5 -111

-12 6 -7 -50 17 18 50 0 -6 -111

Totaal programma Wonen

-372

-236

-214

Nieuw beleid / aanpassing bestaand beleid Openbaar groen en (openbaar) recreatie Groenonderhoud Vanuit onze zorgplicht zijn we als gemeente verantwoordelijk voor het onderhoud van de buitenruimte. Daarbij krijgen we steeds meer te maken met effecten van de klimaatsveranderingen, zoals droogte, hitte en extreme buien. Onze ambitie is om de buitenruimte klimaatadaptief te maken (zie Bestuursakkoord 2021-2026). Het is daarom noodzakelijk om het reguliere beheer van de openbare ruimte om te vormen naar een integraal, klimaatadaptief beheer. Dit willen we gaan doen in nauwe samenwerking met één aannemer die hierin een constructieve rol invult op het gebied van kennisontwikkeling, omgevings- en datamanagement. Deze stevige ontwikkeling is een gezamenlijk proces waarbij het belangrijk is dat de aannemer in de rol van partner voor de gemeente groeit. Samen met de gemeente wordt er gewerkt aan een goede basis. Om dit mogelijk te maken is er € 150.000 structureel aanvullend budget nodig. Investeren in het buitengebied Met de herindeling van gemeente Vught heeft onze gemeente veel buitengebied erbij gekregen. Tegelijkertijd is er voor het buitengebied lokaal (o.a. nieuw bestemmingsplan, economie, visie wonen in het buitengebied) en regionaal/landelijk (oplossingen voor de stikstofproblematiek, natuurbehoud, oplossingen voor de energietransitie, waterberging) veel ambitie geformuleerd.

De dynamiek van deze ontwikkelingen en de onderlinge integraliteit vraagt veel van de bewoners en /agrariërs in het buitengebied. Het voorstel is om als gemeente een actieve, coördinerende rol te

pakken, zodat verschillende ontwikkelingen goed landen in ons buitengebied en inwoners ook terecht kunnen bij hun gemeente voor een integrale benadering.

Autonome (beleids)ontwikkelingen Beheer overige gebouwen en gronden Met Prorail is overeenstemming bereikt over een jaarlijkse vergoeding van € 43.000 ter compensatie van tijdelijk niet gerealiseerde woningbouw.

Exploitatie aanpassingen Overige gebouwen en gronden Verzekeringspremies overige gebouwen Een gedeelte van de verzekeringspremies, € 12.000, voor onderwijshuisvesting (programma Leven) heeft betrekking op overige gebouwen en daarmee op programma Wonen. Het betreft hier premies voor voormalige basisscholen. De Gouden Zonne Door de sloop van de Gouden Zonne komen de structurele exploitatielasten van € 6.000 te vervallen. HelvoirThuis De exploitatiekosten zijn structureel € 6.000 hoger dan begroot. Pacht Er is structureel te weinig begroot voor de overige lasten (€ 5.100). Daarnaast zijn de werkelijke kosten voor belastingen en heffingen structureel € 11.300 hoger dan begroot. De pachtopbrengst is structureel € 30.000 lager dan begroot. Aan- en verkoopkosten onroerend goed De aan- en verkoopkosten voor onroerend goed zijn minder hoog dan structureel begroot. Verkeer en vervoer Weginspectie Het jaarlijks bedrag voor beleidsadvisering wordt € 7.000 naar beneden bijgesteld. Het tweejaarlijks bedrag voor het uitvoeren van de weginspectie wordt vanaf 2023 verhoogd met € 14.000. Energie, klimaat en milieu Bestrijding eikenprocessierups Het structurele budget voor de bestrijding van de eikenprocessierups wordt op basis van de ervaring van vorig jaar met € 46.000 naar beneden bijgesteld.

Ruimtelijke ordening Omgevingsvisie Het uitwerken van de omgevingsvisie wordt niet in 2022 afgerond, maar in 2023. Hierdoor worden er in 2022 minder kosten gemaakt en wordt een deel van de kosten (€ 58.000) in 2023 gemaakt. 6

Wonen en bouwen Woonwagenlocaties De onroerendezaakbelasting en de beheerskosten zijn structureel € 5.000 hoger dan begroot. Overige Hogere energielasten Er heeft een nieuwe aanbesteding voor energie plaatsgevonden. Belangrijk onderwerp van deze aanbesteding was het afnemen van duurzamer opgewekte energie. Als gevolg hiervan en de stijging van de energieprijzen, nemen de kosten toe met € 198.000. Het betreft de energielasten voor gebouwen, openbare verlichting, evenementen en verkeersregelinstallaties.

Overige ontwikkelingen Verkeer en vervoer Parkeerbeleid In 2023 wordt het Parkeerbeleid aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd. Vervanging bruggen De komende jaren worden diverse houten fiets- voetgangersbruggen vervangen, waarvoor al krediet beschikbaar is gesteld. Huidige bruggen hebben het einde van de technische levensduur bereikt waardoor het veilig gebruik in het geding komt. De huidige afschrijvingstermijn is 25 jaar. Vanwege nieuwe inzichten wordt er nu op ingestoken de bruggen te vervangen met een duurzamer ontwerp. Bij sommige onderdelen wordt gekozen voor andere materialen dan hout waardoor de levensduur wordt verlengd. Daarnaast worden de breedtes gestandaardiseerd waardoor eenduidigheid en uitwisselbaarheid van materialen ontstaat. Hierdoor kan het onderhoud van de bruggen duurzamer, eenvoudiger en goedkoper worden uitgevoerd. Bij het nieuwe ontwerp van de bruggen wordt uitgegaan van een levensduur van 100 jaar. De investeringskosten liggen een stuk hoger, maar door de langere afschrijvingstermijn worden de exploitatiekosten (kapitaallasten) lager. Bij de Programmabegroting 2023 worden de kredieten van de vervanging van de houten bruggen aangepast op basis van een nieuwe planning en het nieuwe ontwerp. Rijksinfra Voor zowel de N65 als PHS zijn afspraken gemaakt met onze partners over de verschuldigde leges in het project.

Deels worden deze volgende de legesverordening opgelegd (N65) en deels via een aparte overeenkomst (PHS). Het gaat hier om substantiële bedragen waar tegenover ook kosten staan voor beoordeling van de aanvragen en handhaving. Zowel opbrengsten als kosten brengen we momenteel in beeld en verwerken we in Burap II en de Programmabegroting 2023. Voorgesteld wordt om voor deze legesopbrengsten een aparte bestemmingsreserve te vormen, waaruit ook de kosten gedekt kunnen worden. Riolering Subsidieverordening hemelwater De vigerende subsidieverordening voor het afkoppelen van hemelwater is met de komst van Helvoirt verouderd. De subsidieverordening wordt in 2023 geactualiseerd. Programma Water en Riolering (PWR) Het PWR is vastgesteld op 19 mei 2022. De financiële vertaling vindt plaats in de Programmabegroting 2023. 7

Afval Beleidswijzigingen zijn afhankelijk van besluitvorming over het nieuwe afvalbeleidsplan. Eventuele wijzigingen worden meegenomen in de programmabegroting. Ruimtelijke ordening Omgevingswet Een eerste analyse op de komst van de Wet kwaliteitsborging (Wetkb) en de Omgevingswet (Ow) per 1 januari 2023 geeft het volgende aan. Door de komst van de Wetkb komen minder legesinkomsten binnen doordat gevolgklasse 1 met de komst van de Wetkb vervalt in de legesheffing. Hoewel deze relatie niet helemaal 1 op 1 loopt (voor een deel kan nog wel leges geheven worden, bijvoorbeeld via vooroverleggen) is de inkomstenderving substantieel. Een eerste berekening gaat uit van vooralsnog 30% minder legesopbrengst. Daarnaast zal de Omgevingswet invloed hebben op de huidige formatie. Door opnieuw naar de kostendekkendheid te kijken kan hierop nog bijgestuurd worden. Bij de begroting geven we hier financieel invulling aan. Energie, klimaat en milieu Rijksmiddelen meicirculaire Naar verwachting komen er uit de meicirculaire extra rijksmiddelen beschikbaar ten behoeve van energie en klimaat. Op het moment van schrijven van deze kadernota zijn er nog geen bedragen bekend. Ambities energie en klimaat De ambities vanuit het coalitieakkoord worden op dit moment nader uitgewerkt en de financiële impact hiervan is nog niet volledig in beeld. Dit wordt nader uitgewerkt in de Programmabegroting 2023.

We maken een plan waarin we concrete doelen vastleggen, faseren, prioriteiten stellen en middelen verdelen.

Leven Mutaties programma Leven Leven (bedragen x € 1.000)

2023

Autonome ontwikkelingen Exploitatiebijdrage DePetrus Verplaatsen evenementenkast Huurkosten Zuiderbos Nationaal Programma Onderwijs Nationaal Programma Onderwijs Specifieke uitkering stimulering sport

2024

2025

2026

-2 -16 -45 194 -194 20

-4 0 0 0 0 21

-31 0 0 0 0 21

-34 0 0 0 0 22

-9 21

-10 21

-3 7 20 -20 -22 -4 -3 -8

-3 7 20 -20 -14 -4 -3 -3

-10 21 0 -3 8 20 -20 -11 -4 -3 5

-10 21 0 -3 8 20 -20 -11 -5 -3 29

-64

-7

Exploitatie aanpassingen Centrummanagement Onderwijshuisvesting Leerplichtvergoeding Sjors Sportief Verhuuropbrengst sportaccommodatie Inleen beheerder sportaccommodatie Onderhoudsvoorziening sportacommodatie Energielasten Cultuureducatie Sjors Creatief Indexering subsidiebudgetten

Totaal programma Leven

Autonome (beleids)ontwikkelingen Cultuur DePetrus Conform het raadsbesluit van 19 mei 2022 is de subsidie voor stichting Ontmoetingscentrum DePetrus verwerkt in deze kadernota. De bijdrage van € 138.710 verhoogd met jaarlijkse index, is tot en met 2024 nagenoeg gelijk aan de geraamde bedragen in onze meerjarenbegroting. Vanaf 2025 zijn de nieuwe exploitatiebijdragen hoger dan geraamd in onze meerjarenbegroting. Economische promotie Verplaatsing evenementenkast (EV-kast) Voor het faciliteren van evenementen op het Reeburgpark is een stroomkast nodig. Hiervoor wordt de oude EV-kast bij het Marktveld verplaatst naar het Reeburgpark. De kosten hiervoor bedragen € 16.000. Onderwijshuisvesting Door latere realisatie van de nieuwbouw voor basisschool Zuiderbos loopt de huur voor extra schoollokalen langer door. Voor 2023 is dit een bedrag van € 45.000.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Nationaal Programma Onderwijs (NPO) We ontvangen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) een specifieke uitkering om achterstanden met betrekking tot corona in te lopen. Deze gelden kunnen ingezet worden tot 1 augustus 2025. Wat niet wordt ingezet, dient te worden terugbetaald aan het Rijk. In totaal ontvangen we van juli 2021 tot en met juli 2023 ruim € 666.000. Hiervan ontvangen we in 2023 afgerond € 194.000. De ontvangen gelden worden niet allemaal in 2023 uitgegeven, maar ook in 2024 en 2025. Sportaccommodaties Specifieke uitkering stimulering sport (SPUK) De structurele bijdrage vanuit de regeling Specifieke uitkering stimulering sport (SPUK) is geactualiseerd op basis van de ingediende aanvraag voor 2022 en het gemiddelde vastgestelde verleningspercentage van over 2020 en 2021.

Exploitatie aanpassingen Economie Bijdrage centrummanagement De jaarlijkse reclameheffing is naar verwachting hoger dan begroot. Hiermee zal ook de bijdrage aan het centrummanagement € 9.000 hoger zijn. Onderwijshuisvesting Huur van de Avonturier in Elzenburg De overeenkomst waarbij ruimten worden gehuurd in Elzenburg, ten behoeve van basisschool de Avonturier, is per 1-1-2022 beëindigd. Hierdoor vallen de kosten structureel € 14.200 lager uit. Onroerende zaak belasting De OZB voor onderwijshuisvesting is € 5.100 hoger dan begroot. Verzekeringspremies Een gedeelte van de verzekeringspremies, € 11.500, voor onderwijshuisvesting (programma Leven) heeft betrekking op overige gebouwen en daarmee op programma Wonen. Het betreft hier premies voor voormalige basisscholen. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Leerplicht Op het gebied van uitvoeren van taken en werkzaamheden leerplicht en RMC (Regionale melden coördinatiepunt voor vroegtijdig schoolverlaters) zijn er structureel hogere kosten dan begroot omdat er een extra leerplichtambtenaar is aangenomen. Door effecten van de opsplitsing van de gemeente Haaren en om aan de wettelijke verplichte normen te voldoen, is dit noodzakelijk. De extra kosten van circa € 21.000 worden gedekt uit de stelpost herindeling. Per saldo budgettair neutraal.

Sportbeleid en activering Sjors sportief Door sterk gestegen licentie- en servicekosten zijn de totale kosten ruim € 3.000 gestegen. Sportaccommodaties Huuropbrengst V.V. Helvoirt De structurele huuropbrengsten van V.V. Helvoirt ad € 7.000 zijn nog niet eerder in de begroting opgenomen (€ 7.000). 10

Beheer Martinihal Het beheer van de Martinihal wordt uitgevoerd door medewerkers van de gemeente. De structurele kosten voor inhuur kunnen met € 20.000 afgeraamd worden. Voorziening groot onderhoud sportzalen/gymzalen Op basis van recente meerjarige onderhoudsplannen dient de dotatie aan de voorziening groot onderhoud sportzalen/gymzalen met jaarlijks € 20.000 verhoogd te worden. Energielasten Er heeft een nieuwe aanbesteding voor energie plaatsgevonden. Belangrijk onderwerp van deze aanbesteding was het afnemen van duurzamer opgewekte energie. Als gevolg hiervan en de stijging van de energieprijzen stijgen de kosten met €22.000 vanaf 2023. Cultuur Cultuureducatie We maken voor de derde keer gebruik van de Regeling Cultuureducatie met Kwaliteit. Nu voor de periode 2021-2024. Door de samenvoeging met Helvoirt maken we aanspraak op meer subsidie. Nu het definitieve subsidiebedrag bekend is, blijkt dat we met te weinig uitgaven rekening hebben gehouden. Sjors Creatief Door sterk gestegen licentie- en servicekosten zijn onze lasten ruim € 3.000 gestegen. Overige De subsidies voor het programma Leven zijn geactualiseerd en geïndexeerd conform de ramingsgrondslagen. Voor 2023 geeft dit €8.000 aan extra lasten.

Overige ontwikkelingen Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Brede Regeling Combinatiefuncties Wij ontvangen vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties een specifieke subsidie voor de inzet van buurtsportcoaches en cultuurcoaches. De huidige regeling loopt van 2019 tot en met 2022. Het is nog niet bekend of met ingang van 2023 de regeling gewijzigd gaat worden. Lokaal Educatieve Agenda (LEA) In 2022 stellen de verschillende LEA-partners in gezamenlijkheid de LEA op. De vaststelling van de LEA kan invloed hebben op de Programmabegroting 2023. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) We ontvangen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) een specifieke uitkering om achterstanden met betrekking tot corona in te lopen. Deze gelden kunnen ingezet worden tot 1 augustus 2025. Wat niet wordt ingezet, dient te worden terugbetaald aan het Rijk. De bestedingsdoelen komen terug in de LEA. Onderwijshuisvesting IHP Het Integraal huisvestingsplan onderwijs en opvang (IHP) is in februari 2021 vastgesteld en is leidend voor de eerste vier jaar, dus tot en met 2024. In 2023 moet gestart worden met de actualisatie van het beleid, zodat de raad dit nieuwe beleid in 2024 kan vaststellen. De wetgever 11

gaat het opstellen van een IHP verplicht stellen. Tegen de tijd dat het IHP herijkt moet worden is ook bekend welke voorwaarden de wetgever stelt ten aanzien van de inhoud van zo'n plan. Voor een nieuw op te stellen IHP is op onderdelen externe expertise nodig. Woningbouwplannen en aantal geboortes kunnen van invloed zijn op de ruimtebehoefte van de scholen. Deze behoefte is af te leiden van de jaarlijks op te stellen leerlingenprognoses. Pilot Het Kwartier De pilot voor het klimaatbeheersysteem in Het Kwartier wordt uitgevoerd in 2022. Bij een positieve uitkomst moet nader worden beslist of het systeem in het hele pand wordt toegepast. Dan moet beoordeeld worden hoe dit gefinancierd moet gaan worden en welke partijen daaraan bijdragen. Sportaccommodaties Nieuwbouw accommodatie Zwaluw V.F.C. Het bouwteam werkt aan het definitief ontwerp en bijhorende bouwplanning. Als de planning bekend is, wordt duidelijk of de gehele investering in 2022 wordt gedaan of dat deze (deels) wordt gedaan in 2023. Dit kan leiden tot een aanpassing van het meerjarig exploitatieresultaat. Cultuur Subsidies Vooruitlopend op het integraal subsidie- en accommodatiebeleid, voeren we een actualisatie van de huidige subsidieregelingen door. Dit betekent dat per 2023 wordt gewerkt met één subsidiesystematiek.

Dit heeft met name (een overwegend positief) effect op de subsidiebedragen voor Helvoirtse organisaties. Cultureel erfgoed Erfgoednota De komende jaren worden er zaken opgepakt op basis van het uitvoeringsprogramma van de Erfgoednota. Dit heeft mogelijk financiële gevolgen.

Meedoen Mutaties programma Meedoen Meedoen (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Nieuw beleid/aanpassing bestaand beleid Subsidie Algemeen Maatschappelijk Werk Adviesraad Sociaal Domein

-66 -7

-69 -7

-72 -8

-75 -8

Autonome ontwikkelingen Exploitatiebijdrage JC Elzenburg Exploitatiebijdrage HelvoirThuis Uitvoeringsbudget wet Inburgering Zorgkosten Jeugd (decembercirculaire) Zorgkosten Wmo (decembercirculaire) Rijksbijdrage Participatiewet Inkomensvoorzieningen Participatiewet Bijdrage GGD Wijkteams (circulaire)

-122 -26 71 -73 -59 340 -374 -31 -65

-125 -26 73 -74 -59 324 -357 -31 -66

-129 -27 75 -77 -61 324 -357 -32 -68

-131 -28 76 -78 -62 324 -357 -33 -69

-77 36 -15 51 0 29 95 -38

-79 37 -16 53 0 30 -77 -61

-81 38 -16 54 0 31 -142 -86

-83 39 -17 55 0 32 -142 -142

-329

-534

-635

-699

Exploitatie aanpassingen Woningaanpassing Wmo woonvoorziening Wmo hulpmiddelen Wmo individueel vervoer Schuldhulpverlening ondernemers (circulaire) Kwijtschelding heffingen Bestuur- en indicatiekosten WSD Indexering subsidiebudgetten

Totaal programma

Nieuw beleid / aanpassing bestaand beleid Zelfredzaam zijn en zelfstandig wonen Subsidie Algemeen Maatschappelijk Werk We zien dat bij iedere crisis een grote behoefte ontstaat aan psychosociale ondersteuning van inwoners. In de huidige tijd (recente coronacrisis, Oekraïnecrisis, energiecrisis) is de vraag naar inzet van Algemeen maatschappelijk werkers (AMW’ers) groot. Daarnaast zijn er reguliere vragen van inwoners om ondersteuning op psychosociaal vlak: bijvoorbeeld wanneer er sprake is van beginnende schulden, (v)echtscheiding, eenzaamheid of beginnende onveiligheid in huiselijke sfeer. Ook zijn er de afgelopen jaren wettelijke taken overgegaan naar de gemeente die de inzet van AMW’ers behoeven, bijvoorbeeld als opvolging van signalen van vroegsignalering of de nazorg van ex-gedetineerden. De doelgroep die AMW nodig heeft én de complexiteit van de aanvragen neemt hierdoor toe waardoor de noodzaak ontstaat om extra AMW’ers in te zetten binnen Wegwijs+. Op deze manier kunnen we als gemeente op een laagdrempelige en preventieve manier ondersteuning bieden aan onze inwoners. Hiervoor vragen we structureel een budget aan van € 120.000. Hiervoor kunnen we wekelijks 2830 uur extra uren AMW inzetten via Farent in 2023. Vanaf 2024 verlagen we naar 24 uur. Ter 13

dekking van deze kosten zetten we incidenteel de reserve Covid-19 in (5 uur in 2023), daarnaast structureel de stelpost herindeling (8 uur) in verband met de gebiedsuitbreiding. Als gevolg daarvan blijft het effect op de totale gemeentelijke exploitatie € 66.186. Algemeen sociaal domein Adviesraad sociaal domein Met ingang van 2022 is de adviesraad sociaal domein een adviescommissie van de raad. Als gevolg van deze omzetting verstrekken wij als gemeente geen budget basissubsidie meer, maar doen de betalingen op basis van de ingediende facturen. De wettelijk vastgestelde onkostenvergoedingen voor de leden komen met ingang van 2023 structureel € 7.000 hoger uit dan het begrote subsidiebudget.

Autonome (beleids)ontwikkelingen Zelfredzaam zijn en zelfstandig wonen Bijdrage Jeugd- en Jongerencentrum Elzenburg In 2020 zijn met Stichting Bestuursorgaan Elzenburg nieuwe afspraken gemaakt over de exploitatie van het Jeugd- en Jongerencentrum. Het Jeugd- en Jongerencentrum moest eind 2022 'een financieel gezonde, professioneel geleide en bruisende accommodatie zijn voor een breed scala aan doelgroepen, met het accent op jeugd en jongeren'. Ten aanzien van jongeren staat in de prestatieafspraken: 'Elzenburg levert een belangrijke bijdrage aan een goede stevige basisvoorziening voor kinderen en jongeren uit Vught en daarmee aan het Vughtse preventief jeugdbeleid'. Op grond van de stand van zaken tot en met het eerste kwartaal 2022 is de constatering dat Stichting Bestuursorgaan duidelijk resultaat heeft geboekt: de programmering heeft een forse impuls gekregen, het bereik onder jongeren en andere doelgroepen heeft een snelle groei doorgemaakt, de organisatie is geprofessionaliseerd en ook bestuurlijk heeft men de zaak op orde. Het college heeft de raad voorgesteld Elzenburg financieel te blijven ondersteunen. Bij aanbieding van deze kaderbrief heeft uw raad hierover nog geen besluit genomen. Om een integraal financieel perspectief te borgen nemen wij de voorgestelde continuering van de exploitatiebijdrage voor het jongerencentrum op.

Wij gaan hierbij uit van het niveau van 2022 plus indexatie (€ 122.000). Exploitatiebijdrage Helvoirthuis We gaan stichting TinH ondersteunen met een jaarlijkse exploitatiebijdrage van € 26.000 voor het HelvoirThuis. Zes jaar na de opening is het HelvoirThuis een onmisbare schakel in de sociaalculturele infrastructuur van Helvoirt geworden. TinH heeft aangegeven dat gemeentelijke financiële steun noodzakelijk is voor de exploitatie van het HelvoirThuis. Begeleiding statushouders Wet Inburgering Structureel hebben we een budget geraamd voor de uitvoering van de Wet Inburgering door Wegwijs + en derden. Het is ons de afgelopen jaren gelukt om deze uitvoering grotendeels te beleggen binnen het team Wegwijs+. We verwachten dat dit ook de komende jaren het geval zal zijn. Daarom ramen we het onderdeel personele inzet binnen dit uitvoeringsbudget af. Maatwerkvoorzieningen voor ondersteuning en zorg Zorgkosten Voor 2022 en volgende jaren verwacht het Rijk dat de (gemeentelijke) zorgkosten voor Wmo en de Jeugdwet zullen toenemen. Dit omdat de salarissen in de zorg zullen stijgen. De daarvoor in 14

de decembercirculaire ontvangen compensatie van het Rijk (€ 73.000 Jeugdwet en € 59.000 Wmo) verwachten wij nodig te hebben en zetten we voor deze zorgdomeinen in. Meedoen en economisch zelfstandig zijn Participatiewet Op basis van de realisatie in 2021 en de ontwikkelingen in 2022 zijn de prognoseaantallen voor het aantal uitkeringsgerechtigden bijgesteld. De onzekerheid over hoe de arbeidsmarkt zich gaat ontwikkelen de komende tijd maakt de prognoseaantallen veranderlijker. Onderstaand de geactualiseerde prognose voor 2022 en verder.

Uitkeringssoort IOAW IOAZ Inkomensvoorzieningen Zak en kleedgeld Bbz Participatiewet Loonkostensubsidies

Gemiddeld Gemiddeld Gemiddeld Gemiddeld Gemiddeld Eind 2021 2022 2023 2024 2025 2026 11 11,5 12 12 12 12 4 6,5 10 10 10 10 205 42 19 74

217,5 43,5 24,5 75

230 45 30 75

Ten opzichte van de prognose die uitgangspunt is geweest voor de begroting 2022 verwachten we een hoger aantal voor de inkomensvoorzieningen (+15) en een stabilisatie van het aantal inwoners dat een loonkostensubsidie-baan heeft op 75. De wijze waarop loonkostensubsidie wordt gefinancierd vanuit het rijk is veranderd. Met ingang van 2022 wordt gesubsidieerd op basis van historie. De realisatie loonkostensubsidie-banen in het voorgaande jaar is leidend. Dit levert een financieel voordeel op omdat relatief veel inwoners een loonkostensubsidie-baan hebben. Voor 2023 en volgende jaren gaan we uit van een sluitende rijksbijdrage voor dit onderdeel van de Participatiewet. Gezond meedoen De GGD vraagt voor 2023 een gemeentelijke bijdrage van € 1.180.901 (€ 37,18 per inwoner). Dit ligt circa € 25.000 hoger dan begroot. De hogere bijdrage komt vooral doordat de GGD zijn indexering begroot op basis van het systeem van de gemeente Tilburg. Voor 2023 betekent dit een indexering van 4,57%. Met ingang van 2022 worden naast meisjes ook jongens in het kader van het rijksvaccinatieprogramma gevaccineerd tegen het HPV-virus. In de septembercirculaire van het gemeentefonds hebben we hiervoor een vergoeding van circa € 6.000 ontvangen die we doorbetalen aan de GGD die dit uitvoert.

Algemeen sociaal domein Versterking sociale wijkteams Om te borgen dat er extra uitvoeringscapaciteit bij de sociale wijkteams beschikbaar komt en om de coördinatie tussen de verschillende soorten van hulpverlening in het sociaal domein te verbeteren, heeft het Rijk aan de gemeenten structureel extra middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen (€ 65.000) willen we in 2022 en volgende jaren inzetten voor de versterking van de sociale wijkteams en de doorontwikkeling van Wegwijs+. 15

Exploitatie aanpassingen Maatwerkvoorzieningen voor ondersteuning en zorg Wmo woonvoorzieningen We verwachten dat de hogere kosten voor woningaanpassingen als gevolg van het abonnementstarief zoals we die in 2021 zagen, structureel zijn en verhogen daarom het budget voor de woningaanpassingen structureel met € 77.000. Hierbij houden we geen rekening met grotere woningaanpassingen. In de risicoparagraaf in de begroting hebben we dit risico benoemd en mede op basis daarvan de benodigde omvang van de algemene reserve bepaald. Daarnaast is ook gebleken uit de resultaten van voorgaande jaren dat het begrote bedrag voor het onderhoud van deze voorzieningen te hoog is geweest. We ramen dit budget structureel met € 36.000 af. Wmo hulpmiddelen Het aantal hulpmiddelen voor Wmo neemt structureel toe. We zagen dat in 2021 en ook in de eerste maanden van dit jaar. We verwachten daarom dat een structureel hoger budget van € 15.000 nodig is. Wmo individueel vervoer Het aantal inwoners met een individuele vervoersindicatie is de laatste jaren afgenomen. Dit is een blijvende trend en daarom is het budget structureel naar beneden bijgesteld met € 31.000. Daarnaast is het budget voor overige tegemoetkomingen individueel vervoer structureel naar beneden bijgesteld met € 20.000.

Ondersteuning bij armoede en zorg Kwijtschelding gemeentelijke heffingen In 2021 bleek dat er geen toename is geweest van het aantal kwijtscheldingen als gevolg van de invlechting van Helvoirt. We verwachten dat dit structureel zal zijn en ramen de verwachte jaarlijkse kosten met € 29.000 af. Meedoen en economisch zelfstandig zijn Bestuur- en indicatiekosten WSD Naast de doorbetaling van de Rijksbijdrage voor de voormalige Wsw, dragen wij een bedrag bij voor de bestuur- en indicatiekosten van de WSD. Deze bijdrage is gelijk aan het bedrag dat in de begroting van deze gemeenschappelijke regeling is opgenomen. Bij de administratieve verwerking van de effecten van de gemeentefondsuitkering in 2021 is hier een foutief bedrag voor 2022 en volgende jaren opgenomen. Overige De budget-basis- en stimuleringssubsidies voor het programma Meedoen zijn geactualiseerd en geïndexeerd conform de ramingsgrondslagen. Ook de budgetsubsidies zijn geïndexeerd conform deze grondslagen.

Overige ontwikkelingen Begeleiding statushouders De taakstelling voor te huisvesten statushouders wordt nauwlettend gemonitord, de kans bestaat dat de taakstelling wederom verhoogd wordt. We verwachten hier dan voor gecompenseerd te worden via de specifieke uitkering in het gemeentefonds. Maatwerkvoorzieningen voor ondersteuning en zorg Als gevolg van de gewijzigde inkoop en bekostiging Jeugdhulp in 2022 is bij het opstellen van de begroting 2023 voldoende informatie beschikbaar om tot een actualisatie van de benodigde budgetten voor 2023 en verder te komen. Tevens worden ter monitoring en ondersteuning de indicatoren voor de Jeugdzorg in de begroting 2023 aangepast.

Besturen Mutaties programma Besturen Besturen (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Nieuw beleid/aanpassing bestaand beleid BOA Werkdruk wijkagenten

0 pm

Autonome ontwikkelingen Accountantskosten Sisa Capaciteit griffie Bijdrage Veiligheidsregio

-5 0 -67

-5 0 -69

-5 0 -71

-6 0 -72

Exploitatie aanpassingen Indexering subsidiebudgetten

-18

-19

-20

Totaal programma

-90

-93

-96

-98

Nieuw beleid / aanpassing bestaand beleid BOA Er is structureel extra capaciteit benodigd voor de inzet van een BOA in Helvoirt. Aan de voorkant bij de herindeling is dit nauwelijks meegenomen. De ervaring geeft nieuwe inzichten. Dit wordt veroorzaakt door omvang grondgebied, omvang buitengebied, problematiek /ondermijning, netwerk opbouwen (ondernemers, inwoners), zichtbaarheid BOA in het gebied, stijging aantal meldingen. Dekking vindt plaats uit de stelpost herindeling. Werkdruk wijkagenten We onderzoeken de mogelijkheden om de werkdruk bij wijkagenten te verlichten. Eerder is hierover een motie aangenomen in de raad. We kijken hierbij naar een efficiëntere inzet van wijk GGD-ers, jongerenwerkers en BOA’s. Indien nodig worden hiervoor bij de programmabegroting middelen vrijgemaakt.

Autonome (beleids)ontwikkelingen Bestuur Accountantskosten Het aantal Sisa-regelingen is ten opzichte van vorig jaar met 8 regelingen toegenomen. Door de controle op de bestedingen ten aanzien van deze regelingen nemen de accountantskosten toe met € 5.000. Overigens leidt dit ook tot een toename van de interne werkzaamheden. Capaciteit griffie Het Presidium heeft in het eerste kwartaal 2022 besloten de capaciteit van de griffie met 0,1 fte uit te breiden van 2,8 naar 2,9 fte. Financiële dekking (kosten € 12.700) komt uit het reeds door de raad ingestelde budget voor de rekenkamer. De uitbreiding is nodig voor het invullen van de secretaris-functie van de nieuwe rekenkamer.

Openbare orde en veiligheid Veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN) Vanwege een hogere loon- en prijsindexering van de VRBN wordt de gemeentelijke bijdrage vanaf 2023 € 67.000 hoger dan in onze begroting is opgenomen.

Exploitatie aanpassingen Overige De subsidies voor het programma Besturen zijn geactualiseerd en geïndexeerd conform de ramingsgrondslagen.

Overhead Mutaties programma Overhead Overhead en kostenplaats (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Nieuw beleid/aanpassing bestaand beleid Medewerker beleidsuitvoering wegen Medewerker energietransitie Medewerker beleidsuitvoering wonen Preventie schuldhulpverlening

-20 -37 -53 -61

-20 -38 -54 -63

-20 -39 -56 -65

-20 -41 -58 -67

Autonome ontwikkelingen CAO en werkgeverslasten personeel*) Applicatiebeheerder VTH ICT exploitatiebudgetten ICT werken in de Cloud ICT netwerkbeheer ICT hybride werken Bijdrage BHIC

-851 -63 -160 -200 -50 -94 -8

-1.071 -65 -205 -206 -100 -98 -14

-1.176 -67 -205 -211 -103 -102 -20

-1.807 -69 -205 -217 -106 -106 -26

-15 -25 -47 -143

-16 -25 -47 -93

-16 -26 -47 -80

-17 -26 -47 -80

-1.825

-2.115

-2.233

-2.891

Exploitatie aanpassingen Exploitatie Raadhuis Exploitatie Kettingweg Onderhoudsvoorzieningen Energielasten

Totaal programma

*) De indexering voor de jaarschijf 2026 is hoger. Voor 2023-2025 is de hogere indexering ten opzichte van de huidige meerjarenbegroting toegepast. Voor 2026 moet zowel de basisindexering worden toegepast als de extra verhoging voortkomend uit deze kadernota.

Nieuw beleid / aanpassing bestaand beleid Personeel Wegbeheerder (1 fte), €20.000 Er is behoefte aan een wegbeheerder vanwege de toename van ons areaal in relatie tot een structurele toename van meldingen en mutaties in de openbare ruimte. Omdat de werkzaamheden grotendeels in een direct verband staan met Helvoirt is het voorstel om de kosten voor € 50.000 te dekken uit de stelpost Helvoirt. Per saldo bedragen de extra kosten voor 2023 € 20.000. Extra capaciteit energie en klimaat (0,44 fte), €37.000 De ambitie rondom de energietransitie krijgt steeds meer vorm. Om goed aan te kunnen haken bij alle beleidsontwikkelingen in de gemeente waar energie en klimaat een wezenlijk onderdeel is, is extra capaciteit nodig. Hierbij moet gedacht worden aan de thema’s wonen, mobiliteit, energie, zon en wind. Dit ook in de rechtstreekse ondersteuning aan inwoners, bijvoorbeeld via een energieloket in samenwerking met energiecoöperaties.

Medewerker beleidsuitvoering wonen (0,67 fte), €53.000 Op 30 september 2021 heeft de gemeenteraad de woonvisie met bijgevoegd woningbouwprogramma vastgesteld. Hierin is een hogere ambitie opgenomen. Om deze ambities te verwezenlijken is extra ambtelijke capaciteit voor de beleidsuitvoering nodig. Hierbij moet gedacht worden aan de integrale advisering bij minder complexe woningbouwlocaties, het faciliteren van het overleg met de samenwerkingspartners en het (laten) hanteren van instrumenten die ontwikkeld worden om woningen betaalbaar te houden. Preventie en schuldhulpverlening (0,78 fte), € 61.000 Door ontwikkelingen als energiearmoede, hoge inflatie, nasleep corona (voornamelijk bij ondernemers) verwachten we meer aanvragen van schuldhulp en daardoor meer capaciteit bij Schuldhulpverlening. Deze capaciteit zal naar verwachting 0,78 fte zijn.

Autonome (beleids)ontwikkelingen Personeel en Organisatie Loonkostenontwikkeling De huidige CAO loopt tot 1 januari 2023 en nieuwe besprekingen zijn nog niet gestart. Er is geen informatie beschikbaar over onderwerpen die zouden kunnen leiden tot hogere personeelskosten. Dat geldt echter wel voor de huidige onzekere situatie in Europa (Rusland in oorlog met Oekraïne) die (mede) geleid heeft tot hogere prijzen van brandstoffen en levensmiddelen. Deze inflatie zal de werknemersorganisaties er vast en zeker toe bewegen loonsverhogingen te vragen ter compensatie. Uitgegaan wordt daarom van een autonome stijging van de CAO-lonen met 2,5%. Daarnaast brengt het regulier toepassen van het HR-beleid (arbeidsvoorwaardenbeleid, loopbaanontwikkeling en functiewaardering) en premiepercentages ook hogere loonkosten met zich mee. Vooralsnog wordt daarom uitgegaan van een stijging van de totale loonkosten met 3%. Mocht in aanloop naar de Programmabegroting 2023 nieuwe informatie beschikbaar komen over de CAO-afspraken, dan worden deze meegenomen. Het financieel gevolg van de indexering van de loonkosten bedraagt € 850.686 in 2023, € 1.071.183 in 2024, € 1.176.042 in 2025 en € 1.807.039 in 2026. Functioneel applicatiebeheerder Omgevingswet (0,8 fte), €63.000 Digitalisering is een belangrijk hulpmiddel voor een goede en eenvoudige uitvoering van de Omgevingswet.

Het Omgevingsloket biedt initiatiefnemers juiste informatie over de kwaliteit van de leefomgeving en de daar geldende regels. De Omgevingswet schenkt daarom veel aandacht aan verbeterde digitalisering. Deze krijgt vorm in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) waarvoor nieuwe applicaties moeten worden aangeschaft en nieuwe werkwijzen worden geïntroduceerd die zijn afgestemd op digitaal werken. Voor deze nieuwe applicaties is er behoefte aan een functioneel applicatiebeheerder. ICT Investeringen ICT Voor de investeringen van ICT is er jaarlijks een krediet van € 205.000 opgenomen in begroting. Er heeft echter een verschuiving plaatsgevonden van aanschaf, up-to-date en veilig houden van soft- en hardware naar gebruik (licenties/lease). Volgens het activabeleid zouden de kosten voor gebruik niet moeten worden geactiveerd en afgeschreven, maar opgenomen moeten worden in de exploitatie. Het voorstel is om hiermee in 2023 te starten. 21

In 2023 wordt nog voor € 45.000 aan aanschaf van hardware verwacht, daarna kan het investeringskrediet volledig vervallen. Voor de aanschaf, up-to-date en veilig houden van soft- en hardware naar gebruik (licenties/lease) wordt er in de exploitatie in 2023 € 160.000 opgenomen en vanaf 2024 wordt dit bedrag € 205.000, overeenkomstig de hoogte van het investeringskrediet. Dit betekent dat wanneer er in 2023 het laatste investeringskrediet wordt ingezet, de kapitaallasten (afschrijving en rente) tot en met 2028 in onze administratie terugkomen. De kapitaallasten starten namelijk in het jaar na afronding van de investering en de afschrijvingstermijn 5 jaar is. De vrijval van kapitaallasten is dan de dekking voor de hogere exploitatielasten. Overige autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen en bijhorende verplichtingen leiden vanaf 2023 tot een stijging van de exploitatie. Concrete ontwikkelingen: 1. Wettelijke verplichtingen stellen in toenemende mate hoge eisen aan informatieveiligheid. 2. Doorberekening van de transitie naar de Cloud. Dit is in de Kadernota en Programmabegroting van 2022 al benoemd en nu financieel verwerkt. 3. Uitbesteding van het beheer van het lokale netwerk. De eisen aan beveiliging en apparatuur worden strenger en ook verbindingen worden complexer.

De extra exploitatiekosten van deze drie ontwikkelingen bedragen vanaf 2023 €250.000 en vanaf 2024 €306.000. ICT hybride werken Bij modern en goed werkgeverschap en het binden en boeien van (nieuwe) medewerkers met de organisatie hoort een moderne digitale werkplek, met faciliteiten en mogelijkheden die marktconform te zijn. Daarnaast is de digitale werkplek haast noodzakelijk om een veilige werkomgeving te kunnen garanderen. Vanaf 2023 nemen de kosten hiervoor dan ook toe met € 94.000 per jaar. Bijdrage BHIC Er zijn aanvullende kosten voor de e-depotvoorziening van het BHIC. Deze zijn in 2024 € 7.500, in 2025 € 13.500, in 2026 € 19.500 en vanaf 2027 € 25.500.

Exploitatie aanpassingen Kostenplaats Exploitatiekosten Raadhuis De kosten van de onderhoudscontracten van installaties (werktuigbouwkundig, elektrisch en lift) van het raadhuis zijn structureel € 15.000 hoger dan begroot. Exploitatiekosten Kettingweg/BOR De onderhouds- en schoonmaakkosten voor locatie Kettingweg/BOR zijn structureel €25.000 hoger dan begroot. Deze hogere exploitatiekosten worden deels doorbelast aan de Veiligheidsregio. Daarnaast worden er op deze locatie geen huurinkomsten meer ontvangen van het Rode Kruis. Voorzieningen groot onderhoud Kettingweg/BOR en raadhuis Op basis van recente meerjarig onderhoudsplannen en jaarlijkse indexering van de kosten dient de dotatie aan de voorziening groot onderhoud Kettingweg met € 35.000 verhoogd te worden en het raadhuis met € 12.000. Hiermee voldoen aan de verslagleggingsregels. 22

Energielasten Er heeft een nieuwe aanbesteding voor energie plaatsgevonden. Belangrijk onderwerp van deze aanbesteding was het afnemen van duurzamer opgewekte energie. Als gevolg hiervan en de stijging van de energieprijzen stijgen de kosten (€ 143.000).

Algemene dekkingsmiddelen Mutaties programma Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) Autonome ontwikkelingen Uitkering gemeentefonds Afschrijvingslasten Prijsindexering

2023

2024

2025

2026

2.826 29 15

3.640 23 -249

3.931 51 -484

2.669 91 -772

9 -66

10 55

10 182

10 262

2.814

3.478

3.690

2.260

Exploitatie aanpassingen Reclameheffing Onroerende zaakbelasting Totaal programma

Autonome (beleids)ontwikkelingen Algemene uitkering Eerder is via de raadsinformatiebrieven bij de septembercirculaire en decembercirculaire 2021 al inzicht gegeven in de ontwikkeling ervan. Daar is de maartcirculaire 2022 bij gekomen. Een uitgebreide toelichting op dit onderwerp is verderop in deze kadernota opgenomen. Afschrijvingslasten Op basis van de actualisatie van het investeringsprogramma wijzigen ook de afschrijvingslasten meerjarig. Voor 2023 is dit €29.000. Prijsindexering De verwachte prijsontwikkeling is sterker dan in voorgaande jaren. De doorrekening van de prijsstijgingen in onze exploitatiebudgetten is verricht op basis van Ramingsgrondslagen (zie bijlage). De prijsstijging ontwikkelt zich van € 249.000 in 2024 naar € 484.000 in 2025 en € 772.000 in 2026.

Exploitatie aanpassingen Reclameheffing De jaarlijkse reclameheffing is naar verwachting hoger dan begroot. Hiermee zal ook de bijdrage aan het centrummanagement hoger zijn. OZB Het areaal woningen is minder toegenomen dan waar bij de begroting rekening mee is gehouden. Daarnaast is er minder opbrengst vanuit Helvoirt dan er berekend was. Aan de andere kant is de indexering van de OZB hoger dan waar eerder rekening mee is gehouden. Voor 2023 worden € 65.659 minder opbrengsten verwacht. Voor 2024 en verder wordt een meeropbrengst verwacht, vanwege een hogere inflatiecorrectie dan waar eerder rekening mee is gehouden. In 2024 € 54.533, in 2024 € 182.447 en in 2025 € 261.699. 23

Overig Grondexploitatie Onderstaande tabel bevat de samenvatting van de financiële resultaatverwachting en de effecten daarvan op de reserve grondexploitatie. Voor de volledig bijgestelde meerjarenraming grondexploitatie 2022-2025 verwijzen wij u naar het raadsvoorstel Actualisatie uitvoeringsprogramma grondexploitatie 2022-2025 dat in de raad is behandeld. Reserve Grondexploitatie Saldo 1-1 Inbrengbalans Helvoirt Winstneming projecten Te betalen vennootschapsbelasting Te verrekenen vennootschapsbelasting 2020

Saldo 31-12

2021 4.753.731 575.000 63.583 6.733

2022 5.385.581

2023 5.809.003

2024 6.114.962

2025 6.176.991

635.915 212.493

360.932 54.973

63.348 1.319

27.733 945

5.385.581 5.809.003

6.114.962

6.176.991 6.203.779

Volgens de bijgestelde resultaatverwachting wordt een totale winst (2021 en verder) op de BIE verwacht van € 1,151 miljoen. Volgens de vorig jaar afgegeven resultaatverwachting bedroeg de totale verwachte winst op de BIE vanaf 2021 € 909.311. Het verschil is hoofdzakelijk te verklaren door de positieve bijstelling Den Hoek. Voor een nadere toelichting verwijzen we u naar het raadsvoorstel Uitvoeringsprogramma grondexploitatie 2022-2025. Het verwachte eindsaldo van de reserve grondexploitatie per eind 2025 is geraamd op € 6,203 miljoen (vorig UVP € 5,566 miljoen). Bijgestelde risico-inventarisatie De risico’s zijn opnieuw geïnventariseerd en bedragen in totaal: Risico-inventarisatie (bedragen x € 1.000) 2021 2022 2023 2024 109 109 109 109 Som van de risico's De reserve grondexploitatie is ruimschoots toereikend om dit risico te dekken.

2025 109

Daarnaast bedraagt de stand van de voorzieningen afronden grondexploitaties: Voorzieningen grondexploitatie

(bedragen x € 1.000)

Cumulatieve stand voorzieningen afronden grondexploitatie per 1-1 Onttrekkingen Cumulatieve stand voorzieningen afronden grondexploitatie per 31-12

2021 1.492

2022 1.453

2023 1.330

2024 1.330

2025 1.330

-39 1.453

-123 1.330

0 1.330

Rijksinfra Project PHS De zitting bij de Raad van State inzake het Tracébesluit PHS Meteren-Boxtel heeft in maart plaatsgevonden. De uitspraak wordt rond de zomer verwacht. Afhankelijk van de uitspraak kan gestart worden met de aanbesteding. Conditionering en klimaat adaptieve projecten De procedure bij de Raad van State heeft de planning aangepast, een groot deel van de werkzaamheden wordt in 2023 uitgevoerd. Vergunningentraject In 2023 en verder zullen de vergunningaanvragen PHS Vught bij de gemeente worden ingediend. Deze zullen beoordeeld worden en hiervoor zullen leges opgelegd worden. Bijdrage PHS Op basis van de voortgang zal in 2023 een deel van de bijdrage van de gemeente Vught aan ProRail worden voldaan. Project N65 De zitting bij de Raad van State inzake het Bestemmingsplan N65 heeft in april plaatsgevonden. De uitspraak wordt rond de zomer van 2022 verwacht. Door de stuurgroep N65 zijn afspraken gemaakt met BAM Infra over het uitstel. Afhankelijk van de uitspraak van de Raad van State wordt medio 2023 met de uitvoerende werkzaamheden gestart. De aandacht is vooral gericht op het omgevingsmanagement en het voorkomen van onnodige hinder. Conditionering Gemeente Vught voert een deel van de conditionering uit voor het project. Het betreft het aanpassen van de riolering om de afvoer van het regenwater uit de verdiepte ligging naar de Lunetten mogelijk te maken.

De kosten worden verrekend met het project. De Vughtse Regeling De Vughtse Regeling wordt ongewijzigd gecontinueerd tot 2024. Vanaf 2021 is de regeling uitgebreid met eerste- en tweedelijns woningen te Helvoirt. Risicoreservering De ontwikkelingen in de wereld zorgen voor onzekerheid bij aannemers en leveranciers door prijsstijgingen. De gevolgen van de prijsindexatie zijn nog onzeker maar er kunnen gevolgen zijn voor beide projecten.

Uitkering gemeentefonds Begin april is de maartbrief 2022 verschenen met informatie over de belangrijkste financiële effecten vanaf 2023 naar aanleiding van het coalitieakkoord. Het betreft de accressen, het schrappen van de opschalingskorting en de invoering van het nieuwe verdeelmodel per 1-1-2023. In de meicirculaire 2022 worden de andere posten uit het coalitieakkoord verwerkt en vindt een verdere actualisatie van het accres plaats naar aanleiding van de Voorjaarsbesluitvorming. De maartbrief heeft niet de status van een circulaire, dus de gemeentefondsuitkering is nog niet aangepast. De uitkering uit het gemeentefonds voor deze kadernota is doorgerekend op basis een 25

verbeterd inzicht in aantallen en de verwachte ontwikkeling van deze aantallen zoals uitkeringsgerechtigden, inwoners, leerlingen, woningen en WOZ-waarden. Daarnaast is in de berekeningen mede naar aanleiding van deze maartbrief rekening gehouden met de volgende ontwikkelingen: • •

• • •

• •

Een uitbetaling van de orderuitputting uit het BTW-compensatiefonds van structureel € 125.000. Voor de extra middelen jeugdzorg is rekening gehouden met 75% van het maximum scenario op basis van het indicatieve bedrag van het Rijk, conform de begrotingsrichtlijnen van de Provincie. Het kabinet zal een besluit moeten nemen over de structurele financiën. De verlaging van het budget voor Jeugdzorg van ongeveer € 500 miljoen vanaf 2025 is met name het invoeren van een inkomensafhankelijke ouderbijdrage. Wij gaan ervan uit dat het voor gemeenten budgettair neutraal verloopt. Het accres uit de Maartbrief met daarbij een geraamde afslag voor onder uitputting (20% in 2023, 15% in 2024 en daarna 250 miljoen stabiel). Een ingroei pad naar het nieuwe verdeelmodel conform de maartbrief. Het ingroei pad wordt beperkt tot 3 jaar, met een maximum voor het eerste jaar van € 7,50 per inwoner ipv € 15 en in totaal maximaal € 37,50 per inwoner. Naar aanleiding van een evaluatie zal besloten worden over het traject 2026 en verder. Hierbij gaan we uiteindelijk uit van de laatste actuele stand van het nadeel voor Vught (> € 37,50 per inwoner) Het schrappen van de oploop van de opschalingskorting deze kabinetsperiode (20232025). Vanaf 2026 is deze wel volledig doorgerekend. Dit heeft een nadelig effect van ruim € 1 miljoen.

Er is geen rekening gehouden met de inkomsten uit specifieke uitkeringen uit het woningbouw/volkshuisvestingsfonds, stikstoffonds, klimaatfonds, nationaal groenfonds en de decentralisatie uitkering Regiodeals.

Mutaties gemeentefonds (bedragen x € 1.000) Septembercirculaire 2021

2023 1.082

2024 1.081

2025 1.216

2026 0

Decembercirculaire 2021

251

250

257

Verbeterd inzicht in aantallen

194

308

Nieuwe raming jaarschijf 2026

2.974

Mutaties naar aanleiding van de maartbrief:

Accresraming

1.026

2.018

2.324

903

Ingroei pad nieuw verdeelmodel gemeentefonds

-239

-721

-1.208

Schrappen opschalingskorting

612

819

1.033

2.826

3.641

3.930

2.669

Totale mutatie

Energie- en klimaatbeleid Algemeen Op het gebied van duurzaamheid werken we aan de Nota Energie en Klimaat Vught 2022-2030. In Vught willen we meer met een planmatige aanpak werken aan de doelstellingen die we hebben in het Coalitieakkoord 2021-2026. De doelstellingen uit het coalitieakkoord dienen dan ook als basis voor de paragraaf duurzaamheid van deze kadernota. Wind- en zon beleid In 2022 en 2023 wordt zon- en windbeleid opgesteld. Er zijn onderzoeken in voorbereiding die de negen zoekgebieden voor zon- en windenergie verder analyseren voor de potentie. De zoekgebieden die op basis van deze onderzoeken de meeste potentie hebben kunnen worden gebruikt voor zon- en/of windenergie-projecten om te voldoen aan de opgave voor grootschalige opwek uit de regionale energiestrategie (RES). In 2023 zullen de benodigde onderzoeken klaar zijn voor de onderdelen die samen het zon- en windbeleid vormen. Als alles volgens planning verloopt, kunnen de zoekgebieden die uit de onderzoeken naar voren komen vanaf 2024 worden opengesteld voor ontwikkeling van zon en/of windprojecten. Daarnaast werken we in dit kader ook uit hoe we inwoners het beste laten participeren, met zoveel mogelijk lokaal eigendom (zie energie-entiteit). Regionale Energiestrategie In 2021 heeft de raad de regionale energiestrategie (RES) vastgesteld.

Hierin is de opgave weergegeven die we als regio en als gemeente Vught hebben voor de grootschalige opwek opgave. Zoals hierboven genoemd, werken we aan lokaal zon- en windbeleid, een van de taken om als gemeente goed mee te kunnen doen met de RES. In 2023 wordt de RES 2.0 aangeboden aan de raad. Warmte Transitievisie In 2021 heeft de raad de Transitievisie Warmte 2021 vastgesteld. In 2022 wordt als vervolg daarop een start gemaakt met kiezen van de eerste twee pilot-wijken en het opstellen van de uitvoeringsplannen voor deze wijken om van het aardgas af te laten gaan. Hiervoor werken we samen met lokale partijen en bewonersinitiatieven en laten we inwoners in het traject participeren. Vanaf 2023 en verder kijken we wat per elk jaar met het budget wat we dan hebben mogelijk is om uitvoeringsplannen op te stellen voor de wijken. Deze uitvoeringsplannen worden opgenomen in de Nota Energie en Klimaat. Energie-entiteit In het kader van de thema’s energie en warmte onderzoeken we hoe we inwoners het beste laten participeren, met zoveel mogelijk lokaal eigendom. Het onderzoek bestaat uit meerdere fasen en met het budget wat we middels de meicirculaire 2022 hebben ontvangen kunnen we de onderzoeksfasen in 2022 en 2023 voortzetten.

Klimaatadaptatie In de Nota Vught Klimaatadaptief uit 2019 is een uitvoeringsplan opgesteld dat nodig is om Vught klimaatadaptief in te richten en weerbaar te maken voor de klimaateffecten. In mei is de opvolger van het gemeentelijk rioleringsplan, het Programma Water en Riolering (PWR) vastgesteld. Daarnaast wordt de Nota Groen en de Nota Biodiversiteit geactualiseerd waarmee we doelstellingen voor klimaatadaptatie verder concretiseren en uitvoeren. Ook voor het thema klimaatadaptatie werken we aan jaarlijkse uitvoeringsplannen vanaf 2023 die in de Nota Energie en Klimaat worden opgenomen. 27

Losse activiteiten Naast dat we themagericht werken, zijn er ook projecten en andere activiteiten waarmee we bijdragen aan doelstellingen uit het coalitieakkoord. Zo gaan we in 2022 en de jaren daarna verder met de verduurzaming gemeentelijke gebouwen door het toepassen van duurzaamheidsmaatregelen. Als gemeentelijke organisatie besteden we ook onze energie anders aan. We kopen groene energie in. Daarbij werken we niet meer met certificaten, maar met groene energie die zo dichtbij mogelijk wordt opgewekt.

Bijlagen A. Ramingsgrondslagen Uitgaven

2022

2023

2024

2025

2026

Indexering: Goederen en diensten Energie en transport

1,5% 1,5%

2,8% 10,0%

2,8% 2,8%

2,0% 2,0%

Salarissen, CAO

3,3%

3,0%

Gesubsidieerde instellingen *)

1,5%

2,6%

2,4%

Omslagrente

1,2%

1,0%

1,5%

Rentetoerekening grexen

1,3%

Rente langlopende financiering

0,8%

2,0%

2,5%

2,0%

Rente kortlopend

0,0%

0,5%

1,0%

Overhead

88,0%

Inkomsten

2022

2023

2024

2025

2026

Huren en pachten

1,5%

2,8%

2,0%

Overige opbrengsten

1,5%

2,8%

2,0%

Algemeen

2022

2023

2024

2025

2026

Aantal inwoners (incl. Helvoirt)

31.803

31.922

32.066

32.202

32.324

Inwoners jonger dan 18 jaar

6.797

6.796

6.808

6.850

6.903

Inwoners 18 t/m 64 jaar

17.905

17.836

17.805

17.696

17.563

Inwoners 65 t/m 74 jaar

3.895

3.885

3.875

3.913

3.934

Inwoners 75 t/m 84 jaar

2.276

2.439

2.546

2.671

2.830

Inwoners 85 jaar en ouder

930

966

1.034

1.076

1.090

Participatiewet

219

230

BBZ

IOAW

IOAZ

Loonkostensubsidie

Wajong (stand 2019) WAO (2020 pas in juni 2021 bekend) WAZ (2020 pas in juni 2021 bekend) WIA (2020 pas in juni 2021 bekend)

598

319

482

Aantallen uitkeringsgerechtigden:

WSW-ers

158

133

117

101

461

454

446

Leerlingen speciaal onderwijs duur 3 (Viataal)Mariëlla

Leerlingen speciaal onderwijs duur 6 (Viataal) COO Talent

Leerlingen voortgezet onderwijs

2.230

2.200

2.165

2.132

2.100

Totaal leerlingen primair onderwijs

2.904

2.939

2.928

2.938

2.952

Onroerende zaakbelasting waarde niet-woningen eigenaren (x€ 1.000)

759.318

751.725

744.208

736.766

729.398

Onroerende zaakbelating waarde niet-woningen gebruikers (x€ 1.000)

659.128

652.536

646.011

639.551

633.155

Onroerende zaakbelasting waarde woningen eigenaren (x € 1.000)

6.050.312

6.171.318

6.294.745

6.420.639

6.549.052

4.745

4.960

5.180

5.400

5.640

Wajongeren Leerlingen speciaal onderwijs

Bedrijfsvestigingen Woonruimten

14.146 13.875 13.970 14.396 14.396 *) De indexering is gebaseerd op de huidige CAO-ontwikkeling en de prijsindex die we ook toepassen voor onze eigen gemeentelijke organisatie. Bij de programmabegroting bezien we of er aanvullend maatwerk nodig is voor budget gesubsidieerde instellingen.

B. Aanpassing meerjarenbegroting Meerjarenbegroting 2021-2024 x € 1.000 Meerjarenbegroting (inclusief wijzigingen)

2023

Bijstellingen meerjarenbegroting Wonen Leven Meedoen Besturen Overhead Algemene dekkingsmiddelen Mutatie reserves Bijgestelde meerjarenbegroting

Wonen (bedragen x € 1.000) Nieuw beleid/aanpassing bestaand beleid Groenonderhoud Buitengebied

-13

2024 206

2025 333

2026 561

-372 -64 -329 -90 -1.825 2.814 0 133 120

-236 8 -534 -93 -2.115 3.478 0 508 714

-236 -7 -635 -96 -2.233 3.690 0 484 817

-214 14 -699 -98 -2.891 2.260 0 -1.628 -1.067

2023

2024

2025

2026

-150 pm

-154 pm

-159 pm

-162 pm

Autonome ontwikkelingen Compensatie uitstel woningbouw Isabellaveld

-12 6 -6 -46 15 -7 46 -58 -5 -198

-12 6 -6 -48 16 7 48 0 -5 -130

-12 6 -7 -49 16 -7 49 0 -5 -111

-12 6 -7 -50 17 18 50 0 -6 -111

Totaal programma Wonen

-372

-236

-214

Leven (bedragen x € 1.000) Nieuw beleid/aanpassing bestaand beleid Exploitatiebijdrage DePetrus Autonome ontwikkelingen Verplaatsen evenementenkast Huurkosten Zuiderbos Nationaal Programma Onderwijs Nationaal Programma Onderwijs Specifieke uitkering stimulering sport

2023

2024

2025

2026

-2

-4

-31

-34

-16 -45 194 -194 20

0 0 0 0 21

0 0 0 0 22

Exploitatie aanpassingen

Centrummanagement Onderwijshuisvesting Leerplichtvergoeding Sjors Sportief Verhuuropbrengst sportaccommodatie Inleen beheerder sportaccommodatie Onderhoudsvoorziening sportacommodatie Energielasten Cultuureducatie Sjors Creatief Indexering subsidiebudgetten

Totaal programma Leven Meedoen (bedragen x € 1.000) Nieuw beleid/aanpassing bestaand beleid Subsidie Algemeen Maatschappelijk Werk Adviesraad Sociaal Domein Autonome ontwikkelingen Exploitatiebijdrage JC Elzenburg Exploitatiebijdrage HelvoirThuis Uitvoeringsbudget wet inburgering Zorgkosten Jeugd (decembercirculaire) Zorgkosten Wmo (decembercirculaire) Rijksbijdrage Participatiewet Inkomensvoorzieningen Participatiewet Bijdrage GGD Wijkteams (circulaire)

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Vught&id=b3c7dc81-bd57-4d92-8cef-1732ba8ab15b