Bijlage - Nader onderzoek huismus

Aanvullend onderzoek ecologie De Wieken te Vught Aanvullend onderzoek naar huismus, gierzwaluw en vleermuizen in het kader van de Wet natuurbescherming

Colofon Status:

Definitief

Project:

2022-0773

Datum:

13 september 2023

Samensteller:

ing. A.H.M. Ruit

Collegiale toets:

ir. T. Schrader

Opdrachtgever:

Gemeente Vught

Contactpersoon:

E. Bon

Disclaimer Blom Ecologie B.V. is niet aansprakelijk voor schade die voortkomt uit toepassing van de resultaten van werkzaamheden en/of gegevens verkregen van Blom Ecologie B.V. Niets uit deze rapportage mag zonder schriftelijke toestemming van de opdrachtgever en Blom Ecologie B.V. worden gebruikt door derden. Onder gebruik worden alle vormen van kopie, openbaarmaking en elke andere toepassing begrepen. Deze rapportage mag alleen gebruikt worden voor het doel waarvoor het is samengesteld.

Inhoud 1 Inleiding

4

1.1

Aanleiding

4

1.2

Doel

4

1.3

Beschrijving plangebied

5

1.4

Voorgenomen werkzaamheden

5

1.5

Mogelijk aanwezige soorten

5

1.6

Kader Wet natuurbescherming

6

2 Methode onderzoek

7

2.1

Theoretisch kader

7

2.2

Praktische uitvoering

7

2.3

Materialen en aanvullende onderzoeksmethodes

9

2.4

Veldbezoeken

9

2.5

Specifieke omstandigheden

9

3 Resultaten

10

3.1

Huismus

10

3.2

Gierzwaluw

11

3.3

Vleermuizen

11

3.4

Overige soorten

14

4 Conclusie

15

4.1

Huismus

15

4.2

Gierzwaluw

15

4.3

Vleermuizen

15

4.4

Overige soorten

16

4.5

Samenvatting

16

4.6

Vervolgstappen

16

1 Inleiding 1.1

Aanleiding Aan de Lidwinastraat te Vught zijn een aantal panden gesitueerd (figuur 1.1). In het kader van het vergroten van het woningaanbod is de Gemeente Vught voornemens de panden binnen het plangebied te slopen ten behoeve van de realisatie van een woonwijk. De beoogde nieuwe woonwijk staat tot zover bekend als ‘De Wieken’, in dit rapport wordt dusdanig naar de planlocatie verwezen als ‘De Wieken’.

Figuur 1.1

Het plangebied is gelegen te aan de Lidwinastraat te Vught.

Gezien de beoogde ingreep mogelijk leidt tot de aantasting van natuurwaarden beschermd onder de Wet natuurbescherming (Wnb) is een quickscan Wnb uitgevoerd naar de potentie van het plangebied en mogelijke negatieve effecten ten gevolge van de beoogde werkzaamheden (Janssen, 2018). Op basis van de quickscan Wnb kon de aanwezigheid van nestlocaties van jaarrond beschermde vogels (huismus en gierzwaluw) en vleermuisverblijfplaatsen niet uitgesloten worden (zie tabel 1.1). Om vast te stellen of het plangebied daadwerkelijk een functie heeft voor vorengenoemde soorten dient aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden. Gemeente Vught heeft Blom Ecologie verzocht dit aanvullend onderzoek uit te voeren. In voorliggende rapportage worden de bevindingen beschreven.

1.2

Doel In dit aanvullende ecologische onderzoek worden de volgende onderzoeksvragen beantwoord: • Zijn huismussen, gierzwaluwen en/of vleermuizen aanwezig in het onderzoeksgebied? • Op welke wijze maken vorengenoemde soorten gebruik van het onderzoeksgebied? Zijn in het onderzoeksgebied jaarrond beschermde nestlocaties en/of verblijfplaatsen aanwezig? • Resulteert de voorgenomen ingreep in het beschadigen of wegnemen van jaarrond beschermde nestlocaties en/of verblijfplaatsen of essentiële onderdelen van het leefgebied? Is een ontheffing Wet natuurbescherming noodzakelijk voor de voorgenomen ingreep uitgevoerd kan worden?

4

1.3

Beschrijving plangebied De bebouwing binnen het plangebied betreft diverse panden met maatschappelijke functie. Zo is er onder andere een basisschool, een sporthal en een paramedisch centrum aanwezig. De panden zijn op verschillende wijzen opgetrokken maar beschikken in ieder geval over gemetselde muren en dakpannen of bitumeuze dakbedekkingen. In de quickscan Wet natuurbescherming zijn foto’s en een uitgebreide beschrijving van het plangebied en de directe omgeving ervan te vinden (Janssen, 2018).

1.4

Voorgenomen werkzaamheden De initiatiefnemer is voornemens om de panden in het plangebied te slopen ten behoeve van de realisatie van een woonwijk met ruimte voor circa 50 à 60 woningen. De ingreep zal indicatief op hoofdlijnen bestaan uit de volgende werkzaamheden: • slopen van bebouwing: algemene sloopwerkzaamheden en afvoer sloopmateriaal; • kappen van bomen/andere groenstructuren: kapwerkzaamheden en afvoer hout; • verwijderen terreininrichting, waaronder gedeelte van het groen: graafwerkzaamheden, transport (afvoer) van materiaal en groen; • egaliseren terrein: graafwerkzaamheden en grondtransport; • realisatie nieuwbouw: algemene bouwwerkzaamheden; • revitalisatie terrein en aanleg verharding: allerhande (straat- en hoveniers) werkzaamheden.

1.5

Mogelijk aanwezige soorten Uit de quickscan Wnb (Janssen, 2018) is gebleken dat binnen het plangebied mogelijk jaarrond beschermde nestlocaties en/of vleermuisverblijfplaatsen aanwezig zijn (tabel 1.1). In het oriënterend onderzoek is beoordeeld dat nestlocaties van de huismus en/of gierzwaluw in de kinderopvang en het paramedisch centrum niet uitgesloten kunnen worden. Voor alle gebouwen is beoordeeld dat verblijfplaatsen van vleermuizen niet uitgesloten kunnen worden. In tabel 1.2 wordt de potentie naar vleermuissoort en type verblijfplaats gespecificeerd. Tabel 1.1

Overzicht van de potentie van het plangebied voor beschermde soorten (Janssen, 2018). Onderzoek nodig

Bescherming Wnb

Mogelijke functie plangebied

Ja

art. 3.5

Verblijfplaatsen in gebouwen

huismus

Ja

art. 3.1

Nestlocaties

gierzwaluw

Ja

art. 3.1

Nestlocaties

Soortgroep Planten Grondgebonden zoogdieren Vleermuizen Amfibieën, reptielen en vissen Insecten en ongewervelden Vogels (Cat. 1 t/m 4)

Vogels (Algemeen en cat. 5)

Tabel 1.2

Overzicht van de potentie voor vleermuissoorten en type verblijfplaatsen (Janssen, 2018).

Vleermuissoort

Zomer

Kraam

Paar

Massawinter

Gewone dwergvleermuis

Ja

Ja

Ja

Ja

Ruige dwergvleermuis

Ja

Nee

Ja

Nee

Laatvlieger

Ja

Ja

Ja

Nee

5

1.6

Kader Wet natuurbescherming De soortenbescherming van de Wet natuurbescherming valt op grond van internationale verdragen en nationaal beschermde soorten uiteen in drie verschillende beschermingsregimes. Deze beschermingsregimes betreffen de Vogelrichtlijn (art. 3.1), Habitatrichtlijn (art. 3.5) en de nationaal beschermde soorten (art. 3.10). De bescherming van de gierzwaluw en huismus valt onder de Vogelrichtlijn. Binnen de Vogelrichtlijn wordt onderscheid gemaakt tussen soorten waarvan het leefgebied en de nestplaats jaarrond beschermd zijn en overige broedvogels waarvan de nestplaats en het leefgebied enkel beschermd zijn tijdens de broedperiode. Vleermuizen vallen onder de bescherming van de Habitatrichtlijn. Naar aanleiding van de beoogde werkzaamheden kan overtreding van de volgende verbodsbepalingen optreden: Wnb, art. 3.1 (Vogelrichtlijnsoorten) Lid 2: Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. Lid 4: Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. Wnb, art. 3.5 (Habitatrichtlijnsoorten) Lid 2: Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren Lid 4: Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen.

Voorliggend onderzoek en rapportage zijn uitgevoerd in het kader van de Wet natuurbescherming. Aannemelijk zal per 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking treden. Binnen de Omgevingswet blijven de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn onverminderd van kracht. Uitvoeringskaders, termijnen en processen vinden binnen de Omgevingswet op andere wijze plaats. Implementatie en wijze van uitvoering zijn vooralsnog niet vastgesteld.

6

2 Methode onderzoek 2.1

Theoretisch kader Ten behoeve van ecologische onderzoek naar een aantal beschermde soorten in Nederland zijn door experts richtlijnen opgesteld. Deze richtlijnen zijn in zekere mate juridische kaders gaan vormen bij de toetsing van onderzoeken op juistheid en volledigheid. Voor de huismus en de gierzwaluw zijn deze richtlijnen vastgelegd in de Kennisdocumenten (BIJ12, 2017). Voor vleermuizen geldt het meest actuele Vleermuisprotocol (momenteel NGB, 2021) als richtlijn. De richtlijnen worden door de opstellers geëvalueerd en indien noodzakelijk aangepast. De uitgangspunten zoals deze zijn geformuleerd in de richtlijnen vormen de basis voor het soortspecifieke onderzoek wat wordt uitgevoerd door Blom Ecologie. In tabel 2.1 wordt voor de desbetreffende beschermde gebouwbewonende soorten beknopt weergeven wat de onderzoeksperioden en methode zijn. Voor de veldbezoeken wordt een minimale tussenliggende periode aangehouden voor een goede spreiding over de onderzoeksperiode, conform de relevante Kennisdocumenten en het meest actuele Vleermuisprotocol. Tabel 2.1

Samenvatting van de uitgangspunten ten behoeve van het aanvullend ecologisch onderzoek zoals geformuleerd in de relevante Kennisdocumenten en het meest actuele Vleermuisprotocol.

Soort

Type

Periode

Omschrijving

Huismus

Nest

1 april t/m 15 mei

2 veldbezoeken, idealiter in de ochtend. Inventariseren van baltsende mannetjes, nestbezoeken en het gebruik van leefgebied.

Gierzwaluw

Nest

15 mei t/m 15 juli

3 veldbezoeken in de avond, waarvan 1 tussen 20 juni en 7 juli. Inventariseren van in- en uitvliegende individuen.

Cat. 5 vogels Algemene broedvogels

Verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen

De nesten van cat. 5 soorten en andere algemene broedvogels worden meegenomen gedurende de overige veldbezoeken.

Nest

Kraam

15 mei t/m 15 juli

Zomer

15 april t/m 15 aug.

Paar

15 aug. t/m 30 sep.

Winter

1 aug. t/m 10 sep

Minimaal 2 veldbezoeken per type verblijfplaats na zonsondergang of voor zonsopkomst. Veldbezoeken kunnen gecombineerd worden uitgevoerd. Inventariseren van in- en uitvliegende individuen alsmede gedrag indicatief voor een verblijfplaats (o.a. baltsende dieren).

2.2 Praktische uitvoering De praktische uitvoering valt uiteen in standaardprocedure tijdens elk veldbezoek, de reactieve onderzoekswijze die gehanteerd wordt en, indien van toepassing, de aanvullende onderzoeksmethodes. Op basis van de te verwachten soorten en de relatieve potentie voor deze soorten binnen het onderzoeksgebied wordt het aanvullende onderzoek ingericht. Voorafgaand aan de daadwerkelijke uitvoering wordt bekeken vanaf welke posities het onderzoeksgebied (gevels/daken/dakranden met potentie) het meest efficiënt en strategisch kan worden onderzocht. De strategische punten, looproute en zichtlijnen zijn afhankelijk van de aanwezigheid van obstructies, struiken/bomen, verlichting en diverse typen van bebouwing. Tevens zijn deze afhankelijk van de te onderzoeken soortgroep.

7

Binnen de kaders van de relevante Kennisdocumenten en het Vleermuisprotocol (tabel 2.1) is de onderzoekswijze vormvrij. Afhankelijk van omstandigheden zoals de relatieve potentie, ervaring, moment van onderzoek het aantal onderzoekers, en dergelijke, worden door de diverse onderzoeksbureaus op verschillende wijze onderzoek uitgevoerd. Aangezien de te onderzoeken soorten veelal voorkeur hebben voor bepaalde type verblijfsplaatsen en leefgebied wordt door Blom Ecologie reactief onderzoek uitgevoerd. Dit type onderzoek houdt vast aan strategische punten, looproutes en zichtlijnen waarbij het geobserveerde gedrag van de te onderzoeken soort en de lokale omstandigheden leidend zijn voor de keuze van de strategische punten of looproute en de verblijfsduur per punt. De strategische punten worden bepaald op locatie voorafgaand aan de start van een onderzoek door een visuele beoordeling op de actuele potentie voor de soort in kwestie. Deze punten kenmerken zich door goed overzicht binnen het onderzoeksgebied en zicht op zoveel mogelijk potentiële in- of uitvliegopeningen. Tijdens het aanvullend onderzoek huismus wordt met name gebruik gemaakt van strategische looproutes waarbij alle potentiële nesten gedurende het veldbezoek visueel gecontroleerd worden.

Hierbij wordt specifiek gelet op de aanwezigheid van baltsende mannetjes, het gebruik van het leefgebied en het in/uit vliegen bij de nestlocaties. Voor huismus geldt dat strategische punten veelal liggen nabij geschikt leefgebied. Tijdens het aanvullend onderzoek gierzwaluw wordt met name gebruik gemaakt van strategische punten. Deze strategische punten worden gekozen op basis van overzicht van het onderzoeksgebied, relatieve potentie, sporen van nesten en in latere rondes de gegevens van de eerdere bezoeken. Tijdens het gehele veldbezoek worden het aantal laagvliegende gierzwaluwen geteld voor het inschatten van het aantal nesten op locatie. De wisseling van de strategische punten is een reactie op het gedrag van de gierzwaluw, de waarnemer verandert van strategisch punt als er sprake is van laagvliegende, bouncende en roepende gierzwaluwen in een bepaald deel van het onderzoeksgebied. Het onderzoek wordt afgerond rond zonsondergang. De onderzoeker verlaat het onderzoeksgebied echter pas wanneer alle gierzwaluwen zijn ingevlogen of uit het gebied weggetrokken zijn. Afhankelijk van de periode kan het onderzoek daardoor doorlopen tot circa 30 minuten na zonsondergang. Tijdens deze laatste 30 minuten is er vaak sprake van relatief lage activiteit waardoor dit onderzoek waar nodig zonder kwaliteitsrisico’s kan overlopen in de veldbezoeken ten aanzien van vleermuizen.

Het aanvullend onderzoek vleermuizen wordt uitgevoerd door een combinatie van strategische punten en looproutes. Tijdens het eerste veldbezoek (zowel in het voorjaar als najaar) worden strategische punten ingenomen. Op het moment dat er sprake is van uitvliegende vleermuizen beweegt de onderzoeker zich in tegenovergestelde richting (dus de vleermuis tegemoet) naar het volgende strategische punt om zo een eventueel tweede of daaropvolgende uitvliegend individu, en uiteindelijk zo mogelijk de kolonieverblijfplaats, te lokaliseren. Hierbij blijft de nadruk op de woningen die binnen het plangebied vallen. Tijdens de vervolgonderzoeken wordt per seizoen de strategische punten ingenomen waar op dat moment de hoogste trefkans is. Voor alle onderzoeken geldt dat tijdens de rondes de keuze van strategische punten en/of looproutes beïnvloed worden door veranderende omstandigheden. Dit kan zijn een plotselinge verandering van windrichting, sterke toename of afname van windkracht, defecte straatverlichting en andere omstandigheden. Het aantal factoren dat bepaalt waarom een onderzoeker juist de ene richting meer op kijkt dan de andere of er juist voor kiest af te wijken van een gebruikelijke route zijn niet of nauwelijks definieerbaar.

De wijze van onderzoek verschilt, met in achtneming van de randvoorwaarden van de relevante Kennisdocumenten en het meest actuele Vleermuisprotocol, dus per datum, per loopronde en per moment. Er is derhalve geen sprake van vaste transecten maar veel eerder van diverse looproutes naar strategische punten waarbij de frequentie van stilstaan en beweging afhankelijk zijn van de omstandigheden op dat moment. De personele inzet van ieder veldbezoek is afhankelijk van het type onderzoek, de ervaring van de waarnemers en de potentie van het plangebied. Alle veldwerkers van Blom Ecologie zijn bedreven en ervaren in onderzoeken in urbaan gebied. 8

Het onderzoek is er niet op gericht om met volledige zekerheid alle mogelijke nesten en/of verblijfplaatsen te vinden of de aanwezigheid hiervan volledig uit te sluiten. Hiervoor zou een onderzoeksinspanning geleverd moeten worden die de onderzoeksprotocollen ver overstijgt. Van de geleverde onderzoeksinspanning wordt beoordeeld dat deze voldoende is zoals dat redelijkerwijs van een initiatiefnemer gevraagd kan worden. Met het uitgevoerde onderzoek worden derhalve resultaten geleverd die een goed beeld bieden van de aantallen individuen en de actieve nesten en/of verblijfplaatsen op die momenten binnen het onderzoeksgebied.

2.3 Materialen en aanvullende onderzoeksmethodes Het huismus- en gierzwaluwonderzoek is uitgevoerd met behulp van een verrekijker. Tijdens het gierzwaluwonderzoek is gebruik gemaakt van een speaker voor het afspelen van gierzwaluwgeluiden. Indien wordt teruggeroepen door jongen of ouderdieren kunnen hiermee nestlocaties van gierzwaluwen worden geïdentificeerd. Het vleermuisonderzoek is uitgevoerd met behulp van een batdetector, type Petterson D-200x/D-240x. Deze type zijn heterodyne en D-240x heeft een time expansion functie. De time expansion functie maakt het mogelijk de geluidopnames te vertragen waardoor nauwkeurige analyse van de hoogfrequent geluiden uitgevoerd kunnen worden. Geluidswaarnemingen zijn eventueel opgenomen met een opnameapparaat van het merk Roland, type R-07. Indien inventarisatie in het veld niet mogelijk was zijn geluiden geanalyseerd met behulp van de software BATSOUND.

2.4 Veldbezoeken Het onderzoeksgebied is geïnventariseerd door ter zake deskundig ecologen van Blom Ecologie of externe ter zake deskundig ecologen onder verantwoordelijkheid van Blom Ecologie. De relevante omstandigheden ten tijde van de veldbezoeken zijn opgenomen in onderstaande tabel (tabel 2.2). Tabel 2.2

Uitgevoerde veldbezoeken gedurende het aanvullend onderzoek. Aantal

Datum

Zon

Tijd

Weersomstandighed en

2

12-4-2023

06.48

07.00-09.00

8/8, miezer, 2 Bft, 8°C

Nest

1

11-5-2023

05.53

06.00-08.00

8/8, droog, 1 Bft, 12°C

Gierzwaluw 1

Nest

3

2-6-2023

21.47

19.45-21.50

0/8, droog, 3 Bft, 19°C

Gierzwaluw 2

Nest

1

26-6-2023

21.58

19.55-22.00

3/8, droog, 1 Bft, 22°C

Gierzwaluw 3

Nest

3

11-7-2023

21.56

19.55-22.00

1/8, droog, 2 Bft, 26°C

Vleermuis 1

Zomer

3

11-5-2023

06.08

04.00-06.10

8/8, droog, 1 Bft, 10°C

Vleermuis 2

Kraam + zomer

3

2-6-2023

21.47

21.45-23.50

0/8, droog, 1 Bft, 15°C

Vleermuis 3

Kraam + zomer

3

11-7-2023

21.56

21.55-00.00

5/8, droog, 3 Bft, 23°C

Vleermuis 4

Paar + winter

2

16-8-2022

21.00

23.00-02.00

1/8, droog, 2 Bft, 22°C

Vleermuis 5

Paar

2

16-9-2022

19.55

20.55-23.00

6/8, miezer, 3 Bft, 11°C

Vleermuis 6

Winter

1

4-9-2023

20.20

00.00-2.00

0/8, droog, 2 Bft, 20°C

Veldbezoek

Functie

Huismus 1

Nest

Huismus 2

pers.

2.5 Specifieke omstandigheden Tijdens de uitvoering van het onderzoek kan er sprake zijn van dusdanig omstandigheden dat er mogelijk een vertekend beeld optreedt van de verzamelde resultaten. Hiermee wordt niet bedoeld het gemotiveerd afwijken van uitgangspunten zoals geformuleerd in de Kennisdocumenten en Vleermuisprotocol. Tijdens het onderzoek was er, voor zover de onderzoekers hebben kunnen nagaan, geen sprake van omstandigheden die mogelijk effect sorteren op de onderzoeksresultaten.

9

3 Resultaten 3.1

Huismus Per veldbezoek zijn in totaal circa 2 huismussen waargenomen. Op de planlocatie zijn geen huismussen waargenomen. De hoogste concentratie waargenomen huismussen bevond zich op enige afstand ten zuidwesten van de planlocatie. Gezien het aantal waarnemingen van huismussen is er sprake van een kleine populatie binnen en in de directe omgeving van het onderzoeksgebied (klein < 10 paar, gemiddeld 10-25 paar, groot > 25 paar). Gedurende het onderzoek zijn 2 nesten van de huismus vastgesteld. Van deze nesten bevonden zich er geen binnen het plangebied, alle nesten zijn aangetroffen in de directe nabijheid van het plangebied. De exacte vindplaats van de huismusnesten zijn weergeven in tabel 3.1. In figuur 3.1 worden de aangetroffen nestlocaties weergeven. Ten gevolge van de beoogde ingreep worden er geen nestlocaties binnen het plangebied weggenomen. Het waargenomen functionele leefgebied van huismussen is in de groenstructuren verspreid aanwezig. Op deze plaatsen bevinden zich bomen en struiken. In figuur 3.1 wordt weergeven welke delen van het onderzoeksgebied veelvuldig door huismussen worden gebruikt om te rusten, foerageren en als dekking tegen predatoren. Het gedefinieerde functioneel leefgebied is niet van essentieel belang voor het functioneren van nestlocaties van huismussen. Ten gevolge van de beoogde ingreep wordt dit functioneel leefgebied niet weggenomen. Tabel 3.1

Locaties van de aangetroffen huismusnesten.

Adres

Aantal nesten

Plangebied

Omschrijving

Servatiusstraat 6

1

Buiten

Via dakvoet aan voorzijde

Servatiusstraat 10

1

Buiten

Via dakvoet aan voorzijde

Figuur 3.1 Overzicht van de aangetroffen nestlocaties en leefgebied van huismussen binnen het onderzoeksgebied. 10

3.2 Gierzwaluw Per veldbezoek zijn in totaal circa 35 gierzwaluwen waargenomen. Deze zijn uitsluitend hoog overvliegend waargenomen en hadden geen binding met de bebouwing op en rondom het onderzoeksgebied. Het aantal wegtrekkende en aannemelijk niet-broedende individuen betreft circa 35 individuen. Gedurende het onderzoek zijn geen nesten van gierzwaluwen vastgesteld. Het functioneel leefgebied van gierzwaluwen laat zich vrijwel niet definiëren. Van aantasting van leefgebied van de gierzwaluw is derhalve geen sprake.

3.3 Vleermuizen Tijdens de onderzoeksrondes zijn in totaal een tweetal soorten waargenomen in het onderzoeksgebied (tabel 3.3). Waargenomen soorten betreffen de gewone dwergvleermuis en de laatvlieger. De meest waargenomen soort betrof de gewone dwergvleermuis. Tabel 3.2

Waarnemingen en aantallen van vleermuizen gedurende de veldbezoeken in het onderzoeksgebied. Een verblijfplaats kan bij meerdere veldbezoeken zijn vastgesteld, het totaal aantal verblijfplaatsen wordt weergegeven in tabel 3.4 en figuur 3.5.

Veldbezoek

Soort

Vleermuis 1

Gewone dwergvleermuis

Vleermuis 2

Vleermuis 3

Vleermuis 4 Vleermuis 5 Vleermuis 6

Aantal individuen

Gedrag en verblijfplaatsen

6

Zomerverblijfplaats vastgesteld 1x

Gewone dwergvleermuis

3

Foeragerend

Gewone dwergvleermuis

18

Overvliegend

Gewone dwergvleermuis

2

Zomerverblijfplaats vastgesteld 1x

Laatvlieger

1

Foeragerend

Laatvlieger

7

Overvliegend

Gewone dwergvleermuis

4

Foeragerend

Gewone dwergvleermuis

4

Overvliegend

Gewone dwergvleermuis

2

Zomerverblijfplaats vastgesteld 1x

Laatvlieger

2

Overvliegend

Laatvlieger

2

Foeragerend

Gewone dwergvleermuis

3

Baltsende mannetjes

Gewone dwergvleermuis

3

Paarverblijfplaats vastgesteld 3x

Gewone dwergvleermuis

2

Overvliegend

Gewone dwergvleermuis

7

Foeragerend

Gewone dwergvleermuis

3

Paarverblijfplaats vastgesteld 1x

Gedurende het vleermuisonderzoek zijn 6 vleermuisverblijfplaatsen vastgesteld. Hiervan zijn er 5 vleermuisverblijfplaatsen aanwezig binnen het plangebied en de overige vleermuisverblijfplaats is aanwezig buiten het plangebied. Binnen het plangebied is sprake van zomerverblijfplaatsen en paarverblijfplaatsen van gewone dwergvleermuis. De exacte vindplaats van de vleermuisverblijfplaatsen zijn weergegeven in tabel 3.4 en in figuur 3.5. Gedurende het vleermuisonderzoek is geen essentiële vliegroute en/of essentieel foerageergebied vastgesteld binnen de planlocatie. Op basis van het vleermuisonderzoek wordt de Moleneindplein en Het Lidwinapark frequent gebruikt als foerageergebied. Als vliegroute wordt de Moleneindstraat en Lidwinastraat frequent gebruikt. Op basis van het aantal waargenomen individuen is de aanwezigheid van een veel gebruikte vliegroute uitgesloten. De waargenomen individuen verspreiden zich nabij de bebouwing diffuus door het onderzoeksgebied waardoor er geen sprake is van de aanwezigheid van een vaste vliegroute. De werkzaamheden hebben geen invloed op een mogelijke vliegroute (Janssen, 2018). De resultaten van het vleermuisonderzoek onderschrijven deze beoordeling.

11

Tabel 3.3

Overzicht van de aangetroffen vleermuisverblijfplaatsen in het onderzoeksgebied.

Adres

Soort

Functie

Plangebied

Omschrijving

Moleneindplein 9

Gewone dwergvleermuis

Zomer

Binnen

2 individuen, opening onder het overstek

Moleneindplein 9

Gewone dwergvleermuis

Paar

Binnen

1 individu baltsend

Moleneindplein 9

Gewone dwergvleermuis

Zomer

Binnen

Opening tussen buitenmuur en overkapping

Moleneindplein 9

Gewone dwergvleermuis

Paar

Binnen

1 individu baltsend

Moleneindstraat 3

Gewone dwergvleermuis

Zomer

Binnen

6 individuen invliegend/bouncend in de nok

Moleneindstraat 12

Gewone dwergvleermuis

Paar

Buiten

1 individu baltsend

Lidwinastraat 42

Gewone dwergvleermuis

Paar

Binnen

3 individuen, binding met gebouw

Figuur 3.2 Overzicht van de aangetroffen vleermuisverblijfplaatsen in het onderzoeksgebied.

12

Figuur 3.3 Foto van de vleermuisverblijfplaats aan de Moleneindplein 9. Opening tussen de buitenmuur en houten overkapping.

Figuur 3.4

Foto van de vleermuisverblijfplaats aan de Moleneindstraat 3. De nokpan werd gebruikt als invliegopening.

13

3.4 Overige soorten Naast de te onderzoeken soorten waarvoor het voorliggend onderzoek is uitgevoerd zijn tijdens de veldbezoeken waarnemingen van overige soorten gedaan. De volgende vogelsoorten zijn gedurende de veldbezoeken waargenomen: groenling, houtduif, kauw, koolmees, merel, roodborst, scholekster, tjiftjaf, Turkse tortelduif, vink, winterkoning, zanglijster en zwarte kraai. Deze waarnemingen bestaan met name uit overvliegende, rustende of foeragerende vogels. In enkele gevallen zijn nesten of verblijfplaatsen van deze soorten waargenomen. De vindplaats van deze nestlocaties wordt weergegeven in figuur 3.7. Binnen de planlocatie betreft dit een kauwennest, roodborstnest en een koolmeesnest. Buiten de planlocatie is een eksternest waargenomen. Nesten van algemene broedvogels zijn beschermd gedurende het broedseizoen. Het broedseizoen loopt indicatief van 15 maart t/m 15 juli. Werkzaamheden die mogelijk nesten van algemene broedvogels aantasten dienen uitgevoerd te worden buiten het broedseizoen. In het plangebied is er sprake van nesten van cat. 5 vogels die worden weggenomen, namelijk van de koolmees. Gezien er sprake is van slechts één nest, er voldoende uitwijkmogelijkheid is in de nabije omgeving is en de soort in een gunstige staat van instandhouding verkeert is er geen sprake van zwaarwegende redenen met betrekking tot cat. 5 vogels.

Figuur 3.4 Overzicht van de aangetroffen nestlocaties van algemene broedvogels en vogels die vallen onder cat. 5.

14

4 Conclusie 4.1

Huismus In april en mei 2023 is onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van de huismus in het plangebied De Wieken te Vught. Het onderzoek is uitgevoerd conform de bepalingen in het Kennisdocument huismus (BIJ12, 2023). Tijdens het onderzoek is vastgesteld dat in het onderzoeksgebied geen nesten van huismus aanwezig zijn. Buiten de planlocatie zijn twee huismussenesten aangetroffen. Binnen het plangebied is er geen sprake van het wegnemen van essentiële onderdelen van het leefgebied. De beoogde ingreep leidt niet tot overtreding van een verbodsbepaling van de Wet natuurbescherming art. 3.1, lid 2. Een ontheffing van de Wet natuurbescherming is niet benodigd.

4.2 Gierzwaluw In juni 2023 is onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van de gierzwaluw in het plangebied De Wieken te Vught. Het onderzoek is uitgevoerd conform de bepalingen in het Kennisdocument gierzwaluw (BIJ12, 2017). Tijdens het onderzoek zijn er geen gierzwaluwnesten waargenomen. De beoogde ingreep leidt tot niet overtreding van een verbodsbepaling van de Wet natuurbescherming art. 3.1, lid 2. Een ontheffing Wet natuurbescherming is derhalve niet benodigd.

4.3 Vleermuizen In augustus, september 2022 en mei, juni, juli 2023 is onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van vleermuizen in het plangebied De Wieken te Vught. Het onderzoek is uitgevoerd conform de bepalingen in het meest actuele Vleermuisprotocol (NGB, 2021). Tijdens het onderzoek zijn 7 verblijfplaatsen van vleermuizen vastgesteld. Tijdens het onderzoek is vastgesteld dat de woningen in het plangebied (Moleneindplein 9, Moleneindstraat 3, Moleneindstraat 12 en Lidwinastraat 42) een functie hebben voor de gewone dwergvleermuis als zomer- en paarverblijfplaats. Van deze verblijfplaatsen worden er 6 bij de beoogde ingreep weggenomen. Tevens maakt het plangebied (in beperkte mate) onderdeel uit van het leefgebied, maar is er geen sprake van het wegnemen van essentiële onderdelen van het leefgebied. De beoogde ingreep leidt tot overtreding van een verbodsbepaling van de Wet natuurbescherming art. 3.5, lid 2 (verstoren vleermuizen) en lid 4 (wegnemen 5 verblijfplaatsen). Er dient ten aanzien van gewone dwergvleermuis een ontheffing van de Wet natuurbescherming voorhanden te zijn alvorens de woningen met vleermuisverblijfplaatsen gesloopt kunnen worden.

15

4.4 Overige soorten Het onderzoek beperkte zich in beginsel tot huismus, gierzwaluw en vleermuizen. Tijdens het onderzoek is tevens gelet op individuen, nesten en/of verblijflocaties van andere soorten in het plangebied. Er zijn in totaal 3 nesten van kauw, koolmees en roodborst aangetroffen binnen het plangebied. Er is voor cat. 5 vogelsoorten geen sprake van ecologische zwaarwegende redenen en derhalve ook geen ontheffing Wnb noodzakelijk. Zoals beschreven staat in de Vogelrichtlijn zijn alle vogels in Nederland beschermd tijdens het broedseizoen. Indicatief betreft het broedseizoen de periode 15 maart t/m 15 juli. Om overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen dienen werkzaamheden die mogelijk leiden tot verstoring of aantasting van nesten buiten het broedseizoen uitgevoerd te worden.

4.5 Samenvatting Tabel 4.1

Samenvatting van de aangetroffen nestlocaties en vleermuisverblijfplaatsen in het onderzoeksgebied.

Soort

Type

Aantal wegnemen

Aantal behouden

Bescherming Wnb

Ontheffing nodig

Huismus

Nest

0

2

Art. 3.1

Nee

Gierzwaluw

Nest

0

0

Art. 3.1

Nee

Zomer

3

0

Paar

3

1

Art. 3.5

Ja

Ekster

0

1

Kauw

1

0

Koolmees

1

0

Art. 3.1

Nee

Roodborst

1

0

Gewone dwergvleermuis

Nesten broedvogels en cat. 5 vogels

4.6 Vervolgstappen Voor de uitvoering van de ingreep is ontheffing nodig van de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming (tabel 4.1). Conform de relevante wetteksten en Kennisdocumenten wordt aanbevolen om de navolgende aspecten te onderbouwen. Deze aspecten maken integraal onderdeel uit van het projectplan ten behoeve van de ontheffingsaanvraag. 1. De activiteit is nodig met een wettelijk belang (Wnb, art. 3.8, lid 5b); 2. Voor de activiteit is geen alternatieve bevredigende oplossing (Wnb, art. 3.8, lid 5a); 3. De staat van instandhouding van de soort blijft gewaarborgd (Wnb, art. 3.8, lid 5c); 4. Bepaal compensatie en mitigatie (Wnb, art. 3.8, lid 5c). Een ontheffingsaanvraag Wnb is enkel succesvol als al deze aspecten voldoende onderbouwd kunnen worden. Indien de ingreep geen wettelijk belang kent of indien de staat van instandhouding van de aanwezige soorten in het geding komt kan een ontheffing Wnb mogelijk geweigerd worden. Bevoegd gezag heeft de wettelijke termijn van 20 weken (13 + 7 weken verlenging) om een ontheffingsaanvraag Wnb te beoordelen. De planning van de werkzaamheden dient aangepast te worden aan de aanwezige soorten om zoveel mogelijk de werkzaamheden uit te voeren buiten kwetsbare periodes. Dergelijk maatwerk kan ervoor zorgen dat het project enkel in bepaalde periodes van het jaar uitgevoerd kan worden.

Indien de werkzaamheden leiden tot het wegnemen van nesten of verblijfplaatsen dienen alternatieve verblijfplaatsen gedurende een bepaalde periode aanwezig te zijn naast de huidige nesten of verblijfplaatsen. Deze gewenningsperiode is afhankelijk van de soort en het aantal individuen en betreft indicatief een aantal maanden en/of een specifiek seizoen.

16

Het tijdig aanbrengen van alternatieve verblijfplaatsen is van belang om onnodige vertraging te voorkomen. Raadpleeg voor de plaatsing van de voorzieningen een ter zake deskundig ecoloog.

17

Bronvermelding Janssen, N., 2018. Rapportage quickscan Flora en Fauna De Wieken te Vught. Econsultancy, Boxmeer. NGB, Zoogdiervereniging en Gegevensautoriteit Natuur, 2021. Vleermuisprotocol, versie januari 2021.

Geraadpleegde documenten (BIJ12, 2017) Kennisdocument Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) Kennisdocument Gierzwaluw (Apus apus) Kennisdocument Huismus (Passer domesticus) (2023) Kennisdocument Ruige dwergvleermuis (Pipistrellus nathusii)

18

Koeweistraat 2 4181 CD Waardenburg 0418 820 288

blomecologie.nl 19