Bijlage - Gedragscode integriteit politieke ambtsdragers gemeente Vught 2024

Gedragscode integriteit raadsleden, burgerleden, burgemeester en wethouders gemeente Vught - 2024 Voorwoord Integriteit staat voor de persoonlijke eigenschap van een individu, in dit geval van ons, de raadsleden en dagelijks bestuurders van de gemeente Vught. Een beetje integer bestaat niet volgens wijlen minister Ien Dales. Met onze integriteit tonen we dat we eerlijk en oprecht handelen en niet omkoopbaar zijn. Wij laten onze intrinsieke betrouwbaarheid zien en houden vast aan de kernwaarden die we hebben vastgelegd in ‘De Vughtse Code’. Ons handelen is integer en gericht op het algemeen belang van Vught. We stellen onze inwoners centraal, we zijn open en transparant en handelen met respect voor anderen. Ons werk ligt onder een vergrootglas en vraagt van ons een kritisch bewustzijn. We hebben verantwoording af te leggen aan onze inwoners maar ook naar elkaar. Integriteit verwijst naar de kwaliteit van eerlijkheid, onkreukbaarheid en betrouwbaarheid. Het is een deugd die impliceert dat wij handelen op basis van een sterk intern kompas en dat we consistent zijn in ons gedrag, ongeacht of je gezien wordt of niet. Het is van belang te beseffen dat we integriteit niet lichtvaardig nemen. Het vereist dat we onze verantwoordelijkheid serieus nemen. We zijn ons bewust van het feit dat onze keuzes invloed hebben op anderen en op de betrouwbaarheid die we daarmee uitstralen.

Het kan ons ook kwetsbaar maken, omdat het betekent dat we vasthouden aan onze principes, zelfs als dit moeilijk is of tegen de stroom ingaat. Daarom wegen we zorgvuldig hoe onze acties overeenkomen met onze waarden en normen. Integriteit is niet alleen een individuele verantwoordelijkheid, maar ook een collectieve verplichting om elkaar te ondersteunen in het handhaven van onze standaarden. Kortom, integriteit is een hoeksteen van karakter en gedrag, waarbij eerlijkheid en principes centraal staan. Wet- en regelgeving geeft ons kaders hoe te handelen. In aanvulling hierop leggen we in onderstaande gedragscode vast hoe wij in Vught invulling geven aan die kaders. De code is een richtsnoer voor ons handelen. 1

Inhoudsopgave I.

De kernwaarden van Vught ...............................................................................................3

Het dienen van het algemeen belang ........................................................................................3 Open en transparant ................................................................................................................3 II.

Integriteitsthema’s ...........................................................................................................5

1.

Voorkomen van belangenverstrengeling............................................................................5

2.

Nevenfuncties .................................................................................................................7

3.

Omgang met informatie ................................................................................................. 10

4.

Aannemen of afwijzen van geschenken en uitnodigingen ................................................. 11

5.

Gebruik van voorzieningen van de gemeente ................................................................... 13

6.

Respectvolle omgang..................................................................................................... 14

7.

Evaluatie en verantwoordelijkheden ............................................................................... 15

2

I.

De kernwaarden van Vught

Deze gedragscode van het gemeentebestuur van Vught stelt twee overkoepelende kernwaarden centraal, namelijk het dienen van het algemeen belang en openheid en transparantie. Daarnaast geeft deze gedragscode aan de hand van een zevental integriteitsthema’s, richtlijnen voor het maken van integere keuzes.

Het dienen van het algemeen belang In Vught dienen wij in de eerste plaats het algemeen belang en stellen wij onze inwoners centraal. We maken geen misbruik van onze functie en zijn niet uit op eigen gewin. Als gemeentebestuur staan wij midden in de Vughtse samenleving. We zijn intensief betrokken bij onze inwoners, verenigingen, ondernemers en andere maatschappelijke organisaties in Vught en weten daardoor wat er speelt. Maar al deze netwerken en contacten zorgen er ook voor dat we te maken kunnen krijgen met conflicterende belangen. Daarmee willen we integer omgaan.

Open en transparant Naast de behartiging van het algemeen belang houdt integriteit in dat we ons als deelnemer aan de Vughtse politiek bewust zijn van onze omgeving en integriteitsdilemma’s met elkaar bespreken. We zijn transparant, open, eerlijk en navolgbaar, zowel richting mensen binnen het gemeentehuis als naar inwoners en ondernemers daarbuiten. Integriteit is altijd tweezijdig: een ander kan jouw gedrag anders interpreteren of beoordelen. Het is dan ook van belang om doorlopend met elkaar in gesprek te blijven over wat integer handelen inhoudt. Deze gedragscode dient als een spiegel: de code moet eraan bijdragen dat we zelfbewust zijn, dat we ons eigen gedrag kritisch tegen het licht houden en dat we altijd handelen vanuit respect naar anderen. De gedragscode is geen uitputtend document waarin alle mogelijke integriteitsdilemma’s worden behandeld en gedrag wordt onderverdeeld in goed of fout. Vaak is dat ook niet mogelijk, doordat regels ontbreken of onduidelijk zijn en omdat niet alle mogelijke situaties uitputtend te voorspellen zijn. Ook in die situaties dienen we integere keuzes te maken.

3

De uitgangspunten in deze code helpen ons daarbij en zijn een aanvulling op wettelijke regels. Zij vormt een beoordelingskader en leidraad bij twijfel, vragen en discussies. Het niet naleven van de gedragscode heeft geen rechtsgevolgen. Dat maakt de gedragscode evenwel niet vrijblijvend.

Leeswijzer Als collegeleden, raadsleden en burgerleden van de gemeente Vught zijn wij aanspreekbaar op ons gedrag en de keuzes die wij maken. Deze gedragscode is van toepassing op ons allen. Sommige bepalingen zijn specifiek voor collegeleden, andere zijn specifiek voor raadsleden en burgerleden. Omwille van de leesbaarheid kunt u overal waar u ‘raadslid’ leest ook ‘burgerlid’ lezen. Daar waar u ‘wij’ leest worden de college-, raads- én burgerleden’ bedoeld. De gedragscode is onderverdeeld in verschillende integriteitsthema’s. Elk van deze thema’s kent, naast de twee overkoepelende kernwaarden zoals hierboven benoemd, verschillende richtlijnen waartegen collegeleden en raadsleden hun gedrag kunnen afzetten. Ook staan er bij ieder thema een aantal vragen die de lezer kunnen aanzetten om kritisch te reflecteren op zijn of haar eigen gedrag.

4

II.

Integriteitsthema’s

1. Voorkomen van belangenverstrengeling Opkomen voor het algemeen belang betekent dat we ervoor zorgen dat we belangenverstrengeling voorkomen. Er is sprake van belangenverstrengeling als jouw persoonlijk belang mogelijk in strijd is met het algemeen belang van de gemeente als geheel. Een persoonlijk belang kan heel breed worden opgevat. Dit kunnen nevenfuncties zijn, maar ook andere persoonlijke belangen zoals financiële belangen, relationele belangen zoals banden met familie en vrienden, et cetera. Het gaat er dus niet alleen om dat er belangenverstrengeling is, maar ook dat de schijn van belangenverstrengeling wordt voorkomen.

Wettelijke grenzen voor raadsleden en burgemeester en wethouders Indien men een persoonlijk belang heeft in een bepaalde politieke kwestie, mag een lid van de gemeenteraad op grond van artikel 28 van de Gemeentewet niet deelnemen aan beraadslaging en stemming. Als raadslid beoordeel je dus of er sprake is van een persoonlijk belang waardoor belangenverstrengeling ontstaat die de beraadslaging en stemming onterecht kan beïnvloeden. Voor wethouders en de burgemeester geldt op grond van artikel 58 van de Gemeentewet dezelfde wettelijke grens. Het gaat er kortom zowel bij raadsleden als bij burgemeester en wethouders om dat persoonlijke belangen niet in de plaats komen of schijnen te komen van het behartigen van het algemeen belang. Als raadslid, burgemeester of wethouder kun je betrokken zijn bij diverse lokale verenigingen of clubs, zolang dit het nastreven van het algemeen belang niet in de weg staat.

5

Belangrijke vragen die gesteld kunnen worden bij twijfel over belangenverstrengeling zijn: •

Heb ik een persoonlijk belang dat mogelijk onderdeel kan worden van de politieke besluitvorming?

•

Bestaat het risico dat ik mij niet uitsluitend laat leiden door de behartiging van het algemeen belang?

Een grijs gebied buiten de wettelijke grenzen Buiten de politieke besluitvorming is echter ook een grote mate aan grijs gebied, niet alleen voor raadsleden maar ook voor burgemeester en wethouders. De wet verbiedt dat persoonlijke belangen de politieke besluitvorming bereiken. Buiten de politieke besluitvorming kunnen persoonlijke belangen in theorie dus wel een plek krijgen. In Vught zijn we het er echter met elkaar over eens dat verstrengeling van persoonlijke belangen met het algemeen belang ook buiten de politieke besluitvorming moet worden voorkomen. Hier ligt de grens: als bijvoorbeeld het lidmaatschap van verenigingen geen enkel risico vormt om in de sfeer van het behartigen van het algemeen belang te geraken (zoals het louter recreatief sporten), dan bestaat er geen (schijn van) belangenverstrengeling. Wij vinden de behartiging van zo’n belang dus toegestaan. Bij het lidmaatschap van een vereniging, waarbij bepaalde (gebundelde) persoonlijke belangen ook actief worden behartigd, vinden we dat het lidmaatschap van een raadslid of burgemeester of wethouder bedoeld moet zijn om informatie over belangen op te halen of om steun te betuigen aan bepaalde belangen, zonder dat deze steun actief verdedigd wordt. Daarnaast vinden wij het wenselijk om transparant te zijn over de belangen waaraan we steun betuigen.

Als we actief optreden als belangenbehartiger van een bepaalde vereniging, dan mag dit optreden niet verstrengeld raken met de behartiging van het algemeen belang in Vught. Vragen die gesteld kunnen worden bij twijfel over (de schijn van) belangenverstrengeling zijn: •

Vanuit welke hoedanigheid behartig ik mijn persoonlijk belang?

•

Hoe actief behartig ik mijn persoonlijk belang?

•

Verhindert of dreigt de behartiging van mijn persoonlijk belang verstrengeld te raken met mijn publieke taakbehartiging?

6

Zo is het in Vught bijvoorbeeld toegestaan om als raadslid bij bewoners- of inspraakavonden aanwezig te zijn maar alleen als toehoorder. Inspreken in de hoedanigheid van raadslid is niet aan de orde. Het is ook onwenselijk om een persoonlijk belang te behartigen op diezelfde inspraakavond door het woord te voeren voor bijvoorbeeld jouw vereniging. Immers, het behartigen van dit belang kan hierbij verstrengeld raken met de behartiging van het algemeen belang van de gemeente, omdat jij vanuit het algemeen belang alle belangen eerlijk en gelijkmatig dient af te wegen. Kortom: de grens ligt daar waar persoonlijke belangen verstrengeld kunnen raken met de behartiging van het algemeen belang van de gemeente.

2. Nevenfuncties We wonen allemaal in de gemeente Vught en staan middenin de samenleving. Het uitvoeren van nevenfuncties hoort daarbij. Nevenfuncties zijn alle betaalde en onbetaalde functies die naast het raadslidmaatschap, het burgemeesterschap of het wethouderschap worden vervuld. Over die nevenfuncties zijn we open en transparant: we zorgen altijd voor een actueel overzicht bij de griffie (raadsleden) en gemeentesecretaris (collegeleden). Als er wijzigingen zijn, geven we dit binnen één week door aan de griffier (raadsleden) en de gemeentesecretaris (collegeleden). De informatie over nevenfuncties omvat in ieder geval: a.

de omschrijving van de (neven)functie;

b.

de organisatie voor wie de (neven)functie wordt verricht;

c.

of het al dan niet een (neven)functie betreft uit hoofde van het raadslidmaatschap/ ambt;

d.

en of de (neven)functie bezoldigd of onbezoldigd is.

Een aantal nevenfuncties is volgens de Gemeentewet onverenigbaar met de functie van raadslid (artikel 13 Gemeentewet). Daarnaast mogen raadsleden echter ook niet werkzaam zijn als adviseur of advocaat voor of tegen de gemeente in geschillen.

7

Voor wethouders en burgemeesters (respectievelijk artikel 36b en artikel 68 Gemeentewet) geldt ook een aantal onverenigbare betrekkingen. Daarnaast stelt de Gemeentewet voor wethouders en burgemeesters (respectievelijk artikel 41b en artikel 67 Gemeentewet) de expliciete grens dat nevenfuncties niet worden vervuld, indien de uitoefening daarvan ‘ongewenst is met het oog op een goede vervulling van zijn wethouderschap’ en bij de burgemeester het 'burgemeestersambt’. De griffier (raadsleden) en de gemeentesecretaris (collegeleden) houden een lijst met nevenfuncties van politieke ambtsdragers bij en beheren deze. De lijst is openbaar en via internet beschikbaar.

Beoordeling van onwenselijkheid De wet verbiedt dus voor wethouders en burgemeesters expliciet nevenfuncties die ongewenst zijn met het oog op hun ambt, maar bij raadsleden is dit niet expliciet gemaakt. Wel kunnen bepaalde functies een grote kans op belangenverstrengeling met zich meebrengen en daarom slecht te combineren zijn met het raadslidmaatschap. Daarom beoordelen wij of nevenfuncties van zowel wethouders, als burgemeester, als raadsleden, wenselijk zijn. Het uitgangspunt voor de beoordeling of sprake is van onwenselijkheid van nevenfuncties is dat de nevenfuncties het belang van de gemeente niet mogen schaden of daarmee in strijd mogen zijn en dat ze een goede uitoefening van het wethouderschap of raadslidmaatschap niet in de weg staan. Daarvan kan sprake zijn bij functies die de gemeente in een negatief daglicht zetten en bij functies die veel raakvlakken hebben met het ambt van raadslid of wethouder, bijvoorbeeld omdat er veel contact met de gemeente nodig is. Daardoor kunnen de onafhankelijkheid en onpartijdigheid in het geding komen. In die situaties moeten we ons dusdanig vaak onthouden van stemming en beraadslaging dat in feite het raadslidmaatschap of wethouderschap niet of nauwelijks uitgeoefend kan worden.

8

Wanneer we twijfelen over het combineren van een nevenfunctie met het lidmaatschap van raad of college, zullen we: •

Kritisch bij onszelf te rade gaan of we de nevenfunctie wel kunnen aanvaarden of behouden. Ook gaan we na of er zaken zijn die we juist vanuit de nevenfunctie moeten regelen of nalaten, om te voorkomen dat onze activiteiten vanuit de nevenfunctie raken aan het werken voor de gemeente.

•

Overleggen met de burgemeester en de griffier (voor raadsleden) of de burgemeester en de gemeentesecretaris (voor collegeleden). Indien nodig maken we daarbij afspraken over de manier waarop de nevenfunctie gecombineerd wordt met het raadslidmaatschap of wethouderschap. Bijvoorbeeld over het onthouden van stemmen of niet deelnemen aan de beraadslagingen op bepaalde onderwerpen. Zulke afspraken worden door de griffier (voor raadsleden) of de gemeentesecretaris (voor collegeleden) vastgelegd en het presidium wordt over deze afspraken geïnformeerd.

Praktijkvoorbeelden I. Je bent raadslid en tevens voorzitter van de voetbalvereniging. Mag het raadslidmaatschap gecombineerd worden met dit voorzitterschap? Ja, dat mag. Artikel 13. Gemeentewet verbiedt deze combinatie van functies niet. Deze nevenfunctie, zoals ook alle andere functies die je bekleedt, moet wel worden gemeld bij de griffie en wordt openbaar gemaakt op de website van de gemeenteraad. II. In de raad wordt het raadsvoorstel ‘Speel-, beweeg- en sportbeleid’ behandeld. Mag jij stemmen terwijl je voorzitter bent van de voetbalvereniging? Ja, je mag zeker stemmen. Dit beleid gaat over alle speel, beweeg en sport elementen in Vught. Als raadslid is jouw kennis over deze elementen van belang om goede besluiten te kunnen nemen. Het is belangrijk dat je als raadslid jouw recht om te stemmen gebruikt. III. De raad wordt gevraagd om een besluit te nemen over de uitbreiding van voetbalvelden. De uitbreiding geldt ook voor de voetbalvereniging waar jij voorzitter bent. Mag jij stemmen? Nee, dat mag je niet. Er is sprake van belangenverstrengeling. Jouw vereniging is immers direct belanghebbende. De belangenverstrengeling is die van enerzijds het vertegenwoordigen van de belangen van jouw club in je rol van voorzitter versus het 9

belang van het dorp om te komen tot een weloverwogen besluit over de uitbreiding van de voetbalvelden. IV. Je bent niet bestuurlijk verantwoordelijk in de voetbalvereniging maar maakt wel deel uit van de werkgroep die het bestuur adviseert over het uitbreiden van de accommodatie. Mag je meestemmen over de uitbreiding als die aan de orde komt? Nee, ook in dit geval mag je dat niet. Gezien jouw rol als adviseur is er sprake van belangenverstrengeling. Jouw opdrachtgever is direct belanghebbende.

3. Omgang met informatie In ons werk als raads- of collegelid krijgen we toegang tot een veelheid aan informatie, waaronder ook gevoelige informatie of persoonsgegevens. We gaan zorgvuldig met deze informatie om: we bewaren de informatie op een veilige plek, waar derden geen toegang tot hebben, en gebruiken die alleen voor de uitoefening van ons werk in raad of college. Informatie die we vanuit ons ambt hebben gekregen gebruiken we dan ook niet om er persoonlijk of ander voordeel uit te krijgen of voor de uitoefening van onze nevenfuncties. Dit geldt ook voor informatie die op zichzelf niet geheim is, maar op het moment van verkrijging en gebruik nog niet kenbaar is voor anderen. Inwoners en ondernemers hebben immers recht op een gelijke informatiepositie. Wanneer het gaat over openbare informatie, dan mogen we deze openbare informatie ook delen met anderen. Deze informatie is namelijk voor iedereen toegankelijk. Zo kunnen we inwoners die ons benaderen wijzen op subsidieregelingen of op formele bekendmakingen van de gemeente. Het is echter niet de bedoeling dat we de formele procedures met de gemeente gaan omzeilen door bijvoorbeeld zelf afspraken met ambtenaren voor anderen in te plannen. Het onderliggende principe hierbij is dat de gelijke informatiepositie van alle burgers van Vught zo veel mogelijk gewaarborgd blijft.

De vragen die wij onszelf moet stellen bij de omgang met informatie zijn: •

Is de informatie die ik tot mijn beschikking heb vrij toegankelijk en beschikbaar voor iedere inwoner van Vught?

•

Bevoordeelt het delen van de informatie aan specifieke personen die personen onevenredig ten opzichte van andere inwoners van Vught? 10

•

Is het delen van deze informatie in overeenstemming met gemeentelijke procedures zoals die voor iedereen gelden?

Praktijkvoorbeelden I. Binnenkort start de inschrijving voor de nieuwe starterswoningen in dat prachtige, groene gebied van Vught. De datum is echter nog niet bekend gemaakt. Jij schat in met alle kennis die je hebt, dat de inschrijving over 4 weken start. Beetje onhandig zo aan de start van de zomervakantie, dus je adviseert jouw jonge collega om vooral niet meteen op vakantie te gaan, zodat ze als één van de eerste kan inschrijven. Mag je dit advies geven? Nee, dat mag je niet. Dit advies kan jij geven omdat je over informatie beschikt die andere burgers niet hebben (voorkennis) en dat is in strijd met deze gedragscode. II. De commissievergadering is net besloten geweest voor de behandeling van een op handen zijnde verkoop van grond. Het betreft een aanzienlijk perceel waarvan de bestemming nog wel moet worden aangepast willen er woningen gebouwd kunnen worden. De pers heeft deze case al langer op het vizier. Een collega raadslid heeft net op X het volgende bericht geplaatst: ‘Het gaat echt gebeuren in Helvoirt. Ik zit hier een besloten commissievergadering maar de bestemming van het perceel van Boer Arend wordt aangepast ten behoeve van de bouw van 15 woningen’. Mag dit? Nee, dit mag je collega raadslid niet doen. Van rechtswege (hoofdstuk Va. Gemeentewet) geldt dat in een besloten vergadering op hetgeen besproken geheimhouding rust.

4. Aannemen of afwijzen van geschenken en uitnodigingen In ons werk als raads- of collegelid krijgen we met regelmaat uitnodigingen van inwoners, verenigingen en bedrijven. Vaak zijn die bedoeld om kennis te maken of om het gemeentebestuur mee te nemen in ontwikkelingen. Ook komt het voor dat college- en raadsleden een bedankje ontvangen. We nemen niet alle geschenken en uitnodigingen aan. Als gemeentebestuur is het van belang om onafhankelijk en onpartijdig te kunnen oordelen. Daarom nemen we geen geschenken en uitnodigingen aan die onze onafhankelijke en onpartijdige positie in gevaar kunnen brengen óf die indruk kunnen wekken (zie ook artikel 14 van de Gemeentewet). 11

Wanneer een geschenk of uitnodiging vanwege de omvang of de waarde de indruk kan wekken dat het raads- of collegelid gevoelig is voor gunsten, nemen we dit niet aan en bieden we het ook niet aan. Als het geschenk of de uitnodiging functioneel is, kan het worden aangenomen als de waarde van het geschenk of de uitnodiging daarmee in verhouding staat.

Praktijkvoorbeelden I. Als raadslid spreek je regelmatig met ondernemer Aad die een transportbedrijf heeft in Vught. Je ziet hem ook veelvuldig op het voetbalveld waar jullie dochters in één team spelen. Momenteel heeft Aad gedoe met de gemeente. Iets met een uitbouw van het bedrijfspand en een bestemmingsplan. Aad heeft jou, zaterdag langs het voetbalveld, gevraagd wat hij het beste kan doen. Een dag later ligt er een enveloppe met een vrijkaartje voor het concert van Guus Meeuwis in je brievenbus. Je herkent het handschrift; die Aad heeft het hart op de goede plek denk je. Het vrijkaartje kan je toch gewoon aannemen, niemand die het weet? Nee, het vrijkaartje mag je niet aannemen. Ook niet als het bedrag van het vrijkaartje een waarde vertegenwoordigt onder de € 50,-. Door het vrijkaartje te aanvaarden torn je aan je onafhankelijkheid en onpartijdigheid. Het is ook strijdig met de eed/belofte die je hebt afgelegd bij je benoeming als raadslid.

II. Je hebt in de hoedanigheid als raadslid debatlessen verzorgt op het Maurick College en krijgt als een dank een bos bloemen. Mag je die aannemen? Ja, dat mag. Het is een hartelijk gebaar, je representeert de raad/gemeente en het wekt ook niet de schijn op dat je omkoopbaar bent. Geschenk en omstandigheid staan in verhouding. De beslissing om een geschenk of uitnodiging aan te nemen wordt afgewogen aan de hiernavolgende drie uitgangspunten: •

Functionaliteit: met functionaliteit wordt bedoeld dat het geschenk of de uitnodiging functioneel moet zijn voor het ambt dat we voor de gemeente uitvoeren. Dit betekent dat we een uitnodiging voor bijvoorbeeld een door de gemeente gesubsidieerd evenement kunnen aannemen, omdat dit helpt bij de controlerende taak van het gemeentebestuur. Ook kan het bij het ambt horen om de gemeente te representeren op dergelijke bijeenkomsten.

12

Een vraag die bij twijfel gesteld kan worden is dan ook: ‘Stelt het geschenk of de uitnodiging mij in staat het algemeen belang beter te behartigen?’ •

Proportionaliteit: een geschenk of uitnodiging moet in verhouding staan tot het doel waarvoor het wordt gegeven. Eigenlijk staan geschenken met een waarde van meer dan 50 euro of die een repeterend karakter hebben nooit in verhouding. Zo is een bos bloemen als dank voor aanwezigheid bij een opiniepanel wel proportioneel, maar een geschenk waarbij een bedrijf alle raadsleden na afloop van een werkbezoek een jaar lang gratis producten aan zou bieden, staat niet in verhouding. De vraag is dan: ‘Staat het geschenk of de uitnodiging in redelijke verhouding tot het doel van de gever?’ In Vught hebben we afgesproken dat incidentele geschenken die een geschatte waarde van € 50 of minder vertegenwoordigen, in ontvangst mogen worden genomen. Hiervan hoeft geen melding te worden gemaakt. Geschenken die uit hoofde van het politieke ambt worden ontvangen en die een geschatte waarde van meer dan € 50 vertegenwoordigen worden, als zij niet worden teruggestuurd, via de griffier (raadsleden) en gemeentesecretaris (collegeleden) geregistreerd en eigendom van de gemeente. Beiden houden een lijst bij die is in te zien op aanvraag.

•

Onafhankelijkheid: een geschenk mag er nooit toe leiden dat de onafhankelijkheid van het raadslid om politieke besluiten te nemen wordt bedreigd. Indien een geschenk ertoe kan leiden dat we ons bij aanneming daarvan bezwaard kunnen voelen als we daar niets tegenover stellen, is dit een indicatie om het geschenk niet aan te nemen. Ook als het geschenk de indruk kan wekken dat er een tegenprestatie wordt verwacht, accepteren we het niet. Vragen die we ons hierbij kunnen stellen zijn: ‘Vereist het geschenk of de uitnodiging dat ik hiervoor iets terugdoe?’ ‘Of kan het die indruk wekken?’ ‘Versterkt het geschenk of de uitnodiging mijn controlerende rol als raadslid of mijn representatieve rol als collegelid?’

5. Gebruik van voorzieningen van de gemeente De gemeente biedt ons faciliteiten aan, die ons werk vergemakkelijken. In bruikleen ontvangen wij, indien gewenst, een tablet en voor onze vergaderingen staat het Raadhuis tot onze beschikking. Het spreekt voor zich dat wij netjes en volgens de aan ons uitgereikte gebruiksvoorwaarden, met deze faciliteiten omgaan. 13

Voorzieningen en eigendommen van de gemeente gebruiken we nooit in het voordeel van onszelf of in het voordeel van derden is, tenzij hier afspraken over zijn gemaakt.

Praktijkvoorbeeld De fractiekamers in het Raadhuis staan ten dienste van de fracties. Er kan vergadert en gewerkt worden ten behoeve van je gemeenteraadswerk. De kosten van het huren van een zaal voor jullie openbare verkiezingsbijeenkomst doet jullie besluiten om de bijeenkomst te houden in het Raadhuis. Het is op een woensdagavond dus jullie zitten geen enkele andere fractie in de weg. Mag dit? Nee, een verkiezingsbijeenkomst is een partij aangelegenheid en heeft geen 1 op 1 relatie met jullie werk als fractie in de gemeenteraad. Bij twijfel altijd de griffier raadplegen.

6. Respectvolle omgang We gaan respectvol om met inwoners, ondernemers, ambtenaren en met elkaar. We hebben respect voor elkaars grenzen. Daarbij staan we open voor feedback van de ander en passen we ons gedrag aan op de grenzen van anderen. Als we zien dat iemand moeite heeft met het gedrag van een ander, dan helpen we diegene. Zowel binnen als buiten de raadszaal stellen we ons respectvol op. Dat betekent niet alleen respectvol taalgebruik, maar ook een respectvolle houding en lichaamstaal. We voeren discussies altijd op de inhoud en nooit op de persoon. We verspreiden nooit (opzettelijk) onwaarheden over elkaar en staan altijd open voor hoor- en wederhoor. De respectvolle omgang in de raadszaal uit zich in het feit dat we altijd via de voorzitter praten. Ook laten we elkaar uitspreken en interrumperen we alleen via de voorzitter. Raadsen collegeleden zijn zorgvuldig en proportioneel in de keuze van woorden en raadsinstrumenten. Het college richt zich altijd tot de gehele raad en de coalitie geeft zichtbaar ruimte aan de betrokkenheid van de oppositie. Het gemeentebestuur van Vught heeft sinds 2023 een levend werkdocument waarin de afspraken over de omgangsvormen staan opgeschreven, genaamd ‘De Vughtse Code’. Aan deze afspraken houden we ons met elkaar.

14

We zijn ons ervan bewust dat we een voorbeeldfunctie hebben. We zorgen ervoor dat wij met ons gedrag de goede naam van het gemeentebestuur niet beschadigen. We houden ons aan wet- en regelgeving en gaan respectvol met elkaar om. Inwoners en ondernemers maken niet altijd het onderscheid tussen ons als gemeentebestuurder en ons als privépersoon. Dat geldt nog sterker voor collegeleden. We zijn ons daarvan bewust en gedragen ons daarnaar. Vragen die je jezelf kunt stellen bij de afweging of omgangsvormen in lijn zijn met de gemaakte afspraken zijn: •

Stel ik mij respectvol op, zowel in taalgebruik als in lichaamstaal?

•

Heb ik respect voor de grenzen van de ander en sta ik open voor feedback hierop?

•

Zijn de uitlatingen die ik over anderen doe naar waarheid gedaan?

•

Zijn mijn uitspraken in lijn met het document ‘De Vughtse Code’?

•

Is mijn gedrag in overeenstemming met wet- en regelgeving?

7. Evaluatie en verantwoordelijkheden Met elkaar zorgen we ervoor dat het onderwerp integriteit doorlopend aandacht krijgt. In het presidium besteden we bij het agendapunt ‘vergadercultuur’ ook aandacht aan integriteit en aan deze gedragscode. Daarnaast gaan we met elkaar in gesprek als we twijfelen over ons eigen gedrag of dat van een ander. Deze gedragscode biedt ons daarbij de handvatten voor het maken van de juiste keuzes.

De gedragscode kan niet in alle dilemma’s voorzien. Periodiek zetten we het onderwerp integriteit met elkaar op de agenda. We bespreken dan praktijkvoorbeelden en wat we hiervan kunnen leren. Ook gaan we na of de gedragscode nog actueel en toereikend is. Indien nodig kunnen we beslissen de gedragscode op onderdelen aan te passen of aan te vullen.

15

In het ‘Protocol behandeling meldingen van vermoede integriteitsschendingen door politieke ambtsdragers van de gemeente Vught - 2024’ hebben we de processtappen beschreven die worden gevolgd ingeval van een vermoeden van een integriteitschending van een politieke ambtsdrager van onze gemeente. In het geval van een integriteitsonderzoek door een extern bureau wordt alleen gebruik gemaakt van een gecertificeerde onderzoeksbureaus1

1 Betreft advocaten- en accountantskantoren of bureaus met een POB-nummer (keurmerk Particuliere Onderzoeksbureaus)

16