CConstaterende datVught
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 Startnotitie kerntakendiscussie

Commissievergadering 29 oktober 2026, gemeente VughtBij agendapunt: Programmabegroting 2027-2030 & eerste opiniërende kerntakendiscussie2.867 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

© BDO BDO Advisory | 23 oktober 2026 Startnotitie kerntakendiscussie Vught Ter bespreking in commissievergadering Richtinggevend kader © BDO BDO Advisory | Gemeente Vught2 Doelstelling en beoogd resultaat Het doel is een inhoudelijk en bestuurlijk gesprek met de gemeenteraad te voeren over de toekomstige koers van de gemeente Vught. De raad formuleert daarbij richtinggevende uitgangspunten voor de gemeentelijke rol, prioritering van opgaven en beleidsterreinen en de financiële spelregels waarbinnen latere keuzes worden uitgewerkt. De kerntakendiscussie resulteert in een samenhangend richtinggevend kader, bestaande uit drie lagen: De synthese wordt vastgelegd in een eindverslag. We gaan verderop in meer detail in op de onderdelen die terug zullen komen in het eindverslag. Aanleiding De gemeente Vught staat voor de opgave om richting te geven aan de toekomstige gemeentelijke koers en taakuitvoering in een context van financiële uitdagingen. Uitgangspunt daarbij is dat eerst vanuit de raad richting moet ontstaan op de vraag wat voor gemeente men wil zijn. Vervolgens kan deze richting door het college worden vertaald naar beleidsmatige keuzes en maatregelen binnen de grenzen van wat haalbaar en betaalbaar is.

Deze startnotitie heeft als doel om een gedeeld beeld te creëren bij raad, college, griffie en organisatie om daarmee te voorkomen dat gedurende het traject verschillende verwachtingen ontstaan. De startnotitie gaat daartoe in op: • Doel en resultaat • Reikwijdte en inhoudelijke uitgangspunten • Rollen en verantwoordelijkheden • Spelregels • De uit te werken onderdelen in het eindverslag • Besluitroute Centraal staat het voeren van een inhoudelijk en bestuurlijk gesprek met de raad over de toekomstige koers van de gemeente. De uitkomst vormt een richtinggevend kader voor latere keuzes 1. Aanleiding, doel en beoogd resultaat Laag Richtinggevende vraag Beoogde opbrengst 1. Koers en rol Welke publieke waarden, kernopgaven en verantwoordelijkheden horen bij Vught? Een gedeeld koers- en rolprofiel. 2. Profiel per domein Welke opgaven, beleidsterreinen en voorzieningen hebben prioriteit? Een geprioriteerd profiel voor de domeinen sociaal, fysiek, dienstverlening en veiligheid (inclusief asiel en migratie) 3. Financieel kompas Welke financiële spelregels hanteert de raad? Vijf tot zeven expliciete spelregels voor begrotingsdiscipline en nieuwe ambities (binnen de verplichte kaders van de toezichthouder).

© BDO BDO Advisory | Gemeente Vught3 De volgende onderwerpen vallen binnen de inhoudelijke scope: • Inhoudelijk gezien is alles bespreekbaar tijdens de kerntakendialoog (binnen onderstaande kaders). • Bestaand beleid en eerder genomen besluiten vormen het vertrekpunt en de context voor de kerntakendialoog. • Taken van de gemeente met structurele lasten (met als doel een structureel sluitende begroting). Incidentele taken (taken waar incidentele baten en lasten tegenover staan) vallen buiten de scope. • Taakuitvoering bij medebewindstaken waarin sprake is van eventuele bovenwettelijke inzet, beschikbare beleidsruimte en een hoger serviceniveau dan het wettelijk minimum. Buiten de scope valt: • Besluitvorming over afzonderlijke bezuinigingsmaatregelen, begrotingsposten, afzonderlijke subsidies aan bijvoorbeeld verenigingen of instellingen, tarieven en investeringskredieten. • Uitwerken of doorrekenen van maatregelenpakketten. Deze stap volgt pas na de vertaling van de kaders door het college. • Keuzes met betrekking tot de organisatie (individuele functies, formatieplaatsen of de interne inrichting). Het college draagt zorg voor vertaling van eventuele inhoudelijke beleidskeuzes naar mogelijke organisatorische consequenties. • Vooraf vaststellen van taakstellingen of automatisch vertalen van prioritering naar budgetgroei of -reductie.

De kerntakendiscussie richt zich op de politieke en bestuurlijke hoofdlijnen van de toekomstige gemeentelijke koers. De afbakening is bewust: de raad moet voldoende concreet kunnen prioriteren, maar niet al tijdens de sessies terechtkomen in de uitwerking van afzonderlijke maatregelen. Een scherpe scope is dan ook van belang om zowel de inhoudelijke onderwerpen als het te hanteren abstractieniveau af te bakenen. Inhoudelijke scope en omgang met wettelijke taken en bestaand beleid Binnen de kerntakendiscussie bespreekt de raad de samenhang tussen identiteit, maatschappelijke opgaven, voorzieningenniveau en financiële houdbaarheid van de gemeente Vught. Het abstractieniveau van de kerntakendiscussie richt zich op beantwoording van de richtinggevende vragen die op de vorige pagina zijn uiteengezet: • Welke publieke waarden, kernopgaven en verantwoordelijkheden horen bij de gemeente Vught? • Welke opgaven, beleidsterreinen en voorzieningen hebben prioriteit op de onderscheiden domeinen in de gemeentelijke taakuitvoering? • Welke financiële spelregels hanteert de raad? De raad bepaalt de richting en afwegingsprincipes. Het college vertaalt die richting naar concrete voorstellen binnen de bestaande (en meegegeven) financiële kaders 2. Reikwijdte en inhoudelijke uitgangspunten 3.

Proces en aanpak Proces en aanpak kerntakendiscussie aan de hand van vijf stappen Het traject bestaat uit vijf concrete momenten met de gemeenteraad. | Hieronder volgt een korte toelichting op de vijf stappen in het proces. We gaan Vooralsnog zijn de volgende momenten in concept voorzien in het proces. | per stap in op de onderwerpen, werkvormen zoals we deze voor nu voorzien en Mogelijk volgen nog aanpassingen als gevolg van de reflectie op de startnotitie. | opbrengsten. Het doel, de afbakening en de beoogde opbrengst zijn leidend. Mogelijk worden hiertoe werkvormen nog in de voorbereiding nader aangescherpt. Uiteraard dragen wij er zorg voor dat deelnemers tijdig op de Moment | hoogte zijn en voldoende ruimte houden voor een adequate voorbereiding. (concept) | Onderwerp | en setting | Doel | Deelnemers Startnotitie: reflectiein | Gedeeld begrip van | 1. Startnotitie – 29 oktober 29 okt · 19.00 | commissie | opdracht en | Fracties proces | De fracties bespreken de startnotitie. In de commissie bespreken betrokkenen 19 nov · 20.00– | Financieel kompas: | Financiële | Financieel | in hoeverre zij opdracht, eindproduct en procesroute onderschrijven. 22.00 | werksessie | spelregels | woordvoerders | Aandachtspunten leiden tot aanscherping van de startnotitie.

formuleren Identiteit, | Opbrengst: een gedeeld vertrekpunt met heldere afspraken over 17 dec · 20.00– | kernopgaven en | informatievoorziening, verantwoordelijkheden en planning. 23.00 | Koers en rol: werksessie | rolopvatting | Fractievoorzitters bepalen | 2. Financieel kompas – 19 november Prioriteiten en | De financieel woordvoerders bespreken in twee uur de financiële 21 jan · 20.00– | Profiel per domein: | essentiële | Domeinwoordvoerd | uitgangspunten voor latere keuzes. Thema’s zijn structureel 23.00 | werksessie | voorzieningen | ers | begrotingsevenwicht, buffers en weerstandsvermogen, financiële kengetallen bepalen | en realistisch ramen van ambities en uitvoeringscapaciteit. 4 feb · 20.00 | Afronding: opiniërend debat | Opiniërend debat | Fracties | Stellingen maken de afwegingen concreet: moet elke jaarschijf sluitend zijn? in commissie | over eindresultaten | Welke ruimte houden we beschikbaar? Wanneer mag een nieuwe ambitie erbij? Deelnemers lichten hun positie toe en bespreken verschillen. Opbrengst: financieel kompas met vijf tot zeven financiële spelregels. 4 | BDO Advisory | Gemeente Vught | © BDO © BDO Voorgestelde werkvorm ‘profiel per domein’: twee blokken In het eerste uur verdelen deelnemers 100 punten over de kernopgaven uit de vorige sessie, als input voor de integrale afweging.

In de volgende twee uur verdelen zij per domein 100 punten over beleidsterreinen en wijzen zij drie essentiële voorzieningen aan. Het overzicht vermeldt per beleidsterrein de inhoud, voorzieningen en gemeentelijke rol. De puntenverdeling ondersteunt het gesprek over afwegingen en verschillen. Opbrengst: onderbouwde prioriteiten en essentiële voorzieningen (integraal en per domein) op het niveau van opgaven en beleidsterreinen, zonder automatische vertaling naar afzonderlijke begrotingsposten. 5. Afronding – 4 februari BDO brengt koers en rol, domeinprioriteiten en financiële spelregels samen in een eindverslag, met onderbouwing en afwijkende raadsopvattingen. De organisatie toetst de feiten en de griffie het proces. BDO koppelt de uitkomsten terug aan de raad. In het openbare opiniërende debat bespreken de fracties de samenhang en geven zij richting mee. Het college vertaalt de uitkomsten daarna naar uitvoerbare voorstellen en toetst de gevolgen. Besluitvorming volgt via de reguliere gemeentelijke procedure. 3. Koers en rol – 17 december De fractievoorzitters verkennen welke gemeente Vught wil zijn, welke publieke waarden daarbij horen en welke resultaten inwoners en bedrijven mogen verwachten. Zij benoemen kernopgaven, mogelijke verschillen per kern en principes voor het gewenste serviceniveau.

Voorgestelde werkvorm ‘koers en rol’: drie blokken van één uur Eerst bespreken deelnemers identiteitsstellingen op basis van bestaande visie- en beleidsdocumenten. Daarna gaan we aan de slag om de kernopgaven te bespreken en in kaart te brengen. Om deze discussie gericht te voeren, betrekken we vooraf aangeleverde feiten, wettelijke kaders, huidig beleid en signalen uit de uitvoering. Waar beschikbaar helpen benchmarkgegevens om uitdagingen te duiden. In de bijlage staat een fictieve opgavenkaart ter illustratie. In het derde blok bespreken zij rolstellingen: wanneer voert de gemeente zelf uit, werkt zij samen of faciliteert zij? Opbrengst: een koers- en rolprofiel met de belangrijkste kernopgaven en uitgangspunten voor gemeentelijke inzet. BDO legt gedeelde richting, argumenten en verschillen van inzicht vast. 4. Profiel per domein – 21 januari De domeinwoordvoerders prioriteren de kernopgaven en geclusterde beleidsterreinen binnen de domeinen sociaal, fysiek, dienstverlening en veiligheid (inclusief asiel en migratie). Hierbij is uiteraard ook expliciet aandacht voor de weging over de domeinen heen. Een belangrijke basis hiervoor is de uitwerking van de belangrijkste kernopgaven. Raadsleden bespreken wat minimaal op orde moet blijven en waar meer, minder of een andere gemeentelijke inzet past. Proces en aanpak kerntakendiscussie aan de hand van vijf stappen 3.

Proces en aanpak (2 van 3) 5 © BDO Deelnemers aan werksessies ontvangen twee weken vooraf een voorbereidend memo. Zorgvuldige voorbereiding is essentieel Uiterlijk twee weken voor iedere werksessie ontvangen de deelnemers een voorbereidend memo. Hierin staan de agenda, het doel en de beoogde opbrengst van de bijeenkomst. Het memo licht toe welke onderwerpen en stellingen centraal staan, welke werkvormen we gebruiken en welke concrete voorbereiding we van de deelnemers voorafgaand aan de werksessies vragen. Zo kunnen raadsleden zich vooraf inhoudelijk voorbereiden en binnen hun fractie afstemmen. Daarnaast bevat het memo een beknopte feitenbasis. We delen opgavenkaarten vooraf en geven inzicht in relevant bestaand beleid en wettelijke kaders. We maken duidelijk welke ruimte er is voor politieke afweging en hoe de uitkomsten bijdragen aan het richtinggevend kader. De ambtelijke organisatie toetst de feitelijke informatie vooraf. We gaan bij de uitwerking van de sessies uit van een tijdige en zorgvuldige voorbereiding door de fracties. Het tijdpad is krap en het aantal werksessies beperkt, mede gezien de afspraken met de provinciaal toezichthouder. Bij elke werksessie, maar met name bij stap 4 ‘profiel per domein’, is zorgvuldige voorbereiding essentieel om in één werksessie de beoogde diepgang te bereiken.

De raad kan overwegen om zekerheidshalve een uitloopmoment te reserveren in de planning, voor zover de raadskalender en de afspraken met de provincie over de aanlevering van de gewijzigde begroting dit toestaan. Inhoudelijke voorbereiding van werksessies mede door reflectie van de auditcommissie We zetten uiteraard in op een zorgvuldig proces met bijbehorende ruimte voor tijdige voorbereiding. Dit is essentieel om ondanks het krappe tijdpad de beoogde doelstelling van de kerntakendiscussie te realiseren. Om zorg te dragen voor een tijdige voorbereiding, stemmen we voorafgaand aan de inhoudelijke werksessies over koers en rol en profiel per domein de stellingen en relevante inhoudelijke uitwerkingen af met de auditcommissie. Er wordt door de auditcommissie schriftelijk gereflecteerd op opzet, evenwichtigheid en bruikbaarheid van stellingen. Uiteraard bewaken we hierbij scherp dat deze aandachtspunten worden ingebracht zonder politieke afweging. We leveren de conceptuitwerking en stellingen ruim van tevoren aan zodat er voldoende tijd is om te reflecteren en de input te verwerken.

Concreet leveren we deze aan op: • 25 november ter voorbereiding op de sessie van 17 december • 4 januari ter voorbereiding op de sessie van 21 januari (omwille van het reces) We zorgen uiteraard voor feitelijke toetsing met de ambtelijke organisatie voorafgaand aan het delen van de uitwerkingen met de auditcommissie. We zetten in op een zorgvuldig proces met voldoende ruimte voor voorbereiding en reflectie 3. Proces en aanpak (3 van 3) 6 © BDO Een heldere rolverdeling is nodig om de kaderstellende positie van de gemeenteraad te borgen en tegelijkertijd te zorgen voor een zorgvuldig en uitvoerbaar proces in het geschetste tijdpad. De raad bepaalt de kaders en richting. Het college staat aan de lat voor concrete vertaling in voorstellen en een structureel sluitende begroting. In de tabel hiernaast staan de rollen zoals we die nu voorzien beknopt uiteengezet. Duidelijkheid over rollen, taken en verantwoordelijkheden draagt bij aan een zorgvuldig proces 4. Rollen en verantwoordelijkheden Betrokken partijen Kernrol Belangrijkste taken Gemeenteraad Kadersteller Reflectie op startnotitie, uitgangspunten en richting; auditcommissie reflecteert op evenwichtigheid en bruikbaarheid van stellingen ter voorbereiding op sessies.

Vertegenwoordigers van de raad nemen deel aan sessies; opiniërend debat na afronding College Bestuurlijk partner en vervolgverantwo ordelijke Vertaalt het eindverslag na afronding naar concrete voorstellen. Eventueel als toehoorder aanwezig bij de werksessies van de raad. Griffie Procesbewaker van de raad Bewaakt opdracht, positie en informatievoorziening van de raad; ondersteunt agendering Directie Ambtelijk opdrachtgever Organiseert capaciteit, interne afstemming, tijdige informatielevering en feitelijke toetsing Ambtelijke organisatie Feiten- en kennisleverancier Levert beleid, data, wettelijke kaders en financiële informatie; controleert feitelijke juistheid en benoemt onzekerheden. Beperkte ambtelijke ondersteuning is aanwezig bij sessies voor eventuele technische vragen. BDO Onafhankelijk procespartner Ontwerpt en begeleidt sessies; structureert de feitenbasis; bewaakt werkvorm en afbakening; legt richting, argumenten en dilemma’s vast; stelt eindverslag op 7 © BDO BDO Advisory | Gemeente Vught8 • De einduitkomst van de kerntakendiscussie is een richtinggevend kader. Het college werkt daarna de beleidsmatige, organisatorische en financiële keuzes en gevolgen uit en legt de voorstellen via de reguliere besluitvorming aan de raad voor.

• Eventuele communicatie en besluitvorming over de einduitkomst van de kerntakendiscussie volgen conform de gebruikelijke gemeentelijke kaders en procedures. Gezien de gevoeligheid die samenhangt met het voeren van een kerntakendiscussie, is het wenselijk om hier een aantal spelregels aan de voorkant over vast te leggen: • Bespreking van de startnotitie en het eindverslag vindt in de openbaarheid plaats. De inhoudelijke sessies en documentatie ter voorbereiding zijn besloten en vertrouwelijk omwille van de vertrouwelijke en gevoelige aard van de besproken onderwerpen. • Het gesprek gaat over de gewenste koers, publieke waarden, prioriteiten, het voorzieningenniveau, de gemeentelijke rol en financiële afwegingsprincipes. Onderwerpen zoals individuele begrotingsposten, subsidies, verenigingen of instellingen kunnen als voorbeeld worden ingebracht, maar enkel om een dilemma zichtbaar te maken. De procesbegeleider brengt het gesprek daarna terug naar het bovenliggende principe: gewenste rol, prioriteit of niveau van dienstverlening van de gemeente. • BDO als procesbegeleider bewaakt een evenwichtige deelname van fracties en voorkomt dat uitkomsten bepaald worden door spreektijd, groepssamenstelling of groepsgrootte. In de weging wordt er rekening mee gehouden dat verschillende fracties een ander democratisch gewicht vertegenwoordigen.

• Afwijkende en minderheidsstandpunten worden herkenbaar in het eindverslag vastgelegd waar deze optreden, om daarmee navolgbaarheid van de discussie te borgen. Hoe gaan we om met vertrouwelijkheid, openbaarheid, minderheidsstandpunten en communicatie over de kerntakendiscussie? 5. Spelregels aangaande de kerntakendiscussie © BDO Het eindverslag brengt de drie lagen uit het richtinggevend kader samen en bevat een uitwerking van: • De inhoudelijke koers en het rolprofiel van de gemeente Vught • Een categorisering van de kernopgaven en beleidsterreinen in: • Kerntaken • Reguliere taken • Keuzetaken • De financiële spelregels • Een voorstel voor het college voor een afwegingsvolgorde (zie hiernaast een illustratief voorbeeld) Hierbij worden per onderdeel in het verslag ook de onderbouwing en eventuele afwijkende raadsopvattingen gerapporteerd om daarmee navolgbaarheid van de uitwerking te borgen. De kerntakendiscussie richt zich op de inhoudelijke koers van de gemeente. In het eindverslag worden dan ook geen suggesties voor concrete maatregelen opgevoerd. Uit welke onderdelen bestaat het eindverslag? 6.

Uitwerkingen in het eindverslag CATEGORISERING KERNTAKEN RESULTATEN KERNTAKENDISCUSSIE RICHTING VOOR HET COLLEGE Kernopgaven Beleidsterreinen Hoge prioriteit Enige prioriteit Lage prioriteit Hoge prioriteit en essentiële voorzieningen Enige prioriteit Lage prioriteit Investeren en continuïteit borgen, basisniveau vastleggen.Kerntaken → Keuzetaken → Reguliere taken → Passen logischerwijs bij de gemeente Vught, behoren niet tot de kerntaken Alleen op inzetten als daar ruimte voor is 9 © BDO BDO Advisory | Gemeente Vught Concept ter bespreking | 22 oktober 202610 Toetsing eindverslag Het eindverslag wordt feitelijk getoetst door de organisatie en procesmatig door de griffie. Politieke duiding blijft aan de raad. Het eindverslag wordt aan de raad teruggekoppeld om te worden ingebracht voor een opiniërend debat op 4 februari. Opiniërend debat en mandaat Op 4 februari spreken de fracties zich in de commissie uit over de uitkomsten in een opiniërend debat. Er wordt met elkaar gesproken over de resultaten en er wordt richting meegegeven aan het college voor de verdere uitwerking en doorvertaling in concrete voorstellen. Doorvertaling door het college Het college vertaalt de richting naar concrete voorstellen en toetst de maatschappelijke, juridische, organisatorische en financiële gevolgen. Besluitvorming volgt via de reguliere gemeentelijke procedure.

De vertaling in concrete voorstellen vindt plaats in een gewijzigde (meerjaren)begroting 2027-2030 die in februari/maart in routing wordt gebracht voor besluitvorming. Wat is de besluitroute met betrekking tot het eindverslag en hoe vindt doorvertaling plaats? 7. Besluitroute en vervolgproces Bijlage: fictieve opgavenkaart (t.b.v. sessie ‘koers en rol’) Per opgave is aan de hand van indicatoren zichtbaar hoe de gemeente presteert ten opzichte van de benchmark. Vormen verschillen een uitdaging voor de gemeente of zijn deze acceptabel? 55.000 | +6% | 28% | 37% | 42% inwoners (2026) | groei tot 2040 | 65+ in 2040 | eenpersoonshuishoudens | inwoners in kleine kernen 1. Wonen & ruimte | 2. Kansengelijkheid & gezondheid | 3. Klimaat & leefomgeving Woningvraag, betaalbaarheid en schaarse ruimte raken | Verschillen in inkomen, gezondheid en ontwikkelkansen werken | Klimaatverandering en energietransitie beïnvloeden woningen, verschillende generaties en kernen. | door tussen buurten en generaties. | openbare ruimte en gezondheid.

Richtinggevende indicatoren | Richtinggevende indicatoren | Richtinggevende indicatoren Woningtekort | 6,8% | Jeugd met jeugdhulp | 12,4% | Hernieuwbare elektriciteit | 39% Nieuwbouw / 1.000 woningen | 5,4 | Huishoudens met een laag inkomen | 7,9% | Woningen met label C of beter | 68% Aandeel betaalbare woningen | 44% | Ervaren goede gezondheid | 73% | Kwetsbare klimaatlocaties | 17 Opgave: passende woningen en evenwichtige groei | Opgave: vroeg ondersteunen en achterstanden verkleinen | Opgave: gezonde, groene en toekomstbestendige leefomgeving 4. Leefbaarheid & gemeenschapskracht | 5. Veiligheid & weerbaarheid Voorzieningen, ontmoeting, bereikbaarheid en betrokkenheid bepalen of wijken en kernen vitaal blijven. | Traditionele criminaliteit, digitale dreiging, ondermijning en ervaren onveiligheid vragen om een brede maatschappelijke aanpak. Richtinggevende indicatoren | Richtinggevende indicatoren Vrijwilligerswerk | 31% | Ervaart weleens onveiligheid | 34% Tevredenheid woonomgeving | 7,6 | Geregistreerde misdrijven / 1.000 inw. | 42 Inwoners nabij basisvoorzieningen | 82% | Slachtoffer van online criminaliteit | 14% 11 | Opgave: vitale kernen, bereikbare voorzieningen en sterke netwerken | Opgave: veilige buurten en weerbare inwoners en gemeenschappen © BDO © BDO

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://vught.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4f3d3490-66f0-423d-a91b-28fc268ccca4?agendaItemId=d29d064c-7d5b-4f46-9b9a-17ce2ff59ff1