9. Raadsinformatiebrief Verkeersveiligheidsanalyse rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg

vet Raadsinformatiebrief Datum

18 maart 2022

Onderwerp

Verkeersveiligheidsanalyse rotonde Esseheweg- Wolfskamerweg Z22 - 247767

Zaakn ummer Documentnr.

UIT /22-475111

Inleiding Het tragische verkeersongeval van oktober 2021 op de rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg, had een enorme impact op de Vughtse samenleving. Direct na het ongeval heeft de gemeente Vught een deskundig verkeersbureau opdracht gegeven voor een diepgaand en onafhankelijk onderzoek naar de verkeersveiligheid op de rotonde. Ook de politie is een onderzoek gestart. In het vervolg zoomen we vanzelfsprekend in op de situatie bij deze rotonde. Wel benadrukken we graag in dit verband dat bij elk infrastructureel project verkeersveiligheid een belangrijk aandachtspunt is en uiteraard ook altijd is geweest.

In houd el ijk Het is een standaardprocedure dat de technische recherche bij een ongeval als dit onderzoek doet naar de toedracht, oorzaak en schuldvraag van het ongeval. In dat kader past ook de reconstructie die de politie met hulp van de gemeente heeft uitgevoerd. Het politieonderzoek spitst zich toe op de lokale (verkeers)situatie en de feitelijke omstandigheden op het moment van het ongeluk. Het resultaat van het politieonderzoek is naar het Openbaar Ministerie gestuurd. Dit is niet openbaar. Naast de politie, heeft de gemeente een eigen rol en verantwoordelijkheid. Als wegbeheerder gaat zij over het lokale - eigen - wegennet en de verkeersveiligheid. Daarom heeft de gemeente, direct na het ongeval, ook zelf opdracht gegeven voor een onderzoek naar de verkeersveiligheid op de rotonde. Daarbij is de opdrachtnemer, de Antea Group, gevraagd uiterst kritisch te werk te gaan en de verbeterpunten en mogelijke risico's open en transparant in kaart te brengen. Het Antea onderzoek heeft geleid tot een scherp rapport dat zich uitsluitend richt op mogelijke verbeteringen en niet op dat, wat al goed is. Dat plaatst het rapport in een bepaald perspectief. Het rapport gaat bij deze brief. Zonder enige afbreuk aan de uitkomsten te willen doen, is het goed om te bedenken dat: • •

het onderzoek is gebaseerd op de kennis, inzichten, normen en verkeersdruk van nu, toegepast op een rotonde van ruim 30 jaar geleden; het onderzoek zich uitsluitend richt op het verbeteren van de verkeersveiligheid en geen rekening houdt met praktische en/ of beperkende omstandigheden, zoals de beschikbare ruimte of aanwezige bebouwing.

Het spreekt vanzelf dat de verkeersveiligheid ook bij de aanleg van deze rotonde de hoogste prioriteit heeft gekregen naar de opvattingen van die tijd. Toen in latere jaren de verkeersdruk veranderde, en vooral het fietsverkeer toenam, is de rotonde nog twee keer aangepast. Alles met het oog op het verbeteren van de fietscapaciteit en zo de verkeersveiligheid voor de

1/3

wc verkeersdeelnemers. En ook bij die twee aanpassingen zijn - uiteraard de geldende regels en veiligheidsnormen nadrukkelijk in acht genomen om te komen tot een deskundige realisatie en goed eindproduct. De politie heeft de situatie en het rapport van Antea Group ook beoordeeld. Dit heeft zij gedaan met de kennis van de aanleiding en toedracht van het ongeval in het achterhoofd. Deze reactie is ook als bijlage bij deze brief opgenomen. Vanzelfsprekend is het rapport zelf niet het doel. Nu de verbeterpunten in kaart zijn gebracht, pakken we door. Dat doen we door de buurtbewoners en andere weggebruikers actief naar hun ideeën over- en ervaringen met deze rotonde te vragen. Vervolgens willen we met de Antea Group tot een verbeterplan en uitvoering komen. Onder 'vervolgproces' leest u hier meer over. Wij denken dat we met deze werkwijze en een voortvarende aanpak onze verantwoordelijkheid nemen en recht doen aan onze rol als wegbeheerder. Conclusie verkeersveiligheidsanalyse Het onderzoek beoordeelt de verkeersveiligheid van de rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg, waarbij ook het tweerichtingenfietspad is meegenomen.

Antea Group heeft tien bevindingen gedaan die grofweg samengevat kunnen worden in drie belangrijke verkeerveiligheidsrisico's: - de fietsstructuur is onduidelijk; - het gaat om een rotonde met fietsstrook op een relatief drukke weg; - de maatvoering en inrichting van de rotonde. Deze drie belangrijkste veiligheidsrisico's maken dat deze enkelstrooks-rotonde als risicovoller kan worden aangeduid dan een standaard enkelstrooks-rotonde met vrij liggende fietspaden, aanbevolen in de zogenaamde CROW-richtlijnen. Het CROW is een kennisinstituut dat onder andere richtlijnen opstelt voor vormgeving en maatvoering van infrastructuur. De oplossingsrichtingen voor deze drie risico's vragen om een rotonde met vrij liggende fietspaden in plaats van een fietsstrook op de rijbaan, waarbij meerdere routes voor fietsers zoveel mogelijk moeten worden voorkomen. Ofwel: een éénduidige, herkenbare, uniforme vormgeving met vrij liggende fietspaden die ervoor zorgt dat bestuurders van voertuigen een herkenbare, overzichtelijke situatie tegenkomen bij het verlaten van de rotonde. De politie benadrukt de integraliteit en onderlinge samenhang van de oplossingen. Zij stelt bijvoorbeeld voor om de middenbermen alleen te verbreden bij een andere vormgeving van de rotonde zelf. Daarnaast adviseert de politie om de oversteek voor fietsers (en voetgangers) op een plateau (verhoging) aan te leggen.

Dat bevordert een snelheid verlagend effect. Antea Group stelt voor de drie risico's geen 'kleine' maatregelen voor. Vervolgproces Antea Group heeft het onderzoek in november en december vorig jaar uitgevoerd en verslag gedaan in de rapportage die in januari 2022 is opgeleverd. Het rapport van Antea Group is

2/3

wc Eg vervolgens met de politie besproken. De politie heeft een reactie gegeven. Beide stukken treft u hierbij aan. Voor het vervolgproces nodigen we de directe omgeving uit om hun ervaring te delen over het gebruik van deze rotonde. Uitnodigingen hiervoor zullen we zo spoedig mogelijk versturen. De ervaringen, ideeën en suggesties die in deze bijeenkomst worden gedeeld, nemen we mee in het proces om tot een verbetervoorstel voor deze situatie te komen. Daarbij laten we Antea Group de voorstellen concreet uitwerken die het bureau in hun verkeersveiligheidsanalyse naar voren heeft gebracht. Verankerd in beleid Nu doen we intensief onderzoek naar deze specifieke rotonde maar de lessen die we hier leren, kunnen ook van toepassing zijn op andere rotondes en locaties in Vught. Zoals vermeld, heeft verkeersveiligheid de aandacht bij elke infrastructurele ontwikkeling, maar het heeft het ook de aandacht als er geen concrete aanpassingen op de planning staan. De kennis en inzichten die we in dit onderzoek opdoen en de mogelijkheden om deze ook in bestaande situaties in te zetten, zullen hun weerslag vinden in het nieuwe verkeersbeleid, dat we vastleggen in de Mobiliteitsvisie 2035.

Burgemeester en wethouders van Vught, de secretaris, de burgem ester,

-iF

x drs. H.C. de Visch Eybergen ·

x

Bijlage(n): 1. Verkeersveiligheidsanalyse rotonde Esseheweg- Wolfskamerweg Vught, Antea Group 2. Rotonde Esscheweg - Wolfskamerweg brief aan gemeente, Politie

3/3

@]

anteagroup

Rotonde EsschewegWolfskamerweg Vught Verkeersveiligheidsanalyse

projectnummer 0474480.100 definitief 12 januari 2022

erstan

y

Improving tomorrow.

fe)

anteagroup

fo)

antearoap

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught Verkeersveiligheidsanalyse

projectnummer 0474480.100 definitief

12 januari 2022

Auteurs

Opdrachtgever Gemeente Vught Leeuwensteinplein 5 5261 EV VUGHT

Gecontroleerd:

datum

2jonvari2022

beschrijving

| aotmtek

vrijgave

Se anvarzoz2

fo)

antearoap

Inhoudsopgave Projectbeschrijving 11 12 13 14 15 16

Aanleiding Situatie rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Ontwerphistorie Te analyseren objecten

Opzet en uitvoering van deze verkeersveiligheidsanalyse Leeswijzer

Bevindingen verkeersveiligheidsanalyse

vem

21 22

Bevinding 1 combinatie fietsstrook en vrijliggend 2-richtingen fietsoversteek

23 24

Bevinding 3 routing fietsers Wolfskamerweg naar Esscheweg-noord

25 26

Bevinding 5 maatvoering van de rotonde

27 28

Bevinding 7 boogstralen in fietspad naar de fietsoversteek

weoNvaus

Bevinding 8 bomenrij

10

29 2.10

Bevinding 9 zicht op aankomende fietsers uit Esscheweg-zuid Bevinding 10 paaltjes in de wegberm langs fietspad

1 12

Conclusies verkeersveiligheidsanalyse

13

Bevinding 2 fietsstroken op de rotonde Bevinding 4

routing fietsers Esscheweg-noord naar Wolfskamerweg

Bevinding 6 maatvoering middengeleiders Vijverbosweg en herkenbaarheid fietsoversteek

Bijlage 1 Toelichting systematiek verkeersveiligheidsaudit

Rotonde Esscheweg-Woliskamerweg Vught

Verkeersveiligheidsanalyse

(o)

projectnummer 0474480100 12 janvari 2022

Gemeente Vaght

1 Projectbeschrijving 1.1 Aanleiding De gemeente Vught heeft gevraagd onderzoek te doen naar de verkeersveiligheid op de rotonde

Esscheweg/Wolfskamerweg in Vught. De aanleiding is een recent dodelijk ongeval op de rotonde en de al langer aanwezige gevoelens van onveiligheid van de gebruikers van de rotonde. Met

name bij de fietsers die gebruik maken van de rotonde. Het doel van het onderzoek is om een onafhankelijke partij de verkeersveiligheid te laten beoordelen.

uatie rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg

1.2

De rotonde bevindt zich op de kruising tussen de Esscheweg en de Wolfskamerweg/Vijverbosweg in Vught. De rotonde ligt in de bebouwde kom aan de zuidkant van Vught. De Esscheweg is een erftoegangsweg. De weg heeft een lokale functie als ontsluitingsweg voor verkeer vanaf Vught in

de richting van Esch en Boxtel. De Wolfskamerweg en de Vijverbosweg zijn een gebiedsontsluitingsweg. De wegen zijn onderdeel van de ontsluitingsroute in het zuiden van Vught tussen de N65 en de A2.

1.3

Ontwerphistorie

De rotonde heeft vanaf 2010 diverse aanpassingen doorgemaakt. Deze aanpassingen hebben vooral betrekking op de veranderde fietsstructuur langs de Esscheweg. De rotonde was

oorspronkelijk een rotonde met alleen een fietsstrook. De Esscheweg bestond uit een rijbaan met gemengd verkeer. Omdat de Esscheweg onderdeel is van een relatief druk bereden

(school}fietsroute is in 2012 de Esscheweg-noord voorzien van een vrijliggend tweerichtingenfietspad aan de westzijde. Het fietspad sloot toen aan op de fietsstroken van de rotonde. In 2015 werd langs de Esscheweg aan de zuidzijde van de rotonde een fietsstraat

gemaakt. De rotonde kreeg aan de westzijde een vrijliggende fietsoversteek om de fietsstraat op het tweerichtingenfietspad aan te sluiten.

1.4 Te analyseren objecten De objecten waarvoor een verkeersveiligheidsanalyse wordt uitgevoerd zijn:

_De rotonde Esscheweg/Wolfskamerweg _ De

toeleidende wegen naar de rotonde voor zover ze invloed hebben op het gebruik van de rotonde. Dit betreffen de Esscheweg, de Wolfskamerweg en de Vijverbosweg.

1.5

Opzet en uitvoering van deze verkeersveiligheidsanalyse

Deze verkeersveiligheidsanalyse is uitgevoerd met als doel op onafhankelijke wijze potenti le

verkeersveiligheidsknelpunten te identificeren en eventueel mogelijke oplossingsrichtingen aan te geven. Dit is conform de verkeersveiligheidsauditsystematiek en uitgevoerd door gecertificeerde verkeersveiligheidsauditoren (de opstellers van deze rapportage). Toch wordt dit. rapport een verkeersveiligheidsanalyse genoemd omdat een verkeersveiligheidsaudit wordt uitgevoerd in het kader van een ontwerpen realisatieproces. En in dit geval wordt betreft het een veiligheidsanalyse op een reeds lang bestaande situatie.

Blad

van 13

Rotonde Esscheweg-Woliskamerweg Vught

Verkeersveiligheidsanalyse

(o)

projectnummer 0474480100 12 janvari 2022

Gemeente Vaght

In de auditsystematiek wordt dus uitsluitend gelet op potenti le verkeersveiligheidsrisico s die

zich voordoen. Dit wordt getoetst aan de hand van ontwerprichtlijnen en op basis van expertise van de auditoren.

Andere aspecten dan verkeersveiligheid die een rol kunnen spelen bij beslissingen rond (eerdere) ontwerpkeuzes worden daarmee bewust buiten beschouwing gelaten. Denk daarbij aan beschikbare ruimte. Op deze manier wordt het mogelijk om verkeersveiligheid expliciet mee te

wegen. Zie voor een nadere toelichting ook bijlage 2. Doordat in de auditsystematiek alleen de focus wordt gelegd op potenti le verkeersveiligheidsrisico s kan het rapport negatief overkomen. Alleen de punten die niet goed zijn en die verbetering behoeven komen aan de orde. Zaken die op orde zijn komen in de audit dan ook niet aan bod.

Ten behoeve van de auditvoering heeft op maandag 22 november 2021 tussen 8:00 en 10:00 uur

een locatieschouw plaatsgevonden. Nadien zijn de bevindingen die tijdens de auditvoering zijn gedaan in voorliggende rapportage vastgelegd.

1.6

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 zijn de afzonderlijke bevindingen van de verkeersveiligheidsanalyse weergegeven. De bevindingen staan in volgorde van belang/impact op de verkeersveiligheid en worden ondersteund door foto s die op de dag van de auditvoering (22 november 2021) zijn genomen. In

hoofdstuk 3 is de eindconclusie beschreven over de belangrijkste verkeersveiligheidsissues.

Blad 2 van 13

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught Verkeersveiligheidsanalyse projectnummer 0474480100 12 janvar 2022

Gemeente Vught

2 Bevindingen verkeersveiligheidsanalyse 2.1

Bevinding 1 combinatie fietsstrook en vrijliggend 2-richtingen fietsoversteek

Probleembeschrijving De combinatie van fietsstroken op de rotonde en op korte afstanden daarvan

Verkeersveiligheidsrisico's De onduidelijke fietsstructuur maakt de kans groter dat

Oplossingsrichting

weer een vrijliggend 2-richtingen

fietsers pas laat worden

fietsoversteek en de

fietsoversteek is een zeer

ongebruikelijke oplossing. Het resulteert

opgemerkt of over het hoofd worden gezien. Door de

aanliggende fietsstrook op de rotonde opheffen, zodat

in meerdere routeopties voor

drukbereden vrijliggende

een eenduidig herkenbare

fietsverkeer en onduidelijkheid voor het overige verkeer waar (kruisende)

fietsoversteek kan daarbij de indruk worden gewekt dat er geen / nauwelijks fietsverkeer

fietsstructuur ontstaat.

op de rotonde voorkomt,

naar een rotonde met

Vooral voor lokaal onbekende (vracht)

waardoor de focus meer op

vrijliggende fietspaden,

autobestuurders kan dit tot onverwachte situaties leiden.

de fietsoversteek ligt dan op

conform de richtlijn

defietsstrook.

Eenheid in rotondes .

De afwijkende combinatie van

Ook komt het regelmatig voor

fietsvoorzieningen bij deze rotonde

dat auto s moeten wachten

komt daarmee ook niet overeen met

op overstekende fietsers op de druk gebruikte 2-richtingen fietsoversteek, waardoor

fietsers verwacht kunnen worden.

vormgeving in de CROW-richtlif Eenheid in rotondes . De rotonde is

hierdoor minder nvoudig te lezen waardoor de rijtaakcomplexiteit toeneemt.

autoverkeer dat de rotonde

wilt verlaten de fietsstrook blokkeert.

Blad 3van 13

De combinatie van de

vrijliggende 2-richtingen

Daarbij gaat de voorkeur uit

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught Verkeersveiligheidsanalyse projectnummer 0474480100 12 janvar 2022

Gemeente Vught

2.2

Bevinding 2 - fietsstroken op de rotonde

Probleembeschrijving

Verkeersveiligheidsrisico's

Oplossingsrichting

Rotondes met aanliggende fietsstroken

Grotere kans op

Rotonde metvrijliggende

zijn onveiliger dan rotondes met

flankongevallen als gevolg van

fietspaden realiseren,

vrijliggende fietspaden . Het hogere

de vele rechtsafslaande

comform Eenheid in

ongevalsrisico is te verklaren door de vele rechtsafslaande bewegingen die

voertuigen. De kans dat een van deze voertuigen een fietser

rotondes .

voertuigen maken op een rotonde. Het

over het hoofd ziet is groot.

zicht op fietsers is slecht doordat ze zich vaak in de dode hoek van voertuigen

Een nduidige, herkenbare, uniforme

Het ongevalsrisico wordt

vormgeving met

bevinden. De onveiligheid neemt toe

verhoogd door de combinatie

vrijliggende fietspaden

naarmate de auto- en fietsintensiteiten

van vrijliggende fietspaden langs de toevoerwegen en de

zorgt ervoor dat

en fietsstroken op de rotonde

herkenbare situatie

De vormgeving komt daarmee niet overeen met vormgeving in de richtlijn

waardoor fietsers vanuit een

tegenkomen bij het

vrijliggend fietspad de

naderen en verlaten van

Eenheid in rotondes .

fietsstrook opschieten. Dat kan tot situaties leiden, waarbij

een rotonde.

toenemen.

bestuurders een

fietsers over het hoofd worden

gezien. De fietser rijdt dan als

het ware de rotonde op binnen de dode hoek.

* Op rotondes met een fietsstrook op de rotonde zijn in de periode 2015 2018 gemiddeld 0,77 fietsongevallen geregistreerd. Op rotondes met een fietspad rond de rotonde lag dit aantal op 0,56 (BRON DTV-consultants, Verkenning verkeersveiligheid op rotondes in Nederland, November 2019).

Blad avan 13

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught

Verkeersveligheidsanalyse

e

projectnummer 0474480 100

12 januari 2022

anteagroup

Gemeente Vught

2.3

Bevinding 3 - routing fietsers Wolfskamerweg naar Esscheweg-noord

Probleembeschrijving Verkeersveiligheidsrisico s Oplossingsrichting Het is onduidelijk hoe fietsers vanuit de _ Fietsers gaan onvoorspelbaar | Meerder routeopties Wolfskamerweg naar het fietspad langs

en ongewenst gedrag vertonen.

voorkomen en de meest

de Esscheweg-noord moeten fietsen. De _ Tijdens de schouwis derode __ gewenste fietsroute

inrit van het fietspad is erg smal en over _ route (zie foto onder) faciliteren. De meest de hele breedte voorzien van geconstateerd. Dit geeft risico | logische en in verwachting haaientanden waardoor de indruk wordt

op aanrijdingen tussen fietsers | van de auto is daarbij een

gewekt dat dit een uitrit is. Fietsers nemen vaak een andere route, bijvoorbeeld over het zebrapad.

en voetgangers onderling, of met (vracht}autoverkeer.

fietsroute die ook de route van het autoverkeer volgt (nr. 1). Dit vraagt een integrale ontwerpoplossing (in samenhang met 1en 2).

Bladsvan 13

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught Verkeersveiigheidsanalyse.

fe)

projectnummer 0474480100

anteagroup

12 janvar 2022

Gemeente Vught

2.4

_Bevinding 4 routing fietsers Esscheweg-noord naar Wolfskamerweg

Probleembeschrijving

Verkeersveiligheidsrisico's

Oplossingsrichting

Fietsers vanuit het fietspad van de

De rotonde wordt onnodig

In samenhang met

Esscheweg-noord naar de Wolfskamerweg hebben meerdere routeopties. De bewegwijzering en bebording suggereert de rood gestippelde route, maar veel fietsers zoeken een kortere route via de rijbaan van de Vijverbosweg of mogelijk ook via

complex en de routing van

bevinding 1-3 oppakken.

de inrit naast de Esscheweg. De

rijtaakcomplexiteit neemt toe.

fietsverkeer wordt minder

voorspelbaar. Hierdoor ontstaan meer onverwachte

kruisingen met toenemende

risico s op aanrijdingen tussen (brom)fietsverkeer onderling en tussen (brom)fietsverkeer en gemotoriseerd verkeer.

Blad 6van 13

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught Verkeersveiligheidsanalyse projectnummer 0474480100 12 janvar 2022

Gemeente Vught

2.5

Bevinding 5 - maatvoering van de rotonde

Probleembeschrijving

Verkeersveiligheidsrisico's

Oplossingsrichting

De maatvoering van de rotonde is

Maatvoering van de

afwijkend van de CROW-

De combinatie van een klein middeneiland en een brede

ontwerprichtlijn Eenheid in rotondes :

rijbaan (rijstrook + fietsstrook)

CROW-ontwerprichtlijn

-__Straal rotonde-eiland is 6 m.

op de rotonde maakt dat de

Eenheid in rotondes . De

(standaard is 10,50 m.)

rotonde met hogere snelheid

samenhang en

bereden kan worden. Dit

maatvoering van

verhoogt het risico op flankongevallen met een

ontwerpelementen is in deze richtlijn goed op

ernstiger afloop. Zeker in

elkaar afgestemd.

-_Buitenstraal rotonde is 15,50 m.

(standaard is 16,00 m.)

-__Rijstrookbreedte rotonde is 7,0 m. (standaard is 5,50 m.) en de breedte van defietsstrook is 2,50 m.,

combinatie met aanliggende

waardoor de totale rijbaanbreedte

fietsstroken.

rotonde afstemmen op de

De straal van het

middeneiland groter

9,50 meter is.

Een bijkomende effect is dat inhalen op de rotonde mogelijk

Voorgaande combinatie van maten maakt dat de uitbuiging van de rotonde beperkt is, waardoor ook het

wordt, wat een hogere kans

snelheidsremmende effect van de

geeft op kop-staart omgevallen tussen autoverkeer op de

rotonde minder is dan bij een standaard

rotonde.

maken, zodat de rijbaan smaller wordt, zodat de uitbuiging groter wordt en

de doorrijsnelheid

daarmee lager wordt?. Dit vraagt een integrale ontwerpoplossing (in

rotonde,

samenhang met andere

bevindingen).

2 De straal van de rotonde blijkt een significante invloed te hebben op het aantal geregistreerde fietsongevallen. Hoe groter de buitenstraal van de rotonde, hoe kleiner het aantal geregistreerde fietsongevallen. (BRON: DTV-consultants, Verkenning verkeersveiligheid op rotondes in Nederland, November 2019)

Blad7van 13

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught

Verkeersveiligheidsanalyse

2

projeciummer 0474480 100

12 januari 2022

anteayro p

Gemeente Vught

2.6

Bevinding 6 - maatvoering middengeleiders

Probleembeschrijving Verkeersveiligheidsrisico s De middengeleiders naar de rotondes __ De smalle middengeleiders

Oplossingsrichting Verruimen van de

zijn ca. 1,5 m breed en daarmee smaller _ bieden te weinig ruimte voor __ middengeleiders naar de dan 2,5 m. die wordt aanbevolen in de

veilig opstellen van fietsers

standaard maat van 2,5

CROW-richtlijn Eenheid in rotondes . _ indien een (vracht)autotoch __ meter, op alle takken van (onbedoeld) voorrang neemt _ de rotonde. Deze afwijkende maten maakt de

op de fietsers. Dit verhoogt ook

rotonde minder goed herkenbaar.

het gevoel van onveiligheid bij het gebruik van de oversteek.

Blad svan 13

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught

Verkeersveiigheidsanalyse

2.

proechnummer 87480100

12 januari 2022

anteayroup

Gemeente vught

2.7

_Bevinding 7 - boogstralen in fietspad naar de fietsoversteek

Probleembeschrijving De boogstralen in het deel van het

Verkeersveiligheidsrisico s Fietsers die op de verkeerde

Oplossingsrichting Fietspaden ter plaatsen

tweerichtingen fietspad langs de

helft komen hebben kans op

van de bochten verbreden

Esscheweg ten noorden van de

frontale of schampongevallen

en flauwere bochtstralen

Vijverbosweg zijn krap en het tweerichtingen fietspad is smal.

met tegemoetkomende

toepassen.

fietsers.

Hierdoor komen veel fietsers aan de

verkeerde kant van het fietspad te fietsen bij het doorrijden van de bochten. Ook snijden ze soms af over het voetpad.

NB: tijdens de schouw is een situatie geconstateerd waarbij

In combinatie met relatief hoge piekintensiteiten fietsverkeer (schoolfietsroute) levert dit risico s op

twee tegemoetkomende

een scooter in zuidelijke richting

reed en op de verkeerde helft van de fietspad kwam, waarbij fietsers moesten uitwijken naar de berm.

met fietsers in tegengestelde richting.

Blad ovan 13

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught Verkeersveiigheidsanalyse. projectnummer 0474480100 12 janvar 2022

Gemeente Vught

2.8

Bevinding 8 - bomenrij Vijverbosweg en herkenbaarheid fietsoversteek

Probleembeschrijving

Verkeersveiligheidsrisico's

Oplossingsrichting

De bomen langs de Vijverbosweg

Door de late attentie op de

Door een eerdere

worden doorgezet tot voorbij de

rotonde en de exacte locatie

be indiging in het

fietsoversteek. In combinatie met de

van de fietsoversteek (twee potenti le gevarenpunten) is er een grotere kans op te hoge

repeterende patroon van

boog richting de rotonde valt de fietsoversteek zodoende minder goed op. Het werkt attentie verhogend om de

bomenrij iets eerder te stoppen. (Human factors: verwachtingspatroon met betrekking tot de locatie van de fietsoversteek)

de bomen worden

bestuurders op een natuurlijke wijze

aanrijsnelheid, te laat opmerken en late remacties en

geattendeerd op de

risico op flankongevallen met

rotonde en de

fietsers.

fietsoversteek.

(Dan ook minder bladval bij de rotonde waardoor

markering en indeling van de rijbaan beter zichtbaar blijft en gladheid wordt verminderd).

Blad 10 van 13,

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught

Verkeersveiligheidsanalyse

2

projeanummer 074480 100

a januar 2022

anteagro p

Gemeente vant

2.9

Bevinding 9 - zicht op aankomende fietsers uit Esscheweg-zuid

Probleembeschrijving Verkeersveiligheidsrisico s____Oplossingsrichting Bij het naderen van de rotonde vanuit Door het verminderde zicht op _ Bij voorkeur een driehoek de Vijverbosweg verhinderen struiken _ het fietspad iser een grotere aan de rechterkant van de weg het zicht

opelementen naderende(bomen, fietsers.lichtmasten) De verticale

van ca. 20-25m vrijhouden

kans op flankongevallen met __ van zichtbelemmerende

fietsers.

versterken dit. Fietsers die de rotonde

vanuit de fietsstraat (Esscheweg-zuid) naderen worden hierdoor laat

opgemerkt.

Blad 11 van 13,

objecten zodat fietsers op tijd waargenomen worden.

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught

Verkeersveiigheidsanalyse

2.

proechnummer 87480100

12 januari 2022

anteayroup

Gemeente vught

2.10 Bevinding 10 paaltjes in de wegberm langs fietspad

Probleembeschrijving Verkeersveiligheidsrisico s De paaltjes in het groenvak staan dicht _ Geconstateerd is dat

Oplossingsrichting Paaltjes verwijderen of

op het fietspad.

verder uit de rand van het fietspad plaatsen.

(schoolfietsers) vaak in groepjes rijden. Bij tegenliggers kunnen fietsers onverwacht

moeten uitwijken en daarbij in contact komen met de paaltjes waardoor fietsers vervelend

kunnen vallen (enkelzijdig ongeval).

Blad 12 van 13,

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught Verkeersveiligheidsanalyse projectnummer 0474480100 12 janvar 2022

Gemeente Vught

3 Conclusies verkeersveiligheidsanalyse Deze verkeersveiligheidsanalyse is uitgevoerd conform de auditsystematiek. De focus ligt daarbij op de verkeersveiligheidsrisico s die zich voordoen op de rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg. Er

zijn 10 bevindingen gedaan. Deze 10 bevindingen zijn grofweg terug te brengen tot de volgende drie belangrijkste verkeerveiligheidsrisico s: -__Onduidelijke fietsstructuur;

=_Rotonde met fietsstrook op een voor Vught relatief in drukke weg; -__De maatvoering en inrichting van de rotonde.

Onduidelijke fietsstructuur (combinatie fietsstrook/vrijliggende 2-richtingen fietsoversteek) Defietsstructuur is onduidelijk. De fietsstructuur op de rotonde bestaat uit fietsstroken op de

rotonde en een vrijliggende fietsoversteek op korte afstand aan de westzijde van de rotonde. Dit is ongebruikelijk en geeft fietsers de mogelijkheid om verschillende routes te rijden waardoor het voor automobilisten onvoorspelbaar is welke route fietsers zullen volgen. Dit gebrek aan

nduidigheid vergroot de complexiteit van de rotonde (de rijtaakcomplexiteit neemt toe) hetgeen een negatief effect heeft op de verkeersvelligheid. Fietsstroken op de rotonde Bij hoge intensiteiten nemen de ongevallen op een rotonde met een fietsstrook sterker toe dan op een rotonde met fietspaden. Dit is ook de reden dat de CROW-richtlijn Eenheid in rotondes

adviseert om alle rotondes met intensiteiten boven de 6000 mvt/dag met vrijliggende fietspaden uit te rusten. Een belangrijk aspect bij deze keuze is ook om in heel Nederland te streven naar uniformiteit en herkenbaarheid bij de inrichting van rotondes. Voor rotondes binnen de

bebouwde kom wordt daarom gekozen voor een rotonde met vrijliggende fietspaden in de voorrang.

Maatvoering en inrichting van de rotonde Het laatste belangrijke punt dat opvalt is de behoorlijk brede rijbaan op de rotonde. Dit geeft problemen voor de verkeersveiligheid. Voertuigen kunnen met hogere snelheid dan wenselijk is

de rotonde passeren (dit heeft ook samenhang met de breedte van de middengeleiders). De snelheid ter plaatse van de conflictpunten wordt hierdoor hoger waardoor de ernst van een ongeval toeneemt. En voertuigen kunnen elkaar passeren op de rotonde. Het is van essentieel

belang dat de maatvoering van de verschillende ontwerpelementen van een rotonde goed op elkaar zijn afgestemd. In de CROW-richtljn Eenheid in rotondes is daartoe een standaard

voorgeschreven, hetgeen ook bijdraagt aan de eenvoud en herkenbaarheid/uniformiteit van de rotonde.

Afsluitende beschouwing Deze verkeersveiligheidsanalyse brengt uitsluitend de verkeersveiligheidsrisico s op de beschouwde rotonde in beeld. De hiervoor benoemde drie belangrijkste veiligheidsrisico s maakt

dat deze enkelstrooksrotonde als risicovoller kan worden aangeduid dan een standaard enkelstrooksrotonde met vrijliggende fietspaden zoals deze wordt aanbevolen in de CROWpublicatie Eenheid in Rotondes .

Blad 13 van 13,

Bijlage 1 Toelichting systematiek verkeersveiligheidsaudit

Rotonde Esscheweg-Wolfskamerweg Vught

Verkeersveiligheidsanalyse

projectnummer 0474480100

Ie5

12 janvar 2022

Gemeente Vught

Bijlage 1 Toelichting systematiek verkeersveiligheidsaudit De verkeersveiligheidsaudit is ontwikkeld in samenwerking met SWOV, CROW en wegbeheerders. Een verkeersveiligheidsaudit is een hulpmiddel om te zorgen dat bij weginfrastructurele projecten de verkeersveiligheid als het ware wordt ingebouwd . De audit

geeft informatie over de veiligheid van het ontwerp en de weginrichting. Een verkeersveiligheidsaudit wordt uitgevoerd door minimaal 2 auditors, die indien nodig geacht

wordt ondersteund door een team van experts (het auditteam) op het gebied van wegontwerp, gedrag en veiligheid. De auditors zijn niet betrokken bij de besluitvorming en uitvoering van het project.

Een audit wordt uitgevoerd in verschillende fasen van het ontwerpproces. e _ Fase 1- Voorlopig Ontwerp (VO) Fase 2 Definitief Ontwerp (DO) of Uitvoerings Ontwerp (UO)

Fase 3 kort voor opening / in gebruik name Fase 4 na realisatie en na in gebruik name Deze voorliggende audit betreft geen offici le verkeersveiligheidsaudit (die wordt immers uitgevoerd in het kader van een ontwerpproces), maar een verkeersveiligheidsanalyse waarbij

aandacht is voor alle relevante verkeersveiligheidsaspecten. Deze kan daarmee worden vergeleken met een fase 4 waarbij na in gebruik name op locatie wordt geschouwd en waar aan de hand van foto s de bevindingen worden aangeduid. De schouw gebeurt zowel bij daglicht als

bij duister. Bij een verkeersvelligheidsaudit gaat het steeds om de vraag of alle mogelijkheden om de veiligheid te optimaliseren in voldoende mate zijn benut, zowel in gunstige als in minder gunstige

weer- en lichtcondities. Daarbij wordt expliciet gekeken naar de positie van alle weggebruikers: fietser, voetganger, buschauffeur en automobilist, met ervaring, zonder ervaring, jong en oud. Andere aspecten dan verkeersveiligheidsaspecten die een rol hebben kunnen spelen bij

beslissingen rond de opzet en de uitwerking van het ontwerp worden bewust buiten beschouwing gelaten. Op deze manier wordt het mogelijk om verkeersveiligheid expliciet mee te wegen bij het besluitvormingsproces en bij de verdere uitwerking en uitvoering.

De bevindingen van de verkeersveiligheidsaudit zijn weergegeven in een auditrapport. Hierbij is gebruik gemaakt van de checklists uit de Handleiding Verkeersveiligheidsaudit onderliggend

wegennet (2016). Dit is een actualisatie van de Handleiding Verkeersveiligheidsaudit van het Infopunt Duurzaam Veilig Verkeer. Het rapport bevat dus alleen bevindingen (risico s) ten aanzien van de verkeersveiligheid met daaraan gekoppeld aanbevelingen voor verbeteringen.

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse Ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve

oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan, de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom Klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste

resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Beneluxweg 125 4904 S} OOSTERHOUT

Postbus 40 4900 AA OOSTERHOUT

www.anteagroup.nl

Onderwerp

Gemeente Vught

Verkeersvellgheidsanalyse Rotonde Esscheweg Woltskamerweg - Vijverbosweg.

Organisatieonderdeel

Behandeld door

Functi

Telefoon

Geachte mmm nn Naar aanleiding van een noodlottig verkeersongeval te Vught op de rotonde Esscheweg Wolfskamerweg Vijverbosweg op 5 oktober 2021 is er op verzoek van de gemeente Vught, tevens wegbeheerder een verkeersveiligheidsanalyse opgemaakt door Anteagroup. Deze verkeersveiligheidsanalyse met projectnummer 0474480100 heb je ons ter beschikking gesteld en vervolgens hebben we op donderdag 3 februari 2022 gesproken over de resultaten die hierin zijn opgenomen. Op basis van bevindingen 1 tot en met 10 zijn problemen en risico's beschreven en

E-mail,

Ons kenmerk

Uw kenmerk

In afschrift aan

Datum 3 februari 2022

Bijlage(n) o

worden oplossingsrichtingen gegeven. 1._ Combinatie fietsstrook en vrijliggende 2-richtingen fietsoversteek Wij onderschrijven de probleembeschrijving en verkeersveiligheidsrisico's. De oplossingsrichting is om de richtlijnen Eenheid in rotondes als basis te gebruiken. Herkenbaarheid zorgt bij de weggebruiker tot herkenbaar gedrag waardoor andere

weggebruikers hun verwachtingen beter kunnen inschatten 2. _Fietsstroken op de rotonde Ook hier onderschrijven wij de probleembeschrijving en de verkeersveiligheidsrisico's. De oplossingsrichting wijst op eenduidige herkenbare en uniforme vormgeving. Deze oplossingsrichting ondersteunen wij ook.

Pagina 1

3. Routing fietsers Wolfskamerweg naar Esscheweg Noord De probleembeschrijving en verkeersveiligheidsrisico's hebben betrekking op het gedrag van weggebruikers, hier de fietsers, dat wordt be nvloed door hoe de rotonde is ingericht en hoe lastig het daardoor voor andere weggebruikers is/kan zijn om goed te anticiperen op de situatie.

De oplossingsrichting stelt voor om te voorkomen dat er meer routeopties zijn en om daarbij de rijrichting van het gemotoriseerd verkeer als uitgangspunt te gebruiken. Deze oplossingsrichting ondersteunen wij

wnw.politie.nl

Onderwerp Verkeersvellgheidsanalyse Rotonde Esscheweg Woltskamerweg - Vijverbosweg Datum 3 februari 2022

Pagina 2van3

4. Routing fietsers Esscheweg Noord naar Wolfskamerweg Ook hier is, net als bij de bevindingen onder 3 sprake van gedrag van fietsers dat wordt be nvloed door hoe de rotonde is ingericht. Complexiteit wordt door elke weggebruiker op een andere wijze ervaren. Daardoor wordt het voor andere weggebruikers onduidelijk en onvoorspelbaar hoe de fietser zich gedraagt.

De oplossingsrichting wordt hier gekoppeld aan samenhang van de bevindingen bij 1 Um 3. Dit ondersteunen wij. 5. Maatvoering van de rotonde Ruimte bepaald vaak mede hoe een rotonde wordt ingericht met betrekking tot maatvoering. Het CROW geeft hier richtlijnen voor.

De probleembeschrijving legt uit dat de huidige inrichting onder andere niet tot snelheid verlagende effecten leidt. De uitbuiging is nauwelijks aanwezig omdat het middeneiland te klein is. De gewenste vertraging van snelheid wordt hierdoor niet gestimuleerd. Gemotoriseerd verkeer rijdt daardoor gemakkelijker zonder vertraging van snelheid de rotonde op. Dit leidt tot de beschreven verkeersveiligheidsrisico s. De oplossingsrichting wordt door ons ondersteund.

6.

Maatvoering van de middengeleiders

De probleembeschrijving is gericht op maatvoering zoals die wordt aanbevolen in de CROW richtlijn Eenheid in Rotondes . De verkeersveiligheidsrisico's beschrijft de opstelruimte voor fietsers bij het oversteken. De oplossingsrichting geeft aan om de middengeleiders te verbreden naar de door het CROW aanbevolen breedte van 2.5mtr.

Wij adviseren om dit alleen te doen indien bij een integrale aanpak van de rotonde de uitbuigingen bij het oprijden van de rotonde voldoende snelheid verlagende maatregelen hebben/krijgen. Als dit goed wordt ingericht dan dient de rijbaan van de aanrijdende richting voldoende breed te zijn om te voorkomen dat bijvoorbeeld vrachtverkeer de bermen kapot gaat rijden om een draai te kunnen maken.

Indien er alleen nog vrijliggende fietspad rondom de rotonde komen en de fietsers daarop in de voorrang komen dan schatten wij het risico lager in dat er onbedoeld voorrang wordt genomen door gemotoriseerd verkeer. Ook zou de oversteek voor fietsers (en voetgangers) op een plateau kunnen worden aangelegd. Dat bevordert ook een snelheid verlagend effect. 7._Boogstralen in het fietspad naar de fietsoversteek

De probleembeschrijving geeft aan dat twee richtingen fietspaden een risico zijn als boogstralen (in bochten) te krap zijn. De breedte van een twee richtingen fietspad en de steeds harder rijdende fietser (E-bike/snorfiets 25-27km/h) blijven in bochten met ongeremde snelheid niet op de eigen weghelft. De beschreven verkeersveiligheidsrisico's onderschrijven wij.

Uit verkeersongevallenanalyses blijkt dat fietsongevallen steeds vaker te maken hebben met het schampen van tegemoetkomende fietsers en bij inhaalmanoeuvres. Het mindere inschattingsvermogen van veel fietsers is een risico. De oplossingsrichting is gericht op verbreding van de fietspaden op plaatsen waar boogstralen een risico zijn. Wij adviseren om in overweging te nemen om de twee-richting fietspaden op een

rotonde van geringe grootte op te heffen en slechts in

n richting in te richten.

Onderwerp Verkeersvellgheidsanalyse Rotonde Esscheweg Woltskamerweg - Vijverbosweg Datum 3 februari 2022

Pagina 3van3

8. Bomenrij Vijverbosweg en herkenbaarheid fietsoversteek De bomenrij langs de Vijverbosweg zorgt voor zichtvermindering. Ook de flauwe bocht naar links bij het naderen van de rotonde zorgt ervoor dat de aandacht van bestuurders van gemotoriseerd verkeer vooral op de eigen rijbaan/strook zit. De beschreven risico's onderschrijven wij. Er moet op teveel zaken tegelijk worden

gelet. Het risico dat hierdoor een fietser over het hoofd wordt gezien is daardoor groter. In de oplossingsrichting wordt het be indigen van het repeterend patroon van de bomen genoemd. Wij wijzen nog eens naar het advies bij punt 6, om de oversteek voor fietsers en voetgangers op een plateau aan te leggen. Bij een lagere snelheid is de bestuurder in staat om meer informatie te verwerken.

9. Zicht op aankomende fietsers uit Esscheweg Zuid

Hier is ook sprake van een bomenrij zoals bij punt 8 beschreven. De verkeersveiligheidsrisico's zijn gelijk aan die bij punt 8. Ook de oplossingsrichting zoals in de analyse beschreven en door ons hierboven zijn aangevuld willen wij hier nog eens aanhalen.

10. Paaltjes in de wegberm langs fietspad

Paaltjes op en vlak langs de rijbaan van fietspaden zijn gebleken risico's. De risico's worden groter indien er ook sprake is van twee richting fietspaden. Zeker op schoolroutes waar groepen fietsers meer ruimte gebruiken dan de rijstrook voor de richting waarin ze rijden. Bij tegemoetkomende fietsers bestaat er een groter risico dat er moet worden uitgeweken. Daarom zijn paaltjes in de berm ook een risico. Het instellen van nrichting zou dit risico kunnen verminderen. Weghalen zou in deze

situatie, in verband met voldoende begroeiing ook een risico verlagend effect hebben. Conclusies verkeersveiligheidsanalyse Met betrekking tot de conclusies willen wij nog aanvullen dat het risico op

verkeersongevallen kleiner wordt als op de toe leidende wegen maatregelen worden getroffen, zoals wij hierboven hebben aangegeven. Daarmee wordt het risico op verkeersongevallen met ernstig letsel of de dood ten gevolge hebbend kleiner.

Met vriendelijke groet,