9. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties - Inwerkingtreding wet versterking centrale rekenkamers
Tekst van het document
Zaaknummer: Z22 - 257309 Document: IN/22 - 520297 Kennisgeving (inkomend)
Ministerie van Binnenlandse Zakenen
Koninkrijksrelaties
Aan de raad en het college van B&W van de Gemeen t e V ug ht POStbLlS10100 5260 GA VUGHT
ocosoR/oea Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(ïEh/íEENTE
VUGHT
Zaak' n
n1 DEC2022
ontv.:
Post in
Datum
28 november 2022
Betreft
Inwerkingtreding
Geachte
wet versterking
www.rij ksoverheld nl
www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk www.|mkedin.com/company/ ministeriefvanszk
kenmerk zozzeoooosaeeßzo
uw kenmerk
decentrale rekenkamers
heer/ mevrouw,
Met ingang van 1 januari 2023 treedt voor gemeenten en provincies de wet versterking decentrale rekenkamers in werking.l Voor de waterschappen treedt de wet deels op 1 januari 2024 en deels per 1 januari 2025 in werking (zie toelichting verderop). Deze wet is op 31 mei met een ruime meerderheid in de Tweede Kamer aangenomen en op 27 septemberjl. door de Eerste Kamer als hamerstuk aanvaard.
In deze brief informeer ik u over het doel van deze wet, de wijzigingen die ermee worden doorgevoerd, de inwerkingtreding en het overgangsrecht en de mogelijkheid voor decentrale overheden om ondersteuning te krijgen van de projectgroep lokale rekenkamers.
Doel wet versterking decentrale rekenkamers De wet versterking decentrale rekenkamers heeft tot doel het creëren van een sluitend, wettelijk stelsel voor gedegen, onafhankelijk rekenkameronderzoek, ter ondersteuning van de controlerende rol van raden, staten en algemene besturen van waterschappen. Het is van groot belang dat bij alle decentrale overheden gedegen, onafhankelijk rekenkameronderzoek plaatsvindt naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde beleid. Voor de onafhankelijke rekenkamer gelden alle wettelijke waarborgen voor een sterke en onafhankelijke positie. De belangrijkste wijziging voor gemeenten betreft het afschaffen van de mogelijkheid die de Gemeentewet biedt om per verordening regels te stellen aan Door deze wijziging dienen de uitoefening van de rekenkamerfunctie. gemeenteraden een eigen onafhankelijke rekenkamer in te stellen, of met andere rekenkamer. Hoewel raden, provincies of waterschappen een gemeenschappelijke de Provinciewet in dezelfde zin wordt gewijzigd, zal dit onderdeel voor de provincies geen gevolgen hebben, aangezien alle provincies reeds over een onafhankelijke rekenkamer beschikken en de mogelijkheid (gemeenschappelijke) een van rekenkamerfunctie in de praktijk niet wordt toegepast. 1
kamerstukken
35298.
Pagina 1 van 5
Zaaknummer: Z22 - 257309 Document: IN/22 - 520297 Kennisgeving (inkomend)
Datum
Kenmerk
wijziging dat zij voortaan ook de plicht Voor waterschappen is de belangrijkste onafhankelijke hebben om een rekenkamer in te richten, alleen of met andere gemeenten en/of provincies tezamen.2 waterschappen,
Uit de Gemeentewet en de Provinciewet volgt dat de ambtelijke ondersteuning van de onafhankelijke rekenkamer uitsluitend mag worden verricht door ambtenaren die geen band hebben met andere organen van het bestuur. De maakt wel mogelijk dat medewerkers van de gemeentelijke of wetswijziging provinciale griffie de ona?wankelijke rekenkamer kunnen ondersteunen. Met deze aan met name kleinere gemeenten die anders maatregel wordt tegemoetgekomen van de rekenkamer met moeite voldoende ambtelijke ondersteuning georganiseerd kunnen krijgen. Voor de waterschappen geldt deze mogelijkheid niet, omdat de Waterschapswet niet de figuur van een griffie kent. Het is aan het zelf om de ondersteuning van een rekenkamer op een goede waterschapsbestuur manier te regelen, conform de wet. en onafhankelijke en overgangstermijn Inwerkingtreding Zodra de wet in werking treedt per l januari 2023 behoudt een verordening die een rekenkamerfunctie regelt (en de benoemingen op die basis) gedurende een jaar haar rechtskracht, dus tot 1 januari 2024. Daarvoor is in de wet versterking decentrale rekenkamers overgangsrecht getroffen.3 Dit geeft de gemeenteraad gedurende een jaar de gelegenheid om op basis van de nieuwe wet een rekenkamer (zelfstandig of gemeenschappelijk) in te stellen, de ona?'iankelijke benoemen en de trekken.
Uiterlijk op 1 januari leden te oude verordening in te 2024 zal dus in alle gemeenten een onafhankelijke rekenkamer moeten zijn ingesteld, inclusief de benoeming van leden.
Raadsleden die de rekenkamerfunctie uitoefenen, verliezen na intrekking van de verordening dan wel uiterlijk een jaar na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel van rechtswege het lidmaatschap van de rekenkamerfunctie. Ook de houden dan van rechtswege externe commissieleden van de rekenkamerfunctie op lid van de rekenkamerfunctie te zijn. Zij kunnen dan -desgewenstconform de wet voor 6 jaar benoemd worden in de onafhankelijke rekenkamer. Het wetsvoorstel treedt voor de waterschappen in werking per 1 januari 2024. Met de Unie van Waterschappen is afgesproken dat per die datum bij alle waterschappen onafhankelijke rekenkamers zullen zijn ingesteld en bemenst. De Unie van Waterschappen stelt hiervoor een projectgroep in om de waterschappen bij de implementatie te begeleiden.
Uitbreiding onderzoeksbevoegdheden De rekenkamer doet onderzoek naar de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het gevoerde beleid. In de Gemeentewet en Provinciewet wordt de wettekst gewijzigd van `het gevoerde bestuur' naar `het gevoerde 2
Artikel 11A.
3
Artikei Iv.
Pagina 2 van 5
Zaaknummer: Z22 - 257309 Document: IN/22 - 520297 Kennisgeving (inkomend)
Datum
Kenmerk 2022-0000536640
beleid'. Met deze wijziging wordt verduidelijkt dat deze bevoegdheid van decentrale rekenkamers ruim moet worden opgevat: beleidsvoorbereiding, vorming, -vaststelling, -uitvoering en -effecten vallen hieronder, maar ook het functioneren van de ambtelijke organisatie, die het bestuur bij zijn taakvervulling ten dienste staat, en de politieke organisatie (algemeen en dagelijks bestuur) van de gemeente, provincie en waterschap. Decentrale rekenkamers van gemeenten en provincies beschikken reeds over bevoegdheden om onderzoek te kunnen doen naar publiekrechtelijke en privaatrechtelijke samenwerkingsverbanden. Ook de rekenkamers van waterschappen krijgen deze bevoegdheden. De wet versterking decentrale rekenkamers breidt deze onderzoeksbevoegdheden van decentrale rekenkamers op een aantal punten uit.
o
o
o
o
Decentrale rekenkamers kunnen voortaan onderzoek instellen naar de inkoopen contractrelaties van het bestuur, bijvoorbeeld voor de inkoop van jeugdzorg of maatschappelijke ondersteuning, indien het bestuur zichzelf dat recht heeft voorbehouden. Ik raad -indien dat nog niet is gebeurd- de gemeente-, provincie-, en waterschapsbesturen aan om clit recht op te nemen in de eigen inkoopvoorwaarden. De wetswijziging maakt mogelijk dat decentrale rekenkamers voortaan alle subsidies, leningen en garanties kunnen onderzoeken. Nu is dat alleen mogelijk als de subsidie, lening of garantie meer dan 50% van de baten van de private rechtspersoon is. Decentrale rekenkamers kunnen voortaan onderzoek doen naar NV's en BV's waar alle betrokken bestuurslagen van “de overheid" gezamenlijk een meerderheidsbelang (meer dan in hebben, terwijl zij dat afzonderlijk niet hebben. Decentrale rekenkamers kunnen voortaan onderzoek doen naar dochter- en van (gezamenlijke) kleindochterondernemingen overheidsdeelnemingen waar de gemeenten, provincies, waterschappen en/of de Staat gezamenlijk meer dan 50% belang in hebben. De rekenkamer die voornemens is een onderzoek in te stellen naar deze gezamenlijke dient de dagelijkse besturen van de overheidsdeelnemingen betrokken overheden daarvan in kennis te stellen.
Extra
waarborgen
voor het rekenkameronderzoek
en de rapportage
Ten slotte bevat de wet versterking decentrale rekenkamers nieuwe waarborgen die van belang zijn voor een goed verloop van het onderzoeksproces en de rapportage van de bevindingen door de rekenkamer.
o
Het dagelijks bestuur doet jaarlijks een overzicht van de aan het dagelijks bestuur gedane voorstellen van de rekenkamer toekomen aan het algemeen bestuur, vergezeld van zijn standpunt daaromtrent en van de wijze waarop aan de voorstellen vervolg is gegeven. Decentrale rekenkamers dienen de door hen onderzochte instellingen de gelegenheid te geven op conceptrapporten te reageren (hoor- en wederhoor).
Pagina 3 van 5
Zaaknummer: Z22 - 257309 Document: IN/22 - 520297 Kennisgeving (inkomend)
Datum
Kenmerk 2022-0000536640
Decentrale rekenkamers kunnen voortaan mededelingen, die vertrouwelijke kennisgeving aan het gegevens of bevindingen bevatten, ter vertrouwelijke algemeen bestuur sturen. door projectgroep Ondersteuning lokale rekenkamers In 2021 is de projectgroep lokale rekenkamers van start gegaan. De projectgroep is ingesteld door het ministerie van BZK, in samenwerking met de VNG. De projectgroep heeft tot doel om perjaar circa 25 gemeentebesturen te ondersteunen bij de inrichting en/of het functioneren van hun lokale rekenkamer en het versterken van de relatie van de rekenkamer met de raad en het college. De projectgroep deelt kennis en informatie over de versterking van lokale hiervan kunnen leren. Voor het aanvragen rekenkamers, zodat andere gemeenten van een gesprek met de projectgroep kunt u contact opnemen met het ministerie van BZK via info.openbaarbestuur@minbzk.nl.
van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR) eveneens rekenkamers. In aanvulling op de werkzaamheden van de zijn er door de NVRR transitieteams ingesteld om rekenkamers te
De Nederlandse vereniging
ondersteunt
projectgroep ondersteunen met de overgang van rekenkamercommissie Meer informatie is te vinden op de site
naar rekenkamer.
Rechtmatigheidsverantwoording Ook wijzigt deze wet de Gemeentewet, Provinciewet en Waterschapswet met betrekking tot de rechtmatigheidsverantwoording als onderdeel van de jaarrekening. Met deze wijziging leggen het college van burgemeester en wethouders bij een gemeente, het college van gedeputeerde staten bij een provincie en het dagelijks bestuur van een waterschap in de jaarrekening zelf verantwoording af over de financiële rechtmatigheid. Dit is in lijn met de systematiek die geldt bij het Rijk. Dit onderdeel treedt voor gemeenten en provincies ook in werking op 1 januari 2023 en zal het eerst voor het verslagjaar 2023 gelden. In de loop van 2023 wordt in aansluiting op deze wet ook het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden gewijzigd.
Voor de waterschappen treedt de wijziging van de rechtmatigheidsverantwoording met ingang van 1 januari 2025 in werking, vanaf het verslagjaar 2025. De Unie van Waterschappen ondersteunt hierbij de waterschappen.
Pagina 4 van 5
Zaaknummer: Z22 - 257309 Document: IN/22 - 520297 Kennisgeving (inkomend)
Datum
Kenmerk
2022-0000536640
Tot slot Indien u naar aanleiding
van deze brief vragen heeft over de Wet versterking decentrale rekenkamers kunt u deze stellen aan het ministerie van BZK via info.ogenbaarbestuur@minbzl<.nl.
De
Zaken en Koninkrijksrelaties, ministlerfvamnäwlandse
Pagina 5 van 5