8. Raadsinformatiebrief Energiearmoede en -transitie

wc g Raadsinformatiebrief Datum

13 december 2022

Onderwerp

Energiearmoede en -transitie Z22 - 256464

Zaaknummer Documentnr.

UIT/22 - 516681

Inleiding In de raadsvergadering van 21 juli 2022 heeft u de motie Energiearmoede en -transitie aangenomen. Gevraagd is om met concrete plannen te komen voor de aanpak energiearmoede, de besparingsopgave en versnelling van de energie- en warmtetransitie. Belangrijk daarbij is om verduurzaming ook mogelijk te maken voor huishoudens met lage inkomens. Graag informeren wij u over de uitwerking van deze motie via deze raadsinformatiebrief.

Inhoudelijk Het is van belang om alle doelgroepen te dienen en dus ook huishoudens met lage inkomens te helpen bij de verduurzaming van hun woning. Dit is een complexe opgave, de doelgroep beschreven in de motie is niet in één actie te vangen. Daarom is een mix van maatregelen nodig. Zoals in de motie gevraagd, is voor een aantal onderdelen eerst een marktvisie uitgevoerd of nog bezig. Er zijn gesprekken gevoerd met gemeenten van verschillende grootte, SVn en lokale coöperaties. We volgen in grote lijnen de motie met hetzelfde doel, maar uit de marktverkenning blijkt dat uitvoering in sommige gevallen op een andere manier beter past. De uitkomsten worden hieronder toegelicht. Voortgang Regeling Energiearmoede Met de invulling van de motie is een start gemaakt afgelopen zomer. Over deze activiteiten voor het tegengaan van energiearmoede heeft u op 19 augustus jl. een raadsinformatiebrief ontvangen. Tot nu toe is met zowel de lokale aanpak als de regionale aanpak een start gemaakt. Regionaal is de aanbesteding via de penvoerder gemeente Oss rond. Daar is de Klimaatroute uit Amsterdam uitgekomen. Zij pakken het project nu verder op, de eerste kennismakingsgesprekken zijn geweest. Het vervolg over wanneer gestart kan worden in de gemeente Vught komt nog. Wel is duidelijk dat dit in Q1 of Q2 van 2023 zal gebeuren.

De naam is wel veranderd, bij de start van het aanbestedingstraject was de projectnaam "Klusbus" en dit is nu "Energiehulp" geworden. De lokale aanpak energiearmoede wordt ingevuld door VET Vught, de energiecoöperatie uit Vught. Zij hebben een aantal energiecoaches opgeleid en zijn nu in gesprek met onze partners, o.a. Vincentius, Wegwijs+ en Welzijn Vught, om bij de juiste doelgroep terecht te komen. Er is gekozen om niet direct te starten met een grootschalige campagne, dit was niet een juiste manier om bij de doelgroep aandacht te vragen. Er is gekozen om op basis van vertrouwen en de bestaande netwerken te starten. Warmtescans plus collectieve inkoopactie Er is een opdracht verstrekt aan Sobolt, hét bedrijf dat in Nederland op grote schaal warmtescans kan maken. Er worden in de gemeente Vught de komende winterperiode ruim zevenhonderd

1/3

ven warmtescans gemaakt. De communicatie hierover zal zeer binnenkort starten, daarna kunnen bewoners zich aanmelden voor een scan. Bewoners ontvangen van deze scan een persoonlijk rapport en voor de andere inwoners is er een (digitale) informatieavond waarin bevindingen uit de scans worden toegelicht. Alleen grondgebonden woningen kunnen meegenomen worden in de warmtes cans. Om handelingsperspectief te bieden zal die avond direct een collectieve inkoopactie worden gepresenteerd. Deze actie zal bestaan uit isolerende maatregelen in de schil van het huis, denk hierbij aan spouwmuurisolatie, vloerisolatie, etc. Aan de inkoopactie kunnen alle woningen deelnemen. Energiebespaarlening Warmtefonds In de motie wordt gevraagd om een revolverend fonds op te zetten. Uit de eerste gesprekken van de marktvisie blijkt dat het opzetten van een nieuw fonds veel tijd kost. In de marktvisie werd gewezen op het Warmtefonds als goed alternatief. Sinds 1 november 2022 kunnen huishoudens met een verzamelinkomen van maximaal €45.014 (bruto) tegen 0% rente een Energiebespaarlening krijgen bij het Warmtefonds. Deze lening helpt om de drempel om te investeren in duurzaamheid weg te nemen. Naast de 0%-lening heeft het Warmtefonds een Energiebespaarlening met combinatielening ontwikkeld voor mensen die geen of onvoldoende leencapaciteit hebben om hun verduurzamingswens te realiseren.

Via het Warmtefonds kunnen zij nu maximaal €5.000 lenen zonder daarover rente te betalen en zonder de eerste vijf jaar te hoeven aflossen. Na vijf jaar wordt de financiële situatie van de aanvrager bekeken om te bepalen of de lasten vanaf dat moment zelf gedragen kunnen worden. Verzilverlening De Verzilverlening werd in de marktvisie wel genoemd als een geschikte manier om de doelgroep te ondersteunen. Als mensen al jaren in dezelfde koopwoning wonen, is de kans groot dat de woning meer waard is dan de hoogte van de hypotheek. De overwaarde kan gebruikt worden voor het verduurzamen van de woning. Bij een Verzilverlening betaalt de aanvrager geen maandelijkse rente en aflossing, maar de lening wordt afgelost aan het einde van de looptijd bij verkoop van het huis of bij overlijden. De gemeente kan een fonds opzetten bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). Uit dit fonds kan de gemeente geld lenen aan huiseigenaren in de gemeente. We willen graag de mogelijkheden onderzoeken om een Verzilverlening op te zetten in de gemeente Vught. De voor- en nadelen van een revolverend fonds zullen in een opvolgend raadsvoorstel verder worden toegelicht. Lening zonder inkomenseisen Ook zijn de mogelijkheden onderzocht om financiële hulp zonder inkomenseis op te zetten.

Een van de gemeenten waarmee is gesproken heeft een regeling zonder inkomenseisen opgezet voor de aanschaf van zonnepanelen. Zo maken zij zonnepanelen voor iedereen mogelijk. De gemeente biedt een alles-in-1 pakket met de financiering, aanleg en 15 jaar onderhoud aan bij een vaste partij. De aanvragers betalen 0,75% rente over de totale lening. Uit marktonderzoek blijkt dat hier vanuit juridisch en financieel oogpunt veel risico's aan verbonden zijn. De gemeente is in dit geval de verkopende partij en staat contractueel tussen de inwoner en de uitvoerende partij in. Bovendien ligt het risico van niet-terugbetalen bij de gemeente. Daarnaast is het momenteel niet meer mogelijk om een lening tegen negatieve rente af te sluiten, waardoor de risico's verder toenemen.

2/3

wc Tot slot kost het veel tijd om een dergelijke regeling te beheren. Het is echter niet mogelijk om de uitvoering bij een externe partij (bijv. SVn) neer te leggen, omdat zij geen lening kunnen verstrekken zonder inkomenstoets.

Financieel Met betrekking tot activiteiten uit de raadsinformatiebrief van 19 augustus jl.; deze activiteiten worden gedekt uit de Regeling Energiearmoede van het Rijk. Deze middelen zijn in de huidige begroting verwerkt via Burap IL Voor de gemeentelijke begroting is het budgetneutraal. De termijn om het te besteden loopt tot december 2023. De kosten voor warmtescans inclusief de collectieve inkoopactie worden gedekt uit de middelen van het Nationaal Isolatieprogramma. Voor de kosten van de andere omschreven activiteiten gaan we, zoals in de motie vermeld, uit van een beroep op de algemene reserve. Concrete voorstellen zullen naar de raad komen met daarin de financiën per onderdeel uitgewerkt. Het Warmtefonds is een nationale regeling, máár het is wel mogelijk om als gemeente een deel van de rente te subsidiëren. De gemeente kan bijvoorbeeld een bepaald vast rentepercentage betalen, waarbij de aanvrager de rest betaalt.

Tijdsplanning De eerste helft van 2023 wordt gebruikt om hierboven genoemde maatregelen verder uit te werken. Verder zullen de reeds gestarte activiteiten continueren, waaronder de activiteiten uit de raadsinformatiebrief van 19 augustus jl.

Burgemeester en wethouders van Vught, de secretaris, de burgemeester,

R.J. van de Mortel

3/3