6. Commissariaat voor de Media - Aanwijzing Vughtse Omroep Stichting

Besluit Kenmerk: 849904 / 899906 Betreft: aanwijzing van Vughtse Omroep Stichting (hierna: VOS) als lokale publieke mediainstelling voor de gemeente Vught en afwijzing van de aanwijzingsaanvraag van Stichting Algemene Vughtse Lokale Omroep (hierna: AVULO). Het Commissariaat voor de Media (hierna: het Commissariaat), gezien de aanvraag tot aanwijzing van Online Platform NOVO3 (hierna: NOVO3) als lokale publieke media-instelling voor de gemeente Vught per e-mailbericht van 13 november 2020, alsmede de intrekking van de aanvraag van NOVO3 per e-mailbericht van 7 juli 2021; gezien de aanvraag tot aanwijzing van AVULO als lokale publieke media-instelling voor de gemeente Vught, per e-mailbericht van 16 november 2020; gezien de aanvraag tot aanwijzing van VOS als lokale publieke media-instelling voor de gemeente Vught, per e-mailbericht van 17 november 2020, met aanvullende stukken op 30 juni 2021; gelet op de artikelen 2.61 tot en met 2.69 van de Mediawet 2008 (hierna: Mediawet); gelet op het bepaalde in de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb); gezien het advies van de raad van de gemeente Vught van 25 november 2021; gezien de zienswijze van AVULO, ontvangen door het Commissariaat op 29 januari 2021; overweegt als volgt: ______________________________________________________________________

A. Gevolgde procedure 1. Bij e-mailbericht van 13 november 2020 heeft NOVO3 een aanvraag tot aanwijzing als lokale publieke media-instelling ingediend voor de gemeente Vught. 2. Bij e-mailbericht van 16 november 2020 heeft AVULO een aanvraag tot aanwijzing als lokale publieke media-instelling ingediend voor de gemeente Vught. 3. Bij e-mailbericht van 17 november 2020 heeft VOS een aanvraag tot aanwijzing als lokale publieke media-instelling ingediend voor de gemeente Vught. 4. Bij brief van 8 januari 2021 heeft het Commissariaat aan VOS kenbaar gemaakt dat er verscheidene stukken ontbreken en verzocht om deze stukken na te sturen. 5. Op grond van het bepaalde in artikel 2.61, derde lid, van de Mediawet heeft het Commissariaat de aanwijzingsaanvragen van NOVO3, AVULO en VOS met brief van 8 januari 2021 toegezonden aan de raadsgriffier van Vught met het verzoek de gemeenteraad een advies uit te laten brengen over de vraag of NOVO3, AVULO en VOS voldoen aan de eisen die de Mediawet stelt.

-1-

6. Burgemeester en wethouders van Vught hebben bij het Commissariaat, bij e-mailbericht van 12 april 2021, een gemotiveerd verzoek tot uitstel ingediend voor het uitbrengen van het advies tot 18 oktober 2021. Het uitstel werd door de gemeente Vught noodzakelijk geacht om het toetsingskader vast te stellen en de betrokken aanvragers in de gelegenheid te stellen hun plannen hierop aan te passen. Het Commissariaat heeft hiermee ingestemd. 7. Bij e-mailbericht van 30 juni 2021 hebben twee van de drie aanvragers, te weten VOS en NOVO3, kenbaar gemaakt dat zij de aanwijzingsprocedure gezamenlijk zullen voortzetten. Ten gevolge hiervan heeft NOVO3 op 7 juli 2021 hun aanvraag van 13 november 2020 schriftelijk ingetrokken. 8. Bij e-mailbericht van 30 juni 2021 heeft VOS de ontbrekende stukken aan het Commissariaat doen toekomen. 9. Burgemeester en wethouders van Vught hebben het Commissariaat, bij e-mailbericht van 6 oktober 2021, een gemotiveerd verzoek tot uitstel ingediend voor het uitbrengen van het advies tot 10 december 2021. Het uitstel werd door de gemeente Vught noodzakelijk geacht vanwege het door hen verleende uitstel aan betrokken partijen om hun plannen aan te passen op het toetsingskader (verschoven van 1 juni 2021 naar 1 juli 2021). Het Commissariaat heeft hiermee ingestemd. 10.

Burgemeester en wethouders van Vught hebben het Commissariaat bij e-mailbericht van 8 december 2021 het advies van de gemeenteraad van 25 november 2021 doen toekomen. De gemeenteraad heeft, op voorstel van het college van burgemeester en wethouders, het Commissariaat geadviseerd dat AVULO en VOS aan de wettelijke vereisten voldoen. De gemeenteraad heeft daarbij een voorkeur kenbaar gemaakt voor aanwijzing van VOS als lokale publieke media-instelling voor de gemeente Vught. 11. Het Commissariaat verzocht de gemeente Vught per e-mailbericht van 13 december 2021 om aanvullende gegevens, te weten de bijlagen van het raadsvoorstel en het raadsbesluit. 12. Burgemeester en wethouders van Vught hebben het Commissariaat bij e-mailbericht van 14 december 2021 de aanvullende gegevens doen toekomen. 13. Met brieven van 4 januari 2022 heeft het Commissariaat een afschrift van het advies van de gemeenteraad van Vught toegestuurd aan AVULO en VOS. Op grond van artikel 4:7 van de Awb heeft het Commissariaat AVULO in de gelegenheid gesteld haar schriftelijke zienswijze ten aanzien van het advies van de gemeenteraad van Vught in te dienen. VOS is daarnaast in de gelegenheid gesteld eventuele op- en/of aanmerkingen aan het Commissariaat kenbaar te maken ten aanzien van het gemeenteraadsadvies en ten aanzien van het voornemen van het Commissariaat om de aanvraag van VOS toe te wijzen. 14.

Bij e-mailbericht van 17 januari 2022 ontving het Commissariaat de schriftelijke visie van VOS. 15. Bij e-mailbericht van 29 januari 2022 ontving het Commissariaat de schriftelijke zienswijze van AVULO.

B. Advies gemeente Vught 16. Op voorstel van het college van burgemeester en wethouders heeft de gemeenteraad van Vught besloten te adviseren dat de aanvragen van AVULO en VOS voldoen aan de criteria van artikel 2.61, tweede lid, sub a, b, en c, van de Mediawet.

-2-

17. Voorts heeft de gemeenteraad van Vught, met inachtneming van het advies van het college van burgemeester en wethouders, het Commissariaat geadviseerd VOS als voorkeurspartij aan te merken voor de verkrijging van de aanwijzing als lokale publieke media-instelling. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders dragen daarbij aan dat VOS beter scoort bij de gemeentelijke toets op de representativiteit van het pbo, alsook bij de gemeentelijke toets op de visie van het door de gemeente vastgestelde toetsingskader. De gemeente merkt daarbij ook op dat zowel VOS als AVULO in hun plannen hebben aangegeven dat de beoogde gemeentelijke bijdrage (vastgesteld op basis van het richtsnoerbedrag per huishouden) ontoereikend is voor de uitvoering van hun plannen, waarbij het financiële verschil van AVULO groter is dan dat van VOS.

C. Zienswijze AVULO 18. AVULO geeft in haar zienswijze kort gezegd aan zich niet te kunnen verenigen met het advies van de gemeenteraad van Vught. 19. De belangrijkste punten uit de zienswijze van AVULO worden onder de randnummers 30 tot en met 41 van het onderhavige besluit behandeld.

D. Visie VOS 20. VOS benadrukt in haar visie dat zij het doorlopen proces met de gemeente Vught als prettig en betrokken hebben ervaren, en is van mening dat het proces transparant is verlopen. Daarnaast geeft VOS aan dat zij, ook bij een eventuele toewijzing, zullen openstaan voor toekomstige samenwerkingen met derden.

E. Overwegingen Commissariaat Wettelijk voorgeschreven advies (artikel 2.61, derde lid, van de Mediawet) 21. Alvorens het Commissariaat een besluit neemt op een aanwijzingsaanvraag voor de verzorging van een publieke mediadienst op lokaal niveau is hij verplicht de gemeenteraad om advies te vragen over de vraag of de aanvragers voldoen aan de eisen bedoeld in artikel 2.61, tweede lid, van de Mediawet. De advisering door de gemeenteraad is in de Mediawet verplicht gesteld, omdat de gemeenteraad het beste kan beoordelen of het programmabeleidbepalend orgaan (hierna: pbo) van een lokale publieke media-instelling representatief is voor de belangrijkste maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen in die gemeente. Op grond van artikel 3:50 van de Awb kan aan een dergelijk advies niet lichtvaardig voorbij worden gegaan. 22. Het Commissariaat is van oordeel dat hij op goede gronden mag aannemen dat de gemeenteraad van Vught op juiste en zorgvuldige wijze een positief advies heeft uitgebracht over de aanvragen van AVULO en VOS. Het Commissariaat overweegt daartoe het volgende. 23. Uit hetgeen door AVULO is aangevoerd of anderszins valt niet af te leiden dat het advies van de gemeenteraad van Vught ondeugdelijk zou zijn of in redelijkheid niet kan worden gevolgd.

Conform de beschikkingenpraktijk van het Commissariaat is het uitgangspunt dat dit advies wordt opgevolgd en marginaal wordt getoetst. De ratio van de verplichte advisering door de gemeenteraad is dat de gemeenteraad als geen ander op de hoogte is van de in de gemeente levende maatschappelijke behoeften alsmede inzicht heeft in de representativiteit van een instelling voor de belangrijkste in de betrokken gemeente -3-

voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen. Gelet op de legitimatie, die de gemeenteraad kan ontlenen aan zijn wettelijk geregelde adviestaak, ligt het naar het oordeel van het Commissariaat in de rede dat terughouding past waar het gaat om in de plaats stellen van zijn oordeel voor dat van de gemeenteraad. Bevordering van de samenwerking tussen aanvragers 24. Ingevolge het bepaalde in artikel 2.63, tweede lid, van de Mediawet kan per gemeente slechts één lokale publieke media-instelling worden aangewezen. In gevallen dat sprake is van meerdere aanwijzingsaanvragen waarvan de gemeenteraad heeft vastgesteld dat voldaan is aan de eisen opgenomen in artikel 2.61, tweede lid, van de Mediawet, bevorderen burgemeester en wethouders ingevolge het bepaalde in artikel 2.63, eerste lid, van de Mediawet, voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is, het samengaan van deze instellingen. 25. Uit het raadsvoorstel van de gemeente Vught blijkt dat burgemeester en wethouders inspanningen hebben verricht om samenwerking of het samengaan van de betrokken instellingen te bevorderen. De gemeente heeft het aanbod gedaan om dit proces te faciliteren door de betrokken aanvragers samen aan tafel uit te nodigen. Hier is volgens de gemeente geen gebruik van gemaakt. 26.

Gelet op het voorstaande stelt het Commissariaat vast dat burgemeester en wethouders conform artikel 2.63, eerste lid, van de Mediawet voldoende inspanningen hebben verricht om het samengaan van de betrokken instellingen te bevorderen. Voorkeursadvies gemeenteraad Vught 27. Indien burgemeester en wethouders er niet in slagen de betrokken aanvragers tot samengaan te bewegen, vraagt het Commissariaat de gemeenteraad een voorkeur voor een van de aanvragers uit te spreken. Evenals bij zijn advisering over de representativiteit van het pbo van een lokale publieke media-instelling, hecht het Commissariaat grote waarde aan het voorkeursadvies van de gemeenteraad. Het Commissariaat overweegt daartoe dat de gemeenteraad goed zicht heeft op de beantwoording van de vraag welke media-instelling naar verwachting de functie van lokale publieke media-instelling in de desbetreffende gemeente het beste kan uitoefenen om vervolgens daarvoor zijn voorkeur uit te spreken. Indien de gemeenteraad op goede gronden zijn voorkeur heeft uitgesproken en het Commissariaat geen zwaarwichtige reden ziet om daarvan af te wijken, is het bestendig beleid om dit advies te volgen.

Op 26 maart 2014 heeft ook de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ECLI:NL:RVS:2014:1049) bevestigd dat het Commissariaat enige terughoudendheid past waar het gaat om het in de plaats stellen van zijn oordeel voor het voorkeursadvies van de gemeenteraad, aangezien de gemeenteraad, als representatief orgaan, geacht moet worden een verantwoordelijke afweging te kunnen maken in het bijzonder bij kwesties waarbij lokale aspecten een rol spelen. Dit houdt overigens niet in dat het Commissariaat per definitie vaart op het advies. Commissariaat vergewist zich ervan dat het onderzoek van de gemeente op zorgvuldige wijze heeft plaatsgevonden. 28. Het Commissariaat volgt in het voorliggende geval genoemde gedragslijn en overweegt in dit verband dat ook in dit specifieke geval de gemeenteraad goed zicht heeft op de beantwoording van de vraag welke media-instelling naar verwachting de functie van lokale publieke media-instelling in de gemeente Vught het beste kan uitoefenen. 29. Het Commissariaat stelt vast dat in dit geval de gemeenteraad van Vught uitdrukkelijk en gemotiveerd zijn voorkeur heeft uitgesproken voor aanwijzing van VOS als lokale publieke media-instelling voor de gemeente Vught. Het Commissariaat ziet op grond van het bovenstaande geen reden om af te wijken van het voorkeursadvies van de gemeenteraad. -4-

Beoordeling zienswijze AVULO 30. Het Commissariaat ziet in hetgeen AVULO heeft aangevoerd in haar zienswijze of anderszins geen redenen om af te wijken van het advies van de gemeenteraad. De voornaamste punten van de zienswijze zullen hierna op hoofdlijnen worden behandeld. Samengaan van aanvragers onvoldoende bevorderd 31. AVULO verwijt de gemeente dat de inspanningen van de gemeente om aanvragers te laten samengaan beperkt zijn gebleven tot een telefoongesprek, dat volgens AVULO door hen is geïnitieerd. Op dat moment was er volgens AVULO nog maar beperkte tijd om dit samengaan verder te onderzoeken. 32. Artikel 2.63, eerste lid, van de Mediawet, geeft aan dat in geval van meerdere aanvragers het college van burgemeester en wethouders de taak heeft om het samengaan van instellingen, voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is, te bevorderen. Deze taak is in de Mediawet niet verder uitgewerkt en er worden geen (minimum)vereisten gesteld aan de wijze waarop het college van burgemeester en wethouders deze taak dient uit te voeren. De gemeente heef in het raadsvoorstel aangegeven dat zij het aanbod hebben gedaan om het proces te faciliteren door partijen gezamenlijk aan tafel uit te nodigen. Volgens de gemeente hebben partijen hier geen gebruik van gemaakt. 33.

Het Commissariaat is anders dan AVULO, van oordeel dat door het aanbod om het proces te faciliteren en partijen uit te nodigen, de gemeente heeft voldaan aan de wettelijke taak zoals neergelegd in artikel 2.63, eerste lid, Mediawet. De gemeente heeft met deze taak immers een faciliterende rol om partijen met elkaar in gesprek te laten gaan. Indien partijen van deze uitnodiging weinig tot geen gebruik willen maken, kan dit de gemeente niet worden verweten. Het Commissariaat ziet in de argumenten die door AVULO zijn aangedragen ten aanzien van het bevorderen van samengaan, geen reden om af te wijken van het voorkeursadvies. Onduidelijkheid over samengaan aanvragers 34. AVULO verwijt de gemeente dat het samengaan en/of de samenwerking van de overige twee aanvragers, VOS en NOVO3, niet of onvoldoende is getoetst door de gemeente en dat transparantie over de totstandkoming van de samenwerking ontbreekt. De statuten van VOS dateren van 24 februari 2021 en spreken niet over de samenwerking. 35. Het Commissariaat concludeert uit het gezamenlijke ambitieplan van VOS en NOVO3, dat zowel aan het Commissariaat als de gemeente op 30 juni 2021 is verstuurd, dat er een duidelijke boodschap wordt uitgesproken door beide partijen om samen te gaan werken en dat het één aanvraag betreft. VOS en NOVO3 hebben gezamenlijk besloten om verder te gaan onder de aanvraag van VOS.

De aanvraag van NOVO3 is op 7 juli 2021 schriftelijk ingetrokken bij het Commissariaat. 36. Voorts bestaan er geen aanvullende criteria op basis waarvan een gemeente een samenwerking of samengaan tussen partijen dient te toetsen. Het is de taak van de gemeente om een gemotiveerd voorkeursadvies uit te spreken over de aanvragen die zijn ingediend, niet over de totstandkoming van de samenwerking en/of aanvraag. Uit het ambitieplan komt de fusie en/of samenwerking duidelijk naar voren, zo blijkt al uit het voorwoord dat start met de zin “Voor u ligt het beleidsplan van de gefuseerde organisatie NOVO3/VOS”. Het gegeven dat de notariële statuten van 24 februari 2021 dateren en dat hier NOVO3 niet in wordt genoemd, maakt nog niet dat de fusie die later tot stand is gekomen anders of indringender had moeten worden getoetst. De leden van NOVO3 hebben, uitgaande van hetgeen opgenomen in het ambitieplan, unanieme goedkeuring voor de fusie verleend op 26 mei 2021. Het Commissariaat ziet in het punt dat AVULO heeft aangedragen over de gemeentelijke toetsing van samenwerking geen reden om af te wijken van het voorkeursadvies. -5-

Advies onzorgvuldig tot stand gekomen 37. AVULO verwijt de gemeente dat zij zeer laat tijdens het proces in actie is gekomen. Hiertoe voert AVULO aan dat de gemeente in een brief van 26 juni 2019 kenbaar heeft gemaakt dat zij uiterlijk in mei 2020 met de voorbereiding zullen gaan starten en dat de gemeenteraad begin 2020 betrokken dient te worden bij de bekendmaking van de aanwijzingsprocedure en welke voorwaarden in een dergelijk proces kunnen worden gesteld. 38. Het Commissariaat adviseert gemeenten, zo ook in deze procedure bij brief van 8 januari 2021, om voorafgaand aan het beoordelingsproces criteria op te stellen op basis waarvan de beoordeling zal plaatsvinden. Het Commissariaat acht het wenselijk om het toetsingskader voorafgaand aan het ontvangen van verschillende aanvragen gereed te hebben. Het Commissariaat erkent tevens dat de gemeente Vught dit proces heeft gestart pas nadat zij bekend waren met de ingediende aanvragen. 39. Vooropgesteld staat dat de gemeente Vught een gelijk speelveld heeft gecreëerd door alle betrokken aanvragers gelijktijdig op de hoogte te stellen van het toetsingskader, en hen dezelfde hoeveelheid tijd te bieden om hun (beleids)plannen hier eventueel op aan te passen.

Het gegeven dat de gemeente Vught eerder had kunnen beginnen met het opstellen van het toetsingskader voor aanvullende criteria, brengt volgens het Commissariaat niet mee dat het advies onzorgvuldig tot stand is gekomen. Alles overwegende oordeelt het Commissariaat dat hetgeen AVULO in haar zienswijze ten aanzien van de totstandkoming van het advies heeft aangedragen, geen zwaarwegende redenen vormen om af te wijken van het voorkeursadvies. Advies niet deugdelijk gemotiveerd 40. AVULO stelt in de zienswijze dat zij het niet eens is met de wijze waarop de gemeente de beoordeling heeft uitgevoerd, met name over de inzet van vrijwilligers, in het ‘Overzicht beoordeling ingediende aanvragen’ (bijlage bij het raadsvoorstel). 41. De gemeenteraad heeft naar het oordeel van het Commissariaat, onder verwijzing naar de uitkomsten van het toetsingskader en het raadsvoorstel van burgemeester en wethouders, voldoende inzichtelijk gemaakt op basis van welke criteria en via welke weging de voorkeur is uitgegaan naar VOS en heeft daarmee voldoende gemotiveerd toegelicht waarom zijn voorkeur uitgaat naar VOS. De afwegingen die bij de beoordeling van de criteria zijn gemaakt -en die de gemeenteraad heeft overgenomen- betreft een afweging waar het Commissariaat niet in treedt.

Mede gelet op de terughoudende toets die aan het Commissariaat is toebedeeld waar het gaat om in de plaats stellen van zijn oordeel voor het voorkeursadvies van de gemeenteraad, ziet het Commissariaat geen reden om op grond van het bovenstaande af te wijken van het gemeenteraadsadvies. Concluderende overwegingen 42. Het Commissariaat stelt vast dat zowel VOS als AVULO, mede blijkens het wettelijk advies van de gemeenteraad van Vught, voldoet aan de vereisten van artikel 2.61, tweede lid, van de Mediawet. 43. Het Commissariaat ziet geen redenen om af te wijken van het voorkeursadvies van de gemeenteraad. Na afweging van alle betrokken belangen is het Commissariaat van oordeel dat VOS aangewezen moet worden als lokale publieke media-instelling voor de gemeente Vught. 44. Het Commissariaat wijst erop dat het media-aanbod van VOS in het bijzonder betrekking dient te hebben op en bestemd dient te zijn voor (de inwoners van) de gemeente Vught.

-6-

F. Openbaarmaking 45. Het Commissariaat zal de volledige tekst van het besluit, met uitzondering van de daarin vermelde persoonsgegevens en vertrouwelijke bedrijfsgegevens, openbaar maken door publicatie op zijn website. De publicatie vindt plaats veertien dagen nadat het besluit op de in artikel 3:41 van de Awb voorgeschreven wijze is bekendgemaakt.1 Het Commissariaat ziet daartoe geen belemmering op grond van artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur.

G. Besluit 46. Op grond van het voorgaande besluit het Commissariaat als volgt: I.

het Commissariaat besluit Vughtse Omroep Stichting (VOS) aan te wijzen als lokale publieke media-instelling voor de verzorging van de publieke mediadiensten in de gemeente Vught;

II.

het Commissariaat besluit de aanwijzingsaanvraag van Stichting Algemene Vughtse Lokale Omroep (AVULO) af te wijzen;

III.

het Commissariaat bepaalt dat het besluit onder I. geldig is van 1 maart 2022 tot 1 maart 2027;

IV.

het Commissariaat maakt de volledige tekst van dit besluit, veertien dagen na de voorgeschreven bekendmaking daarvan, met uitzondering van de daarin vermelde persoonsgegevens en vertrouwelijke bedrijfsgegevens, openbaar door publicatie op zijn website.

Hilversum, 1 maart 2022 COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA,

drs. Renate Eringa-Wensing voorzitter

mr. Peter Eijsvoogel commissaris

Belanghebbenden die zich met dit besluit niet kunnen verenigen, kunnen op grond van de Algemene wet bestuursrecht binnen zes weken na de dag waarop dit besluit is bekendgemaakt bezwaar maken bij het Commissariaat voor de Media, Postbus 1426, 1200 BK te Hilversum.

1

dat wil zeggen door toezending aan de belanghebbende.

-7-