3. Raadsinformatiebrief Voortgang programma's GGD Hart voor Brabant

Vught k= Raadsinformatiebrief Datum

27 januari 2026

Onderwerp

Informeren voortgang programma's GGD HvB Z25 - 299203

Zaaknummer Documentnr.

UIT/25 - 736165

Inleiding Deze raadsinformatiebrief informeert u over de voortgang van het programma Toekomstbestendige GGD "Financieel Fit en Gezond"van GGD Hart voor Brabant en "Samen Sterker" een samenwerking tussen GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant. Programma Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond Het doel van het programma Toekomstbestendige GGD "Financieel Fit en Gezond" is om een structurele besparing te realiseren om de gestegen kosten van het functieboek (€ 2,2 miljoen) binnen de begroting van de GGD op te lossen. Dit is een structurele ombuiging van 3% van de totale begroting—wat gelijk is aan 5% de personele lasten. Zie bijlagen voor de voortgang van het programma. "Samen Sterker": samenwerking tussen GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant werken al jarenlang samen. In 2012 hebben de beide GGD'en, en de veiligheidsregio Midden- en West-Brabant een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Sinds 2022 werken de GGD'en op basis van een gezamenlijke meerjarenvisie aan de publieke gezondheid in Brabant en zijn ze nog nadrukkelijker inhoudelijk gaan samenwerken. Beide organisaties en beide algemeen besturen (AB) zien aanleiding om te onderzoeken hoe de samenwerking nog verder kan worden versterkt om de GGD toekomstbestendig te maken en daarmee de continuïteit in dienstverlening aan inwoners te waarborgen.

Zij hebben daarom opdracht gegeven te verkennen hoe de samenwerking zich verder kan ontwikkelen. Deze verkenning heeft de titel "Samen Sterker" gekregen. In bijlagen wordt dit nader toegelicht.

1/2

Vught k' Vervolg De raad wordt geïnformeerd over de voortgang van het programma "Financieel Fit en Gezond"via de jaarstukken. Inzake de verkenning "Samen Sterker"wordt de raad op een later tijdstip meegenomen. Burgemeester en wethouders van Vught, de secretaris,

de burgemeester,

"C.N. .

erk n-de Haan

Bijlage(n): 1.Detailinformatie voortgang programma Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond 2. De GGD in een oogopslag 2024 3. Transitieplan Toekomstbestendige GGD 4.Praatplaat Toekomstbestendige GGD financieel fit en gezond 5. Cijfers 2024 per gemeente 6. Informatiebrief GGD Hart voor Brabant: Toelichting GGD Samen Sterker

2/2

Raadsinformatiebrief Onderwerp Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond Kennisnemen van Voortgang van het programma Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond Aanleiding Deze raadsinformatiebrief informeert u over de voortgang van het programma Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond van GGD Hart voor Brabant. Dit programma is erop gericht het primaire proces binnen de GGD te versterken en structurele besparingen van € 2,2 miljoen binnen de eigen begroting te realiseren, zonder extra kosten voor gemeenten. Doel en kaders van het programma Het doel van het programma Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond is om een structurele besparing te realiseren om de gestegen kosten van het functieboek (€ 2,2 miljoen) binnen de eigen GGD begroting op te lossen. Dit is een structurele ombuiging van 3% van de totale begroting (dat is gelijk aan 5% van de personele lasten). Transitiebudget Vanuit de GGD-begroting wordt gedurende drie jaar – vanaf 2024 – het jaarlijkse budget voor innovatieve projecten gehalveerd waardoor er € 0,75 mln is vrijgemaakt voor deze transitie uit eigen middelen. De gemeenten zijn daarnaast in 2024 akkoord gegaan met een eenmalige bijdrage voor het realiseren van het transitieprogramma van € 2,75 miljoen (per inwoner komt dit neer op een bedrag van € 2,50). Het totale transitiebudget bedraagt daarmee € 3,5 miljoen.

De genoemde transitiemiddelen zijn in 2024 in een bestemmingsreserve ondergebracht, onttrekking uit deze reserve vindt plaats gedurende de looptijd van het programma. Middelen die niet worden gebruikt vloeien terug naar de gemeenten, in verhouding tot de inleg. Zie bijlage 1 voor een uitsplitsing van de uitgaven van het transitiebudget. Ombuigingen en maatregelen Er is binnen het programma een aantal maatregelen ontwikkeld die leiden tot ombuigingen in de eigen begroting en die naast de financiële uitdaging ook tegemoet komen aan de inhoudelijke en personele uitdaging waar de GGD voor staat. Het gaat om de volgende 3 hoofdcategorieën: 

Samenwerking en reduceren overhead: een benchmarkanalyse heeft aangetoond dat de overheadkosten ten opzichte van vergelijkbare GGD’en relatief hoog zijn en de afgelopen jaren relatief hard waren gestegen. Ook werkt de GGD op steeds meer vlakken bovenregionaal samen. Er is daarom voor een aantal ondersteunende teams (binnen de PIOFACH) taakstellingen bepaald en doorgevoerd. Enerzijds door – met behulp van natuurlijk verloop –

Raadsinformatiebrief

de formatie te reduceren door slimmer samen te werken en anderzijds door de bedrijfskosten binnen een aantal teams gericht te reduceren. 

Dienstverleningsconcept: de dienstverleningsvisie van de GGD is herijkt, gebaseerd op de toekomstvisie. Daarmee denkt de GGD in te kunnen spelen op veranderende behoeften, dichtbij de mensen en verwacht daardoor ook te kunnen besparen door een efficiëntere bedrijfsvoering die zich met name zal uiten in lagere personele lasten.



Iedere professional op zijn best: dit gaat over optimalisatie van taakverantwoordelijkheid, waarbij de GGD inmiddels taakverschuiving en functiedifferentiatie binnen de JGZ heeft doorgevoerd en dit vervolgens ook verbreedt naar de rest van de organisatie. Dit maakt de GGD minder kwetsbaar op de arbeidsmarkt, versterkt het aantrekkelijk werkgeverschap en levert in de personeelsmix ook financieel een voordeel op.

De GGD bespaart dus op overhead om te kunnen investeren in een toekomstbestendiger primair proces (zorg en preventie). Dat doet de GGD omdat het grootste deel van de besparingen binnen de ondersteunende diensten wordt gerealiseerd. Bovendien zijn de kosten van het functieboek vooral gestegen bij functies in het primair proces (van bijv. verpleegkundigen en artsen), die nu hoger zijn ingeschaald. Voortgang programma De GGD ligt op koers om tijdig de benodigde ombuiging (€ 2,2 miljoen jaarlijks terugkerend, structureel) te realiseren binnen de eigen begroting en blijft binnen het transitiebudget (€ 3,5 miljoen eenmalig, incidenteel). Zie bijlage 1 met een toelichting op de voortgang per maatregel aan de hand van een aantal criteria (tijdigheid, kwaliteit, resources, financiën) en een uitsplitsing per maatregel van de financiële implicaties voor de komende jaren. Voortgangsbewaking Monitoring op de voortgang van het programma vindt plaats door het management van de organisatie onder regie van de projectleider en controller. Er is een klankbordgroep met financiële ambtenaren die periodiek wordt geïnformeerd over de voortgang van het programma. De klankbordgroep denkt mee over de monitoring en hoe het bestuur te informeren. Ook best practices worden uitgewisseld, bijv. trajecten die lopen bij een gemeente die raakvlakken hebben met dit programma.

Daarnaast wordt het bestuur van de GGD periodiek geïnformeerd over de voortgang van het programma. Via de jaarstukken van de GGD wordt verantwoording afgelegd over de besteding van het transitiebudget, zolang het programma loopt. Deze raadsinformatiebrief is een extra middel om ook de raden expliciet te infomeren over de voortgang van het programma.

Relevante besluitgeschiedenis 

5 april 2024: De GGD stuurde de eerste begrotingswijziging 2024 en de (ontwerp) begroting 2025 naar de gemeenten met het verzoek deze in de raad te brengen voor zienswijze. Onderdeel van de begrotingswijziging 2024 was het transitieplan Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond.

Raadsinformatiebrief



5 april 2025: De GGD stuurde de Jaarstukken 2024 naar de gemeenten met het verzoek deze in de raad te brengen voor kennisname. In de jaarstukken legt de GGD verantwoording af over de uitgaven van het transitiebudget via de uitnutting van bestemmingsreserve Financieel Fit en Gezond.

Kernboodschap 

Met behulp van het transitiebudget is de GGD in staat om de structurele financiële opgave tijdig om te buigen, waardoor er geen concessies hoeven te worden gedaan aan de kwaliteit van de dienstverlening. De begroting van de GGD kan zo ook de komende jaren sluitend blijven, zodat de gemeenten niet worden geconfronteerd met een structurele kostenverhoging.



Ombuigingen worden met name gerealiseerd door besparing op overhead ten bate van investeringen in een toekomstbestendiger primair proces.



Het transitieprogramma ligt op koers: de ombuiging (€ 2,2 miljoen jaarlijks terugkerend, structureel) wordt tijdig gerealiseerd en blijft binnen het transitiebudget (€ 3,5 miljoen eenmalig, incidenteel).

Vervolgprocedure raad De raad wordt in de toekomst geïnformeerd over de voortgang van het programma via de jaarstukken die na afloop van ieder jaar worden gedeeld via de griffie. Communicatie Zie hierboven. Afsluitend De GGD realiseert de afgesproken structurele besparingen en versterkt het primaire proces. De voortgang wordt gemonitord en gerapporteerd via het algemeen bestuur en via de jaarstukken met de raden. Bijlagen 

Bijlage 1: Detailinformatie voortgang programma Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond



Bijlage 2: De GGD in één oogopslag



Bijlage 3: Transitieplan Toekomstbestendige GGD



Bijlage 4: Praatplaat Toekomstbestendige GGD



Bijlage 5: Cijfers 2024 per gemeente [relevante pagina van eigen gemeente invoegen uit door GGD aangeleverde document]

Raadsinformatiebrief

Bijlage 1: Detailinformatie voortgang programma Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond Achtergrond: welke taken voert de GGD uit De GGD richt zich op de publieke gezondheid: de taken die de overheid op zich neemt om de gezondheid van iedereen te beschermen, bevorderen en bewaken, zonder dat mensen daar altijd om vragen. Dit doet de GGD door het opsporen en voorkómen van infectieziekten, het geven van advies en voorlichting en het bieden van medische en verpleegkundige zorg. Daarnaast zet de GGD zich in voor een gezonde en veilige leefomgeving voor alle inwoners. Het volledige dienstenpakket kunt u vinden op: Dienstenpakket - GGD Hart voor Brabant. Het maken van maatschappelijk impact staat voorop: Wij maken samen gezond gewoon. In bijlage 2 is ‘de GGD in één oogopslag’ opgenomen: dit overzicht geeft een globaal beeld van de diensten, het werkgebied, het aantal medewerkers, de omvang van de begroting van de GGD en de gemeentelijke bijdrage per inwoner voor het basistakenpakket. Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond Eerder heeft de GGD u via het transitieplan Toekomstbestendige GGD geïnformeerd over de financieel uitdagende situatie voor de GGD. Noodzakelijke aanpassingen in het functieboek van de GGD hebben de loonkosten aanzienlijk verhoogd.

Omdat de gemeentelijke budgetten al onder druk staan, is een structurele verhoging van de inwonerbijdrage niet gewenst. Tegelijkertijd moet ook de GGD in de toekomst rekening houden met personeelstekorten. Het is een continue uitdaging om de dienstverlening van de GGD aan te laten sluiten op nieuwe ontwikkelingen én oog te hebben voor eisen en wensen vanuit de samenleving. Uitdagingen: inhoudelijk, personeel, financieel De GGD ziet verschillende uitdagingen op zich afkomen die impact hebben op de toekomstbestendigheid van de dienstverlening aan inwoners: 

Inhoudelijke uitdaging: de publieke gezondheid staat onder druk. De gezondheidsverschillen tussen mensen nemen toe. Er is sprake van een gezondheidskloof. In lijn met de toekomstvisie Wij maken samen gezond gewoon zet de GGD in op het terugdringen van gezondheidsverschillen en heeft de GGD aandacht voor alle groepen in kwetsbare omstandigheden. De GGD wil dat het gewoon wordt dat gezondheid wordt meegenomen bij het maken van keuzes voor de inrichting van leefomgeving, zowel binnen als buiten, offline en online. Met inzet op preventie, zowel gezondheidsbescherming als gezondheidsbevordering, levert de GGD een bijdrage aan het bevorderen van het aantal gezonde levensjaren van inwoners, waarmee de GGD tegelijkertijd inzet op het ontlasten van de zorgketen.



Personele uitdaging: het takenpakket en de ontwikkelingen die op de GGD afkomen, bepalen hoe de GGD haar dienstverlening organiseert. Net als haar (zorg)partners heeft de GGD in

Raadsinformatiebrief

toenemende mate te maken met krapte op de arbeidsmarkt. Het is belangrijk dat de GGD een aantrekkelijke werkgever blijft en daardoor de kwaliteit en beschikbaarheid van de dienstverlening aan inwoners op peil kan houden. Daarom is medio 2022 besloten tot het actualiseren van het functieboek, waarbij de inschaling van een aantal functies is aangepast. Dat ging vooral om de functies van medewerkers in het primaire proces, zoals verpleegkundigen en artsen. Deze actualisatie leidt tot een structurele lastenstijging van € 2,2 miljoen, die de GGD in eigen begroting oplost middels ombuigingen. 

Financiële uitdaging: In de afgelopen jaren is het steeds moeilijker gebleken de begroting sluitend te krijgen. Er is weinig financiële bewegingsruimte. Daarom neemt het risico op budgetoverschrijdingen toe. De structurele lastenstijging - gevolg van het onderhoud functieboek (€ 2,2 mln) - maakt de financiële uitdaging urgent. Om de eerste effecten in 2023 op te vangen, maakte de GGD al een aantal ingrijpende keuzes, zoals: uitstellen van vacatures, een tijdelijke stop op inhuur en het versoberen van enkele activiteiten. Omdat de GGD een uitvoeringsorganisatie is, heeft dit direct invloed op de dienstverlening.

Doel en kaders van het programma Transitiebudget Het beschikbare transitiebudget wordt gebruikt voor onder andere opleidingen, vervanging, ICT/digitalisering en programmamanagement. De uitgaven zijn als volgt gepland tussen 2024 en 2027:

Ombuigingen en maatregelen In het transitieplan sprak de GGD nog over vijf zoekrichtingen: 1) personeel, 2) overhead, 3) huisvesting, 4) sturing en optimalisatie en 5) samenwerking en opdrachtgeverschap. Deze zijn doorvertaald in een aantal maatregelen binnen het programma. De GGD heeft daarbij moeilijke keuzes moeten maken om de diensten betaalbaar en bereikbaar te houden. De maatregelen zijn bepaald aan de hand van twee leidende principes: 1.

Slimmer (samen) werken in het primaire proces •

Een verschuiving van individueel naar collectief werken, om de kracht van preventie voor een betere publieke gezondheid te versterken. Voorbeelden hiervan zijn centering ouderschap en aanpassingen in het Rijksvaccinatieprogramma.

Raadsinformatiebrief

•

In Coronatijd werkte de GGD noodgedwongen anders, met meer tijd en budget. De routines zijn kritisch onder de loep genomen, zoals de huisvestingvisie en dienstverleningsconcept. Bij aflopende huurcontracten bekijkt de GGD steeds of deze moeten worden verlengd of dat de dienstverlening op een andere manier/locatie kan worden aangeboden. Maar ook ‘samen gezond gewoon maken’ door de interne werkprocessen en krachten zoveel mogelijk te bundelen, over de grenzen van de teams heen.

•

Samenwerking met andere GGD’en om personele krapte op schaarse functies gezamenlijk in te vullen zoals bij tuberculosebestrijding, medische milieukunde en forensische geneeskunde. Samenwerking heeft ook nut voor harmonisatie van dienstverlening en het gezamenlijk ontwikkelen van vernieuwing, zoals de Brabantbrede visie op de Jeugdgezondheidszorg (JGZ).

•

Het project Iedere professional op z’n best helpt bij taakdifferentiatie, in combinatie met een genormeerde personeelsmix. In eerste instantie binnen de jeugdgezondheidszorg (passend binnen de Brabantbrede visie op JGZ) en daarna binnen andere specialisaties, zoals seksuele gezondheidszorg, reizigerszorg en gezondheidsbevordering.

2.

Zakelijker werken binnen de bedrijfsvoering •

Uit een extern benchmark met vergelijkbare GGD’en blijkt dat de GGD te veel uren besteedt aan strategisch advies en beleid. Dit moet worden teruggebracht.

•

Met de financiële uitdagingen die gemeenten te wachten staan, moet de GGD zelf rond zien te komen. Dat betekent besparen waar dat kan en efficiënter werken.

•

De GGD versterkt de samenwerking met GGD West-Brabant, zoals bij het ontwikkelen van een gedeelde toekomstvisie. Zo wordt kennis en kunde beter gedeeld en wordt samen vernieuwd voor een doelmatige inzet van publieke middelen.

•

De GGD beperkt zich tot de taken uit het dienstenpakket: de basistaken en ingekochte plustaken. De GGD verbetert de bewaking van de financiën door betere managementrapportages en meer grip op inkomsten uit plustaken. Zo kan de GGD bijsturen wanneer nodig en het financiële risico voor gemeenten beperken.

Een grafische weergave van de ombuigingen vanaf 2024 tot en met 2032:

Raadsinformatiebrief

Voortgang programma De voortgang van de verschillende maatregelen is terug te vinden in onderstaande tabel: VOORTGANG MAATREGELEN FINANCIEEL FIT EN GEZOND BESTUURLIJK (= IMPACT FUWA) FASE MAATREGEL

FINANCIEEL BESPARING

FINANCIEEL TRANSITIEBUDGET NVT



 

-

-

NVT

-

-





TIJDIGHEID

KWALITEIT

RESOURCES

    

 

NVT

1 Processen/budgetten algemeen 2 Reduceren overhead 3 Samenwerking 4 Dienstverleningsconcept 5 Iedere Professional Op Zijn Best

 



NIET GESTART

UITVOERINGSFASE



GEHAALD EN/OF GOED OP KOERS

OPSTARTFASE

AFGESLOTEN



GERINGE AFWIJKING/ WELLICHT GAAN HALEN

LEGENDA

   

IMPACTVOLLE AFWIJKING / NIET GAAN HALEN

De verwachte besparingen per maatregel zien er de komende jaren als volgt uit: MAATREGEL Totaal ombuigingen 1 Processen/budgetten algemeen 2 Reduceren overhead 3 Samenwerking 4 Dienstverleningsconcept 5 Iedere Professional Op Zijn Best

€ € € € €

2025 1.041 250 € 639 € - € 22 € 130 €

2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 1.568 1.725 2.034 2.034 2.034 2.034 2.184 258 € 265 € 265 € 265 € 265 € 265 € 265 860 € 938 € 938 € 938 € 938 € 938 € 938 4 € 9 € 200 € 200 € 200 € 200 € 200 128 € 132 € 250 € 250 € 250 € 250 € 400 318 € 381 € 381 € 381 € 381 € 381 € 381

Stijgende kosten onderhoud functieboek

987

1.455

1.742

1.793

1.829

1.861

2.082

2.091

Eindtotaal

-54

-113

17

-241

-205

-173

48

-93

De verwachte besparingen in 2025 liggen op koers om de stijgende kosten van het functieboek op te vangen. De maatregel samenwerking is nog in de planvormingsfase maar de besparing is ook pas vanaf jaar 2028 te verwachten. De maatregel dienstverleningsconcept (4) loopt enige vertraging op in het besluitvormingsproces en uitvoering. De mogelijke wijzigingen in locaties vragen om een zorgvuldig proces en hebben een lange doorlooptijd in verband met vaak lang lopende huurafspraken. Om dit goed te kunnen uitvoeren, is besloten om fase 1 (korte termijn) in omvang te beperken. Hierdoor vallen de besparingen 2026 en 2027 lager uit. Vanaf 2028 verwacht de GGD de volledig begrote besparing alsnog te realiseren. De besparingen worden nog steeds tijdig genoeg gerealiseerd om de gestegen kosten van het functieboek op te vangen. Onder het kopje voortgangsbewaking staat vermeld hoe de GGD dit blijft monitoren.

]

Transitieplan GGD Hart voor Brabant

Op weg naar een toekomstbestendige GGD

Inhoud

1

Inleiding

2

2

Uitgangspunten

6

3

Proces

8

4

Zoekrichtingen

10

5

Investering transitie

14

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

1

1 Inleiding Als GGD beschermen, bevorderen en bewaken we de publieke gezondheid van alle inwoners in de 19 gemeenten in ons werkgebied. Het maken van maatschappelijk impact staat voorop: Wij maken samen gezond gewoon. Dat doen we in een financieel uitdagende situatie: noodzakelijke aanpassingen in het loongebouw van de GGD hebben de loonkosten verhoogd en voor veel gemeenten is structurele verhoging van de inwonerbijdrage ongewenst. Tegelijkertijd moet ook de GGD in de toekomst rekening houden met personeelstekorten. We beschouwen het als een continue opgave om onze dienstverlening aan te laten sluiten op nieuwe ontwikkelingen en oog te hebben voor eisen en wensen vanuit de samenleving. Dat betekent dat we vooruitkijken, anticiperen en ook bestaande gewoonten kritisch bekijken op hun houdbaarheid.

In 2023 vond GGD Hart voor Brabant zichzelf opnieuw uit. Na een aantal intensieve coronajaren. Samen met het bestuur stelden we een geactualiseerd basispakket vast: houvast voor onze basisdienstverlening de komende jaren. De vergrijzing en de personele uitdagingen in de zorg leidden tot het inzicht dat er in de hele samenleving een transitie in denken van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag nodig is. De Hervormingsagenda Jeugd biedt aanknopingspunten om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te maken. Daarmee ziet ook de GGD zich in toenemende mate voor een belangrijke opgave staan: de zorg verandert en de GGD moet daarin meebewegen. In dit transitieplan schetsen we onze uitdagingen, hoe we die willen aangaan, de oplossingsrichtingen die we zien en welke investeringen daarvoor nodig zijn.

Inhoudelijke, personele en financiële uitdagingen We zien als GGD verschillende uitdagingen op ons afkomen die impact hebben op de toekomstbestendigheid van onze dienstverlening aan inwoners.

Inhoudelijke uitdaging: nieuwe verantwoordelijkheden en ontwikkelingen De publieke gezondheid staat onder druk. De gezondheidsverschillen tussen mensen nemen toe. Er is sprake van een gezondheidskloof. Jongeren kampen steeds vaker met mentale problemen. Roken, middelengebruik, onvoldoende beweging en ongezonde voeding zorgen voor belangrijke gezondheidsrisico’s. En om gezond te kunnen leven, is een gezonde leefomgeving essentieel. In lijn met onze toekomstvisie Wij maken samen gezond gewoon zetten we in op het terugdringen van gezondheidsverschillen en hebben we aandacht voor alle groepen in kwetsbare omstandigheden. We

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

2

willen dat het gewoon wordt dat gezondheid wordt meegenomen bij het maken van keuzes voor de inrichting van leefomgeving, zowel binnen als buiten, offline en online. Met inzet op preventie, zowel gezondheidsbescherming als gezondheidsbevordering, leveren we een bijdrage aan het bevorderen van het aantal gezonde levensjaren van inwoners, waarmee we tegelijkertijd inzetten op het ontlasten van de zorgketen. Maar dat kunnen we niet alleen. Maatschappelijke opgaven en nieuwe wet- en regelgeving vragen in de komende jaren een stevige inzet van de GGD. We staan klaar voor het oppakken van nieuwe verantwoordelijkheden in de nasleep van de coronapandemie, zoals het organiseren van een vaccinatie-expertisecentrum voor volwassenen en het versterken van infectieziektebestrijding en de pandemische paraatheid. Daarnaast geven we medeuitvoering aan het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).1 Verder zetten we in op het verbreden van onze adviestaak aan omgevingstafels in het kader van de nieuwe Omgevingswet. Ondertussen blijven onze bestaande activiteiten onverminderd belangrijk, zoals onze jeugdgezondheidszorg. Met de Hervormingsagenda Jeugd - waar gemeenten mede vorm aan geven – wordt gewerkt aan kwaliteitsverbetering en betaalbare Jeugdzorg.

Wat dit betekent voor de Jeugdgezondheidszorg is nog onbekend, maar een gezonde start van het leven legt al vanaf het prilste begin een stevige basis voor de rest van het leven. Daarom investeren we op jeugdigen in kwetsbare omstandigheden, bijvoorbeeld met het actieprogramma ‘Kansrijke Start’ en ‘Nu Niet Zwanger’.

Personele uitdaging: aantrekkelijke werkgever zijn en blijven Ons takenpakket en de ontwikkelingen die op de GGD afkomen zijn bepalend voor hoe we onze dienstverlening organiseren. Net als onze (zorg)partners heeft de GGD in toenemende mate te maken met krapte op de arbeidsmarkt. Dit merken we nu al in taakvelden zoals de forensische geneeskunde en de jeugdgezondheidszorg. We moeten er op termijn rekening mee houden dat we de personele bezetting van de consultatiebureaus niet kunnen waarborgen. Het is een uitdaging om gekwalificeerd personeel aan te trekken én te behouden. We vinden het belangrijk dat de GGD een aantrekkelijke werkgever blijft en daardoor de kwaliteit en beschikbaarheid van de dienstverlening aan inwoners op peil kan houden. In dat kader is medio 2022 besloten tot het actualiseren van ons functiehuis, waarbij de inschaling van een aantal functies is herijkt. Dat betrof met name de functies van collega’s in het primaire proces, zoals verpleegkundigen en artsen. Deze actualisatie leidt tot een structurele lastenstijging van minimaal € 2,2 mln en mogelijk neemt de omvang van die structurele opgave nog verder toe.2

1

Het Integraal Zorgakkoord heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Deze transitie moet onder meer leiden tot een nauwere verbinding tussen curatieve zorg en publieke gezondheid. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een

sterke sociale basis. 2

De omvang van de structurele opgave kan toenemen door de voorgenomen implementatie van het functiewaarderingssysteem HR21.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

3

Financiële uitdaging: dreigend structureel tekort In de afgelopen jaren is het steeds moeilijker gebleken de begroting sluitend te krijgen. Er is weinig financiële bewegingsruimte. Daarom neemt het risico op budgetoverschrijdingen toe. De structurele lastenstijging (€ 2,2 mln) als gevolg van het onderhoud functieboek maakt dat de financiële uitdaging urgent is. Om de eerste effecten in 2023 op te vangen, maakten we al een aantal ingrijpende keuzes. Denk aan het uitstellen van vacatures, een tijdelijke stop op inhuur en het versoberen van enkele activiteiten. Omdat we een uitvoeringsorganisatie zijn, heeft dit direct invloed op onze dienstverlening. Mede gelet op de financiële situaties van de gemeenten nemen we het initiatief het structurele tekort van € 2,2 mln op te vangen in de eigen begroting. Het bijgewerkte functieboek is in augustus 2023 vastgesteld en leidt tot een kostenstijging van € 825.000 in 2023 en dit bedrag loopt tot 2032 op naar € 2,2 mln (tegen prijspeil 2023). De structurele effecten van het functieboek worden bereikt in 2032. In onderstaande grafiek zijn de ongedekte meerkosten inzichtelijk.3

Figuur 1: meerkosten functieboek

Op weg naar een toekomstbestendige GGD De GGD in transitie, zowel op inhoud als financieel De uitdagingen die op ons afkomen, hangen met elkaar samen en leiden bij een ongewijzigde manier van werken tot een structureel begrotingstekort. Met een strategisch meerjarenprogramma richten we ons op het realiseren van slimme aanpassingen in de organisatie met als ambitie om de kostenstijging van € 2,2 mln structureel op te vangen in de eigen begroting, mede gelet op de financiële situaties van de gemeenten. Als organisatie willen we financieel fit en gezond zijn. Dit vormt een voorwaarde om wendbaar, innovatief en een aantrekkelijke werkgever te blijven als GGD: klaar voor huidige en toekomstige opgaven. We

3

De effecten lopen in 2024 iets terug ten opzichte van 2023 doordat het functieboek met terugwerkende kracht is ingegaan per 1 juli 2022 waardoor in 2023 de financiële effecten van 1,5 jaar zijn meegenomen.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

4

zetten daarom in op het maken van een transitiebeweging in de komende drie jaar met als doel: een toekomstbestendige GGD. De kostenstijging komt in een lastige tijd, waarin niet alleen de GGD, maar ook gemeenten financieel onder druk staan. Om de druk op gemeenten niet verder te vergroten, willen we besparingen doorvoeren en de financiële consequenties van de stijgende personeelskosten zelf opvangen. Dat doen we door keuzes te maken. We willen nadrukkelijk ook de noodzakelijke inhoudelijke transitie doormaken. Daarom kiezen we ervoor om een transitie te maken zodat onze organisatie klaar is voor de toekomst: zowel op inhoud en continuïteit, als financieel. Zo voorkomen we dat we de komende jaren moeten aankloppen voor een structurele bijdrage door middel van een stijging van de inwonerbijdrage, dan wel een jaarlijks financieel tekort achteraf. investering Het maken van een transitiebeweging vraagt om een investering aan de voorkant. We verwachten eenmalig een investering nodig te hebben van € 3,5 mln. Ons voorstel is om gedurende drie jaar – vanaf 2024 – het jaarlijkse budget voor innovatieve projecten te halveren. Daardoor kunnen wij € 0,75 mln incidenteel opvangen uit eigen middelen. Het verzoek aan de gemeenten dat dan resteert is een eenmalige transitie-investering van € 2,75 mln.

Tot 2026 proberen we het tekort op te vangen met beheersmaatregelen, structureel gaan we het daar niet mee redden. We hebben de broekriem al aangetrokken. We vragen jullie, gemeenten, met dit plan om deze eenmalige investering mee te financieren. Zo kunnen we samen de uitdagingen aan om domein overstijgend te denken en te werken

aan onze ambitie: Wij maken samen gezond gewoon.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

5

2 Uitgangspunten Voor het transitieplan is in het algemeen bestuur van 24 november 2023 een aantal uitgangspunten vastgesteld. Deze uitgangspunten vormen samen het denkraam voor het programma Toekomstbestendige GGD: financieel fit en gezond.

•

Wij maken een beweging die in lijn is met de totale transitie in zorg (IZA/GALA, jeugdzorg, sociaal domein) en samenleving: we dragen bij aan de verschuivingen in het denken van zorg en ziekte naar gezondheid en welzijn. We nemen de regionale keuzes mee in onze afwegingen en bewaken de rol van de GGD daarbij.

•

De structurele effecten van het onderhoud functieboek worden in de eigen GGD-begroting opgelost, met als voorwaarde dat de continuïteit en kwaliteit van onze diensten zoveel mogelijk in stand gehouden wordt. Met deze budgettaire verschuiving willen we uiteindelijk ons doel bereiken: wij maken samen gezond gewoon.

•

We starten daar waar de impact het grootste is: de jeugdgezondheidszorg omvat veruit het grootste deel van ons dienstenpakket. De veranderingen hebben daardoor een relatief grote (financiële) impact. Maar wij kijken nadrukkelijk ook naar de andere diensten in de organisatie, zoals de kosten voor overhead.

•

Onze collega’s verdienen een wenkend perspectief: we zetten onder andere in op taakherschikking en functiedifferentiatie. Hiermee wordt het potentieel van onze professionals beter benut en spelen we in op de veranderende zorgvraag. Daarnaast helpt dit om collega’s te binden en boeien in een snel veranderende arbeidsmarkt.

•

Deze transitie maken wij samen met gemeenten en we zoeken de samenwerking op met andere organisaties. Wij maken afspraken met onze opdrachtgevers over onze dienstverlening en bijbehorende financiering. We nemen de wachtlijstproblematiek van anderen niet ‘over’, maar bespreken het belang van de meest kwetsbare inwoners met onze opdrachtgevers.

•

Wij zetten nog meer in op ‘van individueel naar collectief en naar risicogestuurd werken.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

6

•

Wij doen dit met behoud van ruimte voor innovatie en ontwikkeling: we streven er naar een toonaangevende GGD te blijven. Die ruimte is nodig om te kunnen blijven inspelen op veranderingen. We zetten bijvoorbeeld in op het zelf plannen van afspraken door ouders.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

7

3 Proces In de komende maanden geven we de transitiebeweging concreet vorm en inhoud. Dit begint met een heldere analyse. Het resultaat is een stevig programma met deelprojecten die ons helpen anticiperen op de inhoudelijke, personele en financiële uitdagingen.

Processtappen GGD – interne opgave We maken een heldere analyse met oplossingsrichtingen om het werk van de GGD slimmer en efficiënter te organiseren. In dit traject onderscheiden we vijf zoekrichtingen. Het uitwerken van verschillende zoekrichtingen levert een beeld op van onbenut potentieel en verbetermogelijkheden vanuit verschillende invalshoeken. De analyse vindt plaats basis van data-onderzoek, bewezen voorbeelden en vergelijkingen met een vijftal GGD’en die qua omvang en takenpakket overeenkomen met GGD Hart voor Brabant. Lopende initiatieven die passen binnen de scope nemen we hierin mee.

In een volgende stap organiseren we een aantal werksessies. Voor het kwalificeren van ideeën kijken we naar drie dimensies: de mogelijkheid, wenselijkheid en haalbaarheid van voorstellen. Het uitwerken van de zoekrichtingen levert een wenkend perspectief op met concrete voorstellen en maatregelen die helpen bij het aangaan van de inhoudelijke, personele en financiële uitdagingen. Het meerjarig beleidsplan 2024-2027 vormt de leidraad voor de transitie naar een toekomstbestendige GGD. Voor het begeleiden van het proces hebben we Lysias Advies gevraagd ons te ondersteunen. Zij hebben ruime ervaring binnen de wereld van GGD en brengen met een blik van buiten de nodige scherpte aan.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

8

Bestuurlijke proces en governance Dit transitieplan wordt na bespreking in het algemeen bestuur van 22 maart gedeeld met onze gemeenten voor zienswijzen. Omdat de eenmalige financiële bijdrage onderdeel is van dit transitieplan raakt dit aan het budgetrecht van de raden. Vervolgens wordt in de vergadering van het algemeen bestuur van 3 juli een besluit genomen. De GGD organiseert een webinar en twee raadsavonden voor de regio’s Midden-Brabant en Brabant-Noord voor een toelichting op de transitie, de exacte data zullen via de griffie worden gedeeld. Daarnaast ondersteunt de GGD waar gewenst in de zienswijzetrajecten in iedere gemeenten door bijv. aan te sluiten bij raadsbijeenkomsten voor een toelichting.

Figuur 2: proces transitieplan

Na besluitvorming volgt de implementatiefase en het (tussentijds) rapporteren over de bereikte resultaten. In de vergaderingen van het algemeen bestuur informeren wij het bestuur over de voortgang, leggen we tussentijds (twee maal per jaar) verantwoording af door middel van voortgangsrapportages en leggen wij bestuurlijke keuzemogelijkheden voor als dat nodig is, bijvoorbeeld als plannen wijzigingen in de dienstverlening teweeg brengen.

Ambtelijke afstemming Naast het zoeken van bestuurlijke afstemming in voorbereidende gesprekken en overleggen, betrekken we gemeenten ook ambtelijk bij deze transitiebeweging, zowel inhoudelijk als financieel. Waar mogelijk gebruiken we hiervoor de bestaande overlegstructuren.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

9

4 Zoekrichtingen In de zoektocht naar budgettaire ruimte heeft het management van de GGD een aantal zoekrichtingen geïdentificeerd. Deze zoekrichtingen vormen het inhoudelijke vertrekpunt voor het proces dat we de komende maanden doorlopen.

Personeel De personeelslasten bedragen ruim driekwart van de totale GGD begroting. De manier waarop professionals binnen de GGD hun werk kunnen doen, bepaalt hun werkplezier, -belasting en productiviteit. We zien dat op dit moment – net als in veel organisaties – het ziekteverzuim hoger ligt dan in eerdere jaren (momenteel 7,7%). De GGD gaat op zoek naar mogelijkheden om zijn activiteiten slimmer te organiseren en daarmee professionals beter te laten functioneren. Daarbij kijken we bijvoorbeeld naar vitaliteit en ziekteverzuim, inzet van niet-productieve uren - ook in relatie tot de omvang van contracten - en de interne en externe overlegdruk. Daarnaast zetten we in op een optimalisatie van taakverantwoordelijkheid. Een voorbeeld hiervan is het project Iedere professional op z’n best voor de jeugdgezondheidszorg. Taakverschuiving en functiedifferentiatie verbreden we vervolgens ook naar de rest van de organisatie, waarbij we ook op zoek gaan naar verbreding van disciplines, zoals pedagogische disciplines. Dit maakt ons minder kwetsbaar op de arbeidsmarkt en versterkt het aantrekkelijk werkgeverschap.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

10

Project: Iedere professional op z’n best (IPOZB) Voor het aangaan van de personele uitdaging staat het project Iedere professional op z’n best in de startblokken. Het project moet een stevige impuls geven aan het binden en boeien van jeugdgezondheidsmedewerkers en zorgt ervoor dat de jeugdgezondheidszorg voor iedereen toegankelijk blijft. Centraal in project staat het herschikken, differentiëren en uitbreiden van taken. Taken worden zo laag mogelijk in de organisatie belegd. Dit geeft professionals in diverse functies meer doorgroeikansen. Zo worden we als GGD minder afhankelijk van beschikbaarheid van schaarse professionals. Om dit te realiseren, starten we een grootschalig opleidingstraject en zetten we tijdelijk in op het organiseren van vervanging. Naast een oplossing voor de personele uitdaging en inhoudelijke ontwikkeling, leidt het project ook tot een structureel financieel voordeel, omdat door Iedere professional op z’n best een andere personeelsmix ontstaat. In dit project zullen we moeten investeren in het opleiden van doktersassistenten en het scholen van verpleegkundigen in het zogenoemde ‘pluis/ niet pluis’ onderzoek. Daarmee kan met ongeveer 15% meer verpleegkundigen en 5% meer assistenten, het aantal jeugdartsen met 20% worden gereduceerd, wat een jaarlijkse besparing van ruim € 300.000 oplevert.

De eenmalige scholingskosten bedragen zo’n € 450.000, echter de grootste investering zit hem in het vervangen van de professionals terwijl zij scholing volgen omdat de winkel gewoon open blijft terwijl we verbouwen.

Overhead Voor het verrichten van primaire taken is betrouwbare ondersteuning belangrijk. Op dit moment bedragen de overheadkosten ongeveer 33,6% van de begroting4. Uit onze eerste analyses blijkt dat de overheadkosten relatief hard zijn gestegen in de afgelopen jaren ten opzichte van primaire taken die de GGD verricht. Vermoedelijk is dit een logisch gevolg van de enorme tijdelijke opschaling die heeft plaatsgevonden ten tijde van onze inzet voor corona. Dit vergt een nadere verkenning en of hierin weer kan worden afgeslankt. Ook vergelijken we de overhead binnen onze GGD met andere GGD’en. Op basis van dit inzicht verkennen we waar mogelijkheden liggen voor het reduceren van de kosten voor overhead. Hierin nemen we ook de taken mee die door Hét Service Centrum voor 4 organisaties (GGD Hart voor Brabant, West-Brabant, Noord en -Oost Gelderland en de RAV Midden-West-Noord) worden uitgevoerd.

Huisvesting De GGD verricht haar werkzaamheden op een meerdere locaties in de regio. Op dit moment zijn er 56 volledig ingerichte locaties (voornamelijk consultatiebureaus), waarvan 5 grotere regiolocaties. De huisvestingskosten wegen door in de begroting (totale omvang: € 4,6 mln). We werken een modern dienstverleningsconcept uit en maken een aantal scenario’s uit om te bezien hoe we daarmee de kosten kunnen verminderen. Hiervoor kijken we onder meer naar de ligging van de

4

Berekening aandeel overhead is afhankelijk van gekozen afbakening en rekenmethode

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

11

locaties in relatie tot kwetsbare groepen, de bezettingsgraad en differentiatie in het gebruik van de locaties. Besparingen kunnen liggen in de huisvestingskosten, zoals huur, inventaris, facilitaire en ICTkosten, en in de personele kosten, zoals benodigde teamomvang voor functiedifferentiatie en reistijd. Op basis van deze analyse gaan we in gesprek met ons bestuur, omdat dit kan leiden tot een aangepaste huisvestingsvisie. Om met de beoogde taakdifferentiatie uit Iedere professional op z’n best tot een goedkopere personeelsmix te komen, is een clustering van werklocaties een belangrijke voorwaarde.

Sturing en optimalisatie Bij de uitvoering van taken van de GGD zien we mogelijkheden voor het optimaliseren van processen. Daarbij gebruiken we goede ervaringen van andere GGD'en en maken we een analyse van onze taken. We maken zichtbaar welke primaire processen zich hier het beste voor lenen. Daarbij kijken we naar elementen als taakverdeling, vergelijking van normtijden voor uitvoering van de taken met de feitelijke tijdsbesteding (waar besteden we meer tijd dan we vinden dat nodig is), samenwerkingsmogelijkheden, mogelijkheden voor automatisering en kunstmatige intelligentie (AI), standaardisering en administratieve lastenverlichting. De krapte op de arbeidsmarkt leidt er ook toe dat we moeten kijken hoe we hetzelfde werk met minder mensen kunnen doen. We zien daarvoor kansen in automatisering, zoals op het klantcontactcentrum of op ondersteunende processen.

Project: AI kwaliteitscontrole Op dit moment voeren we pilots uit bij het klantcontactcentrum om de kwaliteitscontrole op klantgesprekken door AI software uit te laten voeren in plaats van door een medewerker. Deze pilots zijn veelbelovend. Omdat de software veel meer gesprekken kan analyseren dan de medewerker, levert de analyse ook meer feedback op. Na de initiële investering (in tijd en software training), kan dit langdurig profijt opleveren en wordt er niet alleen bespaard in financiële zin, maar kunnen we onze medewerkers dus ook beter benutten in het directe klantcontact. Onmisbaar voor mensen in kwetsbare omstandigheden.

Een andere manier om een gelijke productie met minder mensen te bereiken is bewegen van individueel aanbod naar collectieve activiteiten. Met name in de jeugdgezondheidszorg liggen hier kansen. Door datagedreven te werken, maken we een beweging waarbij we niet elke jeugdige door hetzelfde proces loodsen, maar kijken hoe we onze dienstverlening slim kunnen bundelen in groepsvoorlichting of interventie. We willen binnen de GGD resultaatgestuurd werken. Daarvoor is inzicht nodig in bedrijfsprocessen, kostendrijvers en de momenten waar we de meeste waarde kunnen toevoegen. Binnen deze richting gaan we dus ook op zoek naar meer inzicht en grip op sturing.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

12

Samenwerking en opdrachtgeverschap De inhoudelijke uitdagingen in de publieke gezondheid vragen om veel samenwerking met partners in het netwerk. Daar liggen kansen voor de GGD als het gaat om het behalen van de strategische doelstellingen. Samenwerking is echter niet altijd eenvoudig en laat zich niet makkelijk in een proces vatten. Dit vraagt van onze medewerkers dus ook veel autonomie om op doelmatige wijze hulp in te zetten. De uitspraak is niet voor niets ‘alleen ga je sneller, maar samen kom je verder’. We gaan onderzoeken hoe we onze medewerkers hierin kunnen helpen. Zo voorkomen we een overdaad aan overlegmomenten en dubbel werk, zowel intern als met onze partners. Terwijl we wel recht doen aan de afspraken om bijvoorbeeld snellere en betere hulp aan kinderen en gezinnen te leveren. Bij een eerste analyse is gebleken dat de GGD een aantal activiteiten uitvoert, waarvoor geen vergoeding is afgesproken of waarvoor de vergoeding niet kostendekkend is. Voorbeelden zijn de ontwikkeltijd van voorstellen voor het innovatiebudget, het leveren van overbruggingszorg (continueren van zorg of begeleiding tot andere instanties dit overnemen), lokale verzoeken op gebied van toezicht kinderopvang en de inzet van jeugdgezondheidszorg in het netwerk.

Het risico bestaat dat knelpunten in andere domeinen, zoals in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) of jeugdzorg, wordt overgenomen door de GGD. In deze zoekrichting identificeren en kwalificeren we deze activiteiten, waarover we met de opdrachtgever in gesprek gaan. Daarbij houden we het belang van de client in de gaten.

Niet betaalde activiteiten Soms worden onze zorgprofessionals geconfronteerd met situaties waar ze strikt genomen geen tijd voor krijgen, maar waar ze wel tijd in investeren. Samen, omdat anderen er geen ruimte voor hebben. Omdat de gezondheid van mensen in het geding komt. Gewoon, omdat het moet gebeuren. Daar willen we niet zomaar mee stoppen, want de meerwaarde is groot. Denk aan de ouders van een kind dat op de GGZ wachtlijst staat, maar die ondertussen wanhopig raken. Die nodigen we een keer extra uit om te praten en te adviseren. Of we gaan vanuit Toezicht kinderopvang een keer extra langs bij een kinderdagopvang, omdat de zorgen over de kwaliteit groot zijn. Ook al zijn we dat jaar al eerder geweest. We willen onderzoeken hoe het anders kan: Waar sluiten we aan bij de lokale structuren? Kan bijvoorbeeld een praktijkondersteuner helpen bij dat gezin? Of kunnen we met een opdrachtgever in gesprek over de extra activiteiten die nodig zijn? We brengen in beeld waar het om gaat en kijken hoe we dit samen kunnen oplossen.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

13

5 Investering transitie Voor het maken van de transitiebeweging zijn investeringen nodig, in totaal € 3,5 mln. De GGD kijkt hiervoor kritisch naar wat de organisatie zelf kan vrijmaken. Voor het dekken van het resterende bedrag vragen we de gemeenten om een eenmalige bijdrage van € 2,75 mln.

GGD in beweging De transitie naar een toekomstbestendige GGD maken we niet binnen een dag. Het vraagt inzet, tijd, investeringen en geduld. Van een aantal investeringsposten is er een accuraat beeld. Zo is er een doorgerekende business case van Iedere professional op z’n best. Andere initiatieven en plannen zijn minder ver ontwikkeld of nog niet doorgerekend. Met het uitwerken van de zoekrichtingen ontstaat in de komende maanden een preciezer beeld van de benodigde investeringen. In dit transitieplan benoemden we een aantal zoekrichtingen en projecten. We verwachten te investeren in opleidingen, tijdelijke vervanging, ICT en automatisering en programma- en projectcoördinatie. De inzet die nodig is voor het maken van de transitie vindt plaats naast de reguliere werkzaamheden, want onze dienstverlening gaat door. We verbouwen terwijl de winkel open is. Daar zijn initiële kosten aan verbonden (o.a. vervanging). Hieronder is een schematische weergave opgenomen van de subonderdelen van de transitiemiddelen.

Figuur 3: opbouw transitiemiddelen

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

14

De benodigde transitiemiddelen schatten wij op ten hoogste € 3,5 mln. De berekende omvang van de investering betreft een schatting, maar achten we – gelet op de scope van de transitie – reëel. Met het uitvoeren van analyses en het uitwerken van maatregelen ontstaat in de komende tijd meer zekerheid in de investeringsposten.

Wat doet de GGD zelf Voordat de transitie is afgerond en de investering rendeert lossen we de ongedekte meerkosten van het bijgewerkte functieboek zoveel mogelijk op in de eigen begroting. Dit betekent dat we nu al flink ingrijpen op onze kosten. Per half 2023 hebben we maatregelen getroffen, zoals het stoppen met externe inhuur, kritisch vacaturebeleid en nog scherpere keuzes in projectuitvoering. Daarmee incasseren we maximaal de financiële consequenties van de onvermijdbare lastenstijging. Door nu eenmalig te investeren in deze transitie, voorkomen we dat de inwonersbijdrage de komende jaren structureel stijgt. Vanuit de GGD-begroting wordt gedurende drie jaar – vanaf 2024 – het jaarlijkse budget voor innovatieve projecten gehalveerd waardoor we € 0,75 mln uit eigen middelen vrijmaken voor deze transitie.

Verzoek aan gemeenten Het verzoek aan de gemeenten dat dan resteert is een eenmalige bijdrage van € 2,75 mln, per inwoner komt dit neer op een bedrag van € 2,50. We vragen de gemeenten om deze eenmalige bijdrage om een ombuiging te creëren en daarmee de structurele meerkosten in de eigen begroting op te vangen, waardoor we geen concessies hoeven te doen aan de kwaliteit van onze dienstverlening en we de begroting ook de komende jaren sluitend kunnen blijven maken en voorkomen dat we achteraf de rekening alsnog naar onze deelnemende gemeenten moeten sturen. De inhoudelijke uitdaging en beweging die wij voor ogen hebben, past binnen een bredere beweging in zorg- en het sociaal domein. We vinden het belangrijk de zorg in de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden en zetten op een gezonde generatie, zoals uitgewerkt in het Integrale Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Deze opgaven sluiten naadloos aan bij de transitie naar een toekomstbestendige GGD en de uitdagingen die we daarbij voor ons zien. Gemeenten hebben Rijksmiddelen ontvangen om de beweging naar voren te maken. We geven u ter overweging mee deze middelen deels aan te wenden voor de transitie naar een toekomstbestendige GGD.

Bestemming middelen De genoemde transitiemiddelen brengen wij in een bestemmingsreserve, waarna onttrekking uit deze reserve plaatsvindt gedurende de looptijd van het programma. Middelen die niet worden gebruikt, vloeien terug naar de gemeenten, in verhouding tot de inleg. Gedurende de implementatiefase informeren wij het bestuur met voortgangsrapportages.

Toekomstbestendige GGD - Transitieplan

15

Toekomstbestendige GGD Financieel fit en gezond Toekomstbestendige GGD GGD Hart voor Brabant beschermt, bevordert en bewaakt de publieke gezondheid van alle inwoners in de 19 gemeenten in ons werkgebied.

Wat dit vraagt Besparen op overhead om te kunnen investeren in een toekomstbestendiger primair proces.

Budget Op 3 juli 2024 stemde het algemeen bestuur in met een eenmalige bijdrage aan het transitiebudget van € 3,5 miljoen op basis van dit transitieplan. Besparingsopgaaf GGD Hart voor Brabant geeft invulling aan een besparingsopgaaf van 3% van de begroting: de personele lasten stijgen structureel met € 2,2 miljoen door onderhoud aan het functieboek. Dat is 3% van de begroting. de dekking voor de gestegen kosten wordt gevonden in de eigen GGD begroting.

GGD Hart voor Brabant realiseert de structurele ombuigingen op het moment dat de kosten van het onderhoud aan het functieboek zijn doorgestegen naar € 2,2 miljoen:

Dat doen we in een financieel uitdagende situatie: de loonkosten zijn gestegen en voor veel gemeenten is structurele verhoging van de inwonerbijdrage ongewenst. Ook moet GGD Hart voor Brabant in de toekomst rekening houden met personeelstekorten. Transitieplan GGD Hart voor Brabant heeft een transitieplan opgesteld om het hoofd te bieden aan deze uitdagingen. We laten onze dienstverlening aansluiten op nieuwe ontwikkelingen én hebben oog voor eisen en wensen vanuit de samenleving. Dat betekent dat we vooruitkijken, anticiperen en bestaande gewoonten kritisch onder de loep nemen.

Structurele ombuigingen en eenmalig transitiebudget

Het benodigde transitiebudget blijft binnen de beschikbare € 3,5 miljoen.

Slimmer (samen) werken in het primaire proces

Zakelijker werken binnen onze bedrijfsvoering Dienstenpakket (basis- en plustaken) is leidend Besparen op overhead en bedrijfskosten Slimmer samenwerken met andere GGD’en

Investeren in het primaire proces Van individueel naar collectief werken voor een sterke preventie Vernieuwen van de dienstverleningsvisie Risicogestuurd werken

Voorbeeldproject: Iedere professional op z’n best (IPOZB) Wat: Herschikken, differentiëren en uitbreiden van taken. Taken zo laag mogelijk in de organisatie beleggen. Wie: Starten met de jeugdgezondheidszorg omdat daar de impact het grootst is. Waarom: Binden en boeien van medewerkers van GGD Hart voor Brabant en voor iedereen toegankelijke publieke gezondheid. Wat levert het op: Meer doorgroeikansen en minder afhankelijkheid van beschikbaarheid van schaarse professionals. Structureel financieel voordeel door een goedkopere personeelsmix: 15% meer verpleegkundigen en 5% meer assistenten door investeren in opleiden; 20% minder jeugdartsen.

AB20250702-5.3.1-2

Cijfers 2024 per gemeente

Volgende

‘Op basis van cijfers en gesprekken met inwoners en professionals, weet ik wat er speelt in een wijk. Als adviseur gezonde wijk in Boschveld (Den Bosch West) richtte ik in 2024 specifiek mijn aandacht op de mentale gezondheid van de (kwetsbare) bewoners uit één straat met bewoners uit lage sociaal-economische status of nieuwkomers. Ik ging met hen in gesprek. Tijdens die gesprekken, zag ik beschimmelde, vochtige, tochtige en gehorige huizen en gezinnen met astmatische klachten. Die woonsituatie zorgde bovenal voor stress. Bij de woningbouwcorporatie kregen ze onvoldoende gehoor. Een ‘brandmail’ naar de wijkmanager van de gemeente en steun van GGD-collega’s die adviseren op gezonde leefomgeving, leidde tot de beslissing om 83 woningen uit 1952 te slopen. De huidige bewoners krijgen voorrang op de nieuwbouwwoningen. Fijn om zoiets belangrijks vanuit mijn rol te kunnen agenderen.’

- Ingrid Bodeutsch, adviseur gezondheidsbevordering, team Gezondheidsbevordering Vorige

Volgende

Overzicht

Inleiding De GGD beschermt, bevordert en bewaakt de gezondheid van ruim 1,1 miljoen inwoners. We zetten daarbij extra in op de gezondheid van mensen in kwetsbare situaties. Dit doen we door risico’s voor de gezondheid te voorkomen en de gezondheid van álle inwoners te bevorderen.

Deze cijfers geven antwoord op vragen zoals:

Over GGD Hart voor Brabant

850

•

medewerkers maken zich sterk voor de gezondheid van alle inwoners en spelen in op de lokale situatie.

Hoeveel kinderen volgen we, zodat ze gezond en veilig opgroeien?

• Hoeveel jeugdigen krijgen extra begeleiding en hoeveel jeugdigen verwijzen we door? • Hoe borgen we de gezondheid door te signaleren en te adviseren?

Oss

Heusden

Waalwijk

Dongen

takenpakket van de GGD. Voor het hele werkgebied

’s-Hertogenbosch

Vught

Loon op Zand

Met deze cijfers krijg je meer inzicht in het brede van de GGD én voor jouw gemeente!

Bernheze

SintMichielsgestel

Maashorst

Land van Cuijk

Boekel Gilze en Rijen

Tilburg

Boxtel

Meierijstad

Oisterwijk

Van voorlichting over milieu tot seksuele gezondheid en van tuberculose tot gezond reizen. Zorg regelen voor

Goirle Hilvarenbeek

48 consultatiebureaus 5 regionale vestigingen

19 gemeenten

Vorige

Volgende

En we doen meer!

Overzicht

mensen met onbegrepen gedrag en Wmo-toezicht. Tegengaan van geluidsoverlast en overgewicht. Gezondheidsonderzoek en gezonde leefstijl bevorderen. Ook dat is allemaal GGD.

Cijfers 2024 per gemeente / GGD Hart voor Brabant

3

Inhoud

Inleiding

p. 03

Cijfers 2024 GGD | Meierijstad

p. 18

Cijfers 2024 GGD | Oisterwijk

p. 19

Cijfers 2024 GGD | Hart voor Brabant

p. 05

Cijfers 2024 GGD | Oss

p. 20

Cijfers 2024 GGD | Bernheze

p. 06

Cijfers 2024 GGD | Sint-Michielsgestel

p. 21

Cijfers 2024 GGD | Boekel

p. 07

Cijfers 2024 GGD | Tilburg

p. 22

Cijfers 2024 GGD | Boxtel

p. 08

Cijfers 2024 GGD | Vught

p. 23

Cijfers 2024 GGD | Dongen

p. 09

Cijfers 2024 GGD | Waalwijk

p. 24

Cijfers 2024 GGD | Gilze en Rijen

p. 10

Cijfers 2024 GGD | Goirle

p. 11

Cijfers 2024 GGD | Heusden

p. 12

Cijfers 2024 GGD | ’s-Hertogenbosch

p. 13

Cijfers 2024 GGD | Hilvarenbeek

p. 14

Cijfers 2024 GGD | Land van Cuijk

p. 15

Cijfers 2024 GGD | Loon op Zand

p. 16

Cijfers 2024 GGD | Maashorst

p. 17

Interactief De bladzijden in deze inhoudsopgave zijn aanklikbaar. Klik op

|

om direct naar de vorige of volgende pagina te gaan.

Om terug te gaan naar deze inhoudsopgave klik je op

Wilt u meer weten over de verschillende werkzaamheden van de GGD? Lees ons jaarverslag.

Vorige

Volgende

Overzicht

Cijfers 2024 per gemeente | GGD Hart voor Brabant

4

Cijfers 2024 GGD | Hart voor Brabant Jeugdgezondheid

Publieke gezondheid bij rampen en crises

Vaccinaties

253.537

82,3%

28

kinderen van 2 jaar, volledig gevaccineerd

contactmomenten met jeugdigen

28%

Vaccinaties waarvan GGD geen toestemming heeft om met

1.987

vervolgcontact

meldingen van incidenten

Openbare geestelijke gezondheidszorg

het RIVM te delen, worden hier niet meegeteld (regionaal

scholieren begeleid (ziekteverzuim)

circa 7,1% van alle vaccinaties)

1.724

klanten van het team OGGZ

Monitoren, signaleren en advies

10%

136

doorverwezen

meldcode 1 huiselijk geweld en kindermishandeling

114

2%

Toezicht houden

meldingen calamiteiten Wmo

Vorige

Volgende

36%

120

gemeente-, wijk- en schoolschetsen

thuisbezoek door GGD

53

Gezondheidsbevordering en leefstijl

scholen met vignet of aanpak Gezonde School, zoals bekend bij de GGD

onderzoeken/ rapporten gezondheidsbeleid

Gezondheidsbescherming

1.968

inspecties kinderopvang

Overzicht

1.613

meldingen infectieziekten (zonder COVID-19)

537

meldingen infectieziekte door een instelling (zonder COVID-19)

1.451

lijkschouwingen

174

consulten Nu Niet Zwanger

Cijfers 2024 per gemeente | GGD Hart voor Brabant

5

Cijfers 2024 GGD | Bernheze Jeugdgezondheid

Publieke gezondheid bij rampen en crises

Vaccinaties

6.964

89,3%

3

kinderen van 2 jaar, volledig gevaccineerd

contactmomenten met jeugdigen

21%

Vaccinaties waarvan GGD geen toestemming heeft om met

73

vervolgcontact

meldingen van incidenten

Openbare geestelijke gezondheidszorg

het RIVM te delen, worden hier niet meegeteld (regionaal

scholieren begeleid (ziekteverzuim)

circa 7,1% van alle vaccinaties)

7

klanten van het team OGGZ

Monitoren, signaleren en advies

11%

2

doorverwezen

meldcode 1 huiselijk geweld en kindermishandeling

Gezondheidsbevordering en leefstijl

5

3%

thuisbezoek door GGD

17%

6

gemeente-, wijk- en schoolschetsen

scholen met vignet of aanpak Gezonde School, zoals bekend bij de GGD

onderzoeken/ rapporten gezondheidsbeleid

Gezondheidsbescherming

0

Toezicht houden

meldingen calamiteiten Wmo

Vorige

Volgende

55

inspecties kinderopvang

Overzicht

58

meldingen infectieziekten (zonder COVID-19)

14

meldingen infectieziekte door een instelling (zonder COVID-19)

25

lijkschouwingen

3

consulten Nu Niet Zwanger

Cijfers 2024 per gemeente | GGD Hart voor Brabant

6

Cijfers 2024 GGD | Boekel Jeugdgezondheid

Publieke gezondheid bij rampen en crises

Vaccinaties

2.454

83,7%

1

kinderen van 2 jaar, volledig gevaccineerd

contactmomenten met jeugdigen

24%

Vaccinaties waarvan GGD geen toestemming heeft om met

9

vervolgcontact

melding van incidenten

Openbare geestelijke gezondheidszorg

het RIVM te delen, worden hier niet meegeteld (regionaal

scholieren begeleid (ziekteverzuim)

circa 7,1% van alle vaccinaties)

7

klanten van het team OGGZ

Monitoren, signaleren en advies

8%

0

doorverwezen

meldcode 1 huiselijk geweld en kindermishandeling

3

3%

Toezicht houden

meldingen calamiteiten Wmo

Vorige

Volgende

25%

5

gemeente-, wijk- en schoolschetsen

thuisbezoek door GGD

0

Gezondheidsbevordering en leefstijl

scholen met vignet of aanpak Gezonde School, zoals bekend bij de GGD

onderzoeken/ rapporten gezondheidsbeleid

Gezondheidsbescherming

25

inspecties kinderopvang

Overzicht

10

meldingen infectieziekten (zonder COVID-19)

6

meldingen infectieziekte door een instelling (zonder COVID-19)

8

lijkschouwingen

0

consulten Nu Niet Zwanger

Cijfers 2024 per gemeente | GGD Hart voor Brabant

7

Cijfers 2024 GGD | Boxtel Jeugdgezondheid

Publieke gezondheid bij rampen en crises

Vaccinaties

7.221

85,6%

1

kinderen van 2 jaar, volledig gevaccineerd

contactmomenten met jeugdigen

36%

Vaccinaties waarvan GGD geen toestemming heeft om met

66

vervolgcontact

melding van incidenten

Openbare geestelijke gezondheidszorg

het RIVM te delen, worden hier niet meegeteld (regionaal

scholieren begeleid (ziekteverzuim)

circa 7,1% van alle vaccinaties)

23

klanten van het team OGGZ

Monitoren, signaleren en advies

12%

17

doorverwezen

meldcode 1 huiselijk geweld en kindermishandeling

5

2%

Toezicht houden

meldingen calamiteiten Wmo

Vorige

Volgende

25%

6

gemeente-, wijk- en schoolschetsen

thuisbezoek door GGD

0

Gezondheidsbevordering en leefstijl

scholen met vignet of aanpak Gezonde School, zoals bekend bij de GGD

onderzoeken/ rapporten gezondheidsbeleid

Gezondheidsbescherming

67

inspecties kinderopvang

Overzicht

61

meldingen infectieziekten (zonder COVID-19)

18

meldingen infectieziekte door een instelling (zonder COVID-19)

47

lijkschouwingen

2

consulten Nu Niet Zwanger

Cijfers 2024 per gemeente | GGD Hart voor Brabant

8

Cijfers 2024 GGD | Dongen Jeugdgezondheid

Publieke gezondheid bij rampen en crises

Vaccinaties

5.303

83,6%

0

kinderen van 2 jaar, volledig gevaccineerd

contactmomenten met jeugdigen

20%

Vaccinaties waarvan GGD geen toestemming heeft om met

16

vervolgcontact

meldingen van incidenten

Openbare geestelijke gezondheidszorg

het RIVM te delen, worden hier niet meegeteld (regionaal

scholieren begeleid (ziekteverzuim)

circa 7,1% van alle vaccinaties)

115

klanten van het team OGGZ

Monitoren, signaleren en advies

1%

2

doorverwezen

meldcode 1 huiselijk geweld en kindermishandeling

4

2%

Toezicht houden

meldingen calamiteiten Wmo

Vorige

Volgende

23%

5

gemeente-, wijk- en schoolschetsen

thuisbezoek door GGD

4

Gezondheidsbevordering en leefstijl

scholen met vignet of aanpak Gezonde School, zoals bekend bij de GGD

onderzoeken/ rapporten gezondheidsbeleid

Gezondheidsbescherming

51

inspecties kinderopvang

Overzicht

30

meldingen infectieziekten (zonder COVID-19)

14

meldingen infectieziekte door een instelling (zonder COVID-19)

36

lijkschouwingen

1

consult Nu Niet Zwanger

Cijfers 2024 per gemeente | GGD Hart voor Brabant

9

Cijfers 2024 GGD | Gilze en Rijen Jeugdgezondheid

Publieke gezondheid bij rampen en crises

Vaccinaties

6.109

73,2%

0

kinderen van 2 jaar, volledig gevaccineerd

contactmomenten met jeugdigen

47%

Vaccinaties waarvan GGD geen toestemming heeft om met

25

vervolgcontact

meldingen van incidenten

Openbare geestelijke gezondheidszorg