21. Vereniging Eigen Huis - Onderzoek seniorvriendelijkste gemeente

Betreft: Onderzoek seniorvriendelijkste gemeente - Vereniging Eigen Huis

Amersfoort, 4 december 2024

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief willen wij, Vereniging Eigen Huis, uw aandacht vragen voor de resultaten van ons recente onderzoek naar de meest seniorvriendelijke gemeente van Nederland. Dit onderzoek is uitgevoerd onder onze 50+leden en de uitkomsten zijn uitgesplitst naar gemeente. Wij voegen hierbij het rapport met de scores van uw gemeente als bijlage toe. Uit het onderzoek blijkt dat de gemiddelde score voor de inzet van gemeenten voor senioren slechts een 6,4 is. 34.600 leden vulden het onderzoek in en de gemiddelde leeftijd van de respondenten is 69,5 jaar. Veel gemeenten krijgen van hun oudere inwoners een onvoldoende vanwege het gebrek aan levensloopbestendige woningen. Dit is een zorgwekkende situatie die vraagt om actie en betrokkenheid van uw kant. Vereniging Eigen Huis wil graag het gesprek op gang brengen over hoe ouderen beter betrokken kunnen worden bij beleid dat hen aangaat. Het is essentieel dat er een concreet plan komt om perspectief te bieden aan senioren die zo lang mogelijk thuis moeten/willen blijven wonen. Onze vereniging heeft geconstateerd dat bijvoorbeeld in de woon-zorgvisies die gemeenten moeten opstellen, huiseigenaren vaak weinig aandacht krijgen. Er bestaat een misvatting dat huiseigenaren ‘rijk’ zijn en zichzelf wel kunnen redden. Bovendien zijn zij lokaal niet georganiseerd en daardoor geen logische gesprekspartner.

Vereniging Eigen Huis wil dit probleem oplossen en biedt aan om te faciliteren dat onze leden als klankbord kunnen dienen voor senioren(woon)beleid en andere relevante onderwerpen. Ons motto is: praat niet over, maar met de mensen. Zo kunt u ontdekken wat er leeft onder senioren, waar zij aandachtspunten zien en welke ideeën zij hebben. Misschien willen zij zelf ook nog wel een rol spelen in de uitvoering van het beleid. Wij hopen dat u deze uitnodiging aanneemt en samen met ons wilt werken aan een seniorvriendelijk beleid dat recht doet aan de wensen en behoeften van uw oudere inwoners met een eigen woning. Wilt u reageren op deze uitnodiging/brief, neemt u dan contact op met Nico Stolwijk (06-53115755) of schriftelijk via seniorvriendelijk@eigenhuis.nl.

Met vriendelijke groet, Vereniging Eigen huis

Karsten Klein directeur Belangenbehartiging

Seniorvriendelijkste gemeente van Nederland Onderzoek onder 34.600 leden (55+) van Vereniging Eigen Huis. Augustus 2024

Vught

Inhoudsopgave

Inleiding 3

Dit rapport bevat de resultaten van een onderzoek, uitgevoerd door Miles Research in opdracht van Vereniging Eigen Huis, onder netto 34.600 leden van Vereniging Eigen Huis van 55 jaar of ouder.

Prettig wonen

4

Betrokkenheid bij veranderingen in de woonomgeving

5

Doel van het onderzoek is het verkrijgen van inzicht in het ouderenbeleid van gemeenten in Nederland. Naast een prettige woonomgeving werd in de vragenlijst ingegaan op de volgende thema’s:

Overview Resultaten per onderdeel:

Beschikbaarheid van woningen voor ouderen

6

Voorzieningen in de gemeente

7

Ondersteuning en advies

8

Actief stimuleren van het gevoel van sociale verbondenheid

9

Mobiliteit

10

Kwaliteit van zorg en ondersteuning aan huis

11

1. 2 3. 4. 5. 6. 7.

Betrokkenheid bij veranderingen in de woonomgeving Beschikbaarheid van woningen voor ouderen Beschikbaarheid voorzieningen Ondersteuning en advies over ouder worden in de eigen woning Actief stimuleren van het gevoel van sociale verbondenheid Mobiliteit en het aanbieden van aangepaste vervoersdiensten Kwaliteit van zorg en ondersteuning aan huis

Het gemiddelde van deze 7 thema’s resulteert in een totaalscore per gemeente. Alleen van de gemeenten waar minimaal 50 beoordelingen van zijn ontvangen, is een aparte rapportage vervaardigd, en alleen deze gemeenten zijn meegenomen in de ranglijst. Het streepje met bijbehorende waarde in de grafieken per thema op pagina 4 t/m 11 staat voor de landelijk gemiddelde score. De open feedback per thema in deze rapportage is geanalyseerd met gebruikmaking van AI.

Resultaten: Gemeente Vught

2

Totaalscore

Ranking

Respons

6.4

53

66

Gemiddelde van alle onderdelen

Positie binnen 237 onderzochte gemeenten

Thema

Aantal leden dat de vragen beantwoord heeft

Thema ranking

Score

Landelijk gemiddelde

Ranking

Score 7.6

Landelijk 7.5 ge…

Betrokken bij veranderingen in de woonomgeving

6

5.8

5.8

Beschikbaarheid van woningen voor ouderen

7

4.5

4.8

Voorzieningen in uw gemeente

1

7.7

7.3

Ondersteuning en advies

4

6.5

5.7

Actief stimuleren van het gevoel van sociale verbondenheid

3

6.7

6.3

Mobiliteit

2

7.1

6.1

Kwaliteit van zorg en ondersteuning aan huis

5

6.4

6.3

Total

28

6.4

6.1



Thema Prettig om in te wonen

Resultaten: Gemeente Vught

3

Hoe prettig is uw gemeente om in te wonen voor 50-plussers? Een 1 staat voor zeer ontevreden, een 10 staat voor zeer tevreden. Prettig wonen 7.5

Positieve punten (7-10)

Aandachtspunten (1-6)

De gemeente bouwt te weinig betaalbare woningen/appartementen voor de senioren.

Busvervoer is minder goed geregeld.

Fantastische gemeente met alle faciliteiten voor jong en oud. Alle scholen, alle sporten, veel winkels, mooi groen.

1

Results.Summary

7.6

Goede/voldoende voorzieningen en activiteiten. Mooie omgeving, genoeg voorzieningen, goed bereikbaar

10

Samenvatting

De gemeente Vught biedt veel groen, rust en goede voorzieningen zoals winkels, scholen, sportfaciliteiten en een ziekenhuis in de nabije omgeving. Er zijn echter te weinig betaalbare woningen en appartementen voor senioren, vooral gelijkvloerse huizen met een tuintje en parkeerplaats. Het openbaar vervoer en busvervoer zijn minder goed geregeld, en voetpaden zijn vaak ongelijk. Hoewel er veel activiteiten en aandacht zijn voor 50plussers, wordt er weinig specifiek voor deze leeftijdsgroep gebouwd, tenzij men bijzonder rijk is. De communicatie met de gemeente wordt als problematisch ervaren, vooral met de gemeenteraad en het college. Ondanks deze punten voelen veel bewoners zich prettig in Vught en waarderen ze de groene en veilige omgeving.

Veel activiteiten en belangstelling voor 50 + Veel goede voorzieningen voor ouderen. Maar helaas weinig senioren woningen in betaalbare klasse

Door veel en langdurige projecten aan het spoor en wegen, moet er vaak omgefietst worden. Er is veel groen en veel gelegenheid om te wandelen. Er komen de laatste tijd wel appartementen bij, maar geen kleinere woningen voor ouderen. Groene rustige gemeente met veel voorzieningen, maar te weinig seniorenwoningen. Het begrip participatie legt de gemeente vrij eenzijdig uit.

Veel groen en rust.

Nauwelijks woonruimte voor ouderen.

Veel groen, goede ontsluiting, alle voorzieningen bij de hand

Veel ongelijke trottoirs.

Voetpaden in Vught-noord zeer ongelijk

Veel voorzieningen binnen circa 3 km.

Voldoende winkels, openbaar vervoer en ziekenhuis in de nabije omgeving.

Wij hebben slechte ervaringen met de communicatie met de gemeente Vught vanuit het verleden.

Resultaten: Gemeente Vught

4

Hoe beoordeelt u uw gemeentebestuur als het gaat over de mate waarin 50-plussers betrokken worden bij veranderingen in de woonomgeving? Een 1 staat voor zeer ontevreden, een 10 staat voor zeer tevreden. Betrokkenheid veranderingen 5.8

Positieve punten (7-10)

Aandachtspunten (1-6)

De gemeente stelt iedereen in staat om te participeren in beslissingen

50 plussers worden niet serieus genomen

Gemeente bestuur is wat ouder en behartigt de belangen van de rijkere oudere inwoner Gemeente loopt niet echt storm

1 Results.Summary

5.8

Niet de sterkste gemeenteraad.

10

Regelmatig kans om deel te nemen aan activiteiten Volop kansen en mogelijkheden.

Samenvatting

De B&W en de Raad hebben weinig aandacht voor 50 plussers terwijl de Gemeente een dubbele vergrijzing kent. De gemeente Vught houdt niet zo van inspraak. Door ouderen organisaties is meerdere malen verzocht om vrijkomende projecten te gebruiken om ouderen binnen Vught te laten wonen. Gemeente doet aan ‘schijnparticipatie’. Ze nodigen uit om te praten maar volgen de met projectontwikkelaars (geld!) ingezette lijn Ik ben nog nooit gevraagd of ik interesse had in een seniorenwoning

De gemeente Vught organiseert participatiebijeenkomsten, zoals die op 6 februari 2023, maar bewoners ervaren dat hun inbreng niet serieus wordt genomen. Tijdens de bijeenkomst werden ideeën van bewoners genegeerd en een plan met voldongen feiten gepresenteerd. Er is onvoldoende aandacht voor levensloopbestendige woningen en seniorenwoningen, ondanks verzoeken van ouderenorganisaties. De gemeente lijkt de voorkeur te geven aan investeerders boven de behoeften van ouderen. Er is kritiek op de schijnparticipatie en het gebrek aan serieuze inspraakmogelijkheden voor 50-plussers. Hoewel er algemene participatieroutes zijn, ontbreekt specifieke aandacht voor ouderen. Sommige bewoners merken geen speciale aandacht voor 50-plussers, terwijl anderen vinden dat de gemeente onvoldoende doet voor geschikte en betaalbare huisvesting voor ouderen.

Naar mijn idee wordt er onvoldoende aandacht besteed aan de bouw van levensloopbestendige woningen. vaak onduidelijke info Voor oudere en jongere zijn er nauwelijks mogelijkheden wat betreft woningen. Zelfs een procedure via de rechter en de raad van state heeft niet geholpen.

Resultaten: Gemeente Vught

5

Hoe beoordeelt u uw gemeente als het gaat over de beschikbaarheid van woningen voor ouderen? Een 1 staat voor zeer ontevreden, een 10 staat voor zeer tevreden. Beschikbaarheid woningen 4.8

Positieve punten (7-10)

Aandachtspunten (1-6)

alle woonvormen aanwezig

Als je niet op een appartement wil wonen zijn er nauwelijks woningen voor 55plussers te vinden.

Balie medewerkers vriendelijk en behulpzaam. Communicatie per weekblad is uitstekend. Ze zijn er wel, maar te weinig.

1 Results.Summary

4.5

ze zijn ermee bezig

10

Ze zijn wel actief plannen aan het maken om dit soort woningen te realiseren. Komt echter niet echt goed van de grond.

Bij alle nieuwe woon-/bouwprojecten gebeurt hetzelfde: meeste woningen zijn voor 'het hogere segment'. Kortom te duur voor een gewoon mens. Er worden weliswaar nieuwe woningen gebouwd, maar meestal dure (vrijstaande) woningen. Er zijn weinig bungalow woningen voor ouderen, waardoor de doorstroming stokt. Het is en blijft dat er te weinig sociale woningbouw via de woningbouwvereniging vanuit de gemeente voor ouderen wordt ondernomen, het blijft een zaak van projectontwikkelaars.

Samenvatting

Er is een groot tekort aan geschikte woningen voor 55plussers, vooral voor degenen die niet in een appartement willen wonen. Hoewel er nieuwe woningen worden gebouwd, zijn deze vaak duur en vrijstaand, wat niet aansluit bij de behoeften van veel ouderen. Er zijn te weinig bungalows en sociale woningen, waardoor de doorstroming stokt. De communicatie via weekbladen is goed en balie medewerkers zijn vriendelijk, maar de bouw van betaalbare woningen voor ouderen blijft achter. Er zijn lange wachtlijsten voor huurwoningen en weinig aanbod in de verkoop, vooral betaalbare opties. Projectontwikkelaars richten zich voornamelijk op het hogere segment en zorginstellingen, waardoor er weinig betaalbare woningen voor ouderen beschikbaar zijn. Plannen voor nieuwe woningen komen niet goed van de grond.

O.b.v. mijn huidige kennis is er in de verhuur een lange wachtlijst en in de verkoop nauwelijks aanbod. M.n. als het de betaalbaarheid betreft. Immers 50+-ers kunnen niet zo eenvoudig aan een (aanvullende) hypotheek komen. Te veel dure grote woningen. Vught bouwt niet voor ouderen en alleenstaanden. Dat is een grote behoefte. Er ontstaan nu groepjes mensen die het particulier regelen voor zichzelf. Dat is voor de meerderheid van nl niet weggelegd natuurlijk. Wordt alleen gebouwd voor ouderen die hulpbehoevend zijn. Zorginstellingen. Zoals in veel gemeentes is er een tekort aan woningen, zeker aan woningen voor ouderen.

Resultaten: Gemeente Vught

6

Als u denkt aan de voorzieningen in uw gemeente, welk rapportcijfer geeft u dan? Een 1 staat voor zeer ontevreden, een 10 staat voor zeer tevreden. Voorzieningen 7.3

1

Results.Summary

7.7

10

Samenvatting

De voorzieningen in de gemeente zijn goed bereikbaar per fiets of auto, met uitstekende huisartsen en apothekers. Het dorp biedt stadse voorzieningen inclusief openbaar vervoer, en alles is dichtbij voor bewoners. Er zijn echter geen stallingsplaatsen voor campers en de lokale schouwburg is al jaren een punt van discussie, waardoor inwoners voor culturele activiteiten naar andere dorpen of steden moeten uitwijken. Ondanks de landelijke trend van verdwijnende winkels, zijn in deze gemeente alle voorzieningen nog beschikbaar en goed bereikbaar. Er wordt voornamelijk geïnvesteerd in voetbal en hockey, terwijl het theater is gesloten en het zwembad geprivatiseerd en verouderd is. Een nieuwe schouwburg is in ontwikkeling. De ouderentaxi is een positief aspect. Over het algemeen is het voorzieningenniveau hoog.

Positieve punten (7-10)

Aandachtspunten (1-6)

Alle voorzieningen zijn per fiets of auto te bereiken.

huisartsen is een probleem

Alles is aanwezig, en anders wel in Den Bosch.

in ons dorp is er net van alles, maar is opgeslokt door vught

Alles is er, een dorp met stadse voorzieningen inclusief OV.

redelijk niveau

Buiten de trend dat winkels in heel Nederland verdwijnen, zijn in deze gemeente alle voorzieningen nog beschikbaar en goed bereikbaar.

Schouwburg is reeds een jarenlange discussie en dus geen voorstellingen meer, moeten voor film, toneel etc uitwijken naar andere dorpen/steden

Goede voorzieningen zowel commercieel als medisch.

Schouwburg wordt afgeschaft.

Het is er allemaal en aan een nieuwe schouwburg wordt gewerkt omdat de oude moet verdwijnen.

Volgens mij wel redelijk

Hoog voorzieningenniveau maar het wordt sinds 30 jaar wel uitgewoond. Theater dicht, zwembad geprivatiseerd en onderkomen. Er wordt voornamelijk geïnvesteerd in voetbal en hockey qua sport. Uitstekende huisartsen en apothekers. Vrijwel alles is voorradig in het dorp en anders kun je binnen een straal van 10km naar een grotere stad.

Resultaten: Gemeente Vught

7

Als u denkt aan ondersteuning en advies die u van uw gemeente kunt krijgen over ouder worden in de eigen woning, welk rapportcijfer geeft u dan? Een 1 staat voor zeer ontevreden, een 10 staat voor zeer tevreden. Ondersteuning & advies 5.7

Positieve punten (7-10)

Aandachtspunten (1-6)

Daar hebben we ouderenadviseur voor. Dat zijn vrijwilligers.

Er is letterlijk niets te vinden op de website van de gemeente en meer WMO-gerelateerde website van de gemeente over 50+/ ouderen

De mogelijkheid bestaat om huisbezoek aan te vragen waarbij advies gegeven wordt Functie is binnen gemeente ingericht

1 Results.Summary

6.5

Schone schijn Voorlichting via weekblad.

Gemeente Vught zegt wel dat zij zich hiervoor inzet aar in de praktijk neemt zij hierin nauwelijks acties Het barst van de plannen en werkgroepen maar de gemeente heeft een aparte visie op participatie en inspraak Info is redelijk beschikbaar maar praktische uitvoering blijft achter

10

Ingewikkeld en slecht vindbare info

Samenvatting

Mondjes maat Nog nooit iets over gezien

Er zijn ouderenadviseurs beschikbaar, vaak vrijwilligers, maar veel mensen hebben hier nog geen ervaring mee of zijn er niet van op de hoogte. Voorlichting wordt soms via weekbladen gegeven, maar de informatie is vaak ingewikkeld en slecht vindbaar, vooral op gemeentelijke websites. De gemeente heeft veel plannen en werkgroepen, maar de praktische uitvoering blijft achter. Er is weinig tot geen informatie over 50+/ouderen op de gemeentelijke websites. Er bestaat de mogelijkheid om huisbezoeken aan te vragen voor advies. De gemeente Vught zegt zich in te zetten voor ouderen, maar in de praktijk gebeurt er weinig. Veel mensen hebben nog niet geïnformeerd naar ondersteuning of advies, vaak omdat ze nog niet lang in de gemeente wonen of zich niet hebben aangemeld bij ouderenverenigingen.

Zal ze een zorg zijn

Resultaten: Gemeente Vught

8

Welk rapportcijfer geeft u aan uw gemeente als u denkt aan het actief stimuleren van het gevoel van sociale verbondenheid in uw gemeente? Een 1 staat voor zeer ontevreden, een 10 staat voor zeer tevreden. Stimuleren verbondenheid 6.3

Positieve punten (7-10)

Aandachtspunten (1-6)

Buurtfeest wat erg belangrijk is voor de woonomgeving daar doen ze niets mee

Buurtinitiatieven worden wel gestimuleerd. Gemeenschapscentra zijn afgenomen.

Dat loopt goed

eenzijdige sociale verbondenheid; alleen gericht op geven en ontvangen, niet op wederzijdse verantwoordelijkheid en verplichtingen

Dusdanig dat ik zelf vrijwilliger ben geworden ;)

1 Results.Summary

6.7

Er is veel vrijwilligerswerk in onze gemeente

10

Samenvatting

Er wordt veel gedaan om ouderen uit hun huizen te krijgen, waarbij vrijwilligers een grote rol spelen. Een tijdelijke buurttuin met diverse faciliteiten is aangelegd, maar de gemeente wil deze niet continueren en kiest voor extra woningbouw. Voorstellen om de bouw anders vorm te geven zijn niet bespreekbaar. Er is veel vrijwilligerswerk en buurtinitiatieven worden gestimuleerd, hoewel gemeenschapscentra zijn afgenomen. De lokale pers besteedt veel aandacht aan deze onderwerpen en de gemeente neemt deel aan de vrijwilligerspolis VNG. Vught is een liberale gemeente met beperkte overheidsinterventie, waarbij marktwerking de voorkeur heeft. Samenwerking met organisaties als Ouderen Samen en de woningbouwvereniging is aanwezig, maar stimulering van sociale verbondenheid door de gemeente is inconsistent.

Er wordt in de lokale pers veel aandacht besteedt aan deze onderwerpen Er wordt veel gedaan om ouderen uit hun huizen te krijgen. Ook daar spelen vrijwilligers een grote rol in. Gemeente neemt deel aan vrijwilligerspolis VNG. Buurtinitiatieven worden gefaciliteerd. Samen met de organisaties als Ouderen Samen, de woningbouwvereniging en Vughterstede (huisvesting zorgbehoevenden) zet men zich hiervoor in.

Matig tot slecht Sociale verbondenheid is erg belangrijk, maar vanuit de gemeente gebeurt stimulering daarvan te hooi en te gras. Niet echt een prioriteit. Ze zijn niet erg actief, maar staan wel open voor initiatieven van bewoners zie vorig antwoord, ja als je maar instemt en tekent bij het kruisje

Zie eerdere toelichting over de voorzieningen. Vught is een in meerderheid liberale gemeente waar men zeer beperkte taken aan de overheid toedicht.

Resultaten: Gemeente Vught

9

Welk rapportcijfer geeft u aan uw gemeente als u denkt mobiliteit, zoals de toegankelijkheid en frequentie van openbaar vervoer en het aanbieden van aangepaste vervoersdiensten? Een 1 staat voor zeer ontevreden, een 10 staat voor zeer tevreden. Mobiliteit 6.1

Positieve punten (7-10)

Aandachtspunten (1-6)

3 bussen naar Den Bosch per uur. NS station. Buurtbus is er plus seniorenbus. Dus perfect.

Buurtbussen met vrijwilligers zijn er wel.

busdiensten, trein verbinding, vrijwillge buurt en bejaarden bus

Gehandicaptenvoorzieningen ook.

Buurthuis aanwezig.

1

7.1

Er bestaat bijvoorbeeld een “ seniorenbus”

10

Openbaar vervoer gaat goed. Voor de ouderen bestaat ook de zg seniorenbus en automaatje. Ouderentaxi is erg positief OV is goed, inclusief station, vervoersdiensten -99.

Results.Summary

Samenvatting

Het openbaar vervoer in de gemeente wordt over het algemeen als goed beschouwd, met diverse opties zoals treinen, bussen, seniorenbussen en AutoMaatje. Er zijn echter enkele klachten over de frequentie van busdiensten, vooral in de kleinere kernen waar bussen slechts één keer per uur rijden en na 23 uur niet meer beschikbaar zijn. Buurtbussen en aangepaste vervoersdiensten zoals de seniorenbus en AutoMaatje worden positief beoordeeld. Het buurthuis is aanwezig en er zijn voldoende mogelijkheden voor vervoer, inclusief voorzieningen voor gehandicapten. De bereikbaarheid is prima voor alle vervoerswijzen, hoewel er zorgen zijn over toekomstige verkeersproblemen door geplande werkzaamheden aan de N65 en het spoor. Veel inwoners maken ook gebruik van fietsen en lopen voor hun dagelijkse verplaatsingen.

Er zijn weinig bushaltes de buurt. Het verkeer in het dorp gaat de komende jaren slecht. Met aangepaste vervoersdiensten heb ik geen ervaring. N65 en Spoor gaat op het schop. Reguliere busverbindingen zijn afgeschaald. Voor zover de Gemeente hierop invloed heeft is het redelijk.

Perfect geregeld middels ov en seniorenbus We hebben trein, bussen, seniorenbus, AutoMaatje

Resultaten: Gemeente Vught

10

Welk rapportcijfer geeft u aan uw gemeente als het gaat over de kwaliteit van zorg en ondersteuning aan huis? Een 1 staat voor zeer ontevreden, een 10 staat voor zeer tevreden. Zorg en ondersteuning aan huis

Positieve punten (7-10)

6.3

Aandachtspunten (1-6) die is er niet of nauwelijks meer Dit is matig geregeld. Telkens weer het antwoord geen mensen en veel te veel schijven.

1 Results.Summary

6.4

Mensen die het kunnen betalen krijgen hulp terwijl dan iemand komt die het minder heeft geen hulp krijgt omdat er niet genoeg mensen zijn voor de thuishulp.

10

Samenvatting

Er zijn opmerkingen over een gebrek aan beschikbaarheid en organisatie van thuishulp. Sommige mensen hebben geen ervaring met de dienst, terwijl anderen aangeven dat het matig geregeld is, met als veelvoorkomende problemen een tekort aan personeel en te veel bureaucratische lagen. Er is ook een zorg dat mensen die het kunnen betalen, eerder hulp krijgen, waardoor degenen die het minder breed hebben, geen hulp ontvangen vanwege het personeelstekort. Enkele respondenten hebben nog geen ervaring met de situatie of hebben er geen mening over.

Resultaten: Gemeente Vught

11