21. FNV - Input voor politieke partijen voor verkiezingsprogramma’s 2026 regio ’s-Hertogenbosch

FNV input voor politieke partijen voor verkiezingsprogramma’s 2026 regio ’s-Hertogenbosch

12 juni 2025, Lokaal FNV ‘s-Hertogenbosch

Inhoud Visie: inzet op participatie van iedereen in de samenleving .......................................... 1 Visie: hulp aan mensen die zorg en (jeugd)hulp nodig hebben ...................................... 2 Visie: het woningaanbod moet aansluiten op wat de mensen kunnen betalen en in welk soort huizen ze willen wonen ..................................................................................... 3 Visie: Energietransitie betaalbaar, toegankelijk en met inspraak ................................... 4 Concrete programmapunten ..................................................................................... 5 Iedereen doet mee in onze gemeente: ................................................................... 5 Zorg dichtbij, vertrouwd en mensgericht ................................................................. 5 Wonen: betaalbaar, eerlijk en passend bij de buurt .................................................. 6 Energietransitie met draagvlak en rechtvaardigheid ................................................. 6

Visie: inzet op participatie van iedereen in de samenleving FNV maakt zich zorgen over participatie van alle bewoners in de samenleving en met name van de inwoners met een laag inkomen. Een sterkere samenleving begint bij actieve participatie van generaties. Politieke partijen moeten investeren in beleid dat jongeren en ouderen aanmoedigt om deel te nemen. Het beleid moet ouderen en jongeren verbinden. Wanneer alle bewoners toegang hebben tot en deel kunnen nemen aan werk, sport, verenigingsleven en cultuur draagt dit niet alleen bij aan de sociale cohesie, maar ook aan het welzijn en de gezondheid. Het mag niet uitmaken in welke gemeente je woont om actief deel te nemen aan de maatschappij. Minimabeleid om mensen met een minimum inkomen te ondersteunen, zou landelijk bepaald moeten worden om ongelijkheid te voorkomen. De mogelijkheid om je te verbinden met een vereniging, sportclub of culturele activiteit mag geen kwestie zijn van "loterij" op basis van je postcode. Iedereen, ongeacht waar je woont, verdient gelijke kansen om zich te ontwikkelen en bij te dragen aan de samenleving. Niemand mag achterblijven door sociale, geografische of financiële barrières. In 2023 heeft FNV een onderzoek uitgevoerd onder 11 gemeenten om te kijken naar de toegang van inwoners tot het armoedebeleid en de mogelijkheid van de minima tot maatschappelijke participatie.

De resultaten (met grote verschillen tussen de gemeenten) zijn schriftelijk en persoonlijk teruggekoppeld in gesprekken met deze gemeenten. De uitkomsten van dit onderzoek onderstrepen de noodzaak tot landelijke beleid hierover. Een gezonde en veerkrachtige samenleving wordt gebouwd door actieve en betrokken burgers, ongeacht hun leeftijd en of de woonplaats. Het is de taak van politieke partijen ervoor te zogen dat de drempels voor deelname zo laag mogelijk zijn en dat iedereen van jong tot oud de kans krijgt om bij te dragen aan de gemeenschap.

1

Visie: hulp aan mensen die zorg en (jeugd)hulp nodig hebben FNV maakt zich zorgen dat door de verlaagde bijdrage vanuit het Rijk voor de WMO en Jeugdzorg onze burgers niet meer de ondersteuning krijgen die nodig is. Zo wordt er steeds meer gekeken welke zorgaanbieder het goedkoopste is zonder te kijken wie de beste kwaliteit levert en waar de werknemer eerlijk wordt beloond voor het harde werk. Wij willen juist naar gemeentelijke zorg toe die is gericht op de menselijke maat met zorgbuurthuizen en goede thuiszorg. FNV vindt dat wie zorg nodig heeft, die ook moet krijgen. Waar we als gemeente kunnen nemen we financiële en andere drempels weg. De indicatie wordt door een zorgverlener gedaan, niet door de gemeente. Naast het leveren van kwalitatief goede zorg, kijkt de gemeente bij het afsluiten van contracten met zorgaanbieders ook naar hoe er wordt omgegaan met werknemers en hoe het zit met de beloningen aan de top. Gemeenschapsgeld hoort immers op een verantwoorde manier te worden uitgegeven en niet in zakken van de managementtop te verdwijnen. FNV wil dat de gemeente zich inzet om samen met woningcorporaties en zorgaanbieders kleinschalige woonvormen op te zetten in hun eigen buurt, toegankelijk voor zorgbehoevenden, of die nu rijk zijn of armer. Bijvoorbeeld Zorgbuurthuizen. Hier kan men niet alleen terecht voor uitgebreide zorg, maar ook voor beperkte zorg.

Ook hebben deze woonvormen een buurtfunctie. Men kan er terecht voor een gezamenlijke maaltijd en voor activiteiten en sociaal contact. Zo werken we aan verbinding, bestrijden we eenzaamheid en bevorderen we het welbevinden van burgers. De huishoudelijke zorg moet weer een gemeentelijke dienst worden. Zo kunnen de uren voor deze zorg uitgebreid worden en is er toezicht op de arbeidsvoorwaarden en beloning voor de huishoudelijke personeelsmedewerkers. Immers, een huis in 2 uur per week schoonmaken gaat niet. Mantelzorg is het nieuwe toverwoord om de zorg betaalbaar te houden. Waardeer deze mantelzorgers dan ook goed en zorg voor goede respijtzorg als men aangeeft bijna om te vallen. De Jeugdzorg kent in ‘s-Hertogenbosch een regionaal inkoop traject. Er zijn lange wachtlijsten. FNV is voor meer preventie. Neem de expertise van buurtwerkers, politie, scholen en GGD mee in de zorg die jeugdigen nodig hebben. Ook hier, ga niet voor de aanbieder met het laagste tarief. Zorg dat de medewerkers fatsoenlijk worden betaald en dat de aanbieder niet te veel overheadkosten in rekening brengen. FNV roept de politiek op om te zorgen voor één loket voor: zorg, jeugdhulp en armoede. Dit brengt dat de inwoners eerder de hulp kunnen vinden en krijgen dan allerlei afzonderlijke formulieren bij afzonderlijke loketten te moeten invullen.

2

Visie: het woningaanbod moet aansluiten op wat de mensen kunnen betalen en in welk soort huizen ze willen wonen Het woningaanbod moet aansluiten op wat de inwoners kunnen en in redelijkheid willen betalen. Betaalbare woonlasten zijn nodig om van je inkomen je woonlasten te kunnen betalen en voldoende geld over te houden om te leven. Hanteer daarbij de woonquotes van het NIBUD als uitgangspunt van beleid. We zien nu dat er teveel gebouwd wordt in het dure segment en veel te weinig in het betaalbare. Zorg er voor dat er bij nieuwe ontwikkelingen voldoende sociale huur én sociale koop wordt toegevoegd aan de woningbouwplannen en maak hierover sluitende afspraken met projectontwikkelaars. Er zijn voldoende woningen voor de eigen inwoners en voor de mensen die in de gemeente een baan vinden en daarom moeten verhuizen. Als je van baan verandert, moet je, als je dat wilt, in de buurt van je werk een huis kunnen vinden. Voor mensen vlak boven de inkomensgrens van de sociale woningbouw is betaalbare en kwalitatief goede midden huur (€ 900,07 tot € 1.184,82 per maand) van groot belang. Zeker, omdat kopen lang niet altijd een reële optie is. Energie-armoede is een serieus probleem: vooral huurders in tochtige huurwoningen lijden onder een ongezonde woonsituatie met schimmels, kou en hoge energielasten.

Woningisolatie en -verduurzaming biedt een lange termijnoplossing en moet toegankelijk en betaalbaar zijn. Juist ook voor huurders met een kleine portemonnee. De gemeente dient in te zetten op snelle verduurzaming van (sociale) huurwoningen via de verhuurders. Totdat alle woningen zijn aangepakt, blijft steun aan huurders cruciaal, bijvoorbeeld via ‘fixteams’ en financiële ondersteuning voor kleine ingrepen en bij het betalen van de energierekening. Tenslotte is het van belang leeftijdsbewust te bouwen voor de toekomstige bewoner samenstelling. Er dienen voldoende woningen voor senioren en anderen met een (toekomstige) zorgvraag te zijn. Er moet voldoende aandacht zijn voor (tussen)vormen van wonen voor senioren en andere huishoudens met een zorgvraag.

3

Visie: Energietransitie betaalbaar, toegankelijk en met inspraak Lokaal FNV ’s-Hertogenbosch heeft een werkgroep Energietransitie. Deze maakt onderdeel uit van de Klimaatcoalitie Den Bosch. Wij sluiten ons aan bij de input van de Klimaatcoalitie richting de gemeente op dat onderwerp.

4

Concrete programmapunten Iedereen doet mee in onze gemeente • Gemeentelijk participatiefonds: Reserveer jaarlijks een fonds waarmee mensen met een laag inkomen gratis kunnen meedoen aan sport, cultuur of een vereniging in hun eigen wijk. • Postcode mag geen belemmering zijn: De gemeente zorgt voor gelijk aanbod aan sport- en cultuursubsidies in alle wijken, ook in achterstandswijken. • Generatieverbinding als speerpunt: Start programma’s waarbij jongeren en ouderen elkaar ontmoeten via gezamenlijke projecten zoals buurtmaaltijden, mentorprojecten of lokale evenementen. • Laagdrempelige informatiepunten in de wijk: Zorg voor wijklocaties waar mensen hulp kunnen krijgen bij aanvragen van regelingen en participatiemogelijkheden. • Lokale monitor maatschappelijke deelname: Voer jaarlijks een buurtscan uit: wie doet mee, wie niet, en waarom? Pas beleid hierop aan.

Zorg dichtbij, vertrouwd en mensgericht • Zorgbuurthuizen in de wijk: Richt samen met woningcorporaties kleinschalige woonzorgvormen in per wijk voor lichte én zwaardere zorg, mét ruimte voor ontmoeting. • Huishoudelijke hulp in eigen beheer: Breng de huishoudelijke hulp terug onder directe aansturing van de gemeente voor meer kwaliteit, betere arbeidsvoorwaarden en toezicht. • Eén wijkloket voor zorg, jeugd en armoede: Stop met losse loketten; één centrale plek per wijk waar inwoners zonder formulierengekte terechtkunnen. • Gemeente geeft voorrang aan kwaliteit in zorgcontracten: Selecteer zorgaanbieders op kwaliteit van zorg én personeelsbeleid, niet op prijs. • Respijtzorg voor mantelzorgers: Investeer in tijdelijke vervangingszorg, zodat mantelzorgers op adem kunnen komen.

5

Wonen: betaalbaar, eerlijk en passend bij de buurt • Minimaal 40% betaalbare woningen in nieuwbouw: Stel als harde eis in bouwprojecten: ten minste 30% sociale huur én 10% sociale koopwoningen. • Meer middenhuur in eigen projecten: Gemeente ontwikkelt zelf (of met woningbouwcorporaties) huurwoningen tussen €900–€1.185 voor mensen die te veel verdienen voor sociale huur. • Verplichte afspraken met ontwikkelaars over doelgroepen: Bouw voor eigen inwoners, starters, ouderen en mensen met zorgvraag – niet alleen voor instroom van buiten. • Energie-armoede aanpakken met wijkgerichte 'fixteams': Lokale klus- en adviesteams helpen huurders met kleine energiebesparende maatregelen én toegang tot energietoeslagen. • Wonen op leeftijd stimuleren: Bouw levensloopbestendige woningen en stimuleer ‘doorstroom’ door seniorenwoningen aantrekkelijk en beschikbaar te maken.

Energietransitie met draagvlak en rechtvaardigheid • Wijk voor wijk aanpak met bewoners aan tafel: Elke energietransitie-aanpak begint met bewonersbijeenkomsten en medezeggenschap, geen top-down beleid. • Extra gemeentelijke subsidie voor lage inkomens bij verduurzaming: Huurders en minima krijgen via de gemeente toegang tot ondersteuning voor isolatie of inductie koken. • Verhuurders verplichten tot isolatiemaatregelen: Gemeente stelt isolatie-eisen bij vergunningen of subsidies aan verhuurders van oudere woningen. • Stimuleer energiecoöperaties in eigen gemeente: Maak gemeentelijke gronden en daken beschikbaar voor collectieve zonneprojecten van bewoners. • Sociaal toetsingskader voor elke wijkmaatregel: Bij elk duurzaamheidsplan toetst de gemeente expliciet op betaalbaarheid en sociale gevolgen voor kwetsbare groepen.

6