20. Provincie Noord-Brabant - Terugblik regionale woondeal Noordoost-Brabant 17 januari 2023

Webinar raadsleden 17 januari 2023 Regionale woondeal Noordoost Brabant

Welkom

spelregels

Het webinar wordt opgenomen om terug te kunnen kijken. Zet standaard de camera uit. Reageren alleen via de chatfunctie, dus niet met het ‘handje’. Wij zetten eventueel de microfoon aan.

Niet herkenbaar in beeld; houdt dan de camera uit! regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Wat gaan we vanavond doen? • Toelichting concept regionale woondeal voor Noordoost Brabant (van nationaal via provinciaal naar regionaal niveau) • In gesprek met de bestuurlijke trekkers

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Kerndoelen Nationale Woon- en bouwagenda • Beschikbaarheid: 900.000 woningen tot en met 2030, waarvan twee derde betaalbaar • Betaalbaarheid: woonlasten sluiten beter aan bij het inkomen • Kwaliteit: voldoende woningen voor aandachtsgroepen en ouderen, perspectief voor

kwetsbare gebieden en duurzame huisvesting voor iedereen bereikbaar

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Samenwerking

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Actueel oktober 2022 : ondertekening provinciale woningbouwafspraken

november 2022 : miljarden toegekend aan bereikbaarheid

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Bestuurlijke afspraken Provincie en Rijk •

Op 13 oktober 2022 hebben de provincie Noord-Brabant en minister De Jonge bestuurlijke afspraken gemaakt over de wonen-opgaven, waaronder de bouw van 130.600 woningen tot en met 2030. Hierbij zijn ook afspraken gemaakt over het versterken van de samenwerking.

•

De bestuurlijke afspraken worden door vertaald in vier regionale woondeals voor NoordBrabant. Een van de uitgangspunten is dat iedere regio een fair share in de opgave op zich neemt.

•

Voor Noordoost Brabant betekent dit dat zij een opgave hebben voor de bouw van 33.425 woningen. Hiervan is 2/3 betaalbaar: 22.270 woningen en 30% sociale huur: 10.020 woningen.

Betaalbare koopwoningen: woningen tot € 355.000 Sociale huurwoningen: woningen tot een huurgrens van € 808,06 per maand Midden huurwoningen: woningen vanaf sociale huur tot € 1.000 per maand regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Nationale Prestatieafspraken •

Op 30 juni 2022 hebben de VNG, Woonbond, Aedes en minister de Jonge afspraken gemaakt over de woningopgave van de sociale en midden huurwoningen tot en met 2030.

•

De corporaties hebben hierin een opgave voor de bouw van 250.000 sociale huurwoningen en 50.000 midden huurwoningen.

•

Voor Noord Brabant betekent dit 37.300 sociale huurwoningen en 8.000 midden huurwoningen.

•

Voor Noordoost Brabant betekent dit een opgave van ca 10.620 sociale huurwoningen en ca 2.300 midden huurwoningen.

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Uitwerking in 35 regionale woondeals 1. Uitwerking provinciale doelstellingen: • Uitgangspunt: fair share verdeling sociale woningbouw (streefnorm 30%) • Focus op versnelling • Locaties van enige betekenis • Samenwerking met marktpartijen

2. Ondersteuning realisatie nieuwbouw: • • • •

Financiële regelingen (Wbi, Mobiliteitsfonds, Flexwonen, etc) Inzet expertteams, Taskforce Nieuwbouw corporaties etc. Randvoorwaarden Regionale en landelijke versnellingstafel

3. Relatie met andere programma’s. 4. Zicht op de voortgang. regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Regionale woondeal Noordoost Brabant

Regionale woondeal tm 2030 1. Regionale woondeal; status en partijen 2. Wat willen we met elkaar afspreken? Enkele voorbeelden. 3. En hoe komen we de afspraken na?

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Regionale woondeal Gemene deler in de bestuursakkoorden:

Versnellen, meer ruimte voor sociale woningbouw, bouwen, bouwen, bouwen, prioriteit voor betaalbare woningen, aandacht voor tijdelijke woningen, woningtekort terugbrengen De regionale woondeal is een middel om de bestuursakkoorden uit te werken.

Het is een inspanningsverplichting. De doorvertaling van de woondeal naar lokaal beleid (bijvoorbeeld in woonvisie of een woonzorgvisie en het vaststellen van bestemmingsplannen) is een bevoegdheid van de Raad.

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Regionale woondeal Het is een startpunt voor een verdere en intensievere (regionale) samenwerking tot en met 2030 tussen de volgende partijen: − Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (Minister VRO: Hugo de Jonge); − Provincie Noord Brabant;

− 11 gemeenten Bernheze, Boekel, Boxtel, ‘s-Hertogenbosch, Heusden, Land van Cuijk, Maashorst, Meierijstad, Oss, Sint Michielsgestel en Vught; − 11 woningcorporaties Area Wonen, Brabant Wonen, Charlotte van Beuningen, Mooiland, Peelrandwonen, JOOST, Wonen Vierlingsbeek, Woonmeij, Woonveste, Woonzorg Nederland en Zayaz.

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Regionale woondeal De ambities zijn uitgewerkt in bijna 40 afspraken over de volgende thema’s: • Woningbouwopgave: aantallen en betaalbaarheid: sociale huur/middenhuur/betaalbare koop • Prioritaire woningbouwlocaties • Mogelijkheden tot versnellen: flexwoningen/herstructurering en transformatie/versnellingstafels • Huisvesting aandachtsgroepen: ouderen en verpleegzorgplekken/jongeren/statushouders • Overige thema’s: duurzame en toekomstbestendige bouw/ruimtelijke ordening/vakantieparken • Samenwerking en sturing

• Uitvoeringsagenda 2023

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Wat willen we o.a. met elkaar afspreken?

/1

We gaan in deze regio ca 34.000 woningen bouwen tot en met 2030! We hebben voldoende plannen, maar er zijn onvoldoende plannen die meteen gerealiseerd kunnen worden. Betaalbare woningen Waarvan sociale huurwoningen Overige woningen

Betaalbare woningen Waarvan sociale huurwoningen Overige woningen Totaal

In de plannen

Waarvan hard

28.065

28%

12.260

32%

12.880

52%

40.945

36%

Totaal

opgave

In de plannen

In %

22.270

28.065

126%

10.020

12.260

122%

11.155

12.880

115%

33.425

40.945

122%

Een hard plan is een vastgesteld plan door de gemeenteraad. regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Wat willen we o.a. met elkaar afspreken?

/2

We streven ernaar dat vanaf 2024 minimaal 30% van de nieuwbouw als sociale huurwoning wordt gerealiseerd. Regionaal gemiddelde

% aandeel bestaande voorraad (2022)

% in de plannen

Sociale huurwoningen

25%

30%

Daar waar het huidige sociale huuraandeel lager is dan 30% gaan gemeente en corporatie met elkaar in overleg om te kijken of dit aandeel verhoogd kan worden. Gemeenten waar het huidig sociale huuraandeel hoger is dan 30% zorgen ervoor dat dit percentage niet daalt. We willen dat zoveel mogelijk van de sociale huurwoningen door corporaties worden gerealiseerd.

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Wat willen we o.a. met elkaar afspreken?

/3

Om de bouwproductie te versnellen zetten we (meer) in op flexwoningen.

In 2023 wordt een concreet uitvoeringsprogramma voor flexwoningen opgesteld. Harde plannen worden enkel opengebroken wanneer dit leidt tot een versnelling van de opgave. We onderzoeken in 2023 of het mogelijk is processen en procedures efficiënter te laten verlopen. We geven 1e helft van 2023 aan welke projecten in tijd naar voren gehaald kunnen worden.

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Wat willen we o.a. met elkaar afspreken?

/4

Beleidsprogramma’s ‘een thuis voor iedereen’ en ‘wonen en zorg voor ouderen’. We geven extra aandacht aan ouderen, verpleegzorgplekken, jongeren en statushouders. Regionale opgave (ABF/RIVM 2022)

aantal

Nultredenwoningen

6.900

Geclusterde woningen

3.500

Verpleegzorgplekken

1.740

De verdeling over de gemeenten bepalen we dit jaar. Daarnaast wordt in de volgend jaar op te stellen woonzorgvisies specifieke aandacht besteed aan aandachtsgroepen zoals arbeidsmigranten, woonwagenbewoners, studenten, uitstromers uit intramurale instellingen/detentie en daklozen. regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

En hoe gaan we dat doen? We willen versnellen door zachte plannen sneller hard te maken. Een hard plan is een vastgesteld plan door de gemeenteraad.

Focus op realisatie van plannen. We hebben instrumenten en financiële middelen nodig vanuit het Rijk en Provincie.

Maar ook medewerking vanuit de marktpartijen. Belangrijk is dat alle partijen meer gaan samenwerken. Bijvoorbeeld door versnellingstafels op te richten waar alle partijen aan tafel zitten. De woondeal wordt jaarlijks geactualiseerd. De voortgang wordt besproken in bestaande regionale overleggen. regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Nog een keer de hoofdlijnen Start van een meerjarige intensieve(re) samenwerking tussen partijen

Versnellen van de woningbouw Juiste woning op de juiste plek Verhogen van het aandeel betaalbare woningen Doorvertaling van de ambities naar lokaal beleid Ondertekening begin maart 2023

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Met elkaar in gesprek

Vragen via de chatfunctie!

regionale woondeal Noordoost Brabant svz jan 2023

Webinar Raadsleden regionale woondeal Noordoost Brabant 17 januari 2023 In de regio Noordoost-Brabant hebben de colleges de raden eind vorig jaar via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de aanleiding, de inhoud en proces van de regionale Woondeal Noordoost-Brabant. Op 17 januari jl. is speciaal voor de raden een Webinar over deze regionale woondeal georganiseerd door provincie, gemeenten en corporaties. Tijdens dit Webinar zijn verschillende vragen gesteld door deze Raadsleden. Navolgend zijn deze vragen, geclusterd, beantwoord. Daarbij is gekozen voor een clustering van vragen, de reden hiervan is dat op bepaalde onderwerpen meerdere vergelijkbare vragen zijn gesteld. 1) Hoe krijgt de jaarlijkse evaluatie vorm? BZK heeft nog geen duidelijkheid gegeven over de wijze van evaluatie van de afspraken uit de regionale woondeals. Dit zal in de loop van 2023 duidelijk worden. Wel helder is dat de Woondeal gemonitord moet worden en de afspraken jaarlijks herijkt worden. 2) Hoe worden de raden betrokken bij de evaluatie van de regionale woondeal? In de raadsinformatiebrief die eind december naar uw raad is verzonden is, staat dat concrete uitwerking van de afspraken die gemaakt zijn in de woondeal nog plaats zal vinden. Deze uitwerking vind o.a. plaats in de lokale woonvisies die tot de verantwoordelijkheid van de raad behoren.

De eventuele aanpassing van bijvoorbeeld de woonvisie kan weer invloed hebben op de evaluatie. 3) Waarom is er voor gekozen om slechts 2/3 van de woningen in het betaalbare segment te realiseren? Het is goed dat er aandacht besteed wordt aan het toevoegen aan voldoende betaalbare woningen. Dit moet echter wel betaalbaar zijn, door ruimte te laten voor het toevoegen van woningen in het duurdere segment wordt plannen haalbaar. Daarnaast is er onder woningzoekenden niet alleen maar vraag naar betaalbare woningen. Ook woningen in het duurdere segment voorzien in een aanzienlijke vraag. 4) Wat zijn voor nu reële bedreigingen t.a.v. de ambities van de Nationale Woon en Bouw agenda? Binnen het verhaal van de regionale woondeal wordt gesproken over zogenaamde kritische succesfactoren. Deze heeft de provincie in samenwerking met de woonregio’s in beeld gebracht en zijn onderdeel van de bestuurlijke afspraken woningbouw die de provincie Noord Brabant met het Rijk heeft gemaakt. Bij bedreigingen kan ook worden gedacht aan juridische procedures bij woningbouwontwikkelingen, het gebrek aan capaciteit, maar ook de nog steeds hoge bouwkosten. 5) Zijn de genoemde inspanningsverplichtingen niet te vrijblijvend? Gezien het tijdspad waarbinnen de woondeals gesloten moeten worden, hebben gemeenten niet de tijd gehad om bijvoorbeeld afspraken over betaalbaarheid in de woonvisie vast te leggen.

Daarnaast zijn gemeenten en corporaties onderdeel van de keten in de realisatie van voldoende nieuwbouwwoningen. Bovendien zijn er factoren die zij niet in de hand hebben waardoor gestelde doelen niet behaald kunnen worden. Uiteraard wordt wel geprobeerd bij de verdere uitwerking van de woondeal om afspraken nog concreter te maken.

1

6) Het zou mooi zijn als er ook een koppeling gelegd wordt met de leefbaarheid van dorpen. We zien daar dat er vaak belemmeringen zijn vanuit de RO-regels van de provincie (bijvoorbeeld bij uitbreiding). Wat wordt er gedaan tegen deze belemmeringen? De provincie heeft aangegeven ruim baan te maken voor goede bouwplannen die bijdragen aan het behalen van de ambities uit de woondeal. Dit kan zowel door inbreiding als uitbreiding. De ladder van duurzame verstedelijking dient hierbij wel voldoende doorlopen te worden. 7) Hoe staat deze woondeal in verhouding tot het verstedelijkingsakkoord 's-Hertogenbosch waarin ook wordt gesproken over te bouwen woningen in de regio? De verstedelijkingsstrategie is een parallel proces. De verstedelijkingsstrategie is een ruimtelijk proces en deze woondeal is meer gericht op goede volkshuisvesting. Voor de periode tot en met 2030 zijn de afspraken uit de woondeal echter leidend. Daarnaast wordt er in de woondeal een passage opgenomen waarin wordt aangegeven dat voor nieuwe plannen de uitgangspunten uit het verstedelijkingsakkoord gaan gelden. 8) We praten al een paar jaar over versnellen, maar er gebeurt nog bar weinig De doorlooptijd van plannen is lang. Resultaten van de inspanningen laten om die reden dan ook even op zich wachten.

De inventarisatie die is uitgevoerd onder de gemeenten laat zien dat er voldoende plannen op de plank liggen (zowel hard als zacht). Het is zaak de komende tijd in te zetten op het “verharden” van de zachte plannen en, waar dit een uitkomst biedt, in te zetten op de realisatie van flexwoningen. Via de woondeals wordt ingezet op de oprichting van een versnellingstafel om te helpen bij het oplossen van knelpunten bij prioritaire plannen om deze sneller uitgevoerd te krijgen. 9) Hoe verhoudt anticyclisch doorbouwen , bij economische tegenwind en daarmee hogere bouwprijzen, zich tot de betaalbaarheid voor burgers? In een tijd dat de woningbouw onder druk staat en het voor projectontwikkelaars en bouwers risicovoller wordt om woningbouwplannen te realiseren wordt samenwerking met woningbouwcorporaties interessant. Aangezien het de bedoeling is om een aanzienlijk deel van de nieuw te realiseren woningen door de corporaties te laten realiseren (zowel sociaal als een deel middenhuur) wordt bijgedragen aan de ontwikkeling van betaalbare woningen. 10) Hoe kunnen we meer snelheid realiseren door procedures te verkorten? Dit kan bijvoorbeeld door het standaardiseren van bouwprocessen zodat het realiseren van de woningen en het verkrijgen van benodigde vergunningen versneld kan worden. Ook zet het Rijk meer capaciteit in bij de Raad van State.

11) De voorwaarden voor de woningbouwimpuls (WBI) sluiten niet goed aan op de omvang van gemeenten en / of plannen. Kan het ministerie van BZK hierin tegemoet komen. In de laatste tranche zijn de mogelijkheden al verruimd. Dit punt is bekend en momenteel wordt ambtelijk (zowel BZK als de regio) onderzocht of de WBI beter passend kan worden gemaakt. Ook zijn er mogelijkheden voor gemeenten om samen een aanvraag te doen waarmee voldaan kan worden aan de voorwaarden.

2