20. Inwoner - Reactie PlanMER grootschalige opwek
Tekst van het document
Aan het
College van
Betreft:
Grootschalige Energie Opwek Vught
Geachte
B&W
en
gemeenteraad
van
Vught
Plan MER
en
voorkeursalternatieven
college, geachte raad,
Hierbij reageer ik namens burgerinitiatief Vught Turbine Vrij op het ‘nader onderzoek grootschalige energie opwek Vught’. Het nader onderzoek bevat geen relevante informatie over de gevolgen van de voorgenomen formaat windturbines. Dat kan ook niet want deze grote turbines staan
alleen
aan-
of op
is geen
zee;
er
door
te gaan
ervaring
met
de
gevolgen van deze mega-installaties
op
land. Als
voorgestelde traject dan neemt u, persoonlijk als raadslid, het besluit om te experimenteren met de gezondheid van uw eigen bevolking. Wij wijzen u nadrukkelijk op de in de bijlage verstuurde brief van het artsen collectief ondertekend door onder andere hoogleraar Pearin (geanonimiseerd) NN wordt duidelijk beargumenteerd dat de huidige normen voor geluidsoverlast zijn gebaseerd op data uit de periode 2005-2010. Hierdoor wordt de gezondheid van omwonenden onvoldoende beschermd vanwege onvoldoende onderkende geluidshinder en slaapproblemen. u
besluit
om
Bovendien zouden B&W kennis rond
en
met
het door de wethouder
de gemeenteraad
er
verstandig
aan
doen zich
te
verdiepen in
energiesystemen. Tot aan 2035 moeten we als Nederland geen variabele bronnen zoals wind- of zonenergie toevoegen. Dat is de conclusie van de lessen uit Duitsland waar de elektriciteitsprijs de afgelopen 5 jaren niet onder de 50 cent per kWh is geweest. In 2020 had Duitsland 115 gigawatt aan geïnstalleerde wind- en zonne-energie, meer dan twee keer hun gemiddelde elektriciteitsverbruik van 50 gigawatt. In 2023 hadden de Duitsers deze capaciteit met 30% uitgebreid tot 148 gigawatt, drie keer hun nationale verbruik. Die extra 30% aan wind- en zonneparken hebben echter slechts 5% extra elektriciteit opgeleverd. De reden? Er is meer overtollige, variabele stroom, die niet aan het openbare net kan worden geleverd en die niemand kan gebruiken. energie
en
Nederland beschikt momenteel
gigawatt aan geïnstalleerde zonne- en dan 2,5 keer het gemiddelde elektriciteitsverbruik van 13,3 gigawatt. over
35
windenergie, meer Onze gewaardeerde oosterburen laten zien dat het bouwen van meer windturbines en zonnepanelen de komende tien jaar zinloos zal zijn. Extra variabele capaciteit kan nauwelijks worden benut en moet daarom vaker worden uitgeschakeld. Dat is onbetaalbaar, niet duurzaam en schadelijk voor natuur en mens. Naast de impact op burgers is de impact op de industrie ook enorm. De kosten voor energie liggen inmiddels factor 3 tot 4 hoger in Europa dan in China of Amerika met enorme gevolgen voor onze werkgelegenheid, belastinginkomsten en concurrentie positie.
Symptomen
de toenemende inefficiëntie
van
van
windturbines
en
zonnepanelen zijn onder
andere:
+
*
+
*
Oplopende netcongestie Stijgende elektriciteitsprijzen Onhoudbaarheid van de salderingsregeling voor particuliere zonnepanelen Stilstaande windturbines (let hier alsjeblieft op!)
Laten
we
stoppen
Laten
we
ons
in
met
het bouwen
plaats daarvan
tot 2035
zal veel meer
fossiele brandstoffen
zonnepanelen
en
en
zonneparken zonder een integrale visie. richten op netuitbreiding en energiebesparing. Dit
CO2
en
verminderen dan het eindeloos bouwen
die het grootste deel
van
van
de tijd stilstaan.
dogmatische opstelling van de verantwoordelijke wethouder doet vermoeden dat het om prestige in plaats van zorg voor eigen burgers draait. Ik hoop van harte dat de gemeenteraad de kans waarneemt en het proces weet om te draaien. De
halsstarrige
windturbines
wind-
van
en
Hoogachtend,
(geanonimise rd)
Aan: de leden van de Ministerraad
van: artsencollectief Windwiki
Aan de leden van de Tweede kamer
info @windwiki.nl
Betreft:
de strijdigheid van de Nederlandse normen voor windturbinegeluid met het Unierecht;
-
de strijdigheid van de RIVM-hindercurve met de internationale consensus.
25 september 2024
Geachte heer Schoof , geachte leden van de Ministerraad en Tweede kamer ,
Binnenkort neemt de Ministerraad een belangrijk windenergie op land.
voorlopig besluit over de opwekking van
Dit besluit raakt de energietransitie , waarin belangrijke stappen gezet moeten worden. Daarnaast heeft het invloed op de leef- en woonomstandigheden van talloze Nederlanders , waarvan de gezondheid zo goed als mogelijke bescherming verdient. Bij uitspraak van 18 september jl. heeft de Raad van State de bewoners van Engelen en Swifterbant op een belangrijk punt in het gelijk gesteld: de windturbines in Nederland zijn geplaatst in strijd met het Unierecht: er ontbrak – en ontbreekt – een goede , op wetenschappelijke feiten gebaseerde milieubeoordeling van de gevolgen voor omwonenden. 1 Wij vrezen dat in de toekomst dezelfde situatie zal ontstaan doordat er ook voor de nieuwe norm geen goede juridisch houdbare basis bestaat. In deze brief vragen wij aandacht voor de bescherming van de gezondheid. De huidige normen voor geluidsoverlast zijn gebaseerd op data uit de periode 2005-2010. Hierdoor wordt de gezondheid van omwonenden onvoldoende beschermd vanwege onvoldoende onderkende geluidshinder en slaapproblemen.
Moderne windturbines en geluidsoverlast Windturbines zijn in de afgelopen 15 jaar aanzienlijk groter geworden , met meer vermogen en ander , en luider geluid , waaronder laagfrequent en infrageluid. Uit wetenschappelijke literatuur zijn er voldoende aanwijzingen dat dit schadelijke effecten heeft.2 Daarom pleiten wij voor gedegen , onafhankelijk onderzoek naar de geluidseffecten van de huidige (en mogelijk toekomstige) windturbines op omwonenden , voordat er nieuwe normen opgesteld kunnen gaan worden. Het is daarbij essentieel dat er ook aandacht is voor de handhaafbaarheid van deze nieuwe normen , zodat er dwingend ingegrepen kan worden bij overschrijdingen. De huidige normen zijn immers niet goed handhaafbaar , mede door het gebruik van de L den methodiek , welke alleen geschikt is voor stationair draaiende geluidsbronnen. 3 Juist de wisselingen in de geluidssterkte zorgen voor veel hinder. In de bijlage vindt U een gedetailleerd overzicht met referenties naar de relevante wetenschappelijke literatuur ter onderbouwing van ons standpunt.
Onjuistheid RIVM-hindercurve In het nu voorliggende advies ontbreekt opnieuw een correcte hinderbeoordeling , mede omdat wordt gevaren op de ‘hindercurve’ van het RIVM. Uit deze hindercurve zou blijken dat ongeveer 10% 4 van de omwonenden ernstige hinder ondervindt bij 47 L den . Deze hindercurve is echter op drijfzand gebouwd , en vervolgens in beton gegoten. De RIVM-hindercurve is gebaseerd op één specifieke situatie , maar wordt tot op de dag van vandaag gepresenteerd als universeel geldig. De feitelijke overlast voor omwonenden is veel groter , en betreft ruim 30% mensen met ernstige hinder bij 47 L den . Vér boven het maximum percentage ernstig gehinderden dat de WHO adviseert. 5 Wij lichten de berekening van de L den met behulp van een omrekenfactor toe in een kader onderaan deze brief.
Wetenschappelijk bewijs genegeerd Al in 2016 had de hindercurve naar boven moeten worden bijgesteld vanwege nieuwe data uit grondig en grootschalig gepeerreviewed Canadees wetenschappelijk onderzoek. 6 Deze bevindingen werden echter niet door het RIVM overgenomen , ondanks dat ook de akoestisch adviseur van het RIVM zijn naam aan dit onderzoek heeft verbonden. Het RIVM laat deze nuancering echter onbesproken en faciliteert hiermee de plaatsing van windturbines welke veel meer overlast geven dan de beleidsmakers weten! Hiermee kunnen vragen gesteld worden over de wetenschappelijke integriteit van het instituut. 7 Het percentage van 30% ernstig gehinderden is zeer recent bevestigd in grondig onderzoek naar geluidshinder in opdracht van de Duitse overheid 8 en wordt ook genoemd door huisarts Cornelis Pet bij windpark Meeden. 9 Tweede onjuistheid in de RIVM-adviezen betreft de stelling dat grote windturbines evenveel laagfrequent geluid produceren als lagere. Dit is gebaseerd op een persoonlijke mededeling van de akoestisch adviseur en gaat in tegen internationaal gepeerreviewed onderzoek. Grotere turbines dienen op een grotere afstand tot bewoners geplaatst te worden om het percentage omwonenden met ernstige geluidshinder te beperken.
10 Deze onjuistheid legitimeert momenteel de vervanging door hogere turbines op gelijke afstand tot bewoners met daardoor een hogere geluidsblootstelling voor meer mensen over een grotere afstand.
Gezondheidsrisico’s van geluidshinder Al in 2018 beschrijft de WHO de negatieve gevolgen van geluidshinder voor de gezondheid. Dit betreft o. a. hart- en vaatziekten , slechtere geboorte uitkomsten , concentratieproblemen , angst- en depressiviteit. 11 Deze gezondheidsschade ontstaat via een ‘indirecte route’: bij iedere stressfactor , zowel fysisch als mentaal , maken wij ‘reactieve deeltjes’ aan die in de loop der jaren leiden tot gezondheidsschade. 12 Dat maakt de bewijslast zo moeilijk , maar moet leiden tot voorzichtigheid en omdraaiing van deze bewijslast. De industrie moet eerst aantonen dat de gezondheidsbezwaren niet bestaan. Windwiki heeft deze mechanismen uitgebreid beschreven in haar zienswijze op de NRD. 13 Er is tevergeefs geprobeerd met het RIVM in gesprek te komen over o. a. de dubieuze status van de hindercurve. Dit overleg is niet tot stand gekomen , waarna beklag is gedaan over de wetenschappelijke integriteit van het RIVM bij het Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit. Het LOWI heeft het RIVM berispt vanwege de manier waarop geprobeerd is de klacht te negeren , en vanwege een gebrek aan integriteit in het klachtproces. De klacht moet alsnog worden behandeld. 14
Ons advies aan de Ministerraad en Kamer Wij adviseren u om de huidige hindercurve van het RIVM los te laten en de hinderpercentages te baseren op internationale data , en om niet mee te gaan in de stelling dat grotere windturbines evenveel geluidsoverlast geven als lagere. Juist in het laagfrequente spectrum neemt de overlast toe , over grotere afstanden. Ook hopen wij voldoende te hebben verduidelijkt dat geluidshinder en slaapverstoring belangrijke negatieve gezondheidsgevolgen hebben.
Met vriendelijke groet ,
Artsencollectief Windwiki Cornelis Pet , huisarts Diederik Gommers , hoogleraar , intensivist Erich Taubert , functioneel en reconstructief uroloog Ronald Melieste , medicus n. p. Simone Brands , kinder- en jeugdpsychiater Sylvia van Manen , huisarts n.p. , kaderarts ggz Thomas Maal , hoogleraar 3D technologie in de gezondheidszorg
Berekening L den
45 L den leidt tot 30 % ernstig gehinderden
&
De L den (Level day evening night ) wordt berekend vanuit de geluidsmeting bij een turbine bij een windsnelheid van 8 meter per seconde op 10 meter hoogte (L8m/s). ,
,
Dit gebeurt met een omrekenfactor. Voor de avond en nacht wordt een correctie toegepast (resp. +5 en + 10 dB) In 2008 heeft de latere akoestisch adviseur van het RIVM op een congres geopperd om een omrekenfactor te gebruiken van 47 dB (L den = L8m/s + 47 dB).15 ,
,
De berekening berustte op KNMI-metingen op slechts één locatie op 80 meter hoogte in Cabouw (U). Niet gepeerreviewed zonder internationaal aanvaarde status - op drijfzand gebouwd. ,
Als basis voor het advies dienden ook de data van 3 onderzoeken naar hinder vanwege windturbinegeluid. De onderzoekers geven echter allen in het oorspronkelijke artikel aan géén uitspraken te kunnen doen over geluidsdrukken hoger dan 40 dB omdat te weinig respondenten met deze hogere geluidsdrukken te maken hadden. (Pedersen & Waye 2004 16 2007;17 Van den Berg et al. 2008)18 ,
,
In het beleidsmatig relevante geluidsinterval van 425 tot 475 L den is de gepresenteerde combinatie van bevindingen ook volgens WHO-onderzoekers onbetrouwbaar (Guski et al. 2017). 19 ,
,
In 2016 is in grondig en grootschalig gepeerreviewed Canadees wetenschappelijk onderzoek de omrekenfactor voor de betreffende windturbines bepaald op + 19 dB (Keith et al. 2016).20 ,
Met deze omrekenfactor is al bij 45 L den het percentage ernstig gehinderden hoger dan 30% 7 De ‘Nederlandse’ omrekenfactor is ten onrechte in beton gegoten en kan geen stand houden.
1 https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/ @145707/202204981-1-r2 2
https://www. windwiki. nl/medisch-onderzoek/ https://www. rijksoverheid. nl/binaries/rijksoverheid/documenten/woo-besluiten/2022/09/15/woobesluit-over-huf-beoordeling-windturbines-2009/Bijlage+bij+Woo-besluit+over+HUFbeoordeling+windturbines+2009. pdf 4 https://www. rivm. nl/sites/default/files/2023-10/77108_23406703_015094_RIVM_Brochure%20Windturbines_okt23. pdf 5 https://www. who. int/europe/publications/i/item/9789289053563 6 Keith S. E. Feder K. Voicescu S. Soukhovtsev V. Denning A. Tsang J. Broner N. Richarz W. van den Berg F. (2016). “Wind turbine sound pressure level calculations at dwellings” J. Acoust. Soc. Am. 139(3) 1436–1442. 7 https://www. windwiki. nl/geluid-van-windturbines/ 8 https://www. umweltbundesamt. de/en/publikationen/noise-effects-of-the-use-of-land-based-wind-energy 9 https://www. ad. nl/binnenland/een-derde-van-gronings-dorpje-bezoekt-dokter-vanwege-klachtenwindturbines~a345fae9/ 10 Hoen B. (2023) Effects of land-based wind turbine upsizing on community sound levels and power and energy density. Applied Energy 338 (2023) 120856 11 Eriksson C. Biological mechanisms related to cardiovascular and metabolic effects by environmental noise. WHO 2018 12 https://www. windwiki. nl/wp-content/uploads/2024/09/directe-en-indirecte-route-gevolgen-geluidshinder. jpg 13 https://www. windwiki. nl/wp-content/uploads/2022/08/20220216-Zienswijze-Windwiki-op-de-NRD.
pdf 14 https://lowi. nl/advies-2024-10/ 15 Van den Berg F. (2008). ‘Criteria for wind farm noise: L max and L. den’ Paris: Acoustics 08 16 Pedersen E Persson Waye K. (2004). Perception and annoyance due to wind turbine noise – a dose-response relationship. J Acoust Soc Am 116 3460–70 17 Pedersen E. (2007). Human response to Wind turbines: perception annoyance and moderating factor (thesis) Göteborg University 18 Van den Berg F. Pedersen E. Bouma J. and Bakker R. (2008). WINDFARM perception: Visual and acoustic impact of wind turbine farms on residents (final report). FP6-2005-Science-and-Society-20 Specific Support Action Project no. 3
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
044628 19
“. in view of such problems we resigned the analysis of four studies and we did not expect reliable results from a formal analysis of three studies either” (Guski et al. 2017 p. 59) 20 Keith S. E. Feder K. Voicescu S. Soukhovtsev V. Denning A. Tsang J. Broner N. Richarz W. van den Berg F. (2016). “Wind turbine sound pressure level calculations at dwellings” J. Acoust. Soc. Am. 139(3) 1436–1442. .
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,