20. Beheersstichting Zuidwaterlinie - Resultatenoverzicht 2020-2024 Alliantie Zuiderwaterlinie
Tekst van het document
Outlook FW: Resultatenoverzicht 2020-2024 Alliantie Zuiderwaterlinie Van
<
@vught.nl>
Datum Do 3-4-2025 16:09 Aan
Cc bijlage (11 MB) Resultatenoverzicht Alliantie Zuiderwaterlinie 2020-2024.pdf;
Goedendag, Zie onderstaand bericht.
Met vriendelijke groet,
Projectmedewerker Gemeente Vught +31 | +31 73 65 80 680 Postadres: Postbus 10100, 5260 GA, Vught Bezoekadres: Secr. van Rooijstraat 1, Vught
Van: < @zuiderwaterlinie.nl> Verzonden: donderdag 3 april 2025 15:30 Aan: CC: Info | Zuiderwaterlinie <info@zuiderwaterlinie.nl> Onderwerp: FW: Resultatenoverzicht 2020-2024 Alliantie Zuiderwaterlinie
Let op: Deze mail komt van buiten onze organisatie. Help mee om onze organisatie veilig te houden en denk na voordat je op een link klikt of een bijgevoegd bestand opent.
Dag programmateam, Gisteren hebben we een goede Stuurgroepvergadering gehad. Tijdens deze vergadering is een fysiek exemplaar van het resultatenoverzicht uitgedeeld. Na de zeer positieve reacties, hebben de bestuurders gevraagd of ze dit document kunnen delen met hun besturen en gemeenteraden. Afgesproken is dat ik de stellingcoördinatoren een digitaal exemplaar toestuur met de vraag of jullie dit binnen jullie stelling kunnen verspreiden naar de betreffende collega’s, bestuurders cq griffies/raden. Daarom hierbij een link https://we.tl/t-XALSSXPEh2 en een bijlage in pdf.(11 MB). Ik hoor graag of dit zo gaat lukken en bij voorbaat dank voor het verspreiden. Hartelijke groet, / Directeur Beheerstichting Zuiderwaterlinie / Programmadirecteur Alliantie Zuiderwaterlinie / www.zuiderwaterlinie.nl
De oudste, langste en meest gebruikte waterlinie van Nederland. Volg ons op Facebook, Instagram en LinkedIn, of schrijf je in voor de nieuwsbrief.
Kijk samen met ons terug Resultatenoverzicht Alliantie Zuiderwaterlinie 2020 – 2024
Inhoud
Vestingstad Heusden
2
1
Zichtbaarheid en beleefbaarheid van de Zuiderwaterlinie vergroten bij het grote publiek
p. 5
2
Onderlinge samenwerking tussen partners versterken
p. 21
3
Aansluiting bij thema’s landschap en ruimte
p. 28
4
Zichtbaarheid van onderzoek en erfgoed
p. 31
3
Voorwoord
De toekomst van het verleden Graag neem ik u mee naar de Zuiderwaterlinie. Een linie van maar liefst 160 kilometer die vestingsteden en hun ommeland verbindt door het typisch Nederlandse verhaal van verdedigen met water. Door dat uitgebreide militaire verleden is het een onuitputtelijke bron van verhalen geworden. Op plaatsen waar vroeger indringers uit het zuiden werden tegengehouden, koesteren we nu historisch erfgoed en krijgen we inspiratie in de zoektocht naar oplossingen voor actuele vragen rond klimaat, energie en water.
Die sterke basis bouwden we verder uit met twee boeken, een goed bezochte website, socialmediakanalen, diverse fiets-, wandel-, auto- en vaarroutes, diverse projecten en door proactief mee te denken bij ruimtelijke opgaven. Zoals u in dit document zult ontdekken, heeft de Zuiderwaterlinie zich ontwikkeld tot een sterk merk. En daar ben ik bijzonder trots op. Maar we zijn er nog niet: de Alliantie Zuiderwaterlinie blijft ambitieus en toekomstgericht. Er staat nog van alles op de planning.
In 2016 kwamen de provincie Noord-Brabant, de betrokken gemeenten, de waterschappen en een groot aantal andere organisaties overeen om de Zuiderwaterlinie tot een samenhangend geheel te ontwikkelen en nationaal en internationaal op de kaart te zetten. In de pioniersfase creëerden we stabiliteit en groei voor het project.
Anne-Wil Maris, Programmadirecteur Alliantie Zuiderwaterlinie
4
1
Zichtbaarheid en beleefbaarheid van de Zuiderwaterlinie vergroten bij het grote publiek
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
Dankzij goede communicatie is de Zuiderwaterlinie de afgelopen jaren uitgegroeid tot een sterk merk. Elke nieuwe fase vraagt om bijpassende (nieuwe) communicatiemiddelen. Tegelijkertijd maken ook de bestaande middelen een groei door.
zuiderwaterlinie.nl
Website: totale paginaweergaven 2019
250.644
Piek tijdens corona
2020
Toeristische nieuwsbrief
418.785
2021
605.364
2022
519.081
2023
562.498
2024
580.770
De succesvolste post van een derde
Nieuwe druk van de mini-folder Met de kaart van de linie, basisinformatie, informatie over de routes en stellingen en QR-codes die mensen doorverwijzen naar de website. Bij iedere druk actualiseerden we ook de inhoud van de mini-folder.
1.540 Dit is een schatting gebaseerd op de trend van de afgelopen jaren. Door een meetfout is er geen data verzameld tussen 16 september en 31 oktober.
1.359 Travel Wonders
aantal ontvangers
Communicatie- en promotiemateriaal
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
800
2020
Socials: groei volgers
2023
2024
Partner update
20.000
65
15.864
15.000
14.321
+30 displays
20.000x
40.000x
20.000x
eerste druk
tweede druk
derde druk
(uitverkocht)
(uitverkocht)
(in 2023)
❤ 75.668 likes
ontvangers
Travel Wonders Moses Bridge, Walking Through Water - Netherlands
december 2024
11.454
10.000
Mee gestopt in 2024
9.991 7.869 6.030
4.450
5.000
3.635 2.622
2.185
2.911
4.387
128
167
461
2019
2020
2021
6
811
5.600
10.000
nieuwe foto's
Fort/Vestingmagazines
gidsen
4.280
3.047
1.836
1.380
5.637
625
723
2022
2023
840
2024
door fotograaf Marc Bolsius
verspreid in de linie
80.000
eerste editie 'Op weg in de Zuiderwaterlinie' verspreid
stuks in totaal 7
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
Persstrategie
Bespeur. Bekijk. Beleef. In 2021 lanceerden we de campagne ‘Bespeur. Bekijk. Beleef.’ Met die campagne maakten we verschillende doelgroepen enthousiast om de Zuiderwaterlinie ook echt te bezoeken. We speelden slim in op de gedeeltelijke lockdown tijdens de coronacrisis door met de campagne duidelijk te maken wat er nog wél mogelijk was.
4
Totale paginaweergaven Bespeur. Bekijk. Beleef. -campagne 2.865
2.861 2.266 1.674
2021
2022
2023
2024
In 2022 ontwikkelden we een persstrategie. Sindsdien sturen we gericht persberichten uit. Die strategie werpt nu zijn vruchten af: de Zuiderwaterlinie komt geregeld in de media.
naar +1000 adressen
13
campagnebeelden (Rustzoeker, Inzichtzoeker, Harmoniezoeker, Avontuurzoeker)
1
Fanstrategie We willen van bezoekers en betrokkenen echte fans maken. Dat doen we onder andere door hun enthousiasme te belonen. Zo ontwierpen we de Zuiderwaterliniestempelkaart. Fanatieke wandelaars die alle bezienswaardigheden op de route hebben gezien en afgevinkt, krijgen gratis een Zuiderwaterlinie-speldje. Andere enthousiastelingen krijgen een plaatsje in de rubriek ‘De linie van…’ in de digitale nieuwsbrief.
persberichten verstuurd campagnetoolkit
235 8
artikelen in de media 9
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
Historische documentaire In een twintig minuten durende documentaire vertellen verschillende betrokkenen het verhaal van de Zuiderwaterlinie. Onder andere Rijksbouw meester Floris Alkemade geeft niet alleen een kijk in het verleden, maar werpt ook een blik op de toekomst.
1 Zichtbaarheid Zichtbaarheiden enbeleefbaarheid beleefbaarheidvergroten vergroten
Publieksversie Ambitiedocument
Promotiemiddelen voor evenementen
Begin 2022 ondertekenden alle partners het nieuwe Ambitiedocument. We maakten de inhoud ervan aantrekkelijk voor het brede publiek door het samen te vatten in een publieksversie. In verschillende video’s ontdekten kijklustigen onze ambities per stelling.
5.455 weergaven op Youtube
Het verleden van de Zuiderwaterlinie: heden en toekomst
In 2022 stond de Zuiderwaterlinie met een stand op verschillende evenementen. Bezoekers konden in een photobooth op de foto met Menno van Coehoorn die 325 jaar geleden met zijn inspectiereis de basis legde voor de Zuiderwaterlinie. Via een magneetbord leerden ze de Zuiderwaterlinie nog beter kennen.
Bekijk de publieksversie
10
Linie van den Munnikenhof, Terheijden
11
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
Volop aandacht voor (nieuwe) routes
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
2021
2022
LF Waterlinieroute en LF Maasroute Bezoekers kunnen de Zuiderwaterlinie ontdekken op de fiets, met de auto, de boot én te voet. Mooie wandel-, fiets-, auto- en vaarroutes voeren hen langs alle bezienswaardigheden en natuurgebieden. De afgelopen jaren stonden verschillende van die routes in de schijnwerpers.
Herdruk Zuiderwaterlinie Wandelpad
De Langeafstand Fietsroutes (LF) Waterlinieroute en Maasroute brengen fietsers langs delen van de Zuiderwaterlinie. De LF Waterlinieroute van wel 410 kilometer begint in het WestBrabantse deel van de Zuiderwaterlinie en loopt via de Oude Hollandse Waterlinie naar de stelling van Amsterdam in Edam.
In 2018 presenteerden we het Zuiderwaterlinie Wandelpad van 290 kilometer. In 2022 was het boekje toe aan een herdruk. Wandelaars en liniebouwers deelden suggesties om het wandelpad nog beter te maken. We voegden goed bereikbare start- en eindpunten toe en verbeterden de verdeling van de afstanden per etappe.
Ontwikkeling routes in samenwerking met Liniebouwers Binnen de Alliantie Zuiderwaterlinie werken we met de energie van onderaf. Vanuit die gedachte werkten we onder andere mee aan het project ‘Buiten de Veste’. Dat zijn mooie wandel- en fietsroutes rond Grave, de meest belegerde vesting van ons land.
5.715
etappes
verkochte gidsen
Vestingstedenroute door de Zuiderwaterlinie Lanceringt LF Waterlinieroute
langeafstand fietsroutes
12
13
Corona gooide een tijdlang roet in het eten, maar in 2022 vond de langverwachte Vestingstedenroute door de Zuiderwaterlinie eindelijk plaats. Bezoekers toerden met een vooroorlogse auto dwars door de Zuiderwaterlinie. Daarmee was de Zuiderwaterlinie autoroute officieel geopend. 13
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
2023
2024
Expeditie Zuiderwaterlinie – 2023 & 2024
Vijf Zuiderwaterlinie vaarroutes
In 2023 en 2024 gingen wandelaars op avontuurlijke ontdekkingstocht langs natuur, cultuur en historie. Tijdens Expeditie Zuiderwaterlinie konden mensen meelopen met verschillende ontdekkingstochten door steeds een ander deel van de Zuiderwaterlinie.
Sinds 2024 ontdekken bezoekers het verhaal over het water, vanaf het water. Met de vijf nieuwe Zuiderwaterlinie vaarroutes (ontwikkeld i.s.m. De Canicula) varen mensen met hun eigen boot door de linie. Een unieke kijk op de mooie bezienswaardigheden en het unieke linielandschap.
+/-
9
ontdekkingstochten
700
wandelaars
45
Beleef de Zuiderwaterlinie vaarroutes door de ogen van De Canicula.
In Geertruidenberg leren bezoekers met de Spreek woordenroute meer over Geertruidenberg en de Zuiderwaterlinie.
artikelen in de media Expeditie Zuiderwaterlinie Waalwijk
14
Vijf Zuiderwaterlinie vaarroutes
15
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
Zuiderwaterlinie-brede projecten en landelijke herdenkingen
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
Vuelta Holanda 2022
Herdenking Sint-Elisabethsvloed 2021
Landschapstriënnale 2021
In 2021 was het 600 jaar geleden dat de Sint-Elisabethsvloed plaatsvond, een van de ergste overstromingen uit de Nederlandse geschiedenis. Samen met onze partners herdachten we de ramp. We deelden allerlei activiteiten: exposities, wandeltochten, artikels, een podcast en tv-uitzendingen.
De Alliantie Zuiderwaterlinie nam deel aan relevante landelijke momenten en herdenkingen. Maar we startten ook onze eigen projecten. Daarmee delen we de verhalen van de Zuiderwaterlinie met het brede publiek. Tussen 2020 en 2024 zetten we de Zuiderwaterlinie op verschillende manieren op de kaart.
Herdenking Rampjaar 2022
Op 20 april 2021 stond het landschapslaboratorium van de Zuiderwaterlinie centraal. Studenten van verschillende opleidingen deden onderzoek naar gebiedsopgaven. Op basis daarvan gingen jonge kunstenaars aan de slag. Zij maakten allerlei buitenkunstwerken geïnspireerd op Heusden en de Zuiderwaterlinie.
16
10 buitenkunstwerken
Het Rampjaar 1672 en de Zuiderwaterlinie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In 2022 herdachten we het Rampjaar met lezingen, bijeenkomsten en activiteiten. Tegelijk vierden we ook het Jubeljaar. We presenteerden onder andere het boek ‘Rampjaar of Jubeljaar? Brabant in 1672-74’ dat de nuances in de geschiedenis bundelt via lokale verhalen.
9 activiteiten in de Zuiderwaterlinie
Boekpresentatie 'Rampjaar of Jubeljaar? Brabant in 1672-74'
Op 20 en 21 augustus kwam de Vuelta naar de Zuiderwaterlinie. De forten, torens en vestingwallen vormden het mooie decor van twee ritten uit de Spaanse wielerronde. Samen met Erfgoed Brabant interviewden we Spaanse nazaten en de Zuiderwaterlinie werd opgenomen in de activiteitenkalender van de Vuelta. We leverden ook input voor de verslaggeving op tv en persberichten.
10
x
het Zuiderwaterlinie logo zichtbaar op straat tijdens Vuelta
97
%
5
x
meer organische sessies op website in augustus t.o.v. juli 2022
Zuiderwaterlinie genoemd in persberichten La Vuelta Holanda
9
lezingen, bijeenkomsten en activiteiten
17
Bekijk de video van de Reuringsdienst
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
Linie van de Eendracht Interreg (Be)Leefbare Schelde
Menno’s Reis 2023 Tijdens Menno’s Reis 2023 traden de bezoekers van de Zuiderwaterlinie in de voetsporen van Menno van Coehoorn. Van Grave tot Bergen op Zoom vonden allerlei activiteiten plaats waarin verleden, heden én toekomst bij elkaar kwamen.
Samen met de gemeenten Bergen op Zoom, Steenbergen en Tholen maakt de Alliantie Zuiderwaterlinie het erfgoed in West-Brabant en Zeeland nog beter zichtbaar en beleefbaar. Dat doen we onder andere met het project ‘Linie van de Eendracht’. Dit project zet de waterlinie letterlijk op de kaart met verschillende belevingsroutes en 7 belevingsobjecten. De investering van ruim € 1,5 miljoen is mogelijk dankzij het toekennen van een subsidie van het Europese programma 'Interreg Vlaanderen-Nederland'. Naast het project 'Linie van de Eendracht' dragen de projecten 'Markiezenhof' en 'Verdonken stad Reymerswael' ook bij aan het doel.
Leer meer over Menno van Coehoorn en zijn inspectiereis
5
15
exposities
artikelen in de media
van het moderne kunstwerk
Reizend kunstwerk Menno's Reis
aan subsidie
18
Bezoekerscentra van de Zuiderwaterlinie Een van onze doelen is het creëren van landingsplaatsen. Op die plekken duiken bezoekers actief in de verhalen van de Zuiderwaterlinie. Om die ambitie te realiseren, richten we in elke stelling een bezoekerscentrum of informatiepunt in. Ook vinden bezoekers bij VVV’s, TIP’s en ondernemers langs de hele linie folders, kaarten en nog veel meer. Het allereerste bezoekerscentrum werd geopend in Grave. Sinds 2021 is er ook het Mauritshuis in Willemstad. In 2023 zijn de voorbereidingen gestart voor een bezoekerscentrum in het Markiezenhof in Bergen op Zoom. Dat bezoekerscentrum is onderdeel van het project ‘Interreg (Be)Leefbare Schelde’. In 2024 opende het gerestaureerde Kruithuis in 's-Hertogenbosch haar deuren. In het vesting- en watermuseum konden bezoekers tussen september 2024 en maart 2025 de wisselexpositie over de Zuiderwaterlinie bekijken.
bezoekerscentra
19
Mauritshuis, Willemstad
1 Zichtbaarheid en beleefbaarheid vergroten
Samenwerking met lokale ondernemers We willen ondernemers duurzaam verbinden aan de Zuiderwaterlinie. Lokale bedrijven hebben namelijk heel wat kennis van het gebied en kunnen helpen om de linie beter zichtbaar en beleefbaar te maken. We betrekken lokale ondernemers op verschillende manieren.
2
Onderlinge samenwerking
Samen met hen werken we Zuiderwaterlinieproducten of -activiteiten uit. Zo ontstond onder andere de Zuiderwaterliniethee en het Fietsarrangement in de West Brabantse Waterlinie. Ondertussen mogen ruim 60 ondernemers zich Gastvrouw of Gastheer van de Zuiderwaterlinie noemen. Zij volgden de IVNcursus over de Zuiderwaterlinie in 2019 of 2021. Daarmee kunnen ze hun gasten heel wat vertellen en laten beleven over de historie, het landschap en de bijzondere plekken langs de Zuiderwaterlinie.
tussen partners versterken
Ondernemerscafé stelling Breda - Geertruidenberg
In 2024 volgden 8 ondernemers de cursus 'Ambassadeur van de Zuiderwaterlinie' die in eigen beheer van de Alliantie is. Zij leerden hoe ze de lokale verhalen van de Zuiderwaterlinie in kunnen zetten voor hun eigen organisatie.
In 2024 volgde een lokaal ondernemerscafé in de stelling van Willemstad.
8
60+
Ambassadeurs
Gastvrouwen en -heren
Zuiderwaterlinie promotiemateriaal
van de Zuiderwaterlinie
besteld door ondernemers
+
Het netwerk van ondernemers versterken we in de stellingen met lokale ondernemerscafés. In 2023 vond de eerste editie plaats in de stelling Breda – Geertruidenberg.
van de Zuiderwaterlinie
20
65
2 Onderlinge samenwerking versterken
2 Onderlinge samenwerking versterken
Het leggen van verbanden tussen partners en de Alliantie De Alliantie Zuiderwaterlinie werkt nauw samen met verschillende partners om de Zuiderwaterlinie zichtbaar en beleefbaar te maken. Daarbij is het extra belangrijk om in te zetten op een uniforme uitstraling en boodschap. Daarom staan we voortdurend in overleg met alle partners. We ontwikkelden een heldere manier van werken en bieden onze partners handvatten om zelf aan de slag te gaan.
We hielden 7 communicatie scans met de stellingen, verspreid over 2021 en 2022.
We bundelden basisinformatie over de Zuiderwaterlinie in één kader.
Elk kwartaal komen we met de partners samen voor een communicatieoverleg.
We ontwikkelden diverse toolkits en een beeldenbank op het Partner Portaal.
We visualiseerden de governance in een organogram.
We zorgden voor een up-to-date CRM-systeem met alle contacten.
We maakten een stroomschema met afspraken rondom afzenderschap.
22
23
Benedensas, Steenbergen
2 Onderlinge samenwerking versterken
2 Onderlinge samenwerking versterken
Jaarlijkse Liniemeetings
Verwelkoming nieuwe partners
Elk jaar komen alle liniebouwers bij elkaar tijdens de Liniemeeting. Dat is hét moment om kennis te delen, elkaar te ontmoeten en te inspireren. In 2020 was dat extra bijzonder: door de coronamaatregelen vond de Liniemeeting digitaal plaats. Verdeeld over 4 dagen luisterden meer dan 100 bezoekers naar enthousiaste sprekers. In 2024 verwelkomden we ruim 70 liniebouwers in het Groot Tuighuis in 's-Hertogenbosch.
Het verhaal van de Zuiderwaterlinie overstijgt de provinciale grenzen van Noord-Brabant. Daarom verwelkomen we graag nieuwe partners met ieder hun eigen Zuiderwaterlinie-locaties en -verhalen. 3
De nieuwe partners krijgen de kans om inhoudelijk mee te werken aan het project. Een afgevaardigde vertegenwoordigt hen in het Programmateam en de Stuurgroep. Een welkomstmail geeft hen de belangrijkste informatie, een overzicht van de overleggen én een keuzemenu waaruit ze promotiemiddelen kunnen bestellen. Bezienswaardigheden en locaties die de nieuwe partner met zich meebrengt, voegen we toe aan de website van de Zuiderwaterlinie en verspreiden we via onze nieuwsbrief en sociale media.
4
1
2
5
DUITSLAND
6
BELGIË
6
+
•1
Gemeente Tholen
4•
Gemeente Goeree-Overflakkee
2•
Gemeente Maasdriel (proeflid)
5•
Gemeente Hoeksche Waard
3 • Provincie Zuid-Holland
nieuwe partners
24
Liniemeeting 2024
25
• Gemeente Roosendaal 6
2 Onderlinge samenwerking versterken
2 Onderlinge samenwerking versterken
Verwelkoming linie bouwercoördinatoren
Lid van EFFORTS Binnen Europa zijn er veel kansen om kennis te delen en samenwerkingen aan te gaan. De Zuiderwaterlinie is lid van EFFORTS, de Europese Federatie van Vestingsteden en -sites. Daarmee kunnen we onze standpunten overbrengen naar Europa, deelnemen aan Europese projecten, gebruik maken van Europese fondsenwerving, onze kennis verbreden en verdiepen, en aanwezig zijn op congressen.
Zes liniebouwercoördinatoren zijn dé verbindende link tussen de lokale liniebouwers en ondernemers in de stellingen. Zij zien lokale kansen, leggen contacten met ondernemers en denken mee over onderzoek.
Op 6 december 2023 bracht een delegatie van de Alliantie Zuiderwaterlinie een bezoek aan Brussel en overhandigde het Maastricht Manifesto. De belangrijkste boodschap: zie erfgoed als katalysator voor ruimtelijke opgaven.
6
In het najaar van 2024 kreeg Geopark Schelde Delta het UNESCO Global Geopark keurmerk.
4
liniebouwercoördinatoren
+
Europese projecten
26
Staetenbolwerk, Geertruidenberg
27
Vestingstad Willemstad
3 Aansluiting bij thema's landschap en ruimte
Ateliers Menno's Reis
3
Aansluiting bij thema’s landschap en ruimte
De Zuiderwaterlinie kan een inspiratiebron en aanjager zijn bij huidige en toekomstige opgaven. Denk aan onderwerpen als klimaatverandering, landschaps- en erfgoedbescherming en woningbouw in de regio. Zo verbonden we in 2023 het verleden met het heden en de toekomst in de ateliers van het project ‘Menno’s Reis’. We gingen aan de hand van de thema’s water, groen en erfgoed in gesprek met geïnteresseerden en experts over de toekomst van het linielandschap. De mogelijke koppelkansen die naar boven kwamen, hebben we geïdentificeerd in een ‘kansenkaart’. Hier gaan we samen met betrokkenen en partners van de Zuiderwaterlinie op verder werken om stappen te zetten richting de oplossingen die we zo hard nodig hebben.
Sponsoren Menno's Reis:
5 ateliers
29
70+ deelnemers
Blik met ons terug op de ateliers van 2023
33 Aansluiting Aansluiting bij bij thema's thema's landschap landschap en en ruimte ruimte
Design Challenge: Ondersteboven van Water in de Henriëttewaard Met een overvloed of een groot tekort, in de Henriëttewaard in 's-Hertogenbosch is het altijd wat met water. Hoe kunnen we het watersysteem op een nieuwe manier organiseren zodat we antwoord geven op de toekomstige opgaven van de overvloeden en de tekorten aan water? Deze vraag stond centraal tijdens de Design Challenge die de Zuiderwaterlinie samen met Kunstloc Brabant, Waterschap Aa en Maas, TU Delft, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, NVTL, Staatsbosbeheer, Provincie Noord-Brabant en de gemeente 's-Hertogenbosch organiseerde. Multidisciplinaire teams gingen aan de slag met inspirerende ontwerpen en duurzame oplossingen voor de wateruitdagingen. De vijf winnende teams presenteerden hun ontwerp tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven.
Ontwerp ‘Nouvel amour et Coeur Forte’, ontwerpteam Productielandschap Henriëttewaard
4
Zichtbaarheid van onderzoek en erfgoed
43 teams meldden zich aan
30
Bekijk de vijf winnende ontwerpen
4 Zichtbaarheid van onderzoek en erfgoed
Kennisdeling
Ook publiceerden we al twee boeken:
Als Alliantie Zuiderwaterlinie investeren we in onderzoek. In jaarlijkse overkoepelende én lokale erfgoedcafés bespreken we samen met lokale heemkundigen en kennispartners welke studies we zullen uitvoeren. Gevonden bronnen (denk aan boeken, artikelen, kaarten en afbeeldingen) worden verzameld in de digitale Collectie Zuiderwaterlinie. Samen met heemkundigen en onderzoekers verzamelen we vooral verhalen over de geschiedenis van de Zuiderwaterlinie die we dan met storytelling-technieken naar het brede publiek brengen. Zo wordt het gezamenlijke erfgoed echt beleefbaar. In 2022 onderzocht de Zuiderwaterlinie samen met heemkundigen het Rampjaar 1672. In 2023 is onderzocht hoe succesvol de Zuiderwaterlinine als verdedigingslinie was. En in 2024 is een nieuw onderzoek samen met heemkundigen gestart: Oorlog achter de voordeur. Zij onderzoeken de inkwartiering van militairen en de opvang van oorlogsvluchtelingen in Zuiderwaterliniegebied. Het boek over dit onderzoek verschijnt in 2025. We delen onze kennis op Kennisdagen over de Nederlandse Waterlinies. Dat doen we in samenwerking met het Kenniscentrum Waterlinies, de Oude Hollandse Waterlinie en de Grebbelinie. Daarnaast organiseren we samen met de Vereniging Nederlandse Vestingsteden (VNV) een jaarlijks voorjaarssymposium.
Zuiderfrontier/-waterlinie in actie 2023
Rampjaar of jubeljaar? Brabant in 1672-74 2022
31
17
20+
lezingen gegeven
erfgoedcafés georganiseerd
van 2020-2024
van 2020-2024
aangesloten heemkundekringen
1.180 verkochte boeken
Kroonwerk Coehoorn, Grave
MEGEN
WIJCHEN
LITH
RAVENSTEIN LITHOIJEN
HEUMEN
GRAVE
KERKDRIEL
OSS
MAA
S
HEDEL GEFFEN NUMANSDORP B
OS IESB
HEUSDEN
CH
GEERTRUIDENBERG WILLEMSTAD
HOLL
AND
S DIE
MOERDIJK
P
‘S-HERTOGENBOSCH
A59
DRUNEN
WASPIK
KLUNDERT
VLIJMEN
’
WAALWIJK
MADE
OOLTGENSPLAAT
DEN HOUT TERHEIJDEN VOLK
ERA
K
KAATSHEUVEL ZEVENBERGEN
VUGHT
OOSTERHOUT DONGEN
STEENBERGEN BREDA ETTEN-LEUR
THOLEN
ROOSENDAAL
HALSTEREN WOUW
BERGEN OP ZOOM
REEK CUIJK
MAAS
DRIMMELEN
GOEREE-OVERFLAK KEE
A50
TILBURG
SINT-MICHIELSGESTEL
Contactgegevens
Postadres
Alliantie Zuiderwaterlinie info@zuiderwaterlinie.nl
Postbus 2032 5202 CA ‘s-Hertogenbosch