2. Rib Stand van zaken diversiteitsbeleid

22

6.Conclusie en aanbeveling

6.Conclusie en aanbeveling Volgens onderzoek van SCP over ervaringen van discriminatie in Nederland worden meldingen van discriminatie-ervaringen heel beperkt gedeeld, namelijk slechts 3 procent (SCP, 2020). De verhalen achter de discriminatie-ervaringen geven aan dat er nog voldoende werk aan de winkel is voor gemeente Vught om het diversiteitsbeleid te blijven optimaliseren. Vooral omdat de meeste respondenten niet weten waar de gemeente mee bezig is om racisme en discriminatie tegen LHBT+ personen tegen te gaan en zo de sociale cohesie van haar inwoners te bevorderen. Dit is een teken dat de activiteiten in het diversiteitsbeleid en het document zelf niet voldoende worden gecommuniceerd. Hieronder bevindt zich een puntsgewijze, beknopte samenvatting van de resultaten. • Respondenten uit beide groepen geven aan dat discriminatie plaatsvindt op verschillende gebieden in hun dagelijkse leven (werk, school, op straat). • De incidenten die benoemd worden door de LHBT+ groep zijn vooral van verbale aard, terwijl er bij de racismegroep ook sprake is van dreiging tot fysiek geweld. • Met discriminatie-ervaringen wordt niet altijd op dezelfde manier omgegaan. Het hangt af van de context.

Soms zien respondenten het vanuit professionele overwegingen of eigen veiligheid niet zitten om de confrontatie aan te gaan, soms willen ze er niet te veel energie in steken, of is er sprake van een taalbarrière. • Over het algemeen voelen de respondenten zich veilig in de gemeente, maar niet altijd op hun gemak. Er is bijvoorbeeld besef dat LHBT+ personen niet overal geaccepteerd worden, waardoor ze zich soms aanpassen op bepaalde plaatsen. • Discriminatie komt vaker voor in de gemeente dan dat het gemeld wordt. Sommige deelnemers uit de racismegroep geven aan dat mensen bang zijn voor de consequenties als ze een melding maken. Binnen de LHBT+ groep denken de deelnemers dat discriminatie voornamelijk onder jongeren voorkomt. • Wat de gemeente doet tegen discriminatie is veelal niet duidelijk voor zowel deelnemers met een migratieachtergrond als deelnemers uit de LHBT+ groep. • Als advies voor de gemeente wordt onder andere benoemd dat meer aandacht besteed moet worden aan de naamsbekendheid van de antidiscriminatievoorziening. Ook is er voorlichting nodig op het gebied van bewustwording van culturele diversiteit en seksuele en genderdiversiteit. De doelgroep hiervan bevat scholen, jongerenwerk, ouderencentra, vrijwilligers en andere betrokkenen in de sector zorg en welzijn.

Bovendien benoemen de respondenten dat er meer activiteiten georganiseerd zouden moeten worden om verbinding te creëren tussen groepen, en het feit dat er in de lokale krant het Klaverblad meer gecommuniceerd moet worden over het thema LHBT+.

Aanbevelingen tegen LHBT+-discriminatie en racisme Zoals eerder aangegeven is het voor een succesvol beleid om discriminatie te voorkomen van belang dat het specifiek wordt gemaakt, gebaseerd op de wensen en ervaringen van de mensen die te maken hebben gehad met discriminatie. Gebaseerd op wat er al wordt gedaan in het huidige diversiteitsbeleid, de best practice-voorbeelden uit het literatuuronderzoek en de resultaten uit de focussessies en de interviews worden de volgende aanbevelingen gedaan. De gemeente Vught heeft zichzelf uitgeroepen tot regenbooggemeente. Dit betekent dat de gemeente dan ook aan de slag moet om ervoor te zorgen dat LHBT+ personen de gemeente 23

6.Conclusie en aanbeveling Vught als veilig en fijn ervaren en zich op een veilige manier zichtbaar kunnen bewegen door de gemeente. In de afgelopen jaren heeft de gemeente dat bijvoorbeeld gedaan met een regenboogzebrapad en activiteiten zoals trouwen voor een dag. Alleen wordt dat niet als voldoende beschouwd door de respondenten van de LHBT+ groep. Er is dus nog genoeg te doen. In het literatuurhoofdstuk van dit onderzoek zijn er naast uitleg over LHBT+-discriminatie en racisme ook nog best practices meegenomen van kleinere gemeenten die ook aan de slag zijn gegaan met een LHBT+-beleid of antiracismebeleid. Zoals eerder benoemd zijn deze voorbeelden niet leidend. De voorbeelden zijn meegenomen in het onderzoek om een beeld te geven van wat er onder andere mogelijk is als je aan de slag wil gaan met diversiteitsbeleid, of het diversiteitsbeleid wil optimaliseren.

Aanbevelingen tegen LHBT+-discriminatie Ten aanzien van LHBT+-discriminatie is gemeente Huizen genomen als mogelijke best practice met betrekking tot activiteiten. Zoals eerder aangegeven zijn zij aan de slag gegaan met een regenboogstembusakkoord, deskresearch, oriënterende bijeenkomsten, de verbinding aangaan met belanghebbende partijen, het uitvoeren van acties zoals consequent de regenboogvlag hijsen, en het duidelijk tonen dat iedereen welkom is. Gemeente Vught zou aan de slag kunnen met al het eerdergenoemde voor zover dat nog niet wordt gedaan om hun beleid te verbeteren. Daarnaast zijn er ook nog de volgende aanbevelingen die voortkomen uit de resultaten van dit onderzoek waar de gemeente mee aan de slag kan gaan om LHBT+-discriminatie tegen te gaan: • Houd oriënterende bijeenkomsten en nodig belanghebbende partijen uit om het te hebben over LHBT+ personen en het beleid. Betrek hierbij naast lokale organisaties ook regionale of landelijke partijen zoals Roze in Blauw, het COC en buurgemeenten zoals Den Bosch. • Leg losse activiteiten en inzet vast in beleid om de duurzaamheid ervan te kunnen garanderen en borgen. Doe dit in samenwerking met zorg- en welzijnsorganisaties en richt je hierbij vooral op jongeren en senioren, dit zijn kwetsbare groepen die behoefte hebben aan een veilige plek om met gelijkgestemden te kunnen praten.

• Investeer in deskundigheidsbevordering op het gebied van seksuele en genderdiversiteit, zowel voor medewerkers van de gemeente als voor organisaties die subsidie ontvangen van de gemeente. • Ga in gesprek met primair en middelbaar onderwijs om te bekijken hoe scholen structureel aandacht kunnen besteden aan seksuele en genderdiversiteit. • Verken hoe de gemeente in hun communicatiestrategie LHBT+ onder de aandacht kan brengen, bijvoorbeeld op speciale dagen als Coming Out Day. Zowel in het Klaverblad als via andere kanalen.

Aanbevelingen tegen racisme De resultaten wijzen uit dat racisme binnen verschillende domeinen voorkomt, zoals instituties (onderwijs), arbeidsmarkt en openbare ruimte. Dit zijn dan ook de gebieden waar de gemeente mee aan de slag zou kunnen gaan om het diversiteitsbeleid te verbeteren. In het beleid zou de gemeente kunnen investeren in het weerbaar maken van mensen die mogelijk racisme kunnen ervaren. Alleen is dat niet de enige oplossing. De mensen die racistisch gedrag vertonen moeten ook training krijgen om hun toxische gedrag af te leren om de sociale cohesie in de gemeente te kunnen garanderen. Daarnaast kan de gemeente ook aan de slag met het volgende, wat overeenkomt met de best practice-voorbeelden van gemeente Rijswijk en het advies van de respondenten:

24

6.Conclusie en aanbeveling • Organiseer evenementen om racisme tegen te gaan, bijvoorbeeld in het teken van 21 maart, de Internationale Dag tegen Discriminatie en Racisme. • Nodig bewoners uit om hun initiatieven te delen zodat de gemeente deze kan ondersteunen. Stel hier ook subsidie voor beschikbaar. • Communiceer actief dat de gemeente een antidiscriminatiebeleid heeft, wat het inhoudt, en hoe de inwoners de gemeente kan bereiken om verdere informatie over het antidiscriminatiebeleid in te winnen. • Investeer in deskundigheidsbevordering op het gebied van culturele diversiteit voor medewerkers van de gemeente en voor organisaties die subsidie ontvangen van de gemeente. • Deel informatie over mensen met een migratieachtergrond waarin ze in een positief daglicht worden gesteld. • Besteed meer aandacht aan het creëren van naamsbekendheid van RADAR als antidiscriminatievoorziening. Hierbij is het ook belangrijk om meldingsbereidheid te bevorderen.

25

7. Bronnen

7. Bronnen Art.1. (2020, november). Woningmarktdiscriminatie op de particuliere woningmarkt in Utrecht. Art.1 Midden Nederland. https://art1middennederland.nl/nieuws/273/woningmarktdiscriminatie-op-de-articulierehuurwoningmarkt-in-utrecht

Centraal Orgaan opvang asielzoekers (z.d.). Asielzoeker, vluchteling, statushouder, en nieuwkomer: Wat is het verschil? https://www.mycoa.nl/en/node/34366

Gemeente Rijswijk. (2022, 21 maart). Week tegen Racisme en Discriminatie | Gemeente Rijswijk. https://www.rijswijk.nl/nieuws/week-tegenracisme-en-discriminatie

IDEM. (2022, 10 februari). Beleid lhbt-emancipatie. IDEM Rotterdam. https://idemrotterdam.nl/thema-content/lhbtiq-emancipatie/beleid-lhbt-emancipatie/

Lieshout, I. van. (2022, 2 juni).

Wat is racisme? NPO Kennis. https://npokennis.nl/story/51/wat-is-racisme

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (2022, 5 december). Handreiking Antidiscriminatiebeleid voor gemeenten. Rapport | Rijksoverheid.nl. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/06/30/handreiking-antidiscriminatiebeleid-voor-gemeenten

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (2022, 10 oktober). Nationaal Programma tegen Discriminatie en Racisme 2022. Rapport | Rijksoverheid.nl. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/08/30/nationaal-programma-tegendiscriminatie-en-racisme-2022

Movisie. (2016). Gratis LHBT-beleid. https://www.movisie.nl/publicatie/gratis-lhbt-beleid

Movisie. (2018, juni). Gemeente Huizen goed bezig met Regenboogbeleid. https://www.movisie.nl/artikel/gemeente-huizengoed-bezig-regenboogbeleid

Movisie. (2019). Communicatie en zichtbaarheid van lokaal LHBTI-beleid. https://www.movisie.nl/publicatie/ communicatie-zichtbaarheid-lokaal-lhbti-beleid

Movisie. (2020). Sturen op lhbti+ vriendelijk subsidiebeleid. https://www.movisie.nl/artikel/sturen-lhbti-vriendelijksubsidiebeleid

26

7. Bronnen

Movisie. (2021). Wat werkt bij gemeentelijk LHBT-beleid? https://www.movisie.nl/publicatie/wat-werkt- gemeentelijk-lhbt-beleid

Nievers, E., & Andriessen, I. (2010). Discriminatiemonitor niet-westerse migranten op de arbeidsmarkt 2010. https://repository.scp.nl/handle/publications/734

NJI. (2022). Een veilige omgeving voor lhbtqia+-jongeren | Nederlands Jeugdinstituut. https://www.nji.nl/pesten/ een-veilige-schoolomgeving-voor-lhbtiq-leerlingen

Panteia & Atria. (2017) Evaluatieonderzoek Regenboogsteden 2015-2017. https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2020-05/ Rapport_effecten_Regenboogsteden.pdf

RADAR. (2019, 20 november). Wat is racisme? https://radar.nl/veelgestelde-vragen/wat-is-racisme/

Radar AvroTros. (2018). Discriminatie door uitzendbureaus. https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/discriminatie-door-uitzendbureaus/

Rijksoverheid. (2023). Non-discriminatiegronden Grondwet uitgebreid met handicap en seksuele gerichtheid. https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2023/01/17/non-discriminatiegronden-grondwetuitgebreid-met-handicap-en-seksuele-gerichtheid

Rijswijk Inclusief. (z.d.). Home | Exclusief voor inclusief. https://www.rijswijkinclusief.nl/

SCP. (2020, maart). Ervaren discriminatie in Nederland II. https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2020/04/02/ ervaren-discriminatie-in-nederland-ii

SCP. (2022, 7 juli). LHBT Monitor 2022. Publicatie | Sociaal en Cultureel Planbureau. https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2022/07/05/lhbt-monitor-2022

SZW. (2010) Liever Mark dan Mohammed. https://repository.scp.nl/handle/publications/748

Unia. (z.d.). Wat is racisme? https://www.unia.be/nl/discriminatiegronden/racisme

27

Bijlage

Bijlage Vragenlijst LHBT+-discriminatie gemeente Vught Introductie 1. Uitleg RADAR (iemand ooit melding gedaan? Hoe werkt het? Welk doel?) 2. Achtergrond, doel en aanpak onderzoek. 3. Toestemmingsformulier 4. Toestemming sessie opnemen 5. Focussessie. Als er vragen bij zitten die de deelnemers niet willen beantwoorden, dan aangeven. (Als interviewer iets zegt wat niet klopt, of verkeerde woordkeus, dan graag zeggen.) 6. Definitie van discriminatie uitleggen of opschrijven

Algemene vragen Stel jezelf voor: naam, voornaamwoorden, leeftijd, hoelang woon je in Vught?

Discriminatie-ervaringen 1. Je doet mee aan dit onderzoek omdat je te maken hebt gehad met LHBT+-discriminatie. Kun je concrete voorbeelden hiervan noemen? • Wat houden de incidenten in? • Wie waren erbij betrokken? • Waar speelde het zich af? • Hoe vaak heb je deze vorm van discriminatie ervaren?

2. Wat voor handelingen/stappen heb je genomen tijdens het discriminatie-incident? Waarom deze handelingen/stappen?

3. Wat voor stappen heb je genomen na het meemaken van de discriminatie-incidenten? (melden discriminatie meldpunt, aangifte politie, besproken met iemand, etc.) Waarom deze handelingen/stappen?

4. Hoe tevreden ben jij met de stappen die je hebt genomen? Waarom (niet)? 5. Als je terugkijkt naar de incidenten, wat had jij nodig gehad op dat moment en erna? 6. Heb je het gevoel dat je na de incidenten helemaal jezelf kunt zijn in Vught (waar/wanneer niet/wel)? Wat doen die gevoelens of die ervaringen met je? Zijn er dingen die je niet meer doet of die je anders doet om onveilige situaties uit de weg te gaan?

7. Hoe frequent denk je dat LHBT+-discriminatie voorkomt in gemeente Vught?

28

Bijlage

Maatregelen 1. Wat doet de gemeente Vught volgens jou om discriminatie tegen te gaan of mensen op te vangen die discriminatie hebben meegemaakt?

2. Wat zou de gemeente volgens jou moeten doen om discriminatie tegen te gaan? 3. Wie of wat is daarvoor nodig volgens jou? (organisaties, organiseren van evenementen, infosessies, preventie etc.) 4. Welk cijfer zou je de gemeente Vught geven als het gaat om hun houding jegens LHBTI+ personen? (1-10) 5. Welk cijfer zou je de gemeente Vught geven op hun inzet en acties om de positie van LHBTI+ mensen te verbeteren? (1-10)

Overig 1. Heb je zelf nog punten die belangrijk zijn, maar die ik niet heb gevraagd? 2. Ken je misschien nog andere inwoners van gemeente Vught die willen deelnemen aan dit onderzoek?

3. Zou je willen deelnemen aan een Denktank voor de gemeente Vught hun diversiteitsbeleid?

Nazorg • Informeren van deelnemers dat ze voor nazorg nog terecht kunnen bij Loes zelf. • Melden via www.radar.nl • Vragen over het onderzoek bij Audry

Vragenlijst racisme gemeente Vught Algemene vragen Stel jezelf voor: naam, leeftijd, hoe lang je al woonachtig bent in de gemeente Vught?

Discriminatie-ervaringen 1. Je doet mee aan dit onderzoek omdat je te maken hebt gehad met racisme. Kun je concrete voorbeelden hiervan noemen? • Wat houden de incidenten in? • Wie waren erbij betrokken? • Waar speelde het zich af? • Hoe vaak heb je deze vorm van discriminatie ervaren?

2. Wat voor handelingen/stappen heb je genomen tijdens de discriminatie-ervaring? Waarom deze handelingen/stappen?

3. Wat voor stappen heb je genomen na het meemaken van de discriminatieincidenten? (melden discriminatiemeldpunt, aangifte politie, besproken met iemand etc.) Waarom deze handelingen/stappen?

4. Hoe tevreden ben jij met de stappen die je hebt genomen? Waarom (niet)? 5. Als je terugkijkt naar de incidenten, wat had jij nodig gehad op dat moment en erna? 29

Bijlage

6. Heb je het gevoel dat je na de incidenten helemaal jezelf kunt zijn in Vught (waar/wanneer wel niet/wel)? Wat doen die gevoelens of die ervaringen met je? Zijn er dingen die je niet meer doet of die je anders doet om onveilige situaties uit de weg te gaan?

7. Hoe frequent denk je dat racisme voorkomt in gemeente Vught?

Maatregelen 1. Wat doet de gemeente Vught volgens jou om discriminatie tegen te gaan of mensen op te vangen die discriminatie hebben meegemaakt? 2. Wat zou de gemeente volgens jou moeten doen om discriminatie tegen te gaan? 3. Wie of wat is daarvoor nodig volgens jou? (organisaties, organiseren van evenementen, infosessies, preventie etc.)

Overig 1. Heb je zelf nog punten die belangrijk zijn, maar die ik niet heb gevraagd? 2. Ken je misschien nog andere inwoners uit de gemeente Vught die willen deelnemen aan dit onderzoek? 3. Zou je willen deelnemen aan een Denktank voor de gemeente Vught hun diversiteitsbeleid?

Nazorg • Informeren van deelnemers dat ze voor nazorg nog terecht kunnen bij Loes zelf. • Melden via www.radar.nl • Vragen over het onderzoek bij Audry

30

Juni 2023 Audry Bron, Loes te Walvaart en Lilia Visser

Over RADAR Antidiscriminatiebureau RADAR heeft 40 jaar ervaring in het voorkomen en bestrijden van discriminatie. Meer weten? Ga naar onze website: www.radar.nl