2. Reactie college B&W - Brief inwoner inzake Verkeersveiligheid kruising(en) Broekwal en Torenstraat Helvoirt

Aan de leden van de gemeenteraad van Vught T.a.v. de griffie Postbus 10100 5260 GA Vught Per e-mail aan: griffie@vught.nl Onderwerp:

Geachte leden van de gemeenteraad van Vught, Inleiding Graag vraag ik hier hierbij uw aandacht voor het volgende. Deze brief schrijf ik als de vader van mijn twee kinderen; 3 en 5 jaar oud. Ik en mijn vrouw maken ons al lange tijd ernstige zorgen over de verkeersveiligheid in en om de Torenstraat in Helvoirt. Wij maken ons in het bijzonder zorgen over de oversteekplaats op de kruising tussen de Torenstraat en de Broekwal. Hier steken wij regelmatig over met onze kinderen. Op termijn zullen zij hier ook zelf moeten gaan oversteken. Met deze brief hoop ik te bereiken dat er een duurzame oplossing wordt gevonden voor de gevaarlijke verkeerssituatie. Dit nog vóórdat er na diverse bijna ongelukken echt een keer iets misgaat. Locatie en huidige situatie Teneinde de locatie en de huidige situatie duidelijk weer te geven, voeg ik de onderstaande afbeelding toe. De rode lijn is de (loop)route die genomen dient te worden om over te steken.

Wat problematisch is (op hoofdlijnen) Eerst de context De Torenstraat is een straat met een grote hoeveelheid verkeer met daarbij ook een grote hoeveelheid zwaar verkeer (zowel op doorreis tussen de A59 en N65, als met het ietwat ongelukkig gesitueerde industrieterrein van Helvoirt als vertrekpunt of bestemming). Op zichzelf hoeft dat natuurlijk geen onoverkomelijk probleem te zijn.

Verdwijnen hindernissen Wat wel voor problemen zorgt, zijn de eigenschappen die de Torenstraat sinds de herinrichting in 2021 heeft gekregen. Waar de Torenstraat eerst was voorzien van drempels, stoplichten en een wegversmalling, zijn alle ‘hindernissen’ komen te vervallen. Als gevolg daarvan heeft de (vaak onbewuste) hardrijder vrij spel.1 Zoals ik eerder vanuit de gemeente heb begrepen zijn de ‘hindernissen’ ook niet nodig, omdat de straat is aangemerkt als “30 zone”. Dat is op zich een mooie gedachte, maar deze gedachte staat helaas in schril contrast met de realiteit. Locatie oversteekplaats, looproute De looproute maakt dat een ieder die wil oversteken (op de afbelding van rechts bezien) eerst de broekwal zelf moet oversteken om bij de oversteekplaats, het zebrapad, te komen. Vanwege de aanlooproute aan beide zijden is het voor het verkeer op de Torenstraat niet goed duidelijk dat er personen gaan oversteken. Deze moeten namelijk tot op het laatste moment zo goed als parallel aan de Torenstraat lopen om het zebrapad te kunnen gebruiken. De ervaring leert overigens dat áls bestuurders op de Torenstraat al oplettend zijn, zij hun aandacht met name richten op de Broekwal zelf, waar (vanaf de richting van de N65 bezien) aan verkeer van rechts voorrang verleend dient te worden.

Ontbreken bebording en waarschuwingen Hoewel er bebording is aangebracht in de Torenstraat, is deze niet opvallend genoeg. Dit geldt voor zowel de aanduiding van de snelheid (kleine bordjes, onopvallend geplaatst) als de aanduiding van het zebrapad (ook kleine bordjes, ook onopvallend geplaatst; een waarschuwingslicht ontbreekt bijvoorbeeld). Tot slot De bovenstaande beschrijving is niet als allesomvattend bedoeld, maar beoogt op hoofdlijnen een indruk te geven van de gebrekkigheid van de (herinrichting van de) Torenstraat en deze overstreekplaats. Contrast met de oude situatie2 Wat ik zelf nog het meest bijzondere vindt aan de herinrichting van de betreffende kruising, is de significante verslechtering ten opzichte van de situatie zoals deze was. Ik vat de verschillen hier kort samen: - er stonden stoplichten (!); - oversteken van de Broekwal was niet nodig; - er was een drempel; - er stond een grote hoeveelheid rood-witte plaatjes met rood-witte kettingen; - de situatie was overzichtelijker door minder groen op de hoeken van de Broekwal; - (nog wat eerder stonden er zelfs flitskasten bij de stoplichten). Snel actie vereist Ik zie de situatie nu al enkele jaren met lede ogen aan. Ik heb de herinrichting van de Torenstraat een

1

Dit is ook problematisch op het andere punt waar de Torenstraat en de Broekwal kruisen (dichterbij de N65). Zeker als fietser kun je maar beter uit voorzorg stoppen als je uit de Broekwal komt. Het verkeer dat van de N65 komt, heeft op de kruising vaak al een (te) hoge snelheid bereikt (om nog te kunnen stoppen om voorrang te verlenen). 2 Goed te vergelijken d.m.v. Google Streetview, waarbij tevens de oude situatie in de jaren 2008 en 2019 (dus vóór de herinrichting) is te bekijken.

kans gegeven, maar na de zoveelste bijna aanrijding is de maat vol.3 Het is wat dat betreft niet de vraag óf, maar wanneer er een keer iets ernstig misgaat. Oplossing? Zelf ben ik geen verkeersdeskundige, dus wat in de gegeven situatie de meest optimale oplossing is kan ik niet bepalen. Mijn doel is om het proces in gang zetten dat ervoor zorgt dat er uiteindelijk een veiligere situatie wordt gecreëerd voor met name de kinderen uit onze wijk. Tot slot Mijn voorstel is om op korte termijn in het bijzijn van een verkeersdeskundige een gesprek te organiseren met buurtbewoners die regelmatig oversteken op de betreffende locatie. Hier kunnen de genoemde problemen dan indien nodig nader worden geïnventariseerd, waarna de mogelijkheden tot een oplossing en bijbehorend tijdspad besproken kunnen worden. Ik ben overigens graag bereid om de inhoud van deze brief zelf nader toe te lichten in een van uw vergaderingen. Ik hoop graag spoedig inhoudelijk van u te vernemen. Alvast bedankt. Met vriendelijke groet,

3

Ik heb gehoord dat er destijds een klankbord groep of soortgelijke mogelijkheid van inspraak is geweest m.b.t de herinrichting van de Torenstraat. Wij hebben daar destijds zelf niets van vernomen.

Van: @vught.nl> Verzonden: maandag 16 september 2024 11:59 Aan: @gmail.com> Onderwerp: 20240829 Brief aan gemeenteraad ivm Torenstraat Helvoirt - Z24 - 281701

Beste

,

Wij ontvingen van u een brief via de griffie waarin u aandacht vraagt voor de verkeersveiligheid in de Torenstraat te Helvoirt en dan met name bij de kruising Broekwal (bij het zebrapad) en Torenstraat. Uw brief is geregistreerd onder zaaknummer Z24 – 281701. Namens wethouder Du Maine sturen wij u hierbij onze reactie. Wij zijn ons bewust van uw zorgen en van uw gevoel van onveiligheid en hebben de verkeerssituatie en de verkeersdata bekeken. Wij doen echter geen aanpassingen en treffen geen aanvullende maatregelen. Hieronder lichten wij ons standpunt toe en geven u meer informatie over de totstandkoming van het huidige wegontwerp.

Verkeersgedrag is en blijft een actueel onderwerp. Zeker omdat de verkeersdrukte in de toekomst naar verwachting zal blijven toenemen. Het verkeersgedrag van sommige weggebruikers zal helaas altijd onvoorspelbaar blijven. Snelheid is ook heel vaak een kwestie van gevoel. Wandelende (groot)ouders met spelende kinderen ervaren dit vaak als een bedreiging. Bijvoorbeeld op oversteekplaatsen voor schoolgaande jeugd, in woonerven, bij kinderspeelplaatsen, maar ook op rondwegen en bedrijfsterreinen. De gemeente monitort de snelheid in alle straten van de gemeente Vught met behulp van Floating Car Data of door zelf verkeerstellingen te doen met slangen over de weg.

V85 en gemiddelde snelheden In de verkeerskunde is de V85 een belangrijk begrip. 85% van de bestuurders rijdt deze snelheid of minder. Op de wegvakken rondom de door u genoemde kruising met Broekwal lezen wij in het afgelopen half jaar een V85 af van 40,6 – 42,0 km/u met gemiddelden van 33,6 – 35,1 km/u. Wij zien de V85 en gemiddelden liever lager net zoals u, maar deze zijn niet excessief hoog te noemen. De gemeente is niet bevoegd om snelheid te handhaven, dit is alleen voorbehouden aan de politie. De politie neemt de Torenstraat bij gelegenheid mee in hun controles. Het openbaar ministerie bepaalt waar in Nederland flitspalen worden geplaatst.

Herinrichting In 2021 is de Torenstraat heringericht. De straat kent vele functies, erftoegangsweg, ontsluitingsweg, voetgangers, fietsverkeer, hoge intensiteit doorgaand verkeer, zwaar verkeer, breed landbouwverkeer en vrachtverkeer. De vele functies geven tegenstrijdige belangen. Het wegontwerp is zodanig uitgevoerd dat aan al deze functies zo goed mogelijk invulling gegeven

wordt. Het ontwerp wat u ziet op straat is het resultaat van uitvoerig overleg tussen de ontwerpers, verkeerskundigen van de gemeente Haaren destijds en een afvaardiging van bewoners (Klankbordgroep Torenstraat). Zo is er bijvoorbeeld bewust gekozen voor geen opstaande rand tussen fietssuggestiestrook en voetpad, zodat er uitgeweken kan worden bij 'breed verkeer'. De fietssuggestiestrook is onderdeel van de weg en mag door overig verkeer gebruikt worden. Er zijn bewust geen drempels of sluizen aangebracht, geen obstakels op de weg. Drempels geven geluid- en trillingsoverlast, zeker voor woningen die dichtbij de weg staan. Bij sluizen/wegversmallingen kunnen fietsers in de verdrukking komen. Er is beperkte ruimte in de Torenstraat, de weg kan niet breder worden en alles moest daarop ingepast worden.

Looproute - verplaatsing zebrapad - verkeerslicht U voegde een foto toe met een rode stippellijn ter illustratie van de route die naar uw zeggen genomen dient te worden. Over een verplicht te nemen route voor voetgangers is ons niets bekend. U bent vrij om een route te kiezen, die bij u en uw kinderen past.

Over de verplaatsing van het zebrapad naar de andere zijde bij de kruising Broekwal/Torenstraat hebben wij het ontwerpbureau geraadpleegd die met de gemeente Haaren destijds het participatietraject heeft begeleid en het wegontwerp heeft gemaakt. Zij schrijven het volgende:

“De belangrijkste reden om voor verplaatsing te kiezen was als volgt: In de oorspronkelijke situatie lag de zebra aan de zuidzijde van de kruising Broekwal. Verkeer (komende uit de richting N65) stopt dan voor de zebra, in geval van een overstekende voetganger of een rood licht (er stond een verkeerslicht). Daarna kun je doorrijden, maar moet je ook direct de straat van rechts in de gaten hebben. Dat is eigenlijk heel onlogisch, je mag rijden en moet direct rekening houden met een volgend (mogelijk) conflict. In de afweging hebben we het verhaal van het trottoir aan de andere zijde van Broekwal zeker meegenomen. Broekwal is echter een stuk minder druk en oversteken als je wat verder van de Torenstraat bent is daar prima mogelijk. Tevens ligt er aan de noordzijde ook een rabatstrook.”

Het verkeerslicht wat voorheen bij het zebrapad stond zorgde voor verwarrende en gevaarlijke situaties omdat het groene licht voor voetgangers door verkeer vanuit de Broekwal werd geïnterpreteerd als een groen licht voor de auto’s.

Schijnveiligheid Een zebrapad wordt in een 30 km-zone met name aangelegd op locaties met een grote voetgangersstroom op meerdere momenten van de dag. De voetgangersstroom bij het zebrapad in de Torenstraat bij Broekwal is laag te noemen en niet constant. In eerste instantie was door de wegontwerper het zebrapad dan ook niet ingetekend. Vanuit de bewoners en de klankbordgroep was de wens voor een zebrapad echter zó groot dat deze toch is opgenomen in het wegontwerp.

In de praktijk blijkt dat wanneer een zebrapad relatief weinig gebruikt wordt bestuurders er minder op gaan letten. En dan is de kans groot dat een overstekende voetganger niet of te laat wordt opgemerkt of dat deze simpelweg wordt genegeerd. Dat gedrag is niet wenselijk, maar wordt vaak gezien. Dit noemen we de schijnveiligheid van een zebrapad. Wij adviseren dan ook altijd om bij het oversteken van een zebrapad oogcontact te maken met bestuurders alvorens over te steken. Wij adviseren ouders om hun kinderen op deze manier te leren een zebrapad te gebruiken. Daarbij hebben zowel de overstekende voetganger als de bestuurder beiden de taak om op te letten, ook kinderen dienen dit te leren. De bebording bij het zebrapad is uitgevoerd volgens de richtlijnen.

Ontbreken bebording en zicht Herhalingsborden voor het snelheidsregime plaatsen we bij voorkeur niet op elke hoek van de straat. Als men een zone 30 binnenrijdt dan geldt dit snelheidsregime tot het bord ‘einde zone 30’ of wanneer een ander snelheidsregime ingaat. Echter bij het kruispunt bij de N65 is het vaak druk en kunnen bestuurders het bord en de aanduiding op het wegdek gemist hebben. Vandaar dat we ervoor hebben gekozen om een herhalingsbord te plaatsen niet zo ver van de kruising. Een stukje verderop staat in de Torenstraat nog een herhalingsbord 30. Aan de andere zijde waar men Helvoirt binnen rijdt, op de Helvoirtsestraat staan meerdere herhalingsborden 30. We plaatsen niet nog meer herhalingsborden. Bestuurders weten wat het regime is maar houden zich helaas niet altijd aan de verkeersregels. Het groen op de hoeken van Broekwal is laag en vormt geen belemmering voor het zicht. Het zicht van en naar Broekwal beoordelen wij als voldoende.

Mobiliteitsvisie 2035 In de Mobiliteitsvisie die in december 2022 is vastgesteld staat een top 5 verkeersonveilige situaties beschreven. Op deze locaties die in de top 5 beschreven staan nemen we maatregelen. Deze locaties zijn gebaseerd op een landelijke en provinciale risico gestuurde aanpak. Er is gekeken naar risicothema’s zoals ongevallen en snelheid. De Torenstraat staat niet in de top 5. Uit ongevallencijfers blijkt ook dat er sinds de herinrichting van de Torenstraat geen geregistreerde ongevallen hebben plaatsgevonden rondom de oversteekplaats TorenstraatBroekwal waarbij voetgangers zijn betrokken. In 2023 was er op het kruispunt één flankaanrijding met twee personenauto’s.

Snelheidsdisplays Om de weggebruiker te attenderen op het snelheidsregime van 30 km/u plaatsen wij regelmatig voor de duur van drie maanden snelheidsdisplays (de zogenoemde smileys) in de Torenstraat. Deze hebben een groot psychologisch effect omdat ze de weggebruiker direct een duidelijk signaal geven over de gereden snelheid. Na enkele maanden halen we de smileys weer weg omdat er dan gewenning optreedt en de werking vermindert. Het gedrag van sommige weggebruikers is helaas soms moeilijk te voorspellen.

Wij gaan ervan uit u hiermee goed te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Medewerker Verkeer Gemeente Vught T 073 65 80 680 Postadres: Postbus 10100, 5260 GA Vught Bezoekadres: Secr. van Rooijstraat 1 Vught