15. Raadsinformatiebrief Stand van Zaken Lokale Inclusie Agenda 2022-2026

Vught Raadsinformatiebrief Datum

16 december 2025

Onderwerp

Stand van Zaken Lokale Inclusie Agenda 2022-2026

Zaaknummer

Z21 - 238462

Documentnr.

UIT/25 - 729923

Inleiding Op 10 februari 2022 heeft de raad de tweede Lokale Inclusie Agenda (LIA) vastgesteld: Meedoen, meetellen. Deze agenda loopt van 2022 tot en met 2026. In deze Lokale Inclusie Agenda zijn twee uitgangspunten leidend: •

Niets over ons zonder ons;

•

Inclusief ontwerpen voor iedereen.

Kortom bij de ontwikkeling en uitvoering van het inclusiebeleid zijn inwoners met een beperking direct betrokken en toegankelijkheid is de norm. In deze LIA is ook speciaal aandacht voor inwoners met een niet-zichtbare beperking. Voorgeschiedenis De Lokale Inclusie Agenda `Meedoen, meetellen' die in is gegaan in 2022 had meteen een uitvoeringsagenda die tot en met 2024 liep. Ook in 2025 is deze voortgezet. Inhoudelijk Resultaten uitvoeringsagenda 2022-2024 Een aantal actiepunten in de uitvoeringagenda is doorlopend, zoals: het uitwisselen van Best Practices als het gaat om werk en inwoners met een beperking, openhouden van alternatieven voor digitale communicatie en vaker benutten van andere manieren om de boodschap over te brengen en de promotie van het Testteam Toegankelijkheid. Het merendeel van de acties is uitgevoerd, het volledige overzicht is te vinden in bijlage 1. Een groot succes is het realiseren van twee natuurtoiletten in natuurgebieden. In combinatie met de inzet van Toegankelijk Vught om de Hoge Nood app up-to-date te houden, zijn we in 2024 en 2025 de meest toiletvriendelijke gemeente in Brabant en worden we als goed voorbeeld aangehaald door het Maag Lever Darm fonds bij buurgemeenten.

Daarnaast is het onderwerp toegankelijkheid nu in meerdere beleidsstukken verankerd die breder reiken dan het sociaal domein, zoals de woonvisie, de omgevingsvisie, het nieuwe subsidie- en accommodatiebeleid en het economisch en recreatief beleid.

1/3

Vught Onderzoek `Participeren in Vught' Een van de actiepunten uit de uitvoeringsagenda 2022-2024 was een onderzoek onder inwoners met een beperking over de vastgestelde thema's, maar ook over participeren in Vught in bredere zin. Dit onderzoek is in 2023 en 2024 uitgevoerd. Het kwantitatief onderzoek is aan de hand van een survey gedaan. 1.600 inwoners hebben een uitnodiging ontvangen en 335 hebben daadwerkelijk meegedaan. De beperkingen van deze inwoners zijn zintuigelijk, fysiek, verstandelijk en/of psychisch. De LIA is vooral gericht op mensen met een niet-zichtbare beperking zoals inwoners met een autismespectrumstoornis of een niet-aangeboren hersenletsel. Het onderzoek heeft aan deze doelgroep dan ook extra aandacht besteed. Naar aanleiding van het kwantitatief onderzoek heeft ook een kwalitatief onderzoek plaatsgevonden waarbij respondenten van het kwantitatieve onderzoek konden deelnemen. Dit onderzoek biedt een verdiepingsslag op de resultaten van het kwantitatieve onderzoek. Tijdens het kwalitatieve onderzoek zijn 47 inwoners gesproken. Uit deze verdiepingsslag zijn 18 conclusies gekomen en 20 aanbevelingen. Meer informatie staat in bijlage 2. De aanbevelingen hebben we naast de vorige uitvoeringsagenda gelegd. De punten kwamen grotendeels overeen met de huidige uitvoeringsagenda, behalve vrijwillige inzet en geldzorgen.

Deze hebben we meegenomen in de nieuwe uitvoeringsagenda. De conclusies nemen we mee bij het uitvoeren van de actiepunten. Uitvoeringsagenda 2026 Voor de nieuwe uitvoeringsagenda hebben we de informatie genoemd in bijlage 1 en 2 en de conclusies van het onderzoek, meegenomen om de agenda aan te passen. De resultaten en conceptagenda zijn tijdens een bijeenkomst besproken met vertegenwoordigers van negen verschillende organisaties die werken met inwoners met een beperking evenals inwoners uit de doelgroep. Hierbij zijn we specifiek op de twee onderwerpen die uit de aanbevelingen van het onderzoek naar voren kwamen, namelijk vrijwillige inzet en ondersteuning bij geldzorgen, een dieper gesprek aangegaan. De opbrengst is gedeeltelijk verwerkt in de uitvoeringsagenda, de rest zal mee worden genomen bij het uitvoeren van deze actiepunten. De uitvoeringsagenda 2026 is te vinden in bijlage 3.

2/3

Vught

... ..-

Standpunt I Besluit college van B en W Op 16 december is de uitvoeringsagenda 2026 aangenomen. Deze zal van start gaan op 1 januari 2026. Burgemeester en wethouders van Vught, de secretaris,

d burgemeester,'

C.N.A. Nijkerken-de Haan

Bijlage(n): 1.Was-wordt lijst 2. Conclusies onderzoek `Participeren in Vught' 3. Uitvoeringsagenda 2026

3/3

Was-Wordt lijst Uitvoeringsagenda LIA Bestaande tekst Pag. 2 Campagne Stille Helden

Nieuwe tekst Pag. 2 Campagne Vught Werkt

Soort wijziging Redactioneel

Pag. 2 Uitwisseling best practices, leren van elkaar. Themabijeenkomsten ‘werk en zorg’ initiëren. Hiervoor aansluiten bij bestaande overlegvormen (bijv. Open Koffie, horeca-overleg, KennisKompanie WSD, overleggen Noordoost Brabant werkt, Samen Sterk in de Wijk). Pag. 3 Inclusie is een van de thema’s in de Lokale Educatieve Agenda

Pag.2 Uitwisseling Best Practices. Themabijeenkomsten ‘werk en zorg’ voortzetten. Hiervoor aansluiten bij bestaande overlegvormen (bijv. Open Koffie, horecaoverleg, KennisKompanie WSD, overleggen Noordoost Brabant Werkt, Samen Sterk in de Wijk). Pag. 3 Inclusie is een van de thema’s in de Lokale Educatieve Agenda

Redactioneel

Inhoudelijk

In de Lokale Educatieve Agenda zetten we in op optimale ontwikkelkansen voor kinderen. - Alle kinderen in de gemeente Vught gaan zo veel mogelijk naar onderwijs in de eigen kern. - Zo veel mogelijk kinderen, met en zonder beperking, 1

Toelichting De naam van de campagne is veranderd. De campagne loopt. Regelmatig wordt een artikel geplaatst met lokale succesverhalen uit de praktijk. Er is volop kennisdeling geweest binnen de regio en intern, zoals meerdere gesprekken rond het inzetten van IPS, ook in de gemeente. Harrie Helpt trainingen zijn in de arbeidsmarktregio onder de aandacht gebracht.

De Lokale Educatieve Agenda is in 2022 aangenomen. Een van de uitgangpunten is thuisnabij en inclusief onderwijs. De punten uit de LEA zijn opgenomen in de nieuwe uitvoeringsagenda.

Pag 4. Vraag naar behoefte aan ontwikkeling/scholing meenemen in het participatieonderzoek.

Pag. 5 Ontwikkelen proef “Uniek Actief”: analoog aan Unie Sporten. Helpen bij vinden van geschikte activiteiten voor vrije tijd (sport, cultuurbeleving, natuur, etc.) Pag. 5/6 In het nieuwe subsidieprogramma de volgende voorwaarden opnemen:

worden binnen het reguliere onderwijs geplaatst. Dit punt is verwijderd

Inhoudelijk

Het participatieonderzoek is in 2023 en 2024 uitgevoerd. Dit onderzoek heeft geleid tot conclusies en aanbevelingen die zijn meegenomen in de nieuwe uitvoeringsagenda. Het punt is daarom behaald.

Pag 5. We zetten blijvend in op het ondersteunen en versterken van het netwerk Warme Overdracht, met extra aandacht voor het betrekken van zorgprofessionals.

Inhoudelijk

Pag.5 We brengen jaarlijks “Uniek Actief” uit om inwoners via dit boekje op de hoogte te brengen van activiteiten waar zij bij kunnen aansluiten of meedoen. Dit punt is verwijderd

Inhoudelijk

Uit het participatieonderzoek kwam naar voren dat er meer behoefte is aan kennis en ondersteuning bij geldzorgen. Bij het gesprek met maatschappelijke partners en inwoners werd benadrukt dat contact met mensen daarin vooral een belangrijke is. Dit punt is daarom toegevoegd. De proef is uitgevoerd en de resultaten zijn positief bevonden. Daarom is dit punt nu omgezet naar jaarlijks het boekje uitbrengen.

Inhoudelijk

2

Op 20 november 2025 heeft de raad het nieuwe subsidie- en accommodatiebeleid vastgesteld. Hierin zijn toegankelijkheid en inclusie kernwaarden.

1. Toegankelijkheid voor mensen met een beperking is standaard, activiteiten en voorzieningen zijn toegankelijk voor iedereen. 2. In communicatie wordt standaard informatie over toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten opgenomen. 3. Bij accommodaties: openstellen toiletten. Pag. 6 In 2023 ontwikkelen we een nieuw sportbeleid. Inclusie is een onderdeel.

Pag 6.

Toegankelijkheid voor iedereen is het uitgangspunt. Het punt is daarom verwijderd.

Pag. 5/6 Sportbeleid: - Betrouwbaar: de voorzieningen zijn werkend, schoon en veilig. De aanbieders zijn toegankelijk en sociaal veilig. - Accommodatieverzoek: Het initiatief is toegankelijk voor iedereen (een van de eisen). - Iedere kern van de gemeente heeft een samenspeelplek die voldoet aan de 100-70-50 regel. Pag. 6 Economisch en recreatief beleid: 3

Inhoudelijk

In 2023 is een nieuw speel-, beweeg- en sportbeleid aangenomen. De punten uit dat beleid zijn overgenomen in de nieuwe uitvoeringsagenda.

Inhoudelijk

Een nieuwe economisch en recreatief beleid is aangenomen.

In 2022 ontwikkelen we nieuw economisch en recreatief beleid samen met de ondernemers en gemeenteraad. Daarbij houden we rekening met toegankelijkheid en inclusie. Pag. 7 Bij vormen van participatie zorgen we dat mensen met een beperking kunnen deelnemen (denk aan vorm van participatie, de woordkeus, kanalen die we kiezen, locaties specifieke benadering, digitale toegankelijkheid).

Pag. 7 De gemeentelijke website en de website van Wegwijs+ voldoen volledig aan de toegankelijkheidseisen (status A).

-

-

Toegankelijkheid van locaties wordt benoemd op Visit Vught en visitbrabant. We bewaken de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de winkelgebieden.

De punten die toepasselijk zijn op toegankelijkheid komen terug in de nieuwe uitvoeringsagenda.

Pag. 7. In lijn met het in 2024 aangenomen participatiebeleid ‘Samen Vught maken’ zorgen we bij vormen van participatie dat mensen met een beperking kunnen deelnemen (denk aan vorm van participatie, de woordkeus, kanalen die we kiezen, locaties specifieke benadering, digitale toegankelijkheid). - Er wordt rekening gehouden met fysieke en digitale toegankelijkheid. We gaan monitoren hoe dit gebeurt. Pag. 7 De gemeentelijke website en de website van Wegwijs+ voldoen volledig aan de toegankelijkheidseisen (status A). Momenteel is dit status B. 4

Inhoudelijk

In 2024 is de participatieleidraad ’Samen Vught maken’ aangenomen. De punten die van toepassing zijn op toegankelijkheid zijn opgenomen in de nieuwe uitvoeringsagenda.

Inhoudelijk

De toegankelijkheid van een aantal websites is verbeterd, maar het merendeel is er nog niet. Er meer specifieke informatie toegevoegd aan dit actiepunt.

-

Pag. 7 Woonvisie: in de Woonvisie is aandacht voor levensloopbestendig en toegankelijk bouwen, voor wonen met zorg en voor de woonomgeving.

Momenteel voldoet 1 van de 17 websites aan de status A eis. Gemeente en Wegwijs+ hebben status B.

Pag. 8 Woonvisie: in de Woonvisie is aandacht voor levensloopbestendig en toegankelijk bouwen, voor wonen met zorg en voor de woonomgeving. - Stimuleren verhuizen van ouderen naar toegankelijke woningen - De woonomgeving moet toegankelijk zijn en uitnodigen voor gezond gedrag - Inspiratielijst van maatregelen om toegankelijkheid van nieuwe woningen te vergroten - Informatievoorziening aan woningeigenaren over verduurzaming, verbeteren en toegankelijkheid van bestaande voorraad. - Nabij zorg- en ontmoetingsvoorzieningen of voorzieningen voor dagelijkse boodschappen zijn alle woningen (makkelijk) toegankelijk (te maken).

Inhoudelijk

5

De Woonvisie is vastgesteld. De punten die van toepassing zijn op toegankelijkheid zijn opgenomen in de nieuwe uitvoeringsagenda.

-

Pag 7. Omgevingsvisie: bij de opstelling van de Omgevingsvisie zal aandacht worden besteed aan de mogelijkheden voor wonen en gebruik van de openbare ruimte door mensen met een beperking.

Informatievoorziening richting huurders over (preventief) toegankelijk maken en verduurzamen woning. Grootste deel van de woningen goed toegankelijk

Pag. 8 Omgevingsvisie: bij de opstelling van de Omgevingsvisie zal aandacht worden besteed aan de mogelijkheden voor wonen en gebruik van de openbare ruimte door mensen met een beperking. - In de Omgevingsvisie is ‘inclusief en toegankelijk’ een van de vier leidende principes. - Design for all: er wordt gestart met een zo inclusief mogelijk ontwerp. - Doel: sociale en inclusieve gemeente - Goed toegankelijke, inclusieve en voor iedereen bereikbare voorzieningen op een niveau dat past bij de behoefte van elke kern; - Zorgen voor toegankelijkheid, bereikbaarheid en inclusiviteit van basis-, zorg- en maatschappelijke voorzieningen.

Inhoudelijk

6

De Omgevingsvisie is vastgesteld. De punten die van toepassing zijn op toegankelijkheid zijn opgenomen in de nieuwe uitvoeringsagenda.

Belangrijke locaties en plekken zijn bereikbaar en toegankelijk voor alle doelgroepen en gebruikers in een aantrekkelijke openbare ruimte - Voldoende woonruimte voor alle doelgroepen Pag. 8 We stappen over van de Hoge Nood-app naar de WC Wijzer app van het MDL fonds. Hier zullen we bekendheid aangeven. Dit doen we samen met Toegankelijk Vught om de app actueel te houden en te promoten, zodat meer toiletten worden aangemeld.

Inhoudelijk

Pag. 8 We onderzoeken de wenselijkheid en haalbaarheid van het realiseren van een natuurtoilet in een van de natuurgebieden.

Dit punt is verwijderd.

Inhoudelijk

Pag. 8 We bezien of de wijkpunten nog iets nodig hebben voor hun toegankelijkheid.

Pag. 9 We wachten de evaluatie van de wijkpunten en bezien dan of daar verbetering op toegankelijkheid mogelijk is.

Inhoudelijk

-

Pag. 8 We vragen Toegankelijk Vught om de Hoge Nood-app actueel te houden en te promoten, zodat meer toiletten worden aangemeld

7

De Hoge Nood app geeft gratis gebruikers slechts een beperkt aantal mogelijkheden. Hierdoor staan er nu toiletten op die niet meer bestaan en missen er nieuwe (opengestelde) toiletten. De kosten van de app zijn hoog. Eind 2025 komt er een nieuwe app vanuit het MDL fonds. We zullen met deze app starten. In 2024 zijn twee natuurtoiletten gerealiseerd en geopend. Dit heeft onder andere bij gedragen aan het feit dat Vught in 2024 en in 2025 de meest toiletvriendelijke gemeente van Noord-Brabant is. Dit punt is daarom verwijderd. In 2024 is een aantal nieuwe wijkpunten geopend, waardoor het aantal wijkpunten is gestegen naar 11. Daar zal in 2026 een evaluatie voor plaatsvinden. Op basis daarvan zullen we analyseren wat er nodig is om de

wijkpunten te ondersteunen bij hun toegankelijkheid.

8

Onderzoek ‘Participeren in Vught’ In 2023 en 2024 heeft dhr. Eijkhout van Reiger Research in de gemeente Vught onderzoek gedaan onder inwoners met beperking naar toegang tot werk, mogelijkheden om zichzelf te ontwikkelen, vrijetijdsbesteding en meedoen aan de samenleving. Dit onderzoek heeft kwantitatief component als een kwalitatief component waarin naar voren komt hoe Vughtse inwoners hun mening en input geven op zaken die van belang zijn in het dagelijks leven van inwoners met een beperking en daarnaast ook voor de Lokale Inclusie Agenda (LIA). Kwantitatief onderzoek Het kwantitatief onderzoek is aan de hand van een survey gedaan. 1.600 inwoners hebben de uitnodiging om mee te doen ontvangen en 335 hebben daadwerkelijk meegedaan. De beperkingen van deze inwoners zijn zintuigelijk, fysiek, verstandelijk en/of psychisch. De LIA is vooral gericht op mensen met een niet zichtbare beperking zoals inwoners met een autismespectrumstoornis of een niet aangeboren hersenletsel. Het onderzoek heeft aan deze doelgroep ook extra aandacht besteed. We zetten hieronder een aantal resultaten neer dat ons opviel en waar we kansen zien om op in te spelen bij het nieuwe uitvoeringsprogramma van de LIA. De respondenten ervaren meer sociale en emotionele eenzaamheid dan het landelijk gemiddelde. Dit is onder andere te koppelen aan een laag inkomen.

Emotionele eenzaamheid komt vooral voor bij respondenten onder de 40 jaar en bij inwoners met een autismespectrumstoornis, psychische beperking, gedragsproblematiek en/of een visuele beperking. De sociale cohesie scoort daarentegen weer hoger dan Nederland, een 6,9 tegenover een 6,4. Respondenten die niet goed weten wat er speelt in hun buurt of wijk, scoren de sociale cohesie lager. Inwoners met een visuele beperking of een autismespectrumstoornis zijn het meest van mening dat er onvoldoende activiteiten worden georganiseerd waar zij aan deel kunnen nemen. Dit ligt voornamelijk aan de afhankelijkheid van hulp van anderen, vervoersproblemen en er wordt onvoldoende rekening gehouden met beperkingen van deelnemers. Bijna de helft van de inwoners met een lichamelijke beperking geeft aan dat er onvoldoende activiteiten zijn in Vught waar zij aan mee kunnen doen. De drie voornaamste redenen waarom de respondenten moeite hebben met deelnemen zijn: - Afhankelijkheid van hulp van anderen; - Vervoersproblemen; - Er wordt onvoldoende rekening gehouden met beperking van de deelnemers. Ook speelt de hoogte van het inkomen een rol. Minimaregelingen van de gemeente Vught zijn daarentegen weer onbekend bij respondenten.

Kwalitatief onderzoek Naar aanleiding van het kwantitatief onderzoek heeft ook een kwalitatief onderzoek plaatsgevonden waarbij respondenten van het kwantitatieve onderzoek konden deelnemen. Uit het kwalitatieve onderzoek is een 18tal conclusies gekomen. Deze worden hieronder uiteengezet. Bij deze conclusies is in het kwalitatief onderzoek meer informatie te vinden.

1

Invloed beperkingen op dagelijks leven - De invloed van beperkingen op het dagelijkse leven varieert afhankelijk van de verschillende aandoeningen en ziektes, maar bij alle onderzoeksgroepen hebben de beperkingen invloed op hun deelname aan de samenleving. Meedoen aan activiteiten - Het deelnemen aan activiteiten is essentieel voor mensen met beperkingen, omdat het hun fysieke, mentale en sociale welzijn aanzienlijk verbetert, maar zij ervaren wel barrières. - De toegankelijkheid van activiteiten in Vught varieert per specifieke beperking. De toegankelijkheid hangt vaak af van de fysieke omgeving, en de beschikbaarheid van ondersteuning. Mentale drempels en overprikkeling vormen ook belangrijke belemmeringen voor bepaalde groepen. - De respondenten hebben verschillende behoeften om deel te kunnen nemen aan activiteiten en evenementen, afhankelijk van hun specifieke beperkingen. Deze behoeften benadrukken het belang van maatwerk en ondersteuning om de toegankelijkheid van activiteiten voor verschillende doelgroepen te verbeteren. - De voorkeuren van respondenten voor activiteiten met anderen die ook een beperking hebben of juist met mensen die geen of andere beperkingen hebben, variëren sterk en worden beïnvloed door enerzijds de behoefte aan herkenning, steun en begrip en anderzijds de behoefte om volwaardig mee te kunnen doen aan de ‘gewone’ samenleving.

- Niet alle informatie over activiteiten in Vught is toegankelijk of beschikbaar voor mensen met beperkingen, waardoor zij niet meedoen aan activiteiten. Bovendien ontbreekt vaak relevante informatie voor een beperking. Erbij horen - Beperkingen kunnen leiden tot directe of indirecte buitensluiting van mensen. De oorzaken hiervan zijn moeite met sociale interactie, een gebrek aan begrip of fysieke obstakels. Leven met een beperking in Vught - De doelgroepen ervaren Vught als een prettige plek om te wonen, met de nadruk op de sociale cohesie, zorgvoorzieningen en natuur. Verbeterpunten zijn de toegankelijkheid voor mensen met beperkingen in natuurgebieden. - Inwoners met beperkingen ervaren aanzienlijke hinder door de inrichting en het achterstallig onderhoud van de openbare ruimte, wat inclusie kan beperken. - Over het algemeen zijn de respondenten tevreden over hun eigen woning, maar het aantal beschikbare geschikte woningen voor mensen met een beperking is erg beperkt. - De ervaringen met sociale contacten onder de respondenten met beperking variëren van relatief positief tot duidelijk problematisch. Veel van hen ervaren een gebrek aan diepgaand of structureel contact, wat deels samenhangt met hun beperking en externe factoren. Financiële regelingen - De minimaregelingen zijn niet goed bekend bij de mensen met een beperking en bovendien wordt er weinig gebruikt van gemaakt.

Vrijwilligerswerk - Vrijwilligerswerk biedt mensen met beperkingen veel voldoening, mits het werk en de omgeving aangepast zijn aan hun mogelijkheden. Bij inclusieve werkplekken kunnen

2

-

praktische aanpassingen en ondersteuning een sleutelrol spelen in het creëren van vrijwilligersplekken. Organisaties kunnen vrijwilligerswerk beter afstemmen op mensen met een beperking door rekening te houden met individuele mogelijkheden, gelijkwaardigheid en respect, goede begeleiding en ondersteuning, en het aanpakken van uitdagingen en grenzen.

Betaald werk - Waardering en goede communicatie zijn essentieel voor het welzijn van werknemers met beperkingen. Echter, fysieke en organisatorische toegankelijkheid blijven belangrijke uitdagingen die werkgevers moeten aanpakken om een inclusieve werkomgeving te creëren. - Werkgevers moeten meer aandacht besteden aan de unieke behoeften van werknemers met beperkingen en bereid zijn om aanpassingen te maken. Zich verder ontwikkelen - De bevindingen tonen aan dat zelfontwikkeling belangrijk is voor veel mensen met beperkingen, maar dat er aanzienlijke belemmeringen zijn die hun deelname kunnen beperken. Volwaardig meedoen aan de samenleving - Mensen met verschillende beperkingen hebben diverse behoeften om volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving. Begrip, ondersteuning, toegankelijkheid en sociale netwerken zijn cruciaal om hun participatie te bevorderen en een inclusieve samenleving te creëren. Op basis van deze conclusies doet dhr. Eijkhout ook een aantal aanbevelingen. Deze aanbevelingen hebben we langs het huidige uitvoeringsprogramma van de LIA gelegd om te kijken waar we al goed op inzetten en waar onze kansen liggen om de toegankelijkheid in Vught te verbeteren. Aanbeveling Verhoog de fysieke toegankelijkheid.

Bijpassend punt uitvoering LIA Testteam toegankelijkheid. Stimuleren van de toegankelijkheid van gebouwen met een publieksfunctie (zoals scholen), o.a. door te attenderen op de mogelijkheid van een gebouwtoets (zelf, testteam of professionele schouw).

Bied flexibele vervoersoplossingen.

We bezien of de wijkpunten nog iets nodig hebben voor hun toegankelijkheid. Dit staat niet in het huidige uitvoeringsprogramma van de LIA. We beschikken in Vught momenteel wel al over meerdere vervoersoplossingen, zoals Automaatje, Seniorenbus en Regiotaxi. We maken er geen actiepunt omdat er momenteel geen oplossingen voor zijn. We kijken of we binnen de huidige voorzieningen

3

iets met dit en andere vergelijkebare signalen kunnen doen.

Bied begeleiding.

Verbeter communicatieve ondersteuning (voornamelijk voor auditieve beperking). Maak de toegankelijkheid van activiteiten standaard onderdeel van informatiebronnen. Hiervoor kunnen icoontjes gebruikt worden.

Duidelijke communicatie of activiteit or locatie geschikt is voor mensen met een beperking.

Verhoog de bewustwording van inwoners om de impact van beperkingen beter te begrijpen.

We zullen dit punt wel meenemen in de gesprekken wanneer een nieuwe LIA wordt opgesteld. We onderzoeken de wenselijkheid van trainingen in bejegening en communicatie zoals een stoomcursus gebarentaal, voor bijvoorbeeld vrijwilligers en ondernemers. We onderzoeken de mogelijkheid van een testteam voor communicatie (evt. als onderdeel van het Testteam toegankelijkheid). In het nieuwe subsidiebeleid de volgende voorwaarden opnemen: 1. toegankelijkheid voor mensen met een beperking is standaard, activiteiten en voorzieningen zijn toegankelijk voor iedereen. 2. in communicatie wordt standaard informatie over toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten opgenomen. 3. bij accommodaties: openstellen toiletten. In gemeentelijke communicatie, informatie over toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten opnemen. In het nieuwe subsidieprogramma de volgende voorwaarden opnemen: 1. toegankelijkheid voor mensen met een beperking is standaard, activiteiten en voorzieningen zijn toegankelijk voor iedereen. 2. in communicatie wordt standaard informatie over toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten opgenomen. 3. bij accommodaties: openstellen toiletten. In gemeentelijke communicatie, informatie over toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten opnemen.

Deze aanbeveling staat niet als een concrete actie in het huidige uitvoeringsprogramma, maar is wel nummer 1 in de LIA. Daarom komt dit punt in verschillende vormen bij meerdere acties terug. Het zal daarom geen aparte actie worden, maar we blijven inzetten op bewustwording op verschillende manieren zoals deze staan in het uitvoeringsprogramma.

4

Verbeter de toegankelijkheid van gebouwen, openbare ruimte, activiteiten en evenementen.

Organiseer inclusieve activiteiten en evenementen.

Actieplan ontwikkelen voor het verbeteren van onderhoud trottoirs, paden en infrastructuur.

Vergroten aanbod betaalbare, gelijkvloerse en levensloopbestendige woningen. Meer ondersteuning bij woningaanpassingen.

Testteam toegankelijkheid Stimuleren van de toegankelijkheid van gebouwen met een publieksfunctie (zoals scholen), o.a. door te attenderen op de mogelijkheid van een gebouwtoets (zelf, testteam of professionele schouw). We bezien of de wijkpunten nog iets nodig hebben voor hun toegankelijkheid. In het nieuwe subsidieprogramma de volgende voorwaarden opnemen: 1. toegankelijkheid voor mensen met een beperking is standaard, activiteiten en voorzieningen zijn toegankelijk voor iedereen. 2. in communicatie wordt standaard informatie over toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten opgenomen. 3. bij accommodaties: openstellen toiletten. Blijvende aandachtspunten zijn het onderhoud van stoepen, tegengaan van worteldruk, zichtbaarheid van oversteekplaatsen, geleidelijnen en looproutes (ook het vrijhouden), en de bereikbaarheid van glas- en kledingbakken Woonvisie: in de Woonvisie is aandacht voor levensloopbestendig en toegankelijk bouwen, voor wonen met zorg en voor de woonomgeving. De aanbeveling staat niet in het huidige uitvoeringsprogramma. De aanbeveling geeft aan dat de gemeente zou kunnen onderzoeken hoe zij efficiëntere en flexibele aanpassingsopties kunnen bieden om bestaande woningen beter geschikt te maken voor specifieke behoeften.

Verbeter informatievoorziening minimaregelingen.

Wegwijs+ ontvangt en verwerkt de aanvragen voor woningaanpassingen. Zij zullen altijd kijken naar de best passende, maar ook kost effectieve optie die voldoet aan het oplossen van de hulpvraag. Daarbij blijven zij op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen. Er volgt geen nieuwe actie uit deze aanbeveling. Vergroten bekendheid regelingen voor financiële regelingen.

Begeleiding voor kwetsbare groepen bij het aanvragen van financiële regelingen.

Deze aanbeveling staat niet in het huidige uitvoeringsprogramma. De aanbeveling

5

benoemt begeleiding voor kwetsbare groepen als het gaat om het aanvragen van minimaregelingen. Deze hulp is al aanwezig op verschillende plekken en bij verschillende locaties. Daarnaast werken we in Vught met de Warme Overdracht waar ook zorginstanties van op de hoogte zijn. We zullen blijven inzetten op de bekendheid en het vergroten van het netwerk van de Warme Overdracht. Op die manier weten zorgprofessionals en hulpverleners wat er is op het gebied van minimaregelingen en wie daar hulp bij kan bieden.

Verruimen toegang en criteria van financiële regelingen.

Houd rekening met doelgroep kenmerken bij financiële regelingen.

Individuele aanpassingen bij vrijwilligerswerk.

Verbeterde toegankelijkheid en ondersteuning bij vrijwilligerswerk. Vergroten kennis werkgevers over ondersteunende regelingen, open communicatie en aanpassen werkomgeving.

Uit deze aanbeveling komt de actie dat we zullen blijven inzetten op het ondersteunen en versterken van het netwerk van de Warme Overdracht met aandacht om zorgprofessionals meer te betrekken. Deze aanbeveling staat niet in het huidige uitvoeringsprogramma. De inkomensgrens in Vught ligt hoger dan omliggende gemeenten, namelijk op 130% van de bijstandsnorm Voor inwoners die net buiten de gemeentelijke regelingen vallen zijn er lokale initiatieven. Sinds het nieuwe beleid (ingegaan in 2024) hebben we bijna alle minimaregelingen op dezelfde inkomensgrens gezet om de toegang te versimpelen, en werken we met een inkomenstoets, die het aanvragen ook vereenvoudigt. Uit deze aanbeveling komt geen nieuwe actie. Deze aanbeveling staat niet in het huidige uitvoeringsprogramma. De aanbeveling lijkt veel op ‘begeleiding voor kwetsbare groepen’ en zal daarom geschaard worden onder de actie die daar uit voort is gekomen. De aanbeveling staat niet in het huidige uitvoeringsprogramma. De aanbeveling zal mee worden genomen bij het opstellen van de Notitie Vrijwillige Inzet. De aanbeveling staat niet in het huidige uitvoeringsprogramma. De aanbeveling zal mee worden genomen bij het opstellen van de Notitie Vrijwillige Inzet. Campagne Stille Helden is omgezet in Vught Werkt. Hier wordt regelmatig iets van gepubliceerd. Uitwisseling best practices, leren van elkaar.

6

Themabijeenkomsten ‘werk en zorg’ initiëren.

Verbeteren toegang tot informatie, aanpassingen en ondersteuning bij zelfontwikkeling.

Waar mogelijk sluiten we aan bij regionale initiatieven, zoals AANtWERK en het regionaal platform Talent uit Noordoost Brabant. Breed aandacht binnen Wegwijs+ voor leeren ontwikkelmogelijkheden voor mensen met een beperking.

Voor een groot gedeelte van de aanbevelingen staat al acties in het uitvoeringsprogramma. De aanbevelingen zien we als een aanmoediging om daar mee door te gaan. Andere acties scherpen we aan of vullen we aan in de nieuwe uitvoeringsagenda. De resterende aanbevelingen die nog geen plek hebben in de uitvoeringsagenda van 2022-2024 worden gedeeltelijk over genomen in nieuwe actiepunten voor de uitvoeringsagenda 2026. Dit zijn de onderwerpen vrijwillige inzet en financiële zorgen. Dit is ook besproken met inwoners en maatschappelijke partners. De aanbevelingen waar we nu in de uitvoeringsagenda 2026 geen goede plek voor hebben, nemen we mee bij het opstellen van een nieuwe Lokale Inclusie Agenda wanneer de huidige afloopt.

7

Lokale Inclusie agenda 2022-2026 Meedoen, Meetellen Uitvoeringsagenda 2026

In de uitvoeringsagenda geven we aandacht aan drie onderwerpen: 1. Stand van Zaken 2. De drie belangrijkste thema’s: Werk, Leren/Ontwikkelen en Vrije tijd. 3. De basis: zorgen voor de juiste omstandigheden Stand van Zaken Van de uitvoeringsagenda 2022-2024 is een aantal acties volledig gerealiseerd. Hieronder worden de resultaten kort benoemd. Werk • •

Campagne Stille Helden; Uitwisseling van Best Practices, leren van elkaar.

Leren/Ontwikkelen • Inclusie is een van de thema’s in de Lokale Educatieve Agenda; • Vraag naar behoefte aan ontwikkeling/scholing meenemen in het participatieonderzoek. Vrije tijd • Ontwikkelen proef “Uniek Actief”: analoog aan Uniek Sporten. Helpen bij vinden van geschikte activiteiten voor vrije tijd; • In 2023 ontwikkelen we een nieuw sportbeleid. Inclusie is een onderdeel; • In 2022 ontwikkelen we nieuw economisch en recreatief beleid samen met de ondernemers en gemeenteraad. Daarbij houden we rekening met toegankelijkheid en inclusie; • In het nieuwe subsidieprogramma de volgende voorwaarden opnemen: o Toegankelijkheid voor mensen met een beperking is stand, activiteiten en voorzieningen zijn toegankelijk voor iedereen; o In communicatie wordt standaard informatie over toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten opgenomen; o Bij accommodaties: openstellen toiletten. Communicatie • Bij vormen van participatie zorgen we dat mensen met een beperking kunnen deelnemen (denk aan vorm van participatie, de woordkeus, kanalen die we kiezen, locaties en specifieke benadering, digitale toegankelijkheid;

1

•

Toegankelijke gemeentegids.

Wonen • Woonvisie: in de Woonvisie is aandacht voor levensloopbestendig en toegankelijk bouwen, voor wonen met zorg en voor de woonomgeving; • Omgevingsvisie: bij de opstelling van de Omgevingsvisie zal aandacht worden besteed aan de mogelijkheden voor wonen en gebruik van de openbare ruimte door mensen met een beperking. Openbare ruimte, gebouwen, toiletten • Natuurtoiletten: we onderzoeken de wenselijkheid en haalbaarheid van het realiseren van een natuurtoilet in een van de natuurgebieden.

De drie belangrijkste thema’s

Werk Doel: In 2026 ervaren inwoners minder hindernissen om te werken (in welke vorm dan ook) op een manier die bij hun talenten en ontwikkeling past. Wat? Campagne Vught Werkt

Door wie? Gemeente, Wegwijs+

Uitwisseling Best Practices, leren van elkaar. Themabijeenkomsten ‘werk en zorg’ initiëren. Hiervoor aansluiten bij bestaande overlegvormen (bijv. Open Koffie, horecaoverleg, KennisKompanie WSD, overleggen Noordoost Brabant Werkt, Samen Sterk in de Wijk). We blijven aangesloten bij regionale initiatieven, zoals AAntWerk en blijven zoeken naar andere regionale initiatieven waarbij we aan zouden kunnen sluiten.

Gemeente

Gemeente, werkgevers

Wanneer zijn we tevreden? Er wordt met een regelmatig frequentie een stuk geplaatst van Vught Werkt. De bijeenkomsten worden doorgezet.

Opmerkingen Dit was de campagne Stille Helden, is nu Vught Werkt

We blijven aangesloten bij de regionale initiatieven.

2

Uitvoering van de relevante onderdelen van het Lokaal Plan van de WSD, zoals de Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding en het aanhaken op het project Simpel Switchen van de rijksoverheid (gericht op het op- en neerwaarts bewegen op de participatieladder). De notitie Vrijwillige Inzet zal aandacht besteden aan vrijwillige inzet door mensen met een beperking.

Gemeente, WSD, UWV

Lokaal plan is conform planning uitgevoerd.

Gemeente

De notitie Vrijwillige inzet heeft nadrukkelijk aandacht voor toegankelijkheid en de punten die benoemd zijn door de partners en inwoners

Dit is een nieuw punt dat uit de aanbevelingen van het onderzoek ‘Participeren in Vught’ komt.

Leren/ontwikkelen Doel: Inwoners, jong en oud, met een beperking hebben meer kansen om zich te ontwikkelen Wat? Inclusie is een van de thema’s in de Lokale Educatieve Agenda In de Lokale Educatieve Agenda zetten we in op optimale ontwikkelkansen voor kinderen. - Alle kinderen in de gemeente Vught gaan zo veel mogelijk naar onderwijs in de eigen kern. - Zo veel mogelijk kinderen, met en zonder beperking, worden binnen het reguliere onderwijs geplaatst.

Door wie Gemeente en LEA-partners

Wanneer zijn we tevreden? In de LEA is inclusief onderwijs een van de thema’s. Afgesproken acties zijn uitgevoerd.

Opmerkingen

3

Regionale Ontwikkelagenda Inclusiever onderwijs binnen een inclusievere samenleving (en de daarbij behorende uitwerkingsagenda) uitvoeren. Acties zijn onder andere: - Één plan voor onderwijs en zorg; - Maatwerk (flexibeler omgaan met schotten); - Kwetsbare jongeren langdurige ondersteuning bieden bij de stap naar de arbeidsmarkt; - Bieden kansengelijkheid en ruimte voor talentontwikkeling; - Effectiever organiseren en arrangeren met oog voor de leerling en behoeften op verschillende domeinen; - Minder bureaucratie, meer vertrouwen in elkaar; - Meer inzetten op preventie, vroegsignalering en lichte vormen van zorg. Nagaan van de mogelijkheid om in Vught de Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding in te zetten als diagnosetool (zie werken). Breed aandacht binnen Wegwijs+ voor leer- en ontwikkelmogelijkheden van mensen met een beperking.

Gemeente(n), scholen voor primair en voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en samenwerkingsverbanden

Regionale Ontwikkelingsagenda ligt op schema.

Gemeente, WSD

Het onderzoek is uitgevoerd. Bij een positieve uitkomst is een start gemaakt met het inzetten als diagnosetool. Leren/ontwikkelen is vast onderdeel van de gesprekken van de klantmanagers met cliënten.

Gemeente, Wegwijs+

De regionale ontwikkelagenda loopt tot en met 2025. Momenteel zijn er nog geen plannen deze te vernieuwen of te herzien, dus we houden ons aan de lijn die daarin uiteen is gezet.

4

Vrije tijd Doel: in 2026 zijn drempels voor passend aanbod aan vrijetijdsbesteding letterlijk en figuurlijk verlaagd. Wat? Vergroten bekendheid regelingen voor financiële ondersteuning. De communicatie richt zich onder meer specifiek op mensen met een beperking. We zetten blijvend in op het ondersteunen en versterken van het netwerk Warme Overdracht, met extra aandacht voor het betrekken van zorgprofessionals. We brengen jaarlijks “Uniek Actief” uit om inwoners via dit boekje op de hoogte brengen van activiteiten waar zij bij kunnen aansluiten of meedoen. In gemeentelijke communicatie, informatie over toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten opnemen.

Door wie? Gemeente, Kernteam Bestaanszekerheid

Wanneer zijn we tevreden? Er is een nieuwe communicatielijn gestart over de minimaregelingen, waarbij ook gekeken wordt naar menselijk contact.

Gemeente, Kernteambestaanszekerheid

Er zijn meer zorgprofessionals betrokken bij de Warme Overdracht.

MOVE, Plaza Cultura, Gemeente

Het boekje Uniek Actief wordt jaarlijks uitgegeven.

Gemeente

Alle eigen publicaties (Klaverblad, website, social media etc.) bevatten deze informatie.

Uitvoeren van projecten in de lijn Inclusief sporten en bewegen van het Sportakkoord Sportbeleid: - Betrouwbaar: de voorzieningen zijn werkend, schoon en veilig.

Partijen in het sportakkoord

De gekozen projecten zijn uitgevoerd.

Gemeente

Iedere dorpskern heeft een samenspeelplek die voldoet aan de 100-70-50.

Opmerkingen De eerste helft van 2025 is hier onderzoek naar gedaan door een afstudeerstagiaire. De uitkomsten hiervan worden meegenomen.

Dit is nog niet standaard. Op basis van het participatieonderzoek zal ook gekeken worden of er gebruik gemaakt kan worden van pictogrammen die de toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten weergeeft.

Speelplekken in de drie dorpskernen moeten in 2026 gerealiseerd zijn of worden.

5

De aanbieders zijn toegankelijk en sociaal veilig. - Accommodatieverzoek: Het initiatief is toegankelijk voor iedereen (een van de eisen). - Iedere kern van de gemeente Vught heeft een samenspeelplek die voldoet aan de 100-70-50 regel. Bij gepland groot onderhoud van speeltuinen bekijken we of met simpele maatregelen de toegankelijkheid van de speelvoorziening vergroot kan worden. Economisch en recreatief beleid: - Toegankelijkheid van locaties wordt benoemd op Visit Vught en Visitbrabant. - We bewaken de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de winkelgebieden. We onderzoeken de wenselijkheid van trainingen in bejegening en communicatie zoals een stoomcursus gebarentaal, voor bijvoorbeeld vrijwilligers en ondernemers.

Gemeente

Bij groot onderhoud is de doelgroep betrokken en is de toegankelijk van de speeltijden die in de planning zitten vergroot.

Gemeente

Het winkelgebied is en blijft toegankelijk. De toegankelijkheid van locaties is toegevoegd op de benoemde sites.

Gemeente neemt initiatief.

Bekend is of en waar vraag naar is bij vrijwilligers en ondernemers.

Dit is opgenomen in het uitvoeringsprogramma sportbeleid 24-29

De basis: zorgen voor de juiste omstandigheden 1. Communicatie en dienstverlening 2. Mobiliteit 3. Wonen

6

4. Openbare ruimte, gebouwen, toiletten Op de terreinen communicatie, mobiliteit, wonen, openbare ruimte en gebouwen en toiletten gaan we verder op de ingeslagen weg. Zie hiervoor ook het overzicht met de stand van zaken van de Lokale Inclusie Agenda 2022-2024. Hiermee zorgen we voor de juiste omstandigheden, de basis, zodat mensen met een beperking mee kunnen doen. 1. Communicatie en dienstverlening - In lijn met het in 2024 aangenomen participatiebeleid ‘Samen Vught maken’ zorgen we bij vormen van participatie, dat mensen met een beperking kunnen deelnemen (denk aan de vorm van participatie, de woordkeus, kanalen die we kiezen, locaties, specifieke benadering, digitale toegankelijkheid). o Er wordt rekening gehouden met fysieke en digitale toegankelijkheid. We gaan monitoren hoe dit gebeurt. - De gemeentelijke website en de website van Wegwijs+ voldoen volledig aan de toegankelijkheidseisen (status A). Momenteel is dit status B. o Momenteel voldoet 1 van de 17 websites aan de status A eis. Gemeente en Wegwijs+ hebben status B. - We houden alternatieven voor digitale communicatie open en benutten vaker andere manieren om de boodschap over te brengen (filmpjes, pictogrammen, bijv.). Gemeente heeft hierin een voorbeeldfunctie.

We nemen dit ook mee in contacten en afspraken bij partijen die een cruciale rol spelen voor mensen (bv op het gebied van basisvoorzieningen als wonen, zorg, inkomen). - We onderzoeken mogelijkheden voor ondersteuning bij digitale informatie en handelingen (bijv. 2 factor verificatie) - We onderzoeken de mogelijkheid van een testteam voor communicatie (evt. als onderdeel van het Testteam Toegankelijkheid). - We kijken of Taalhuis, bieb, IDO kunnen helpen bij het lezen van brieven. - In de doorontwikkeling van Wegwijs+ worden specifieke behoeften van mensen met een beperking meegenomen (bijv. welke vragen worden bij een eerste contact en welke later gesteld). Verder intensiveren we de samenwerking met ervaringsdeskundigen om onze dienstverlening te verbeteren. 2. Mobiliteit - Werkgroep Toegankelijk Vught vragen actie te blijven voeren rondom bijv. het vrijhouden van geleidelijnen, etc. - Scholenproject Toegankelijk Vught: kinderen leren al jong hoe in het verkeer om te gaan met mensen met een beperking. Draagt bij aan bewustwording. Start bij De Avonturier. - Verkeerslabel: in evaluatie van projecten van het Brabant Verkeerslabel wordt het aspect inclusie systematisch ingebracht door de gemeente. - Mobiliteitsvisie: specifiek aandacht besteden aan mensen met een beperking en wat hen helpt. Dit is onderdeel van het proces van totstandkoming.

Werkgroep Toegankelijk Vught is expliciet betrokken. o Kwetsbare verkeersdeelnemers hebben onze prioriteit bij het verbeteren van het gedrag van de weggebruiker. Als zorgdorp kennen we een relatief groot aantal mensen met een beperking. Hier hebben we aandacht voor.

7

3. Wonen - Woonvisie: in de Woonvisie is aandacht voor levensloopbestendig en toegankelijk bouwen, voor wonen met zorg en voor de woonomgeving. o Stimuleren verhuizen van ouderen naar toegankelijke woningen o De woonomgeving moet toegankelijk zijn en uitnodigen voor gezond gedrag o Inspiratielijst van maatregelen om toegankelijkheid van nieuwe woningen te vergroten o Informatievoorziening aan woningeigenaren over verduurzaming, verbeteren en toegankelijkheid van bestaande voorraad. o Nabij zorg- en ontmoetingsvoorzieningen of voorzieningen voor dagelijkse boodschappen zijn alle woningen (makkelijk) toegankelijk (te maken). o Informatievoorziening richting huurders over (preventief) toegankelijk maken en verduurzamen woning. o Grootste deel van de woningen goed toegankelijk - Omgevingsvisie: bij de opstelling van de Omgevingsvisie zal aandacht worden besteed aan de mogelijkheden voor wonen en gebruik van de openbare ruimte door mensen met een beperking. o In de Omgevingsvisie is ‘inclusief en toegankelijk’ een van de vier leidende principes. o Design for all: er wordt gestart met een zo inclusief mogelijk ontwerp.

o Doel: sociale en inclusieve gemeente o Goed toegankelijke, inclusieve en voor iedereen bereikbare voorzieningen op een niveau dat past bij de behoefte van elke kern; o Zorgen voor toegankelijkheid, bereikbaarheid en inclusiviteit van basis-, zorg- en maatschappelijke voorzieningen. o Belangrijke locaties en plekken zijn bereikbaar en toegankelijk voor alle doelgroepen en gebruikers in een aantrekkelijke openbare ruimte o Voldoende woonruimte voor alle doelgroepen 4. Openbare ruimte, gebouwen, toiletten - Toiletten: we vragen Toegankelijk Vught om verder te gaan met het stimuleren van openstelling en rolstoelvriendelijk maken van toiletten. - We stappen over van de Hoge Nood-app naar de WC Wijzer app van het MDL fonds. Hier zullen we bekendheid aangeven. Dit doen we samen met Toegankelijk Vught om de app actueel te houden en te promoten, zodat meer toiletten worden aangemeld. - Toegankelijk Vught voert op eigen initiatief een eerste inventarisatie van de openbare ruimte in Helvoirt uit. We nemen de resultaten daarvan mee in onderhoudsplannen. - Testteam Toegankelijkheid: verdere ontwikkeling en promotie van het Testteam Toegankelijkheid. - Schouwen van gemeentelijke gebouwen met een publieksfunctie: we richten ons op de gebouwen die in de periode 2019-2021 nog niet aan bod zijn geweest, zoals het HelvoirThuis.

- Stimuleren van de toegankelijkheid van gebouwen met een publieksfunctie (zoals scholen), o.a. door te attenderen op de mogelijkheid van een gebouwentoets (zelf, testteam of professionele schouw).

8

-

-

Blijvende aandachtspunten zijn het onderhoud van stoepen, tegengaan van worteldruk, zichtbaarheid van oversteekplaatsen, geleidelijnen en looproutes (ook het vrijhouden!), en de bereikbaarheid van glasbakken en kledingbakken. Hierbij promoten we de BuitenBeter app, zodat inwoners dergelijke zaken in de openbare ruimte kunnen melden. We wachten de evaluatie van de Wijkpunten en bezien dan of daar verbetering op toegankelijkheid mogelijk is.

9