14. Raadsinformatiebrief Evaluatie Regeling Adviesrecht gemeenteraad, verplichte participatie en delegatie & Omgevingsvisie Vught 2023

Vught

_

Raadsinformatiebrief Datum Onderwerp

Zaaknummer Docurrientru-.

1 juli. 2025 Evaluatie van twee besluiten: - Regeling Adviesrecht gemeenteraad, verplichte participatie en delegatie Omgevingsvisie Vught 2023 Z25 - 288806 UIT/25 - 690259

Inleiding U heeft gevraagd om twee besluiten te evalueren die zijn genomen op basis van de Omgevingswet. 1.Het eerste besluit is van 23 juni 2022. Dit gaat over de regels voor het adviesrecht van de gemeenteraad, verplichte participatie en het overdragen van bevoegdheden (hierna: de regeling). 2. Het tweede besluit is van 21 december 2023. Dit gaat over de Omgevingsvisie Vught 2023 (hierna: omgevingsvisie). In deze brief leest u de uitkomsten van beide evaluaties. Voorgeschiedenis Bij het besluit over de regeling is afgesproken dat deze na één jaar wordt geëvalueerd. De regeling is op 1 januari 2024 ingegaan, tegelijk met de Omgevingswet. Bij het besluit over de omgevingsvisie is afgesproken dat de evaluatie begin 2025 zou plaatsvinden, of eerder als dat nodig was. Omdat er geen reden was om eerder te evalueren, is voor beide evaluaties het jaar 2024 gekozen. Inhoud De volledige evaluaties staan in de bijlagen. In deze brief leest u de samenvatting van de resultaten en de conclusie. Evaluatie van de regeling De regeling gaat over activiteiten die niet passen binnen het tijdelijke omgevingsplan, de zogenaamde buitenplanse omgevingsactiviteiten (BOPA's ). In 2024 zijn er 59 vergunningen aangevraagd waarop de BOPA — procedure van toepassing was. We hebben gekeken hoe de drie onderdelen van de regeling zijn toegepast. 1.

Het bindend adviesrecht van de raad In twee gevallen was dit van toeppassing. De raad heeft in beide gevallen afgezien van zijn recht. De regels over wanneer de raad het bindend adviesrecht heeft, zijn soms onduidelijk. Wij bereiden daarom een voorstel voor om tot een eenduidige categorie-omschrijving te komen. 2. Verplichte participatie Bij alle aanvragen moet participatie worden voorgeschreven. In vijf gevallen is dit niet opgelegd.

Vught Dit ging om kleine aanvragen of situaties zonder direct belanghebbenden. In deze gevallen is het verplicht opleggen van participatie niet passend. Wij bereiden daarom een aanpassing van de regels voor zodat participatie niet altijd verplicht is. 3. Delegatie van bevoegdheden In 2024 is hier nog geen gebruik van gemaakt. Er is geen aanleiding tot aanpassing van de regeling op dit punt. Maar bij het aanpassen van de twee andere onderdelen, kan er aanleiding zijn om ook aanpassing van de gedelegeerde bevoegdheden voor te stellen. Conclusie: Wij stellen voor om de regeling op twee onderdelen enigszins aan te passen. Mogelijk geeft dit ook aanleiding tot aanpassing op het derde onderdeel. Een voorstel hiervoor volgt in de tweede helft van 2025. Evaluatie van de omgevingsvisie Wij hebben gekeken naar alle initiatieven in 2024, van klein tot groot. 1.Kleinere initiatieven De omgevingsvisie is vrijwel nooit relevant bij de beoordeling van de kleine activiteiten. 2. Grotere initiatieven Van de 34 aangevraagde activiteiten was de omgevingsvisie in 25 gevallen niet relevant. In 9 gevallen was de omgevingsvisie wel van invloed op het besluit: - 2 keer beperkend, wel in combinatie met andere afwijzingsgronden - 7 keer verruimend (4 keer door de inhoud van de visie, 4 keer omdat maatwerk is toegepast) 3.

Grote (langer lopende) projecten en gebiedsontwikkelingen Bij deze projecten speelt de omgevingsvisie altijd een rol in positieve zin. De visie helpt om samen met inwoners en eigenaren tot goede oplossingen te komen. De visie is een hulpmiddel en geen belemmering. Conclusie: Er is nu geen reden om de omgevingsvisie aan te passen. Afsluiting Een uitgebreide toelichting is te lezen in de bijlagen. Wij hopen dat u met deze brief goed bent geïnformeerd over de evaluaties. Burgemeester en wethouder de secretaris,

Keijzers

an Vught, de burgemeester,

ijkerken e Haan

Bijlage(n) (zijn opgenomen in deze brief) 1.Evaluatie Regeling Adviesrecht gemeenteraad, verplichte participatie en delegatie 2. Evaluatie Omgevingsvisie Vught 2023 3.Schematisch overzicht besluiten over buitenplanse activiteiten i.r.t. omgevingsvisie

2/11

Vught Bijlage 1 Evaluatie Regeling Adviesrecht gemeenteraad, verplichte participatie en delegatie Aanpak In 2024 zijn 59 omgevingsvergunningen aangevraagd voor activiteiten die niet passen binnen het tijdelijke omgevingsplan en waarvoor de procedure `buitenplanse omgevingsplanactiviteif geldt (BOPA). Deze procedure maakt het vaak mogelijk om toch een vergunning te verlenen. We hebben onderzocht hoe de drie onderdelen van de regeling zijn toegepast. Aanvragers van vergunningen zijn niet betrokken bij dit onderzoek omdat: - twee onderdelen gaan over bevoegdheden van de raad zelf; - de toepassing van het derde onderdeel (de verplichte participatie) bekend is bij de ambtenaren die de aanvragen behandelen. De mening van aanvragers en belanghebbenden kan later nog worden meegenomen bij het aanpassen van de regeling. Resultaten 1. Adviesrecht gemeenteraad Wat houdt het in? De raad heeft in 2022 bepaald dat hij in bepaalde gevallen een bindend advies wil geven bij vergunningaanvragen:: - windturbines hoger dan 25 meter - grote zonne-energie installaties (groter dan 15 kilowatt) - bouwen van meer dan 11 woningen - activiteiten met meer milieubelasting - verandering in beschermd stads-en dorpsgezicht - politiek en/of maatschappelijk gevoelige aanvragen. Wat is er in 2024 gebeurd? Er waren twee aanvragen waarop het bindend adviesrecht van de raad van toepassing was.

Het ging om plannen voor landgoed Zionsburg. De raad besloot (op 4 juli 2024) om af te zien van zijn adviesrecht. Het is gebleken dat de aangewezen categorieën ten aanzien van het bindend adviesrecht, soms onduidelijk zijn. De regeling is ook al een tijd geleden (in 2022) vastgesteld en was pas vanaf 1 januari 2024 van toepassing. Wat gaan we doen? Wij gaan een voorstel maken ter verduidelijking van de categorieën. 2. Verplichte participatie Wat houdt het in? De raad heeft in 2022 besloten dat participatie verplicht is bij een aanvraag omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Wat is er in 2024 gebeurd? Bij 5 van de 59 aanvragen is participatie niet toegepast (ongeveer 8%). Deze aanvragen waren klein, relatief eenvoudig en /of er was niet of nauwelijks sprake van direct belanghebbenden. In

3/11

Vught

I.

die gevallen is participatie niet nodig of niet passend. Wat gaan we doen? Wij gaan een voorstel doen om de regels aan te passen zodat participatie niet altijd verplicht is. 3. Delegatie van bevoegdheden Wat houdt het in? De gemeenteraad heeft een aantal bevoegdheden overgedragen aan het college van burgemeester en wethouders: het aanpassen van het omgevingsplan na een verleende vergunning - het verwerken van regels van het Rijk of de provincie in het omgevingsplan - het opnemen van vastgesteld beleid in het omgevingsplan het nemen van een voorbereidingsbesluit en het opnemen van zogenaamde voorbeschermingsregels in het omgevingsplan - bevoegdheden waarvoor in het tijdelijk deel van het omgevingsplan een wijzigings-of uitwerkingsbevoegd is opgenomen zoals bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening Wat is er in 2024 gebeurd? Er is nog geen gebruik gemaakt van deze bevoegdheden. . Wat gaan we doen? Er is nu geen aanleiding om dit onderdeel aan te passen. Mogelijk dat aanpassing van de onderdelen over het adviesrecht of de verplichte participatie, leiden tot herziening van dit onderdeel.

4/11

Vught k-

Dr_

Bijlage 2 Evaluatie Omgevingsvisie Vught 2023 Aanpak De aanpak is gebaseerd op de beraadslagingen van de raad en de overwegingen in het dictum van de raad bij vaststelling van de visie. We hebben onderzocht wat de gevolgen zijn van de omgevingsvisie voor initiatiefnemers als inwoners, organisaties en ondernemers. Dit hebben we op drie manieren gedaan. 1. We hebben gekeken of de inhoud van de omgevingsvisie invloed had op besluiten over plannen en initiatieven (zie punt a en b hieronder). 2. We hebben gekeken of de visie invloed had op langer lopende ontwikkelingen die in 2024 nog niet zijn afgerond (punt c). 3. We hebben extra informatie gevraagd aan medewerkers die de aanvragen behandelen. Deze informatie hielp om gegevens goed te interpreteren. De aanvragers zijn niet betrokken bij deze evaluatie. De medewerkers weten of de visie wel of geen invloed had op het besluit, en of die invloed positief of negatief was. Uitkomst Uit het onderzoek blijkt dat de meeste besluiten in 2024 niet zijn beïnvloed door de omgevingsvisie. Hieronder lichten we toe wanneer de visie wel of niet relevant was bij de besluitvorming. a. Kleine buitenplanse activiteiten Bij kleine plannen, zoals het veranderen van het gebruik van een gebouw of het iets vergroten van een gebouw, speelt de omgevingsvisie geen rol. Deze plannen zijn te gedetailleerd voor de visie. b.

Grotere buitenplanse activiteiten Bij grotere plannen speelt de omgevingsvisie vaker, maar ook niet altijd een rol. Soms is de visie te algemeen of niet sturend over een bepaalde activiteit. Of er is sprake van tegenovergestelde sturing (bijvoorbeeld: meer groen én meer woningen). Dan wordt gekeken naar andere, meer gedetailleerde regels of beleid. Of er wordt `ingezoomd' op de locatie om een goede afweging te kunnen maken. In 2024 waren er 24 aanvragen met in totaal 34 activiteiten. In 25 van deze gevallen was de omgevingsvisie niet relevant voor het besluit. De redenen waren: - provinciale regels maken het plan onmogelijk. Dan wordt niet meer aan de omgevingsvisie getoetst; - de omgevingsvisie is te algemeen voor toetsing van de aangevraagde activiteit. Dan wordt getoetst aan concreter beleid of doelstellingen, zoals stedenbouwkundige overwegingen of bijvoorbeeld het behoud van een bedrijfslocatie.

5/11

Vught k' In 9 gevallen was de visie wél relevant: - twee keer werkte de visie beperkend, maar er waren ook andere redenen voor afwijzing. De combinatie maakte dat een goed beargumenteerd besluit kon worden genomen. - zeven keer werkte de visie verruimend: drie keer omdat de omgevingsvisie ruimte biedt voor maatwerk en vier keer vanwege de inhoud van de visie. Voorbeelden van thema's in de visie die hielpen om een activiteit mogelijk te maken: - bebouwingsconcentratie - minder intensieve landbouw - passende omgeving -inbreiden voor uitbreiden. Een overzicht van alle buitenplanse activiteiten staat in bijlage 3. c. Langer lopende (grote) projecten of gebiedsontwikkelingen Bij grote of langdurige projecten speelt de omgevingsvisie altijd een rol. Zulke plannen passen nooit binnen het tijdelijk omgevingsplan. Daarom wordt er samen met eigenaren en inwoners gekeken naar wat wél mogelijk is. De visie helpt daarbij. De omgevingsvisie wordt niet als een beperking gezien, maar juist als een hulpmiddel. Soms maken andere, meer gedetailleerde regels, het moeilijker om maatwerk toe te passen, wat een doelstelling is van de omgevingsvisie. Daarom is het belangrijk dat nieuw beleid duidelijke doelen stelt maar wél ruimte laat voor maatwerk. Overigens is bij het ontwikkelen van nieuw beleid de inhoud van de omgevingsvisie leidend. Dit geeft congruentie van beleid.

Als er nieuwe inzichten zijn, kan de omgevingsvisie worden aangepast. Tot nu toe is dat nog niet nodig geweest.

6/11

Vught k' Bijlage 3 Evaluatie besluiten over buitenplanse activiteiten i.r.t. werking Omgevingsvisie Besluiten college If helft van 2024 N Datu Locatie Onderwerp T. m Colleg e Ontwikkeling 1. 16/01 St.Michielsgest van één woning /24 elseweg ong. (1) tussen 16a/16, Vught Ontwikkeling 2. 12/03 Helvoirtse/24 straat ong. van twee(tussen 3 en onder-een5), Helvoirt kapwoning (2) Ontwikkeling 3. 19/03 St./24 Michielsgest van één woning elseweg ong. (3) tussen 16c en 18, Vught 4. 26/03 Helvoirtsewe Ontwikkeling g 2/ van vier /24 Heikantstraa appartementen t 1a, Vught (4) 5 16/04 Gestelstraat a. Wijzigen van /24 3/3a, de bestemming `Bedrijf' naar Helvoirt `Wonen' (5);

6.

14/05 /24

De Voort 1 en 3, Helvoirt

b. Recreatiewonin g oprichten (6); c. Realisatie van een bouwwerk van 400m2 behorend bij de woning(7) a. Samenvoeging agrarische

Besluit

OV beperkt, verruimt of is niet relevant

Argumentatie

In principe medewerking verlenen

Niet relevant.

Betreft slechts één woning in stedelijk gebied.

In principe medewerking verlenen

Relevant Verruimend.

Betreft een bebouwingsconce ntratie.

In principe medewerking verlenen

Niet relevant.

Betreft slechts één woning in stedelijk gebied.

In principe medewerking verlenen

Niet relevant.

Betreft een kleine ontwikkeling in stedelijk gebied.

a. In principe medewerking verlenen

a. Relevant Verruimend

b. Geen medewerking verlenen c. In principe medewerking verlenen

b. Niet relevant

a.Het is wenselijk dat losse bedrijfsbestemmingen, naar wonen worden omgezet in deze omgeving. b. Provinciaal beleid was leidend bij de afwegingen c. Toepassen van maatwerk (omruil bij bedrijfssanering)

a. In principe medewerking verlenen

c. Relevant Verruimend

a. Niet relevant.

a. Betreft slechts geringe wijziging.

7/11

Vught

7.

8.

9.

14/05 /24

14/05 /24

21/05 /24

Molenstraat 22, Helvoirt

Esscheweg 82

Zionsburg, Taalstraat 151 Vught

bouwvlakken (8) b. Realisatie van een differentiatievla k (9) a. Transitie van intensieve varkenshouderij naar extensief gemengd agrarisch bedrijf met nieuwe nevenactiviteite n (10). b. Realisatie van één woning in de Vlaamse schuur(11) c. Tijdelijke opslagruimte voor bedrijven realiseren (12 a. Wijzigen van de bestemming `Dienstverlenin g' naar Wonen' (13) b. Splitsen van het pand in maximaal vier woningen (14) a. In gebruik nemen van het landhuis voor kantoordoelein den en bouw van een ijskelder (15); b. Ruimere gebruiksmogelij kheden van de orangerie (16)

b. Geen medewerking verlenen

b. Niet relevant

b. Grondslag in BP buitengebied (kent geen differentiatievlak).

a. In principe medewerking verlenen

a. Relevant Verruimend

a. Omslag naar extensieve bedrijfsvoering met passende nevenactiviteiten.

b. In principe medewerking verlenen

b. Niet relevant

b. Provinciale Verordening is leidend (en BP Vught)

c. In principe medewerking verlenen, voor maximaal 10 jaar. a. In principe medewerking verlenen

c. Relevant Verruimend

c. Toepassen van maatwerk (t.b.v. extensivering)

Voor a. en b. Niet relevant.

Betreft slechts geringe wijzigingen in stedelijk gebied.

a. In principe medewerking verlenen

a. Niet relevant.

a.Betreft slechts één pand in stedelijk gebied.

b. Geen medewerking verlenen

b. Niet relevant

b. Grondslag meer gedetailleerd beleid (economie, verkeer)

b. In principe medewerking verlenen

8/11

Vught k' 10 .

18/06 /24

Gestelstraat 3/3a, Helvoirt (twee keer tellen vanwege nieuwe aanvraag)

Nieuw besluit op 16/4/24: a. Recreatiewonin g (17) b. Bed&Breakfast (18)

11

02/07 /24

Heiweg 20, Vught

Toevoegen van één woning op het perceel (19)

Aangepast besluit: a.Geen a.Niet relevant. medewerking verlenen; b.Een B&B b. (incl. keuken) Relevant Verruimend toe te staan binnen de bestaande bijgebouwen of het nieuw op te richten bijgebouw. In principe Niet relevant. medewerking verlenen

12

02/07 /24

Realisatie van woningen op het perceel (20)

Geen medewerking verlenen

Relevant Beperkend

Ontwikkeling is ongewenst op deze locatie.

13

02/07 /24

Acacialaan ong. (tegenover nr. 8) ProRail (locatie n.t.b.)

Plaatsen van een communicatie mast in Helvoirt (21)

In principe medewerking verlenen

Niet relevant

Locatie betreft slechts één uitbreiding in stedelijk gebied.

Besluit

OV beperkt, verruimt of is niet relevant Relevant Verruimend

Argumentatie

Niet relevant

Afwijzing op grond van leefbaarheid / stedenbouwkundig e overwegingen. Afwijzing op grond van stedenbouwkundig e overwegingen.

Besluiten college 2e hal aar 2024 Datum Locatie Onderwerp Colleg e 28/08/ Torenhofje Woningbouwo 24 (Helvoirt) ntwikkeling 20 woningen (22) 17/09/ St. Toevoegen van 24 Nikolaasstra een extra at 1, woning op het Helvoirt perceel (23) 08/10/ 24

Esscheweg 24, Vught

Realiseren van 11 wooneenheden op het perceel (24)

In principe medewerking verlenen Geen medewerking verlenen Geen medewerking verlenen

Niet relevant

a.Provinciaal beleid was leidend bij de afweging. b.Toepassen van maatwerk

a.Betreft slechts één woning in stedelijk gebied.

Want `inbreiden voor uitbreiden'

Vught 29/10/ 24

12/11/ 24

12/11/ 24

Realiseren van twee levensloopbest endige woningen (25) Pepereind 7, Overkappen Cromvoirt van de stapmolen en longeercirkel (26) Herbestemmin St.Lambertusk g voor erk, woningbouw in Cromvoirt kerkgebouw (27) Woningen achter kerk (28)

In principe medewerking verlenen

Niet relevant.

Betreft slechts één woning in stedelijk gebied.

In principe medewerking verlenen

Niet relevant.

Betreft slechts geringe wijzigingen in stedelijk gebied.

In principe medewerking verlenen

Niet relevant

Betreft slechts één locatie / pand in stedelijk gebied.

Dit is negatief beoordeeld.

Niet relevant

Mogelijkheid tot woningbouw op het perceel (29) a. Wijzigen bestemming `Dienstverlenin g' naar Wonen'(30) en b. toestaan tweede woning (31) Toevoegen van een woning (32) Slopen van de woningen en herbouw van twee woningen op het achterste deel van het perceel (33) Plaatsen van een nieuw tiny house

Geen medewerking verlenen

Niet relevant

In principe medewerking verlenen

Voor a en b Niet relevant.

Betreft slechts één aanpassing en één woning in stedelijk gebied.

In principe medewerking verlenen Geen medewerking verlenen

Niet relevant.

Betreft slechts één woning in stedelijk gebied. Afwijzing op grond van stedenbouwkundig e en milieutechnische overwegingen.

Geen medewerking verlenen

Relevant Beperkend.

St.Lambertusst raat 11A, Cromvoirt

26/11/ 24

Wolfskamer weg 12, Vught

03/12/ 24

Taalstraat 67, Vught

17/12/ 24

Van de Pollstraat 11, Vught Rijksweg 12 en 14, Helvoirt

17/12/ 24

17/12/ 24

Guldenberg 1, Helvoirt

Niet relevant

Want afwijzing op grond van stedenbouwkundig e overwegingen. Want afwijzing op grond van behoud bedrijfslocatie.

Afwijzing op grond van provinciaal beleid 10/ 11

Vught k* (recreatiewonin g) (34)

(NNB). Maar deze afwijzing wordt ondersteund door de Omgevingsvisie, vanwege ligging in de zone LDD en wat de omgevingsvisie daarover stelt waardoor niet breder kan worden gekeken.