Document · PDF

13. Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond - Mogelijk siervuurwerk afsteekverbod Vught

Raadsvergadering 8 juli 2021, gemeente VughtBij agendapunt: Categorie I-A Externen4.960 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Verbruggen, Silvana Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen:

Jeffrey | HVLV <jeffrey@hvlv.nl> dinsdag 22 juni 2021 19:39 info@hvlv.nl Mogelijk siervuurwerk afsteekverbod Vught Brief aan Gemeenteraad Vught - HVLV.docx.pdf; Bijlage 1 - HVLV - Meer schade ondankts vuurwerkverbod.pdf; Bijlage 2 - HVLV - Evaluatie Jaarwisseling 2020-2021.pdf

Geachte heer/mevrouw, Onlangs hebben wij kennis genomen van het voornemen om op 1 juli a.s. de opties te verkennen om een algeheel afsteekverbod op siervuurwerk in te voeren binnen de grenzen van de gemeente Vught. Wij, leden van HVLV (Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond), willen u graag van argumenten voorzien die duidelijk maken dat een dergelijk verbod absoluut niet zal helpen om de schade, stress en overlast te verminderen. HVLV is een groeiende organisatie waarin vuurwerkliefhebbers uit zowel de particuliere als de bedrijvensector verenigd zijn met o.a. als doel het huidig negatieve beeld van de vuurwerktraditie recht te trekken. Voor alle overige taken, functies en speerpunten van de organisatie willen wij u graag verwijzen naar onze website https://hvlv.nl/ (en klik op “Over ons”). Wij constateren de laatste paar jaren dat het Nederlands legaal siervuurwerk onterecht in een verkeerd daglicht is komen te staan door met name het (misbruik van) zwaar illegaal vuurwerk; let wel, we praten over vuurwerk dat al jaren verboden is (!). HVLV gelooft in een eerlijk transparante berichtgeving naar de burger, justitie en politiek toe op basis van feiten.

Daarbij stellen wij ons op om de maatschappij (van jong naar oud) te informeren en te ondersteunen/helpen waar nodig is, en zijn wij bereid mee te denken in alternatieve oplossingen in plaats van een algeheel verbod op legaal siervuurwerk. Laten wij voorop stellen dat we erkennen dat er problemen (schade/overlast) zijn die met vuurwerk en de jaarwisseling te maken hebben; HVLV is juist opgericht om deze maatschappelijke problemen op te lossen dan wel bij te dragen aan oplossingen. Wij geloven echter niet in een verbod op siervuurwerk en redenen daarvoor kunt u lezen in twee recente publicaties van ons: “Evaluatie 2020-2021” en “Schade 2020-2021” (bijlage 1 en 2 van deze mail). Afgelopen Oud en Nieuw was er zowel een landelijk vuurwerk verkoopverbod, als een afsteekverbod. Desondanks zijn de overlastmeldingen afgelopen jaarwisseling ten opzichte van de vorige jaarwisseling verdubbeld, en hebben vele gemeenten afgelopen jaarwisseling juist een hoger schadebedrag te verwerken gekregen. Uit het ontbreken van een landelijke trend die duidt op een afname van overlast en schade aan publieke eigendommen, blijkt dat het ontsteken van legaal siervuurwerk niet de bepalende factor is wanneer het over vuurwerkoverlast en schade aan publieke eigendommen gaat. Wij zouden graag zien dat de stukken uit de bijlagen, indien mogelijk, toegevoegd worden aan de officiële vergaderstukken.

Dit met het doel om te zorgen dat de raadsleden voorafgaand of tijdens de verkennende fase zijn voorzien van feitelijke informatie die hen een duidelijk beeld van de implicaties van een lokaal afsteekverbod op siervuurwerk verschaft. Daarnaast zetten de stukken ook duidelijk de conclusies van het verkoop- en afsteekverbod op siervuurwerk van afgelopen jaarwisseling uiteen. Tevens willen wij ons als belanghebbende organisatie bij deze meteen aanmelden om a.s. 1 juli gebruik te maken van het inspreekrecht, en derhalve deel te nemen aan de raadsvergadering op die avond. Neemt u in ieder geval de tijd om onze website en publicaties te bekijken; dit zouden wij samen met een inhoudelijke reactie van u enorm waarderen. Hoogachtend, Jeffrey Peters, Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond.

22-06-2021 Betreft: Tegengeluid vuurwerkverbod Aan: Gemeenteraad Vught Van: HVLV

Geachte heer/mevrouw,

Onlangs hebben wij kennis genomen van het voornemen om op 1 juli a.s. de opties te verkennen om een algeheel afsteekverbod op siervuurwerk in te voeren binnen de grenzen van de gemeente Vught. Wij, leden van HVLV (Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond), willen u graag van argumenten voorzien die duidelijk maken dat een dergelijk verbod absoluut niet zal helpen om de schade, stress en overlast te verminderen. HVLV is een groeiende organisatie waarin vuurwerkliefhebbers uit zowel de particuliere als de bedrijvensector verenigd zijn met o.a. als doel het huidig negatieve beeld van de vuurwerktraditie recht te trekken. Voor alle overige taken, functies en speerpunten van de organisatie willen wij u graag verwijzen naar onze website https://hvlv.nl/ (en klik op “Over ons”). Wij constateren de laatste paar jaren dat het Nederlands legaal siervuurwerk onterecht in een verkeerd daglicht is komen te staan door met name het (misbruik van) zwaar illegaal vuurwerk; let wel, we praten over vuurwerk dat al jaren verboden is (!). HVLV gelooft in een eerlijk transparante berichtgeving naar de burger, justitie en politiek toe op basis van feiten. Daarbij stellen wij ons op om de maatschappij (van jong naar oud) te informeren en te ondersteunen/helpen waar nodig is, en zijn wij bereid mee te denken in alternatieve oplossingen in plaats van een algeheel verbod op legaal siervuurwerk.

Laten wij voorop stellen dat we erkennen dat er problemen (schade/overlast) zijn die met vuurwerk en de jaarwisseling te maken hebben; HVLV is juist opgericht om deze maatschappelijke problemen op te lossen dan wel bij te dragen aan oplossingen. Wij geloven echter niet in een verbod op siervuurwerk en redenen daarvoor kunt u lezen in twee recente publicaties van ons: “Evaluatie 2020-2021” en “Schade 2020-2021” (bijlage 1 en 2 van deze mail). Afgelopen Oud en Nieuw was er zowel een landelijk vuurwerk verkoopverbod, als een afsteekverbod. Desondanks zijn de overlastmeldingen afgelopen jaarwisseling ten opzichte van de vorige jaarwisseling verdubbeld, en hebben vele gemeenten afgelopen jaarwisseling juist een hoger schadebedrag te verwerken gekregen. Uit het ontbreken van een landelijke trend die duidt op een afname van overlast en schade aan publieke eigendommen, blijkt dat het ontsteken van legaal siervuurwerk niet de bepalende factor is wanneer het over vuurwerkoverlast en schade aan publieke eigendommen gaat. Wij zouden graag zien dat de stukken uit de bijlagen, indien mogelijk, toegevoegd worden aan de officiële vergaderstukken. Dit met het doel om te zorgen dat de raadsleden voorafgaand of tijdens de verkennende fase zijn voorzien van feitelijke informatie die hen een duidelijk beeld van de implicaties van een lokaal afsteekverbod op siervuurwerk verschaft.

Daarnaast zetten de stukken ook duidelijk de conclusies van het verkoop- en afsteekverbod op siervuurwerk van afgelopen jaarwisseling uiteen. Tevens willen wij ons als belanghebbende organisatie bij deze meteen aanmelden om a.s. 1 juli gebruik te maken van het inspreekrecht, en derhalve deel te nemen aan de raadsvergadering op die avond. Neemt u in ieder geval de tijd om onze website en publicaties te bekijken; dit zouden wij samen met een inhoudelijke reactie van u enorm waarderen. Hoogachtend, Jeffrey Peters, Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond.

2021

Ondanks het vuurwerkverbod, meer schade aan gemeentelijke eigendommen?!

Op 7 januari trad het Verbond van Verzekeraars naar buiten met het nieuws dat de schade aan particuliere eigendommen afgelopen jaarwisseling ruim is gehalveerd.¹ Dit is natuurlijk erg goed nieuws; iedere schade is er immers een teveel. Tegelijkertijd lag dit nieuwsbericht totaal niet in de lijn der verwachting. Het aantal overlastmeldingen is in aanloop naar afgelopen jaarwisseling verdubbeld,² en ook de hoeveelheid in beslag genomen illegaal vuurwerk is ten opzichte van het voorgaande jaar verdubbeld.³ Dit alles wijst erop dat er afgelopen jaar een flinke toename was in de handel in illegaal vuurwerk. En het is juist dit vuurwerk dat de grootste potentie heeft om schade te veroorzaken.

De jaarwisselingsevaluatie van HVLV schetst een minder rooskleurig beeld dan het bericht van het Verbond van Verzekeraars.⁴ Uit de evaluatie blijkt dat er nog steeds forse schades werden geleden. In sommige gemeenten zou tijdens de jaarwisseling van 2020/2021 zelfs meer schade zijn ontstaan dan tijdens de jaarwisseling van 2019/2020, ondanks dat er afgelopen jaar geen consumentenvuurwerk is verkocht. Er komen steeds meer berichten over gemeentelijke jaarwisselingsschade naar buiten die dit beeld bevestigen. Uiteraard zijn er ook een aantal, voornamelijk grotere, gemeenten die ten opzichte van de jaarwisseling van 2019/2020 een daling van het schadebedrag noteren. Van de grotere steden is Dordrecht op dit moment de absolute koploper. Hier daalde de schade met 68,3% naar €28.600,-.⁵ Gevolgd door Den Haag, waar ondanks een daling van 52,0% nog steeds voor €367.000,- schade werd aangericht.⁶ In Amsterdam ontstond ondanks een daling van 48,2% nog steeds voor €274.500,- aan schade.⁷ Daarna volgen er 7 gemeenten die een relatief lichte daling laten zien van tussen 33,3% en 11,2%.⁸-¹⁴ Onder deze 7 gemeenten valt ook Rotterdam, waar de schade ondanks het eenmalige vuurwerk verbod met 30,6% daalde naar €284.320,-.⁹ In Borssele bleef de schade afgelopen jaarwisseling met €9400,- gelijk.¹⁵ Het is opmerkelijk dat er over het algemeen relatief lichte dalingen van schadebedragen zijn.

Voorstanders van een verbod op consumentenvuurwerk claimen maar al te graag dat een definitief verbod dé oplossing is om alle schade te voorkomen. Maar hoewel er afgelopen jaar, op het fop- en schertsvuurwerk na, 100% minder consumentenvuurwerk is verkocht, zien de meeste gemeenten slechts een daling in de geleden schade van rond de 30% of minder. Het is nog veel opmerkelijker dat er afgelopen jaarwisseling in tenminste 24 gemeenten meer schade is aangericht in vergelijking met de jaarwisseling van 2019/2020. Naar ons hebben 8 gemeenten te maken met toegenomen schadebedrag van tussen 0,85% en 32,2%.¹⁶-²³ ©2021 HVLV – HET VUURWERK LIEFHEBBERS VERBOND

De gemeenten Huizen, Soest, Molenlanden en Woudenberg zagen de schade binnen hun gemeentegrenzen toenemen met 41,0% tot 81,5%.²⁴-²⁷

Dan komen we bij de schokkende cijfers. Tot dusver bekend zijn er minimaal 12 gemeenten waarbij de geleden schade afgelopen jaarwisseling (ruim) verdubbelde, of zelfs verveelvoudigde(!). Zeist, Laren, Bunschoten, Den Helder, en Hardinxveld-Giessendam noteerden een toename in de schade van 100% tot wel 170%.²⁸-³² In Leusden, Schouwen-Duiveland, en Waddinxveen is de schade ruim 3x zo groot. Daar liep de schade op met 208% tot 235%.³³,³⁴,³⁵ In Nunspeet en Gouda is de schade bijna 4,5x groter in vergelijking met de jaarwisseling van 2019/2020. Hier steeg de schade met respectievelijk 343% en 345%.³⁶,³⁷ In Eemnes is de schade van afgelopen jaarwisseling door een stijging van 482% bijna 6x zo hoog als die van het jaar daarvoor.³⁸ De grootste procentuele stijging wordt tot dusver in Blaricum genoteerd. Hier steeg de schade van €800,- naar €15000,-. Een stijging van maar liefst 1775%!³⁹

Conclusie Volgens HVLV is er maar één conclusie die we op basis van al deze gegevens kunnen trekken: Het afsteken van consumentenvuurwerk is niet de bepalende factor voor de hoogte van de schade die er tijdens een jaarwisseling ontstaat. Was dit namelijk wél het geval geweest, dan had je na afgelopen jaarwisseling binnen alle gemeenten een daling van de schadebedragen moeten zien. Echter, niets is minder waar. Vele gemeenten kregen afgelopen jaarwisseling een (fors) hogere schadepost te verwerken, en op enkele uitzonderingen na laten andere gemeenten 'slechts' een daling van hoogstens rond de 30% zien. Dit terwijl er, op het zogeheten fop- en schertsvuurwerk na, 100% minder consumentenvuurwerk is verkocht.

Onze conclusie wordt versterkt op basis van diverse constateringen uit de bron artikelen. Zo wordt het ontstaan van de schade in vrijwel alle artikelen toegeschreven aan rellen, illegaal vuurwerk, brandstichting, vernieling, en het ontsteken van vreugdevuren op de openbare weg. Ook valt er veel op te maken uit welke soorten gemeentelijke eigendommen beschadigd of vernield zijn; transformatorkastjes, speeltoestellen, bushokjes, bankjes en arbi's moesten het ontgelden. Verder zijn er een hoop straatkolken en parkeerautomaten vernield, maar verreweg de meeste vernielingen zijn aangericht aan containers, afvalbakken en verkeersborden. Het is onmogelijk om dit soort vernielingen aan te richten met consumentenvuurwerk, omdat de explosieve kracht van consumentenvuurwerk aan strenge veiligheidseisen gebonden is. Gelukkig zien steeds meer mensen dat in. Zo zegt de burgemeester van Kampen, Bort Koelewijn, tegen de Stentor: "De vernielingen zijn met zwaar en verboden vuurwerk aangericht. „Met in Nederland toegelaten vuurwerk krijg je een verkeersbord niet kapot en met illegaal vuurwerk wel degelijk. Dus het is allemaal illegaal vuurwerk geweest dat is toegepast, met onnodige schade."²¹

HVLV hoopt dat gemeenten en hun burgemeesters na deze jaarwisseling de juiste conclusies zullen trekken. Het verbieden van goedgekeurd consumentenvuurwerk biedt geen oplossing voor het ontstaan van schade en overlast binnen uw gemeente. Met een permanent vuurwerkverbod treft u enkel de welwillende burger, en maakt u de handel in illegaal vuurwerk een stuk lucratiever. Wij hopen dat u allen wijs zult zijn in uw besluiten.

Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond.

Bronnen:

1) https://www.rtlnieuws.nl/economie/artikel/5207235/schade-jaarwisseling-2020-2021-huizenautos-gehalveerd 2) https://www.bnr.nl/nieuws/juridisch/10427062/aantal-meldingen-van-vuurwerkoverlastexplosief-gestegen 3) https://www.trouw.nl/binnenland/in-2020-dubbel-zoveel-vuurwerk-in-beslag-genomen-als-in2019~b2bdc3f5/ 4) https://hvlv.nl/evaluatie-jaarwisseling-2020-2021/ 5) https://dordtcentraal.nl/actueel/fors-minder-schade-tijdens-jaarwisseling/ 6) https://www.ad.nl/den-haag/schade-vuurwerkvrije-jaarwisseling-in-den-haag-drie-tonlager~a2c8a622/ 7) https://www.amsterdam.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/schade-jaarwisseling/ 8) https://www.hollandskroon.nl/inwoners/nieuws/ondanks-vuurwerkverbod-toch-veel-schade-vanvuurwerk-deze-jaarwisseling 9) https://www.rotterdam.nl/nieuws/verloop-jaarwisseling/ 10) https://www.de-faam.nl/nieuws/nieuwsflits/1036336/kosten-schade-jaarwisseling-middelburg 11) https://www.tubantia.nl/hellendoorn/jaarwisseling-ruim-10-mille-schade-in-gemeentehellendoorn~ab6ee666/ 12) https://www.de-bevelander.nl/nieuws/algemeen/1035851/jaarwisseling-is-rustig-verlopen-ingemeente-kapelle 13) https://www.gemeentehw.nl/actueel/schade-jaarwisseling-hoeksche-waard-bijna-e-30-000/ 14) https://0297.nl/nieuws/81384/ruim-22-000-schade-in-de-ronde-venen-door-jaarwisseling 15)

https://www.internetbode.nl/regio/beveland/328609/schade-tijdens-jaarwisseling-in-borsele-isongeveer-gelijk-aan16) https://www.ad.nl/dossier-jaarwisseling-rivierenland-2020-2021/ondanks-vuurwerkenshyverenshy-bod-tienduizenenshy-den-euro-s-schade-in-regio-in-molenlanenshy-den-zelfs-meer-danvorig-jaar~a3fb263d 17)https://www.sliedrecht.nl/Nieuws_bekendmakingen/Nieuws/Nieuwsarchief/2021/Januari/Voorlo pige_schade_jaarwisseling_Sliedrecht_20_000_euro 18) https://www.destentor.nl/amersfoort/verdubbeling-vuurwerkschade-in-regio-amersfoort-het-ishet-gevolg-van-verveling~ad6806ca/ 19) https://www.rtvnoord.nl/nieuws/778091/Hogelandster-burgemeester-Deze-schadepost-kan-degemeente-niet-gebruiken ©2021 HVLV – HET VUURWERK LIEFHEBBERS VERBOND

20) https://www.alphens.nl/nieuws/ondanks-vuurwerkverbod-hoger-schadebedrag-tijdensjaarwisseling-in-alphen.html?fbclid=IwAR1VR_gQQusqutr2CGDdhsLtJUAY-ApGNhmIR0CDIIk0bbkvecQZISlK9g 21) https://www.destentor.nl/kampen/schade-jaarwisseling-kampen-23-mille-echt-werk-van-deeencelligen-onder-ons~a43e88be/ 22) https://haarlemmermeergemeente.nl/nieuws/wethouder-steffens-verbolgen-overvuurwerkschade 23) https://www.nhnieuws.nl/nieuws/279317/in-zeven-gemeenten-juist-meer-vuurwerkschadeondanks-vuurwerkverbod 24) https://www.nhnieuws.nl/nieuws/279317/in-zeven-gemeenten-juist-meer-vuurwerkschadeondanks-vuurwerkverbod 25) https://www.destentor.nl/amersfoort/verdubbeling-vuurwerkschade-in-regio-amersfoort-het-ishet-gevolg-van-verveling~ad6806ca/ 26) https://www.ad.nl/dossier-jaarwisseling-rivierenland-2020-2021/ondanks-vuurwerkenshyverenshy-bod-tienduizenenshy-den-euro-s-schade-in-regio-in-molenlanenshy-den-zelfs-meer-danvorig-jaar~a3fb263d/

27) https://www.destentor.nl/amersfoort/verdubbeling-vuurwerkschade-in-regio-amersfoort-het-ishet-gevolg-van-verveling~ad6806ca/ 28) https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/2123767/ondanks-vuurwerkverbod-heeft-zeist-dubbelzoveel-schade-na-oud-en-nieuw.html 29) https://www.nhnieuws.nl/nieuws/279317/in-zeven-gemeenten-juist-meer-vuurwerkschadeondanks-vuurwerkverbod 30) https://www.destentor.nl/amersfoort/verdubbeling-vuurwerkschade-in-regio-amersfoort-het-ishet-gevolg-van-verveling~ad6806ca/ 31) https://www.nhnieuws.nl/nieuws/279317/in-zeven-gemeenten-juist-meer-vuurwerkschadeondanks-vuurwerkverbod 32) https://www.ad.nl/rivierenland/vuurwerkschade-hardinxveld-giessendam-bijna-3-keer-zo-hoogals-vorigjaar~aa0ef621/?fbclid=IwAR3iQ1YuO_doBuqBNXSJwVrQijJmsjWZoiWoNc3f8z1NurpEhitNSv8zOac 33) https://www.destentor.nl/amersfoort/verdubbeling-vuurwerkschade-in-regio-amersfoort-het-ishet-gevolg-van-verveling~ad6806ca/ 34) https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/124823/Fors-meer-schade-tijdens-jaarwisseling-opSchouwen-Duiveland 35) https://www.hartvanwaddinxveen.nl/nieuws/algemeen/21549/schade-door-vuurwerk-fors-inwaddinxveen 36) https://nunspeet.nieuws.nl/nieuws/21135/flinke-schadepost-in-nunspeet-en-andere-kernendoor-stevig-vuurwerk/ ©2021 HVLV – HET VUURWERK LIEFHEBBERS VERBOND

37) https://www.ad.nl/gouda/extreem-veel-schade-voor-een-jaarwisseling-met-eenvuurwerkverbod~a22d4214/ 38) https://www.ad.nl/amersfoort/verdubbeling-vuurwerkschade-in-regio-amersfoort-het-is-hetgevolg-van-verveling~ad6806ca/ 39) https://www.nhnieuws.nl/nieuws/279317/in-zeven-gemeenten-juist-meer-vuurwerkschadeondanks-vuurwerkverbod

Inleiding Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond evalueert de jaarwisseling! Welk effect heeft het eenmalige vuurwerkverbod gehad? 2021 is inmiddels 10 dagen oud, en dat betekent dat er ondertussen een hele hoop data en berichtgeving beschikbaar is over hoe de bijzondere jaarwisseling van 2020 op 2021 is verlopen. Meningen van voor- en tegenstanders van een vuurwerkverbod lopen sterk uiteen, maar hoe zit het nu echt? HVLV dook in de cijfers om een gedegen evaluatie over de jaarwisseling op te stellen, en de hamvraag te beantwoorden: Welk effect heeft het eenmalige vuurwerkverbod gehad?

Inhoud Overlast. .............................................................................................................................................2 Illegaal vuurwerk. ...............................................................................................................................2 Het milieu. ..........................................................................................................................................2 Inzet van hulpdiensten. .......................................................................................................................3 Slachtoffers.........................................................................................................................................3 Schade. ...............................................................................................................................................3 Conclusie. ...........................................................................................................................................5 Bronnen..............................................................................................................................................6

Overlast Een van de voornaamste bezwaren tegen de vuurwerktraditie is de grote hoeveelheid overlast die mensen in de aanloop naar de jaarwisseling ervaren. Volgens BNR Nieuwsradio is het aantal meldingen van vuurwerkoverlast sinds de aankondiging van het eenmalige vuurwerkverbod 'explosief gestegen'. Landelijk is het aantal overlastmeldingen ten opzichte van 2019 verdubbeld.¹ In sommige gebieden was er zelfs een ruime verdubbeling van overlastmeldingen, zoals in Zuid Holland Zuid.² De extra overlast wordt onder andere gelinkt aan de onvrede over het eenmalige vuurwerkverbod,³ maar dat is waarschijnlijk niet de belangrijkste factor die de overlast deed toenemen.

Illegaal vuurwerk De politie heeft, volgens Trouw, in 2020 bijna 123.000 kilo aan illegaal vuurwerk inbeslaggenomen. Dat is fors meer dan in het jaar daarvoor, toen de hoeveelheid inbeslaggenomen vuurwerk op 61.000 kilo bleef steken.⁴ De politie is voorzichtig met het benoemen van een oorzaak van de grotere vangst, maar de verdubbeling van het aantal overlastmeldingen in combinatie met de verdubbeling van inbeslag genomen illegaal vuurwerk wekt het vermoeden dat ook de handel in illegaal vuurwerk door het eenmalige verbod is toegenomen. Dit vermoeden wordt bevestigd door de jonge handelaren in illegaal vuurwerk die in een aflevering van Danny op straat claimden dat hun omzet dankzij het vuurwerkverbod vervijfvoudigd is.⁵

Het milieu Voor het maken van een vergelijking met voorgaande jaarwisselingen is het cruciaal om te vermelden dat de fijnstofconcentratie in de lucht dit jaar volgens actuele schattingen van het RIVM tot wel 10% lager is dankzij verminderde mobiliteit door de huidige lockdown maatregelen.⁶ Toch was de luchtkwaliteit ondanks de lockdown en het eenmalige vuurwerkverbod nog steeds erg slecht in steden als Amsterdam en Den Haag, zoals te lezen is op AT5.⁷ 'In de omgeving van Amsterdam en in het oosten van het land zijn de concentraties fijnstof nog steeds aanzienlijk', schreef het RIVM.⁷ Als vermoedelijke oorzaken worden onder andere incidenten zoals brandstichting genoemd.⁷ Oogtv.nl meldt dat er door de Rijksuniversiteit Groningen ook in het noorden van het land substantiële hoeveelheden fijnstof in de lucht zijn gemeten.⁸ Hoewel er in sommige delen van het land dus wel een verminderde uitstoot van fijnstof werd gemeten, zorgden de vele vuren en de enorme hoeveelheid illegaal vuurwerk ervoor dat de positieve effecten van het eenmalige vuurwerkverbod in de dichtstbevolkte gebieden nihil waren. Gelukkig is er, ook in de normale situatie zonder verbod op consumentenvuurwerk, in de gebieden met de hoogste concentraties fijnstof slechts sprake van een korte piekbelasting. De luchtkwaliteit is enkele uren na de jaarwisseling alweer terug gekeerd naar de normaalwaarden.

De langetermijneffecten van het ontbranden van consumentenvuurwerk op het milieu lijken, mede door het eenmaal jaarlijks terugkerende karakter, verwaarloosbaar.⁹

Inzet van hulpdiensten Op 01-01-2021 meldt de Volkskrant het volgende: "Hoewel het aantal geregistreerde incidenten van geweld tegen hulpverleners tijdens deze jaarwisseling vergelijkbaar was met voorgaande jaren, waren hier vaker agenten bij betrokken."¹⁰ "Over het algemeen werden deze jaarwisseling meer incidenten geregistreerd. Dat komt mogelijk doordat burgers vanwege het vuurwerkverbod eerder melding deden van overlast." Dit meldt politiebaas Henk van Essen aan persbureau ANP.¹⁰ Afgelopen jaarwisseling kreeg de brandweer iets minder meldingen dan vorig jaar: namelijk 3959 meldingen. Vorig jaar kreeg de brandweer tijdens de jaarwisseling 4340 meldingen.¹¹ “Door de huidige coronasituatie waren er deze jaarwisseling minder incidenten, zoals woningbranden en autobranden." Zegt Richard Weurding, algemeen directeur van het Verbond van Verzekeraars tegen Hart van Nederland.¹² Het lijkt er dus op dat een verbod op consumentenvuurwerk geen positieve effecten heeft op het werk van de politiemacht, en dat het verminderde aantal meldingen voor de brandweer voornamelijk te danken is aan de huidige lockdown maatregelen.

Slachtoffers Ondanks dat er tijdens de jaarwisseling van 2020 op 2021 een enorme hoeveelheid illegaal vuurwerk werd afgestoken, zijn er deze jaarwisseling een stuk minder slachtoffers gevallen. Op de spoedeisende hulp lieten 108 mensen zich behandelen, tegen 385 een jaar eerder; bij de huisartsenposten meldden zich 275 patiënten tegen 900 bij de vorige jaarwisseling, meldt NRC.¹³ In diverse media wordt de daling van het aantal slachtoffers, die ongeveer 70% bedraagt, breed uitgemeten. Echter, deze daling geeft geen correcte afspiegeling van het aantal slachtoffers mét een verbod op consumentenvuurwerk ten opzichte van de normale situatie waarin consumentenvuurwerk gewoon is toegestaan. Na de vorige jaarwisseling, maar vóór de afkondiging van het eenmalige verbod, heeft de overheid in samenspraak met de vuurwerkbranche besloten de meest risicovolle soorten vuurwerk te verbieden. Knalvuurwerk, single shots en vuurpijlen mogen daardoor niet meer in Nederland verkocht worden.¹⁴ Deze artikelen zorgden tijdens voorgaande jaarwisselingen voor onevenredig veel slachtoffers.¹⁵ De verwachting was dat deze nieuwe norm in vuurwerkland het aantal slachtoffers drastisch zou verlagen. Hierdoor is het vrijwel onmogelijk om de situatie van afgelopen jaarwisseling te vergelijken met die van voorgaande jaren.

Dit wordt nog eens extra bemoeilijkt door de effecten van de huidige coronamaatregelen, zoals ook wordt gesteld in het rapport over de jaarwisseling van VeiligheidNL: "Daarnaast is er reden om aan te nemen dat de lockdown van invloed is geweest op de wijze waarop de jaarwisseling werd gevierd. Een vergelijking van de cijfers over vuurwerkongevallen met eerdere jaren is daardoor minder voor de hand liggend."¹⁶

Schade Zoals het bij de slachtoffer aantallen vrijwel onmogelijk is om een vergelijking met voorgaande jaarwisselingen te maken, is dat ook het geval met de schade die afgelopen jaarwisseling is ontstaan. In de praktijk blijkt dat vuurpijlen de meeste woning- en dakbranden veroorzaakten.¹⁷ Door het verbod op deze artikelen was de verwachting dat de ontstane schade deze jaarwisseling drastisch verminderd zou zijn. Dit zie je deels ook terug in de schade cijfers van deze jaarwisseling. "Zo speelde vuurwerk een rol in 20 procent van het totale aantal branden tijdens de jaarwisseling. Vorig jaar was dit nog 50 procent." aldus het verbond van verzekeraars.¹⁸

Verzekeraar Univé meldt: "Mede door de lockdownmaatregelen en het vuurwerkverbod kende Nederland een relatief rustige jaarwisseling. Toch zagen maar liefst 5 provincies het aantal autobranden tijdens oud en nieuw 2020/2021 toenemen in vergelijking met het jaar ervoor.¹⁹ Volgens Richard Weurding, algemeen directeur van het Verbond van Verzekeraars, hebben de lockdownmaatregelen invloed op de schadevermindering. “Door de huidige coronasituatie waren er deze jaarwisseling minder incidenten, zoals woningbranden en autobranden."¹⁸ De claims betreffende schade aan auto’s liggen circa 40 procent lager dan in andere jaren. Hierbij moet wel vermeld worden dat het schadebedrag door autobranden in werkelijkheid veel hoger ligt. “Omdat autobrand alleen gedekt is bij allrisk en beperkt casco, zien verzekeraars alleen deze claims en niet van voertuigen die WA-verzekerd zijn.”¹⁸ Tot slot valt uit cijfers van gemeenten op te maken dat een verbod op consumentenvuurwerk niet of nauwelijks helpt om de schade aan gemeentelijke eigendommen te verminderen.

Hoewel er niets aan consumentenvuurwerk is verkocht is in sommige gemeenten, waaronder Rotterdam, slechts een daling van de schade van rond de 30% te zien ten opzichte van de jaarwisseling van 2019 op 2020.²⁰,²² In andere gemeenten is de schade ongeveer gelijk gebleven of is er zelfs een stijging van schade genoteerd.²¹,²²,²³,²⁴ Vooral de schade aan afvalbakken, bushokjes, speeltoestellen en andere publieke eigendommen blijft aanzienlijk, waarbij wel vermeld moet worden dat het niet mogelijk is om zulke schades met consumentenvuurwerk te veroorzaken. Al deze cijfers vertellen ons dat het afsteken van consumentenvuurwerk geen bepalende factor is in de hoogte van de schade die tijdens jaarwisselingen ontstaat. Het is aannemelijker dat menselijke gedragingen als vandalisme, vernieling, misbruik van illegaal vuurwerk, en de hoeveelheid mensen in de publieke ruimte meer bepalend zijn. Deze laatste opvatting wordt versterkt door de schadecijfers van de jaarwisseling van 2017/2018, toen er ook een forse daling in geleden schade was. Dat jaar was het niet een lockdown die voor een drastische inperking van het menselijke verkeer zorgde, maar de slechte weersomstandigheden die er die avond waren.²⁵,²⁶

Conclusie Samenvattend kunnen we met zekerheid stellen dat de handel in illegaal vuurwerk (sterk) toeneemt bij een verbod op consumentenvuurwerk. Omdat illegaal vuurwerk verreweg de meeste overlast veroorzaakt, zorgt de toegenomen handel meteen voor een forse stijging in het aantal overlast meldingen. Een verbod op consumentenvuurwerk draagt in de dichtstbevolkte gebieden weinig bij aan een afname in de fijnstof concentraties. Verder lijkt een verbod op consumentenvuurwerk niet voor een afname van geweldsincidenten tegen hulpverleners te zorgen, en lijkt het slechts marginaal bij te dragen aan het verminderen van meldingen voor de brandweer. Het is door het eerdere verbod op de meest risicovolle soorten consumentenvuurwerk en de lockdownmaatregelen van dit jaar buitengewoon moeilijk om een helder beeld te krijgen van het aantal slachtoffers van afgelopen jaarwisseling ten opzichte van de voorspelde daling in het aantal slachtoffers. Afgelopen jaarwisseling zijn er inderdaad minder slachtoffers gevallen, maar het is niet duidelijk hoe dit aantal slachtoffers zich verhoudt tot het eerder afgekondigde verbod op risicovolle soorten consumentenvuurwerk.

Uit eerdergenoemde data is duidelijk gebleken dat niet het ontsteken van consumentenvuurwerk de bepalende factor is in de uiteindelijke hoogte van de geleden schades, maar dat vooral menselijke gedragingen als vernieling, vandalisme, misbruik van illegaal vuurwerk, en de afwezigheid van menselijk verkeer in de publieke ruimte bepalend zijn. Concluderend vindt HVLV dat het experiment van de afgelopen jaarwisseling geslaagd is. Wat ons betreft staat vast dat een verbod op consumentenvuurwerk niet zal bijdragen aan het oplossen van de veelvoud aan problemen tijdens de jaarwisseling. Sterker nog, er is duidelijk te zien dat een verbod op consumentenvuurwerk grote averechtse gevolgen heeft! Dit alles bevestigt onze opvattingen. Wij zullen blijven strijden voor het behoud van de Nederlandse vuurwerktraditie. Zodat toekomstige generaties tijdens de jaarwisseling op een verantwoorde en duurzame manier kunnen genieten van prachtig, goedgekeurd consumentenvuurwerk, wat zij samen met hun familie en vrienden zelf af kunnen steken. Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond. #samensterkvoorvuurwerk

Bronnen 1) https://www.bnr.nl/nieuws/juridisch/10427062/aantal-meldingen-van-vuurwerkoverlast-explosiefgestegen 2) https://www.ad.nl/dordrecht/verdubbeling-meldingen-van-vuurwerkoverlast-in-zuid-holland-zuidmaar-knal-alleen-is-niet-genoeg~a6d943de/ 3) https://www.ad.nl/rotterdam/het-regent-meldingen-van-vuurwerkoverlast-bij-politie-met-veel-tipskunnen-we-weinig-geef-ons-huisnummers~a148dcf5/ 4) https://www.trouw.nl/binnenland/in-2020-dubbel-zoveel-vuurwerk-in-beslag-genomen-als-in2019~b2bdc3f5/?utm_campaign=shared_earned&utm_medium=social&utm_source=copylink 5) https://m.youtube.com/watch?v=W3Po0ybTslU&t=34s 6) https://www.rivm.nl/lucht/nog-geen-duidelijk-verband-zichtbaar-tussen-verminderde-mobiliteiten-concentraties-fijnstof-en 7) https://www.at5.nl/artikelen/206513/minder-vuurwerk-maar-luchtkwaliteit-in-amsterdam-toch-ergslecht-tijdensjaarwisseling#:~:text=Die%20norm%20ligt%20op%2040,of%20zelfs%20vierhonderd%20microgram%2 0aan.

8) https://www.google.com/amp/s/www.oogtv.nl/2021/01/dit-deed-de-jaarwisseling-met-dehoeveelheid-fijnstof-in-de-noord-nederlandse-lucht/amp/ 9) https://www.clo.nl/indicatoren/nl057006-luchtverontreiniging-tijdens-de-jaarwisseling 10) https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/politiebaas-agenten-deze-jaarwisseling-vakerbetrokken-bij-geweldsincidenten~bfaeb5a4/ 11) https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5206355/auto-afgebrand-jaarwisselingemotioneel#:~:text=Branden%20tijdens%20de%20jaarwisseling,tijdens%20de%20jaarwisseling%20434 0%20meldingen.&text=Dit%20jaar%20kreeg%20de%20brandweer,95%20woningbranden%20en%202 26%20autobranden. 12) https://www.hartvannederland.nl/nieuws/2021/drastische-vermindering-schade-tijdensjaarwisseling/ 13) https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/05/aantal-vuurwerkslachtoffers-met-70-procent-gedaalda4026231 14) https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/vuurwerk/verboden-vuurwerk-vanaf2020#:~:text=Consumenten%20mogen%20sinds%201%20december,niet%20meer%20op%20voorraad %20hebben. 15) Rapport 844 VeiligheidNL 16) Rapport 889 VeiligheidNL

17) https://www.amweb.nl/schade/nieuws/2020/01/johan-van-den-berg-salvage-vuurpijlen-onderhet-dakbeschot-belangrijke-oorzaak-branden-101120870 18) https://www.hartvannederland.nl/nieuws/2021/drastische-vermindering-schade-tijdensjaarwisseling/ 19) https://www.unive.nl/actueel/2020/regionale-stijgingen-aantal-autobranden-ondanks-rustigejaarwisseling#:~:text=2021%2C%2013%3A00,Regionale%20stijgingen%20aantal%20autobranden%20ondanks%20rustige%20jaarwisseling,vergelijki ng%20met%20het%20jaar%20ervoor. 20) https://www.ad.nl/rotterdam/jaarwisseling-levert-rotterdam-een-schadepost-van-tonnen-opondanks-vuurwerkverbod~ac253306b/ 21) https://www.bndestem.nl/bergen-op-zoom/vuurwerkschade-in-steenbergen-ondanks-verbodhoger-dan-vorig-jaar~a2395d14/ 22) https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/124861/Jaarwisselingsschade-Reimerswaal-meer-danverdubbeld-Middelburg-meldt-juist-minder-schade 23) https://www.hollandskroon.nl/inwoners/nieuws/ondanks-vuurwerkverbod-toch-veel-schade-vanvuurwerk-deze-jaarwisseling 24) https://www.ad.nl/rivierenland/ondanks-vuurwerkverbod-tienduizenden-euro-s-schade-in-regioin-molenlanden-zelfs-meer-dan-vorig-jaar~a3fb263d/

25) https://www.rtlnieuws.nl/economie/artikel/5207235/schade-jaarwisseling-2020-2021-huizenautos-gehalveerd 26) https://weerverleden.nl/20171231&all

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Vught&id=6afe8520-0b4c-49b6-899e-a8592fce33c6